Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2016 r., II SA/Gl 909/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2016 r., II SA/Gl 909/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. sygn. akt [...] K. G. został uznany winnym kierowania pojazdem w stanie po użyciu alkoholu.

3 W konsekwencji decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. 2015, poz. 155 z późn. zm.), Prezydent Miasta M. orzekł o skierowaniu K. G. na badanie lekarskie przeprowadzane w trybie art. 75 ust. 1 pkt 4 tejże ustawy, celem ustalenia istnienia bądź braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B.

4 Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. w dniu [...] r. wydał orzeczenie numer [...], w którym uprawniony lekarz stwierdził u K. G. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B bez prawa poddania się kontrolnemu badaniu. Po przeprowadzeniu badania w trybie odwoławczym Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniu [...] r. wydał orzeczenie numer [...], w którym uprawniony lekarz ponownie stwierdził u wymienionego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B bez prawa poddania się kontrolnemu badaniu.

5 W konsekwencji decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta M., działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, cofnął K. G. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B z powodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

6 W uzasadnieniu organ opisał powyższe orzeczenia lekarskie wskazując w konkluzji, iż wobec stwierdzenia przez uprawnionych lekarzy istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należało orzec jak w sentencji stosownie do brzmienia art. 103 ust.1 pkt. 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami.

7 Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. G., wnosząc o uchylenie bądź zmianę decyzji poprzez przyznanie mu uprawnienia do kierowania pojazdami. Wskazał, że badania lekarskie nie były przeprowadzone w sposób rzetelny. Nie wzięto pod uwagę badań psychotechnicznych, które przeszedł pozytywnie, a które mają na celu określenie predyspozycji psychicznych i psychomotorycznych niezbędnych dla bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym, jak również tego że prawo jazdy uzyskał będąc już chorym. Od kiedy jest kierowcą nie spowodował żadnego wypadku drogowego. Nadto pozbawienie prawa jazdy uniemożliwia mu pracę zawodową.

8 Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonowało przebieg postępowania administracyjnego wskazując następnie, iż w myśl art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Decyzje wydawane w powyższym trybie nie podlegają uznaniu administracyjnemu i są przykładem aktów związanych.

9 Kolegium ustaliło, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka cofnięcia K. G. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] r. do organu I instancji wpłynęło ostateczne orzeczenie lekarskie z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z dnia [...] r. o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi m.in. kategorii B, z jednoczesnym wskazaniem, że następne badanie jest niecelowe. Orzeczenie to jest ostateczne i pozostaje w obrocie prawnym, a tym samym wiąże organy administracji publicznej w zakresie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia.

10 Ze względu na formułę przepisu: "starosta wydaje decyzję", rozstrzygnięcie w tej sprawie ma bowiem charakter aktu związanego, tzn. w określonym stanie faktycznym organ musi wydać decyzję o określonej treści. Z tychże powodów Kolegium nie mogło w żaden sposób uwzględnić podnoszonych w odwołaniu okoliczności.

11 Pismem z dnia 22 sierpnia 2015 r. K. G. reprezentowany przez adw. M. U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję Kolegium domagając się jej uchylenia, a także uchylenia poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej.

12 Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzuciła naruszenie:

13 - art. 75 pkt 1 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami poprzez cyt. "zastosowanie badania lekarskiego ogólnego w stosunku do kierującego pojazdem po użyciu alkoholu zamiast przeprowadzenia badania lekarskiego w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w związku z uzależnieniem od alkoholu, a nie co do poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia",

14 - art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o kierujących pojazdami poprzez bezpodstawne rozszerzenie badania lekarskiego o całokształt stanu zdrowia odwołującego mimo, że badanie powinno obejmować tylko stan zdrowia związany z uzależnieniem od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, bo to było podstawą skierowania na badanie i orzeczenie lekarskie nie powinno wychodzić poza ten zakres.

15 Ponadto zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzuciła naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy a to:

16 - art. 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i w niezbędnym zakresie tj. oparcie się organu o jedyny dowód jakim była opinia lekarza nie biorąc pod uwagę celu tego badania, celu ustawy i podstawy skierowania na badanie,

17 - art. 107 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się przez organ II instancji do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, a także brak wyraźnego wskazania w treści decyzji, jakimi względami kierował się organ przy jej wydawaniu, a także na jakich okolicznościach się oparł i jakie dowody i z jakich względów uznał za mało wiarygodne;

18 - art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ II instancji uzupełniającego postępowania wyjaśniającego;

19 - rażące naruszenie zasady legalności działania organów administracji z art. 6 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa z art. 8 k.p.a., zasady przekonywania obywateli z art 11 k.p.a.

20 W uzasadnieniu pełnomocnik rozszerzyła ww. zarzuty wskazując m.in., że bezsporne w sprawie jest, że skarżący nie jest osobą w pełni zdrową, aczkolwiek schorzenie na które cierpi nie uniemożliwia mu sprawnego korzystania z pojazdów mechanicznych a stan zdrowia skarżącego nie powoduje zagrożenia w ruchu drogowym.

21 Zgodnie z celem ustawy organy administracji publicznej tylko w enumeratywnie wyliczonych przypadkach mogą wszcząć postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych i ograniczone jest to jego celem. Nie sposób uznać, zdaniem pełnomocnik, że w niniejszej sprawie były podstawy do wszczęcia postępowania i wydania decyzji dotyczącej ogólnego stanu zdrowia w przypadku gdy skierowanie na badanie i samo badanie miało dotyczyć jedynie uzależnienia od alkoholu lub środków odurzających o podobnym działaniu. Skierowanie na badanie lekarskie nie może być dodatkową represją lub szykaną stosowaną wobec osoby, która popełniła wykroczenie w związku ze spożyciem alkoholu.

22 W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium zaakcentowało, że zaskarżona decyzja dotyczy sprawy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, a nie sprawy skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, zatem wszelkie podnoszone przez skarżącego zarzuty związane z zasadnością ww. badania wykraczają poza przedmiot postępowania, w którym zapadła zaskarżona decyzja. Odnośnie zakresu przeprowadzonego badania lekarskiego wskazać z kolei należy, że kwestia ta jest regulowana przepisami § 4 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (t.j. Dz. U. 2014, poz. 949). Powołane przepisy określają w jakim zakresie kierowca poddawany jest badaniu lekarskiemu, nie wiążąc powyższego z określoną w decyzji administracyjnej przyczyną skierowania na badanie.

23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

24 W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

25 Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, odpowiada obowiązującemu prawu, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem składu orzekającego, nie może zostać uwzględniona.

26 Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Decyzje wydawane w powyższym trybie stanowią akty związane, czyli takie, które nie zależą od uznania organu. Organ w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem ma bowiem nie tylko prawo lecz i bezwzględny obowiązek wydać decyzję o określonej w przepisie treści.

27 W konsekwencji w pełni podzielić należy stanowisko orzekających w sprawie organów, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B.

28 Bezspornym bowiem w sprawie jest, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. sygn. akt [...] K. G. został uznany winnym kierowania pojazdem w stanie po użyciu alkoholu. W konsekwencji decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o kierujących pojazdami Prezydent Miasta M. orzekł o skierowaniu K. G. na badanie lekarskie przeprowadzane w trybie art. 75 ust. 1 pkt 4 tejże ustawy celem ustalenia istnienia bądź braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B.

29 Bezspornym jest też, iż uprawniony lekarz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środkowego w S. ostatecznym orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] r. stwierdził u K. G. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy m.in. kategorii B (z jednoczesnym wskazaniem, że następne badanie jest niecelowe), co skutkowało koniecznością cofnięcia tego uprawnienia.

30 Okoliczności te zostały ustalone w sposób jednoznaczny, a tym samym nie potwierdziły się zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia art. 6, 8, 11, 77 i 80 k.p.a. Z uwagi zaś na to, że decyzja ma charakter związany niedopuszczalnym byłoby, jak domaga się tego skarżący, by organy niezależnie od orzeczenia lekarskiego brały pod uwagę inne okoliczności sprawy. W konsekwencji nie potwierdził się także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., Kolegium klarownie wykazało bowiem, że przesłanką obligującą organ do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień jest fakt stwierdzenia przez uprawnionego lekarza przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

31 Odnosząc się zaś do sformułowanych w skardze zarzutów co do zakresu badań lekarskich Kolegium trafnie wskazało, iż dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej istotny jest wynik orzeczenia lekarskiego, a nie rodzaj czy uzasadnienie okoliczności stwierdzonych badaniem, które do tego wyniku doprowadziły, gdyż organy administracji nie są ich w stanie zweryfikować. Postępowanie administracyjne dotyczące weryfikacji uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi ze względu na stan zdrowia kierowcy odbywa się dwuetapowo. Najpierw prowadzone jest postępowanie diagnostyczno-orzecznicze przez uprawnionych lekarzy. Na tym etapie, strona może kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, a w tym zgromadzone wyniki innych badań mających znaczenie w sprawie, może korzystać z możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego organu pierwszej instancji. Natomiast decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia uprawnionego, wydawana jest w drugim etapie, po zakończeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, jeżeli w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Takie ukształtowanie przedmiotowej procedury oznacza, że wolą ustawodawcy było wyłączenie części diagnostyczno-orzeczniczej z postępowania prowadzonego przez organ administracji. W ugruntowanym w tej mierze orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. W konsekwencji sformułowane w skardze zarzuty naruszenia art. 75 ust. 4 pkt 1 i 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o kierujących pojazdami kwestionujące zakres przeprowadzonych badań lekarskich uznać należy za niezasadne, sprzeczne z przedstawioną powyżej regulacją. Nadto, jak słusznie podkreśliło Kolegium w odpowiedzi na skargę, kontrolowana obecnie sprawa dotyczy decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień, nie zaś decyzji w przedmiocie skierowania na badania.

32 W konsekwencji prawidłowo organ I instancji cofnął skarżącemu posiadane uprawnienia kategorii B, a Kolegium poprawnie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

33 W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.