Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 marca 2011 r., II SA/Gl 1277/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 marca 2011 r., II SA/Gl 1277/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi J.S. i M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z dnia 5 stycznia 2010 roku ( data wpływu do organu I instancji ) J. S., działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik córki M. S., wystąpił do Starosty [...] o ustalenie i wpłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w R., oznaczoną jako działka nr "A", a zajętą pod drogę publiczną gminną – ul. [...].

3 Decyzją z [...] roku nr [...] Starosta [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wobec złożenia wniosku po upływie ustawowego terminu składania wniosków w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, to jest po dniu 31 grudnia 2005 roku.

4 W odwołaniu J. S. we własnym imieniu oraz jako pełnomocnik M. S. zarzucił, że organ I instancji błędnie przyjął, iż w sprawie brak jest przedmiotu postępowania, a także naruszenie art. 1 Protokołu dodatkowego do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 20 marca 1952 roku w zw. z art. 2 i 9 Konstytucji RP. W uzasadnieniu podniesiono, że poprzednicy prawni odwołujących się H. G. zmarła 27 lipca 2006 roku i J. J., zmarły 20 kwietnia 2007 roku, nie posiadali wiedzy, że część ich nieruchomości została zajęta pod drogę publiczną. Odwołujący wiedzę taką uzyskali dopiero w 2007 roku, a potwierdzenie tego faktu nastąpiło decyzją Wojewody [...] z [...] roku.

5 Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 kpa w związku z art. 73 ustawy z 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. z 1998 roku, nr 133, poz. 872 ze zm., dalej powoływana jako "ustawa").

6 W motywach organ podniósł, że wniosek został złożony po terminie przewidzianym w art. 73 ust. 4 ustawy, co zgodnie z tym przepisem oznacza, że roszczenie odwołujących się wygasło, co pociąga za sobą skutek w postaci bezprzedmiotowości postępowania, a następnie jego umorzenia.

7 Organ wskazał także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 2009 roku, sygn. P33/07, a ustosunkowując się do pozostałych zarzutów uznał je za nieuzasadnione lub niepodlegające badaniu przez organy administracyjne ( art. 1 Protokołu dodatkowego do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności ).

8 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzyli wszystkie zarzuty zawarte w odwołaniu i ich argumentację. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.

9 Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

12 Zgodnie z art. 73 ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stały się z dniem 1 stycznia 1999 roku z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Odszkodowanie za te nieruchomości ustala się i wpłaca według zasad i trybu określonych w przypisach o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do 31 grudnia 2005 roku. Stanowi o tym art. 73 ust. 4 ustawy. Po upływie tego okresu to jest po 31 grudnia 2005 roku roszczenie wygasa.

13 Problem w sprawie sprowadza się do oceny ograniczenia czasowego możliwości złożenia przez byłego właściciela wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną i jednocześnie określenia daty wygaśnięcia roszczenia.

14 Już z samego art. 73 ust. 4 ustawy wynika, że wniosek o odszkodowanie mógł być złożony skutecznie do dnia 31 grudnia 2005 roku. Po tej bowiem dacie, jak wyżej wskazano, roszczenie byłego właściciela wygasło.

15 Sąd sprawujący kontrolę zaskarżonego aktu związany jest ustawami i Konstytucją.

16 Regulacja ustawowa jest oczywista. Trybunał Konstytucyjny już kilkakrotnie badał konstytucyjność art. 73 ustawy.

17 Wyrok z 14 marca 2000 roku sygn. P 5/99 dotyczył art. 73 ust. 1 i 5 ustawy, a Trybunał stwierdził, ze przepisy te są zgodne z art. 21 ust. 2 Konstytucji oraz ust. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i nie jest niezgodny z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji.

18 Z kolei wyrokiem z dnia 20 lipca 2004 roku sygn. SK 11/02 Trybunał uznał, że art. 73 ust. 4 ustawy jest zgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji. Następnie wyrokiem z dnia 15 września 2009 roku, sygn. P/33 Trybunał stwierdził, że art. 73 ustawy w zakresie w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji.

19 W świetle przytoczonych orzeczeń Trybunału – zdaniem składu orzekającego – regulację z art. 73 ust. 4 ustawy należy uznać za konstytucyjną.

20 Oznacza to, że przepis art. 73 ust. 4 ustawy przesądza o górnej czasowej granicy składania wniosków i o wygaśnięciu roszczenia po tej dacie.

21 W uzasadnieniu ostatniego z przywołanych wyroków Trybunału stwierdzono, że wszystkie osoby, które utraciły własność nieruchomości na podstawie art. 73 ustawy miały możliwość zgłoszenia w określonym terminie roszczenia odszkodowawczego.

22 Należy także podkreślić, że z mocy art. 73 ustawy na własność Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego z mocy prawa przeszły przedmiotowe nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 roku i to niezależnie od wiedzy i woli właścicieli.

23 Skoro więc jest bezsporne, że skarżący wniosek o odszkodowanie złożyli 5 stycznia 2010 roku, a więc po materialnym terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy, to organy musiały fakt ten stwierdzić i przyjąć, że roszczenie skarżących wygasło.

24 Ponieważ zaskarżoną decyzją orzeczono o umorzeniu postępowania właśnie z uwagi na wygaśnięcie roszczenia skarżących, decyzję tę należy uznać za zgodną z prawem.

25 Zarzuty skarżących – w istocie wcześniej będące przedmiotem rozważań Trybunału – są nieuzasadnione.

26 W tej sytuacji skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegała oddaleniu.

27 su.