Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2008 r., II SA/Gl 46/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2008 r., II SA/Gl 46/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Gminy K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.

Uzasadnienie

2 Gmina K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] roku stwierdzające nieważność uchwały Nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] roku w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), a jako przyczynę uzasadniającą stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały organ nadzoru wskazał na jej niezgodność z art. 17 pkt 7 lit. a) ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.).

3 Gmina K. w skardze do Sądu zarzuciła organowi nadzoru naruszenie przepisów prawa, a w szczególności art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazała, że organ nadzoru może orzec o nieważności uchwały w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia tej uchwały. Przedmiotowa uchwała została doręczona Wojewodzie w dniu [...] roku, a rozstrzygnięcie nadzorcze wydane zostało w dniu [...] roku, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto stwierdzono, że organ nadzoru nie wykazał w zaskarżonym rozstrzygnięciu, by Rada Gminy K. nie dochowała objętych procedurą planistyczną czynności, od których przeprowadzenia art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzależnia dopuszczalność zmiany planu miejscowego. Powołano się przy tym na wyrok tut. Sądu z dnia 18 lipca 2007 roku, sygn. akt II SA/Gl 213/07.

4 W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że ostatni dzień 30-dniowego terminu do wydania rozstrzygnięcia przypadał na sobotę ([...] r.), zaś rozstrzygnięcie wydane zostało w najbliższy poniedziałek tj. [...] r. Do obliczania terminu odpowiednie zastosowanie znajduje art. 57 § 4 kpa. Z kolei zgodnie z powołanym przez organ nadzoru orzecznictwem i stanowiskiem doktryny sobotę należy uznać za dzień wolny od pracy. Odnośnie kwestii merytorycznych organ wskazał, że naruszenie prawa w stosunku do kontrolowanej uchwały polegało na naruszeniu art. 14 ust. 1 i 2 oraz art. 17 pkt 7 lit. a) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co zostało w ocenie organu wykazane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

5 W piśmie procesowym z dnia [...] roku skarżąca Gmina polemizując ze stanowiskiem organu nadzoru wyrażonym w odpowiedzi na skargę, przytoczyła orzecznictwo i stanowisko doktryny przemawiające za trafnością jej poglądu w kwestii obliczania terminu na podstawie art. 57 § 4 kpa.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

7 Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek Sąd nie podziela jej zasadniczego zarzutu co do uchybienia przez organ nadzoru terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego.

8 Zagadnienie ostatniego dnia terminu było już przedmiotem obszernego orzecznictwa sądowego, w tym NSA i SN. Orzecznictwo to odnosiło się najczęściej do kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi do NSA (w dawnym stanie prawnym: art. 59 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. w związku z art. 57 § 4 k.p.a.) albo terminu do wniesienia środka odwoławczego w postępowaniu cywilnym (por. mający analogiczną treść normatywną art. 115 k.c. w związku z art. 165 § 1 k.p.c.). Zamiast wielu orzeczeń wystarczy przytoczyć w tym miejscu dwa najbardziej charakterystyczne, ale rozbieżne stanowiska wyrażone w uchwałach składu 7 sędziów NSA oraz SN.

9 W uchwale 7 sędziów NSA, FPS 7/00 z dnia 25 czerwca 2001 r., ONSA 2001, nr 4, poz. 149, został wyrażony pogląd, że jeżeli dzień wolny o pracy w pięciodniowym tygodniu pracy przypada na sobotę (nieobjętą ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. od dniach wolnych od pracy - Dz. U. Nr 4, poz. 28 ze zm.), to dzień ten należy uznać za równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a. w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA.

10 Z kolei w dniu 25 kwietnia 2003 r. została podjęta uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego, sygn. III CZP 8/03, OSN IC 2004, nr 1, poz. 1, której została nadana moc zasady prawnej. Stosownie do niej, sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. w zw. z art. 165 § 1 k.p.c.

11 Wskazane uchwały nie są jednak dla Sądu prawnie wiążące. Uchwały składu 7 sędziów NSA podjęte przed 1 stycznia 2004 r. utraciły moc wiążącą (argument z art. 100 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Niewątpliwie powinny być one jednak brane pod uwagę, jako znaczący dorobek dotychczasowego orzecznictwa i instrument ujednolicania wykładni oraz stosowania prawa. To samo odnosi się do uchwał Sądu Najwyższego. Trudność polega jednak na tym, że w przedmiotowej kwestii zostały wypowiedziane przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz Sąd Najwyższy poglądy o przeciwstawnej treści.

12 Skład orzekający przychyla się do stanowiska prezentowanego w tezie uchwały 7 sędziów NSA, FPS 7/00 z dnia 25 czerwca 2001 r., a to oznacza, że zaskarżone rozstrzygnięcie należy uznać za wydane z zachowaniem przewidzianego w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym terminu do jego wydania.

13 Skarga podlegała natomiast uwzględnieniu z uwagi na nie wykazanie w zaskarżonym rozstrzygnięciu sprzeczności kontrolowanej przez organ nadzoru uchwały z prawem.

14 Zarzucając sprzeczność uchwały z prawem organ nadzoru wskazał na naruszenie art. 17 pkt 7 lit. a) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego uzgadnia projekt planu z wojewodą, zarządem województwa, zarządem powiatu w zakresie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych. Tymczasem Wojewoda odmówił uzgodnienia przedłożonego mu w dniu [...] roku projektu planu miejscowego z uwagi na formę przedłożonego dokumentu.

15 Wskazać przyjdzie w tym miejscu, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzgodnień, o których mowa w art. 17 pkt 7, dokonuje się w trybie art. 106 kpa. Oznacza to, że organ uzgadniający dokonuje uzgodnienie, bądź też odmawia jego dokonania, poprzez wydanie postanowienia. Na postanowienie w tym przedmiocie przysługuje gminie zażalenie. Tymczasem w aktach sprawy brak jest takiego postanowienia. Wojewoda odmówił dokonania uzgodnienia pismem z dnia [...] roku. W ocenie Sądu pismo to trudno potraktować jako postanowienie, o którym mowa w art. 106 § 5 kpa. W szczególności nie zawiera ono pouczenia o przysługującym zażaleniu, a ponadto w jego uzasadnieniu, jakkolwiek wskazano konkretny przepis prawa (art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), to nie wyjaśniono w jakim zakresie naruszony został ten przepis.

16 Gdyby nawet pomimo wskazanych uchybień uznać pismo Wojewody z dnia [...] roku za postanowienie wydane w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu, to i tak należy stwierdzić, że Wójt Gminy K. miał podstawy do uznania, że projekt został uzgodniony. Wynika to z treści art. 24 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta może uznać za uzgodniony projekt studium albo projekt planu miejscowego w przypadku, w którym organy, o których mowa w ust. 1, nie określą warunków, na jakich uzgodnienie może nastąpić, albo nie powołają podstawy prawnej uzasadniającej ich określenie. Taka sytuacja miała właśnie miejsce w kontrolowanej sprawie. Organ nadzoru odmawiając uzgodnienia nie określił warunków, na jakich może ono nastąpić, ani też nie sprecyzował podstawy prawnej ich określenia. W takiej sytuacji uzgodnienie, a w zasadzie jego brak, nie było wiążące dla organu gminy (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, C. H. Beck, Warszawa 2005, s. 213 i nast.).

17 Powyższe rozważania muszą zatem prowadzić do wniosku, że nie doszło do naruszenia przez organ gminy w procedurze planistycznej art. 17 pkt 7 lit. a) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a tym samym nie można uznać, aby mógł on stanowić skuteczną podstawę do stwierdzenia nieważności kontrolowanej przez organ nadzoru uchwały.

18 Sąd nie badał w niniejszym postępowaniu ewentualnych innych niezgodności uchwały Rady Gminy K. z dnia [...] roku z prawem. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było bowiem rozstrzygnięcie nadzorcze, nie zaś uchwała, której to rozstrzygnięcie dotyczyło.

19 Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W kwestii wykonalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nie orzeczono w trybie art. 152 powołanej ustawy, a to z uwagi na charakter zaskarżonego aktu i skutki, jakie wywołuje wynikające z art. 98 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym.