Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2024 r., II SAB/Gl 185/23

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2024 r., II SAB/Gl 185/23

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddział w C. w przedmiocie rozpatrzenia skargi dotyczącej udostępniania danych osobowych postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 30 października 2023 r. S.K. (dalej: "Skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddział w C., wykonującego zadanie własne gminny dotyczące zapewnienia opieki bezdomnym zwierzętom, w przedmiocie: rozpatrzenia skargi dotyczącej przekazywania danych osobowych osób adoptujących zwierzęta osobom trzecim.

3 Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zwrócił uwagę na naruszenie przez Towarzystwo art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 i art. 37 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a."),

4 W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż organ powinien rozpatrzyć sprawę niezwłocznie, czyli w ciągu miesiąca od wszczęcia postępowania, a w sprawach bardziej skomplikowanych w terminie dwóch miesięcy. Skarżący oczekuje natomiast rozstrzygnięcia już pół roku. Ponaglenie nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. Organ nie wydał rozstrzygnięcia, zatem w ocenie Skarżącego pozostaje w bezczynności.

5 W odpowiedzi na skargę Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddział C., ul. [...] lok. [...], [...] C., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło o oddalenie skargi oraz zasądzenie na rzecz Towarzystwa zwrotu kosztów postępowania.

6 W swoim stanowisku Towarzystwo wyjaśniło, że w dniu 27 kwietnia 2023 r. Skarżący złożył w siedzibie Towarzystwa skargę "na niewłaściwe obchodzenie się z danymi wrażliwymi przez Inspektora TOZ". W skardze zarzucił, iż Inspektor TOZ A.J. miała udostępniać dane osób, które zaadoptowały zwierzęta osobom postronnym.

7 Wobec wniesienia skargi, Towarzystwo przeprowadziło postępowanie wyjaśniające celem zweryfikowania zarzutów Skarżącego. Przesłuchano i odebrano oświadczenia od Inspektorów TOZ, którzy przeprowadzali interwencję u osób, które adoptowały zwierzęta celem sprawdzenia warunków bytowych tych zwierząt. Oświadczenia złożyły Inspektor TOZ G.M. i A.S.. Wskazały, iż nigdy nie dochodziło do sytuacji przekazywania danych osobowych osobom postronnym. Oświadczenie w postępowaniu wyjaśniającym złożyła również Inspektor TOZ A.J., która zaznaczyła, iż przestrzega przepisów o ochronie danych osobowych oraz nigdy nie udostępniała jakichkolwiek danych osobowych osobom postronnym.

8 W toku postępowania wyjaśniającego ustalono również, iż Skarżący był wolontariuszem Schroniska, który uczestniczył w interwencjach Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami jako kierowca. Wobec tego Skarżący mógł mieć bezpośredni i samodzielny dostęp do danych osób adoptujących zwierzęta, bez wiedzy inspektorów TOZ. Postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do ustalenia jakichkolwiek uchybień w postępowaniu Inspektora TOZ A.J.

9 Odpowiedź na skargę została skierowana do Skarżącego pismem z dnia 26 maja 2023 r. - Towarzystwo wskazało, iż brak jest podstaw do stwierdzenia złamania przepisów prawa przez Inspektor TOZ. Sprawa została załatwiona, a o sposobie zakończenia postępowania Skarżący został zawiadomiony. Odpowiedzi udzielono zatem przed upływem 30 dni zakreślonych przez Kodeks postępowania administracyjnego.

10 Dalej Towarzystwo wskazało, że Skarżący skierował do Towarzystwa pismo z dnia 6 czerwca 203 r. o tych samych zarzutach. Towarzystwo nie udzieliło odpowiedzi na ww. pismo z uwagi na uprzednie ustosunkowanie się do zarzutów Skarżącego. Skarga na bezczynność została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Towarzystwa w dniu 2 listopada 2023 r.

11 Zdaniem Towarzystwa - Skarżący wniósł skargę o stwierdzenie bezczynności już po uzyskaniu stanowiska Towarzystwa o uznaniu braku podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości w działaniu Inspektor TOZ. Zgodnie zatem z Uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

12 Zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Z uwagi na załatwienie sprawy, a tym samym zakończenie postępowania brak jest uzasadnionych podstaw do stwierdzenia bezczynności organu.

13 W przypadku nieuwzględnienia wskazanej argumentacji opartej o przywołaną Uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego, Towarzystwo wskazało, iż skarga powinna ulec oddaleniu, ponieważ brak jest podstaw do przyjęcia, iż Towarzystwo dopuściło się bezczynności, bądź przewlekłości. Po otrzymaniu skargi w dniu 27 kwietnia 2023 r. Towarzystwo przystąpiło do działań mających na celu weryfikację zarzutów wskazanych w jej treści. Odpowiedź na skargę została udzielona w dniu 26 maja 2023 r., zatem nie doszło do bezczynności.

14 Towarzystwo wskazało również, iż jest organizacją pozarządową prowadzącą działalność pożytku publicznego tj. działalność społecznie użyteczną prowadzoną w sferze zadań publicznych określonych w ustawie, niedziałającą w celu uzyskania zysku. Końcowo Towarzystwo wyraziło wątpliwości w zakresie zasadności skierowania skargi za jego pośrednictwem.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

16 Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

17 Na wstępie należy odnotować, iż przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy sąd jest zobowiązany do zbadania przesłanek dopuszczalności skargi. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem (art. 58 § 3 p.p.s.a.).

18 Przeprowadzona w tym zakresie kontrola doprowadziła do stwierdzenia podstaw odrzucenia wniesionej skargi.

19 Zakres właściwości sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

20 1) decyzje administracyjne,

21 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,

22 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie,

23 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw,

24 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających,

25 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii,

26 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,

27 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

28 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,

29 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a,

30 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

31 Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.)

32 Z przywołanego art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. wynika, że skarga na bezczynność nie jest dopuszczalna w innych sprawach niż wymienione w powyższych przepisach. Wniesienie skargi na bezczynność postępowania organu jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu czy czynności z zakresu administracji publicznej.

33 Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddział w C. w przedmiocie rozpatrzenia skargi dotyczącej przekazywania danych osobowych osób adoptujących zwierzęta osobom trzecim, wniesionej w trybie postępowania skargowego, do którego odpowiednio mają zastosowanie przepisy działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego.

34 Jak wynika z akt przedłożonych do sprawy, Skarżący pismem z dnia 27 kwietnia 2023 r. złożył "skargę na niewłaściwe obchodzenie się z danymi wrażliwymi przez Inspektora TOZ". W treści pisma podał, iż "zgodnie z art. 227 k.p.a. składa skargę na inspektor TOZ A. J. Przedmiotem skargi jest niewłaściwe obchodzenie się z danymi osobowymi powierzanymi pani inspektor. Dane te są przekazywane osobom postronnym, które nie powinny mieć wglądu w wyżej wymienione informacje".

35 Nie ulega zatem wątpliwości, że Skarżący zaskarżył bezczynność organu w ramach tzw. trybu skargi powszechnej.

36 Zauważenia wymaga, iż tryb skargowy uregulowany na podstawie art. 221-240 k.p.a., jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi), a skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnego rodzaju interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1578/10; M. Jaśkowska w: M. Jaśkowska M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2024). Stosownie do art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.

37 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

38 Sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania skarg powszechnych jakimi są skargi zawarte w dziale VIII k.p.a., a więc skargi związane z krytyką wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09).

39 Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II OSK 2019/10, z dnia 12 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 314/08 w: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 318/13).

40 W konsekwencji należy stwierdzić, że ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1999 r. sygn. akt III SAB 7/99, ONSA 2001 r. nr 1 poz. 27; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1578/10). Ewentualna bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia tego rodzaju skargi również nie należy do zakresu właściwości sądów administracyjnych, bowiem właściwością tą objęta jest bezczynność organów administracji publicznej jedynie w przypadkach określonych w pkt 8 i pkt 9 omawianego przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a.

41 Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

42 W kwestii wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę wyjaśnienia jeszcze wymaga, iż w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie jest możliwe zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu, niezależnie od wyniku sprawy, albowiem brak ku temu podstawy prawnej.

43 Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie Skarżącemu uiszczonego wpisu od skargi.

44 Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.