Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 maja 2018 r., II SA/Gl 256/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 maja 2018 r., II SA/Gl 256/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2018 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.

Uzasadnienie

2 | Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik Miasta D. zatwierdził plan realizacyjny, zgodnie z którym nieruchomość położona w D., oznaczona jako |

3 |działka nr 1 o powierzchni 1708 m2, stanowiąca własność A. K., przeznaczona została pod budowę osiedla "B" w G.. Aktem notarialnym z dnia [...] |

4 |r., repertorium A nr [...], zawartym |

5 |na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r., nr 10, poz. 64), |

6 |nieruchomość ta została nabyta od A. K. na rzecz Skarbu Państwa. Wnioskiem z dnia 28 lipca 2008 r. spadkobiercy zmarłej A. K. – F. K., J. K. i |

7 |J. M. zwrócili się do Prezydenta Miasta D. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w D., oznaczonej jako działka nr 1 (karta mapy 85). |

8 |Działka oznaczona nr 1 obecnie wchodzi w obszar działki nr 3 o powierzchni 14 712 m2, która po podziale dokonanym w związku ze zwrotem w 2012 |

9 |r. obejmuje działkę nr 2 o pow. 306 m2 (zwróconą decyzją Prezydenta Miasta S. z [...] r.) oraz działkę nr 3 o pow. 14 406 m2, będącą przedmiotem|

10 |sporu. |

11 |Wojewoda Śląski działając na wniosek Prezydenta Miasta D., postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], wyznaczył do rozpatrzenia sprawy Prezydenta |

12 |Miasta S. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. |

13 |Prezydent Miasta S. w wyniku rozpatrzenia wniosku, decyzją z dnia |

14 |[...] r., znak: [...], orzekł o zwrocie na rzecz J. M., F. K. i J. K. części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 2 o pow. 306 |

15 |m2, bez rozliczenia finansowego z tego tytułu oraz o odmowie zwrotu pozostałej części wchodzącej w obszar działki nr 3 |

16 |o pow. 14406 m2. Decyzją tą orzeczono również o podziale działki nr 3, w wyniku którego powstały działki nr 2 i 3. |

17 |W wyniku odwołania J. M., F. K. i J. K., Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r., |

18 |nr [...], uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. |

19 |Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r., nr [...], znak: [...], działając na podstawie art. 2, art. 136 i art. |

20 |137 u.g.n. odmówił J. M., F. K. i J. K. zwrotu na ich rzecz nieruchomości położonej w D., oznaczonej jako działka nr 1 o pow. 1708 m2, obecnie |

21 |wchodzącej w skład działki nr 3 o pow. 14712 m2, stanowiącej własność Gminy D. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji stwierdził, że |

22 |cała wywłaszczona nieruchomość wchodzi w pas drogi publicznej, tj. ul. [...] w D. co powoduje wyłączenie możliwości jej zwrotu. |

23 |Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 9a, art. 136 i art. 216 u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał|

24 |decyzję organu I instancji w mocy. |

25 |Po rozpoznaniu skargi J. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny |

26 |w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1873/13 uchylił decyzję organu odwoławczego. W ocenie Sądu sprawa |

27 |nie została należycie wyjaśniona i rozważona do końcowego jej załatwienia. Sąd wskazał, że w toku ponownego postępowania przed organem I |

28 |instancji należy ponownie przeanalizować zapisy ewidencji gruntów i budynków, zawezwać zarządcę drogi o przedłożenie książki drogowej czy też |

29 |ustalić, czy dla tego terenu został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i co on dopuszcza na działce nr 3. |

30 |Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta S. decyzją z dnia |

31 |[...] r. nr [...] znak [...], [...] odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu organ stwierdził, że uzupełnił akta sprawy o informację |

32 |o braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla omawianego terenu, wyjaśnienia Wydziału Geodezji i Kartografii |

33 |Urzędu Miejskiego w D. dotyczące użytku, jak również o kopię książki drogi ul. [...] i informację dotyczącą elementów pasa drogowego. Wskazano |

34 |następnie, że w dniu [...]r. zostały przeprowadzone oględziny nieruchomości między innymi z udziałem geodety, a w dniu [...]r. akta sprawy zostały |

35 |uzupełnione mapą do celów prawnych oraz wykazem zmian gruntowych zmieniającym użytek działki ozn. Nr 2 z "B" na "dr". W trakcie prowadzonego |

36 |postępowania ustalono jednoznacznie, iż przedmiotowa działka znajduje się w pasie drogowym ul. [...], co potwierdza mapa sporządzona do celów |

37 |prawnych, na której zaznaczono pas drogowy, granice działki wywłaszczonej, sieci oraz znaki drogowe znajdujące się na ww. nieruchomości. |

38 |Od ww. decyzji odwołanie wniosła J. M. zarzucając naruszenie przepisów art. 136 ust. 3, art. 137 u.g.n. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa. |

39 |Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazała, że|

40 |w toku postępowania nie uwzględniono, iż dla terenu na którym położona jest przedmiotowa działka aktualnie oznaczona nr 3 nie został uchwalony |

41 |plan zagospodarowania przestrzennego, |

42 |a zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tylko taki plan rozstrzyga o przeznaczeniu terenu. |

43 |Podniosła ponadto, że działka nr 3 w ewidencji gruntów i budynków jest oznaczona symbolem "B" jako tereny mieszkaniowe, a nie symbolem "dr" |

44 |czyli drogi. |

45 |Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r. |

46 |nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. |

47 | |

48 |W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że całość zgromadzonej w sprawie dokumentacji bezspornie potwierdza, iż |

49 |wywłaszczona działka |

50 |nr 1 o pow. 1708 m2 w wyniku zmian gruntowych wchodzi obecnie w skład działki |

51 |nr 3 o pow. 14712 m2 oraz, że część działki nr 3, która pierwotnie obejmowała działkę nr 1 w całości stanowi drogę publiczną – ul. [...], będącą |

52 |własnością Gminy D. Zgodnie natomiast z przyjętym i utrwalonym orzecznictwem administracyjnym, niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie |

53 |nieruchomości wywłaszczonej lub nabytej na podstawie przepisów wymienionych w art. 216 u.g.n., jeżeli nieruchomość objęta żądaniem zwrotu |

54 |okazała się zbędna na cel określony w decyzji |

55 |o wywłaszczeniu, lecz w czasie orzekania o zwrocie, stanowi cześć drogi publicznej |

56 |w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. A zatem, zdaniem organu odwoławczego bez znaczenia pozostaje fakt |

57 |ewentualnego niewykorzystania nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia, w sytuacji kiedy ustanowiono na niej drogę. W tym zakresie istotne |

58 |jest, że nie można zwrócić nieruchomości, która stanowi drogę publiczną. Tym samym podnoszone w tym zakresie zarzuty są zdaniem organu II |

59 |instancji bezzasadne. Odnosząc się z kolei do pozostałych zarzutów Wojewoda wskazał, że organ I instancji nie miał obowiązku przedstawiania |

60 |aktualnego projektu zagospodarowania przestrzennego byłej działki nr 1, bowiem zasadnicze znaczenie miał dokument potwierdzający przebieg pasa |

61 |drogowego |

62 |ul. [...]. Prezydent Miasta D.– jako zarządca ul. [...], dostarczył na wezwanie organu mapę z uwidocznionym przebiegiem drogi. Zdaniem organu II |

63 |instancji bez wpływu na rozstrzygnięcie miał także zarzut dotyczący zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości o pow. 306 m2, bowiem kwestia ta |

64 |nie była przedmiotem kontrolowanej decyzji. Poza tym decyzja Prezydenta Miasta S. o zwrocie części ww. nieruchomości została uchylona, a zatem |

65 |nie spowodowała żadnych skutków prawnych dla odwołującej. W ocenie organu odwoławczego nie mógł odnieść również skutku zarzut dotyczący |

66 |prowadzenia prac inwestycyjnych na przedmiotowym gruncie, gdyż żaden przepis prawa nie przewiduje zakazu w tym zakresie, a tylko naruszenie |

67 |normy prawnej mógłby skutkować uchyleniem decyzji. Organ stwierdził, że analiza zgromadzonej |

68 |w sprawie dokumentacji oraz księgi wieczystej nr [...] potwierdza, |

69 |iż ustalenia Prezydenta Miasta S. dotyczące obecnego stanu prawnego |

70 |i faktycznego wywłaszczonej działki nr 1 są prawidłowe. Przebieg pasa drogowego |

71 |ul. [...] został potwierdzony przez jej zarządcę, tj. Prezydenta Miasta D., który dostarczył kopię książki drogi wraz z mapą odcinka ul. [...]. |

72 |Pismem |

73 |z [...] r., zarządca poinformował o elementach pasa drogowego na odcinku ul. [...] (jezdnia z asfalbetonu, chodnik z kostki betonowej, pasy |

74 |zieleni, zjazdy, odwodnienie – wpusty uliczne podłączone do kanalizacji deszczowej). Przeprowadzone |

75 |w dniu [...] r. oględziny z udziałem geodety, dowodzą że grunt znajduje się |

76 |w pasie drogowym ul. [...]. Wykaz zmian gruntowych potwierdza zmianę użytku działki oznaczonej nr 3 (obecnie 3/4 – wykaz zmian geodezyjnych z [...]|

77 |r. [...]) z "B" na "dr", a mapy geodezyjno-kartograficzne znajdujące się |

78 |w aktach sprawy usytuowanie i kształt pierwotnej działki nr 1 oraz że w całości znajduje się obecnie w pasie drogowym ul. [...]. Zgodnie |

79 |natomiast z uchwałą Rady Miasta D. z [...] r. nr [...] ulica ta zaliczona została |

80 |do katalogu gminnych dróg publicznych. Wobec powyższego działka nr 1, (następnie |

81 |nr 3, a obecnie nr 3/4) w związku z faktem, iż stanowi drogę publiczną jest wyłączona z możliwości jej zwrotu. W ocenie organu bez znaczenia w |

82 |tej kwestii pozostaje fakt jej ewentualnego niewykorzystania zgodnie z celem wywłaszczenia w sytuacji kiedy ustanowiono na niej drogę. |

83 |W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia |

84 |19 lutego 2018 r. J. M. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to: |

85 |1/ art. 136 ust.3 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pomimo nie zrealizowania |

86 |celu wywłaszczenia |

87 |w całości w terminach określonych w art. 137 w/w ustawy; |

88 |2/ art. 2 u.g.n. poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zaliczenie działki tylko częściowo |

89 |wykorzystanej pod jezdnię do drogi publicznej wyłącza zastosowanie art. 136 i nast. w/w ustawy i dokonanie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej; |

90 |3/ art. 137 u.g.n. poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zaliczenie działki do dróg |

91 |publicznych tylko częściowo wykorzystanej pod budowę jezdni stanowi zrealizowanie celu wywłaszczenia i wyklucza jej zwrot. |

92 |Skarżąca podniosła również naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, 8, 77 § 1 |

93 |i 80 kpa polegającym na ustaleniu, iż organy administracji publicznej wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób pozwalający|

94 |na ustalenie, że w ciągu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel wywłaszczenia został zrealizowany na całej |

95 |przedmiotowej nieruchomości oraz, że zostały w sposób dokładny i wyczerpujący ustalone fakty miarodajne dla oceny, czy może ulec zwrotowi część|

96 |wywłaszczonej nieruchomości. |

97 |Skarżąca wskazała, że podstawową przesłanką podlegającą badaniu przez organ administracji rozpatrujący wniosek o zwrot nieruchomości w trybie |

98 |art. 136 ust. 3 u.g.n. jest zbędność nieruchomości na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej. Po wejściu w życie Konstytucji Rzeczypospolitej |

99 |Polskiej uprawnienie do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ma charakter prawa konstytucyjnego (art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 2 |

100 |Konstytucji). Nie może być ono ograniczane ani przez ustawodawcę, ani tym bardziej przez organy administracji stosujące prawo. Przepisy art. |

101 |136 i art. 137 u.g.n. muszą być zatem interpretowane i stosowane ściśle, bez dokonywania jakichkolwiek odstępstw od przewidzianych w nich |

102 |treści oraz z poszanowaniem zasad wynikających ze wskazanych przepisów Konstytucji RP, ponieważ wywłaszczenie jest przejawem daleko idącej |

103 |ingerencji administracji państwowej w prawo własności. |

104 |Skarżąca podniosła, że dla terenu w którym położona jest przedmiotowa działka aktualnie oznaczona nr 3 nie został uchwalony plan |

105 |zagospodarowania przestrzennego, a zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu |

106 |i zagospodarowaniu przestrzennym tylko taki plan rozstrzyga o przeznaczeniu terenu. Ponadto działka nr 3 km. 85 w ewidencji gruntów i budynków |

107 |była oznaczona symbolem "B" jako tereny mieszkaniowe, a nie symbolem "dr" czyli drogi. Dopiero w toku postępowania o zwrot przedmiotowej |

108 |nieruchomości zostały wprowadzone zmiany do ewidencji gruntów i zmieniono oznaczenie w użytkach na "dr" aby w ten sposób stworzyć pozory braku |

109 |podstawy do zwrotu nieruchomości. Dodatkowo z protokołów oględzin wynika jednoznacznie, że tylko cześć dawnej działki nr 1 została wykorzystana|

110 |zgodnie z celem wywłaszczenia tzn. wybudowano jezdnię dla pojazdów samochodowych. Na pozostałej części rosną drzewa, krzewy i trawa. Oznacza |

111 |to, że ta właśnie cześć wywłaszczonej działki nr 1 nie została w terminach określonych w art. 137 u.g.n. wykorzystana zgodnie z celem |

112 |wywłaszczenia i podlega zwrotowi. |

113 |Zdaniem skarżącej droga nie może być uznana za drogę publiczną jeśli rzeczywiście nie istnieje, a wynika jedynie z uchwały jednostki samorządu |

114 |terytorialnego. Natomiast z zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie fakt istnienia drogi publicznej na |

115 |całej powierzchni działki wywłaszczonej. Uchwała Rady Miejskiej w D. z dnia [...] r. nr [...] |

116 |w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych i ustalenia ich przebiegu na terenie Gminy D., na podstawie której ulica [...] została |

117 |zaliczona do kategorii dróg gminnych, nie zawiera załącznika graficznego określającego granice pasa drogowego. Dopiero w toku postępowania o |

118 |zwrot nieruchomości pozyskano z Wydziału Komunikacji i Drogownictwa mapę z naniesionymi granicami pasa drogowego. Przy czym nie sprawdzono, czy|

119 |granice oznaczone na tej mapie są zbieżne z w/w uchwałą Rady Miejskiej. Organy administracji wydające decyzje w tej sprawie nie uwzględniły, |

120 |że dokumenty te pochodzą od strony postępowania - Gminy D. zainteresowanej wydaniem decyzji odmownej o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej |

121 |i w związku z tym są niewiarygodne. W ocenie skarżącej przyjmując interpretację przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości dokonaną przez|

122 |Wojewodę Śląskiego w zaskarżonej decyzji należy dość do wniosku, że każda nieruchomość wywłaszczona i nie wykorzystana zgodnie z celem |

123 |wywłaszczenia przez dziesiątki lat nie podlega zwrotowi tylko dlatego, że została zaliczona do kategorii dróg publicznych, nawet jeżeli |

124 |faktycznie ta droga nie została wybudowana. Taka interpretacja narusza fundamentalne zasady państwa prawa takie jak np. zaufanie do Państwa i |

125 |jest niedopuszczalna, gdyż umożliwia jednostkom samorządu terytorialnego obchodzenie przepisów o zwrocie nieruchomości wywłaszczonych. |

126 |W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. |

127 | |

128 |Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: |

129 | |

130 |Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. |

131 |Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) stanowi, iż |

132 |sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana |

133 |jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. |

134 |W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub|

135 |postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i |

136 |prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed |

137 |sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji |

138 |publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). |

139 |Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach doszedł do wniosku, że skarga jest |

140 |bezzasadna a zaskarżona decyzja prawidłowa. Nie jest możliwy zwrot wnioskowanej części nieruchomości, pomimo że nie została ona bezpośrednio |

141 |wykorzystana na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z |

142 |2018 r poz. 121, dalej: u.g.n. ), jakim było ( na datę wywłaszczenia) przeznaczenie pod budowę osiedla "B" w G. Nieruchomość będąca |

143 |przedmiotem postępowania, stanowi bowiem obszar pasa drogowego drogi publicznej ul. [...] w D., co wyklucza zwrot. |

144 |Kwestia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowana została przepisami art. 136 - 142 zawartymi w rozdziale 6 działu III u.g.n. Art. 216 |

145 |ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub|

146 |nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z |

147 |1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79). Zgodnie z art. 136 ust. 3 powołanej ustawy, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca |

148 |mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sytuacje,|

149 |w których nieruchomość należy uznać za zbędną, precyzują natomiast przepisy art. 137 ust. 1 powołanej ustawy. Art. 137 ust. 1 ustawy stanowi, |

150 |że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o |

151 |wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja |

152 |o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Z powyższego wynika, że warunkiem koniecznym skutecznego żądania przez |

153 |poprzedniego właściciela lub następcę prawnego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest ustalenie, że stała się ona zbędna na cel określony w |

154 |decyzji o wywłaszczeniu. |

155 |Nie budzi jednak wątpliwości, ze przedmiotem postepowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest tylko kwestia "zbędności", o |

156 |której mowa w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n., ale także problem przesłanek negatywnych, które mogą czynić zwrot niemożliwym |

157 |(niedopuszczalnym). Tak jest w przypadku wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości na cele związane z budową drogi publicznej, nawet jeśli było|

158 |to niezgodne z celem wywłaszczenia oraz nastąpiło po upływie terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. |

159 |Art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stanowi, wprost, że ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie |

160 |gospodarki nieruchomościami w szczególności wyraźnie wskazanych w tym przepisie. Analiza tego przepisu, zwłaszcza użycie przez ustawodawcę |

161 |zwrotu "w szczególności" prowadzi do wniosku, iż wyliczenie to ma charakter niekompletny i może chodzić także o inne ustawy, w tym ustawę o |

162 |drogach publicznych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2008 r., I SA/Wa 1764/07). Skoro katalog |

163 |określonych w art. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ma charakter otwarty (o przykładowym wymienieniu w tym |

164 |przepisie aktów prawnych przesądza zwrot "w szczególności"), to należy przyjąć, że do ustaw szczególnych, o których mowa w tym przepisie |

165 |zalicza się również ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Wybudowanie na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot drogi |

166 |publicznej stanowi przeszkodę do realizacji roszczenia o zwrot, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. |

167 |W uzupełnieniu można przypomnieć, że drogi publiczne traktowane są jako rzeczy wyłączone z obrotu (kategoria res extra commercium), a to |

168 |oznacza niedopuszczalność jakiejkolwiek zmiany podmiotowej (w tym również w wyniku zwrotu) w osobie właściciela. Skutkiem wyłączenia z obrotu |

169 |nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne jest to, że wprawdzie są one przedmiotem prawa własności Skarbu Państwa lub jednostki |

170 |samorządu terytorialnego, lecz może dojść do zmiany właściciela tylko pomiędzy tymi podmiotami i niedopuszczalne jest nabycie tego prawa przez |

171 |inny. Oznacza to, zatem że państwo lub gmina, jako właściciele rzeczy nie mogą tym prawem rozporządzać na rzecz innych podmiotów. |

172 |Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych ( t.j. Dz. U. z 2013 r poz. 260 ze zm.) pas drogowy to wydzielony|

173 |liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia |

174 |techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Elementem pasa|

175 |drogowego jest "zieleń przydrożna", a więc roślinność umieszczona w pasie drogowym, mająca na celu w szczególności ochronę użytkowników drogi |

176 |przed oślepianiem przez pojazdy nadjeżdżające z kierunku przeciwnego, ochronę drogi przed zawiewaniem i zaśnieżaniem, ochronę przyległego |

177 |terenu przed nadmiernym hałasem, zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby (art. 4 pkt 22 tej ustawy ). Jest to o tyle istotne, że według |

178 |skarżącej jedynie część działki została wykorzystana pod budowę jedni, natomiast na pozostałej części rosną drzewa, krzewy i trawa. Jest to |

179 |niewątpliwie zieleń przydrożna i jeśli znajduje się w granicach formalnie wydzielonego pasa drogowego wchodzi w skład drogi publicznej. |

180 |Po wyroku WSA w Gliwicach z 22 maja 2014 r. organ I instancji, w celu wyjaśnienia tej kwestii dokonał szeregu czynności mających na celu |

181 |uzupełnienie postępowania wyjaśniającego. Uzyskał m.in. kopię książki drogi ul. [...] oraz informacje dotyczącą elementów pasa drogowego, jak |

182 |również wyjaśnienia Wydziału Geodezji i Kartografii Urzędu Miejskiego w D. dotyczące użytku. Ponadto w dniu [...] r. zostały przeprowadzone |

183 |oględziny nieruchomości z udziałem geodety, a w dniu [...]r. akta sprawy zostały uzupełnione mapą do celów prawnych oraz wykazem zmian |

184 |gruntowych zmieniającym użytek działki ozn. Nr 2 z "B" na "dr". Dla tego terenu, co także wyjaśniono, brak jest obowiązującego miejscowego |

185 |planu zagospodarowania przestrzennego. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, iż przedmiotowa działka znajduje się w pasie |

186 |drogowym ul. [...]. Potwierdza to mapa sporządzona do celów prawnych, na której zaznaczono pas drogowy, granice działki wywłaszczonej, sieci oraz|

187 |znaki drogowe znajdujące się na ww. nieruchomości. |

188 |W tym stanie rzeczy zwrot części wywłaszczonej działki, wchodzącej obecnie w skład drogi publicznej, mimo tego, że nie została ona |

189 |wykorzystana na cel wywłaszczenia, jest niedopuszczalny. |

190 |Sąd nie podziela zarzutów podnoszonych w skardze |

191 |Ad. 1. W przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia to, że nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, bowiem nawet jeśli istotnie tak się stało, to|

192 |zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest niedopuszczalny z przyczyn, o jakich była mowa wyżej. |

193 |Ad. 2. Przepis art. 2 pkt. 11 u.g.n., tak jak to wykazano, znajduje zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Na marginesie przyjdzie zauważyć, że |

194 |jeśli podzielić by stanowisko skarżącej, to i tak regulacje zawarte w ustawie o drogach publicznych, zwłaszcza te w art. 4, stanowią lex |

195 |specjalis wobec przepisów u.g.n., w tym w stosunku do art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137. Niezależnie od tego czy wywłaszczona nieruchomość |

196 |została wykorzystana na przewidziany cel, czy też niezgodnie z tym celem i tak w przypadku wykorzystania jej na drogę publiczną nie podlega |

197 |zwrotowi. |

198 |Ad. 3. Nie doszło do naruszenia art. 137 u.g.n. w wyniku błędnego przyjęcia, iż nie podlega zwrotowi działka w części nie wykorzystanej pod |

199 |drogę publiczną. Przedmiotem postępowania administracyjnego była sprawa zwrotu działki nr 3 (powstałej w wyniku podziału działki nr 3, z której|

200 |drugą część – działkę nr 2 – zwrócono), w całości zajętej pod drogę publiczną. |

201 |W ocenie Sądu nie znajdują także uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, w tym art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., bowiem |

202 |organy administracji publicznej wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, w szczególności dotyczący istotnych dla sprawy |

203 |okoliczności (faktów prawotwórczych). |

204 |Nie można podzielić stanowiska skarżącej, wedle której podstawową przesłanką podlegającą badaniu przez organ administracji rozpatrujący |

205 |wniosek o zwrot nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n. jest zbędność nieruchomości na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej. Badaniu |

206 |podlegają także, tak jak w tym przypadku, ewentualne przesłanki negatywne zwrotu. |

207 |Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie powołanych przepisów i art. 151 p.p.s.a. |

208 | |

209 | |

210 | |