Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2004 r., II SA/Ka 913/02

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2004 r., II SA/Ka 913/02

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Leszek Kiermaszek ( spr.) Protokolant stażysta Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Powiatu Ż. z dnia [...] r., nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. C. kwotę [...] ([...]) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 W dniu [...] r. Starosta Powiatu Ż., na wniosek przedstawiciela inwestora zastępczego "A" Spółki z o.o. w R., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę masztu antenowego na działce o nr geodezyjnym [...], położonej w Ł., a w toku tego postępowania w dniu [...] r. wydał decyzję, nr [...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił B Spółce z o.o w W. pozwolenia na budowę masztu antenowego telefonii komórkowej [...] wraz z kontenerem do obsługi urządzeń, drogi dojazdowej oraz przyłącza energetycznego, według projektu budowlanego opracowanego przez zespół autorski pod kierunkiem inż. M.L. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podniósł, że inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dołączył wszystkie wymagane dokumenty, stąd też wniosek zasługiwał na uwzględnienie w całości.

3 Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. C. wnosząc o wstrzymanie wykonania tejże decyzji do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy dotyczącej ustalenia dla spornej inwestycji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W odwołaniu tym wskazał bowiem, iż wraz z właścicielami sąsiednich nieruchomości wystąpił do Sądu ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia [...] r., nr [...], którą to ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizacji inwestycji w postaci budowy masztu antenowego na działce o nr [...], położonej w Ł.

4 Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji podając w uzasadnieniu, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł., w jednostce strukturalnej A 46 MN dopuszcza się lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej. Zdaniem Wojewody urządzenia telefonii komórkowej stanowią właśnie tego typu urządzenie. Powołując się natomiast na znajdujące się w aktach sprawy pismo Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Ka 375/01, wskazał, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie wstrzymuje możliwości wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę oraz nie wstrzymuje procesu inwestycyjnego. Podniósł ponadto, że projekt budowy masztu został pozytywnie uzgodniony przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. Wojewoda stwierdził również, iż odwołujący się nie uzyskał w żadnym organie odwoławczym potwierdzenia zasadności zgłaszanych zarzutów, gdy tymczasem inwestor zastępczy – Spółka "A", działający w imieniu i z upoważnienia [...] złożył wszystkie wymagane dokumenty. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy dodatkowo wskazał, że Starosta Powiatu Ż. w wydanej przez siebie decyzji nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

5 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. C. domagał się uchylenia powyższej decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż orzekające w sprawie organy administracji, pomimo uzyskania informacji o zaskarżeniu do sądu administracyjnego decyzji ustalającej dla spornej inwestycji warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, wydały decyzję zezwalającą na budowę masztu antenowego, co w ocenie skarżącego jest naruszeniem prawa.

6 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację, wnosząc o oddalenie skargi. Wskazał ponadto, że na tym etapie procesu inwestycyjnego przedwczesnym jest zarzut o przyszłej szkodliwości i uciążliwości urządzeń telefonii komórkowej.

7 Na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004 r. pełnomocnik uczestnika postępowania – B Spółki z o.o. w W. wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że wydana przez Starostę Powiatu Ż. decyzja o pozwoleniu na budowę masztu antenowego telefonii komórkowej opatrzona została klauzulą prawomocności, przedkładając jednocześnie na powyższą okoliczność odpis powołanej decyzji. Na tej podstawie inwestycja została zrealizowana.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

9 Zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), obowiązującej w dacie orzekania przez organy, warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Decyzję w tym przedmiocie, która wytycza w sposób ogólny podstawowe kierunki projektowanej inwestycji, inwestor obowiązany jest dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę ( art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Jednocześnie, stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i b Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej orzekający w sprawie pozwolenia na budowę, przed wydaniem decyzji sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W razie stwierdzenia naruszeń w tym zakresie, organ ten nakłada obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego). Powołane przepisy wskazują zatem na ścisłe powiązanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z decyzją o pozwoleniu na budowę, statuując związanie organu administracji architektoniczno-budowlanej wymaganiami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która w sposób przesądzający z punktu widzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtuje zamierzenie inwestycyjne. Dodać jeszcze należy, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że powołany art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego nakazujący organowi przed zatwierdzeniem projektu budowlanego i wydaniem pozwolenia na budowę dokonanie sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu lub działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie może być rozumiany jako nakaz dokonania powtórnej kontroli zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami gminnego przepisu planistycznego, czy wręcz by organ mógł skutecznie zakwestionować w postępowaniu o pozwolenie na budowę ocenę w tym zakresie właściwego organu gminy. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, iż z przepisu tego wynika obowiązek sprawdzenia, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie uległ zmianie, czy w związku z tym decyzja nie wygasła, czy inwestor wystąpił o pozwolenie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ( por. wyroki NSA z 22 marca 1999 r. sygn. II SA/Ka 1158/98, z 18 listopada 2003 r. sygn. II SA/Łd 2134/00 ). Nie może być jednak kwestionowane, że w razie stwierdzenia oczywistej sprzeczności między planowaną inwestycją, a ustaleniami planu miejscowego powinnością organu administracji architektoniczno-budowlanej byłoby zainicjowanie nadzwyczajnego postępowania w celu wzruszenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a jednocześnie wstrzymanie się - poprzez zawieszenie postępowania – z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy ( por. np wyroki NSA z 14 listopada 1997 r. sygn. II SA/Ka 428/96, z 4 stycznia 1999 r. sygn. IV SA 2044/96, SN z 21 maja 2002 r. sygn. II RN 77/01 ).

10 W rozpoznawanej sprawie stwierdzić przyjdzie, iż w dacie orzekania przez organy administracyjne wydana uprzednio ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu korzystała z domniemania mocy obowiązującej. Wniesienie skargi do Sądu, mając na uwadze brzmienie art. 40 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), nie wstrzymywało jej wykonania. Za chybiony i nie znajdujący uzasadnienia prawnego należy uznać w tej sytuacji zarzut skarżącego, iż z uwagi na sam fakt wniesienia skargi do Sądu administracyjnego organ administracji architektoniczno-budowlanej właściwy w sprawie pozwolenia na budowę winien był wstrzymać się z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy. W toku jednakże niniejszego postępowania sądowego, na mocy prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 375/01, uchylona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji. Zgodnie z tym co rozważono, decyzja o pozwoleniu na budowę oparta jest o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która tym samym wchodzi w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Uchylenie tej decyzji przez Sąd w myśl art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, zatem skutkować musi również uchyleniem zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego stanowi obligatoryjną podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części.

11 W niniejszej sprawie staje się to tym bardziej konieczne, skoro w motywach kasacyjnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego jako przyczynę uchylenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wskazano niewyjaśnienie w sposób wszechstronny zagadnienia zgodności zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podzielić należy zawarte w uzasadnieniu tego orzeczenia wątpliwości, czy na terenie objętym jednostką strukturalną A 46 MN w zabudowie mieszkaniowej dopuszczalne jest sytuowanie masztu antenowego telefonii komórkowej, w szczególności zaś w aspekcie dokonanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej wykładni w kwestii zaliczenia wskazanej inwestycji do urządzeń infrastruktury technicznej. Zdaniem Sądu nie jest to bowiem realizacja infrastruktury technicznej, o której mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) dla potrzeb zabudowy mieszkaniowej. Budowa stacji telefonii komórkowej nie może być również traktowana w kategorii realizacji celu publicznego w rozumieniu art. 13 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

12 Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stwierdzić więc należy, iż orzekające w sprawie organy nie rozważyły w sposób wyczerpujący kwestii oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie i jej szkodliwości. Nie można zwłaszcza zgodzić się ze stwierdzeniem zawartym w odpowiedzi na skargę, jakoby przedwczesną była obawa o przyszłej szkodliwości i uciążliwości urządzeń telefonii komórkowej. Ponadto organ pierwszej instancji precyzując w swej decyzji liczne i szczegółowe warunki, jakie muszą zostać spełnione przez inwestora przy realizacji projektowanej inwestycji, w ogóle nie odniósł się do kwestii związanej z potrzebą ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności nie wskazał żadnych okoliczności i argumentów, z których wynikałoby, że interesy tych osób nie zostaną naruszone w stopniu wykraczającym poza dopuszczalne normy.

13 W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie na zasadzie art. 152 wskazanej ustawy Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zgodnie z treścią powołanego przepisu rozstrzygnięcie w tym przedmiocie straci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozstrzygającego niniejszą sprawę.

14 O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy zastosowaniu art. 97 § 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 3 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej ( Dz.U. Nr 117, poz. 563 ze zm. ).

15 Ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności ustali organ, na jakim etapie znajduje się postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy spornego masztu antenowego, po uchyleniu przez Sąd ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Wynik tamtego postępowania, jak również ustalenie, czy inwestycja nie jest już zrealizowana, ukierunkuje dalszy tok postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W trakcie merytorycznego orzekania rozważona musi zostać kwestia oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie, zwłaszcza zaś w kierunku możliwości naruszenia interesu osób trzecich. Wskazania wymaga bowiem, iż w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega badanie, czy dochodzi, względnie czy może dojść, do naruszenia uzasadnionego interesu osób trzecich, a więc i interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości. Pojęcie "uzasadnionych interesów osób trzecich" winno być przy tym interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a ochrona tych interesów obejmuje szeroki zakres badania oddziaływania jednej nieruchomości na drugą, nie tylko pod względem zachowania wymogów techniczno-budowlanych, ale także ocenę, czy np. nie nastąpi pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, jak również stanu środowiska w zakresie dopuszczalnych poziomów emisji pola magnetycznego i jego oddziaływania na znajdującą się w sąsiedztwie zabudowę mieszkalną. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich". (vide : wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2001 r., sygn. akt IV SA 2085/98, LEX nr 55752). Jeśli zaś okaże się, że sporna inwestycja jest już zrealizowana, wymienione zagadnienia winny stanowić przedmiot rozważań organu nadzoru budowlanego w oddzielnym, wszczętym z urzędu postępowaniu. Przy okazji wyjaśnienia wymagać będzie kwestia nadania przez organ klauzuli prawomocności decyzji Starosty Powiatu Ż. z dnia [...] r. i skutków prawnych tej czynności.