Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 maja 2021 r., III SA/Gl 99/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 maja 2021 r., III SA/Gl 99/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2021 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Wojewoda [...] (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z [...] r. nr [...], stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez J. L. (dalej: skarżący, strona) od postanowienia Starosty B. (dalej: organ pierwszoinstancyjny) z [...] r. nr [...], wznawiającego postępowanie w sprawie utraty prawa do zasiłku, zakończone decyzją ostateczną z [...] r. nr [...].

3 W podstawie prawnej orzeczenia organ odwoławczy przywołał art. 134, art. 142 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.).

4 Z akt administracyjnych wynika, że organ pierwszoinstancyjny postanowieniem z [...] r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] r. orzekającą o utracie z dniem [...]r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W podstawie prawnej orzeczenia organ przywołał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., argumentując, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Postanowienie zawiera również pouczenie, że nie przysługuje od niego zażalenie.

5 Skarżący 16 listopada 2020 r. wniósł zażalenie na to postanowienie, żądając jego zmiany i wyeliminowania z obiegu prawnego.

6 Organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia, argumentując, że zgodnie z art. 142 K.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Zatem w oparciu o art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność zażalenia.

7 W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o zmianę postanowienia organu odwoławczego z [...] r., wyeliminowanie go z obiegu, twierdząc, że z mocy prawa jest ono nieważne. Strona zarzuciła organowi naruszenie prawa procesowego, materialnego, kłamstwa i matactwa. Podkreśliła, że 16 lutego 2020 r. wniosła środek odwoławczy w wyniku wydania dwóch decyzji z [...] r. o nr: [...] i [...], wymienionych w treści skarżonego postanowienia z [...] r. Zażądała wypłaty zaległych kwot według decyzji wydanej przez PUP z [...] r. nr [...].

8 W podsumowaniu skargi strona zażądała wyeliminowania z obiegu prawnego postanowienia PUP z [...] r. nr [...] oraz ponowiła swoje wnioski składane od 2 stycznia 2020 r. do 17 kwietnia 2020 r., żądając przedłużenia świadczenia pobierania zasiłku przyznanego decyzją z [...] r. nr [...].

9 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

10 Dodatkowo organ poinformował, że w wyniku wznowienia postępowania zaskarżonym postanowieniem z [...] r., organ I instancji [...] r. wydał decyzję uchylającą decyzję ostateczną Starosty B. z [...] r. orzekającą o utracie z dniem [...] r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych i orzekł o utracie prawa do zasiłku z dniem [...] r. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. Wojewoda [...] jako organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, na którą stronie przysługuje prawo złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

11 Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

12 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej określanej skrótem P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja, (postanowienie) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

13 Dalej należy zauważyć, że Przewodniczący Wydziału III tut. Sądu, powołując się na art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374 ze zm., dalej uCOVID-19) oraz rozporządzanie nr 31 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach dalszych działań profilaktycznych przeciwdziałających rozprzestrzeniania się wirusa SARScoV-2, zarządzeniem z 17 maja 2021 r., skierował sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym, strony postępowania zawiadomiono o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi.

14 Zdaniem Sądu, uwzględniając zasadę jawności posiedzeń sądowych (art. 10 P.p.s.a.) i regułę rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych w formie rozprawy (art. 90 § 1 P.p.s.a.), przy jednoczesnym zastrzeżeniu wyjątku od nich, gdy przewiduje to "przepis szczególny", przy odpowiednim zastosowaniu rozwiązań przewidzianych w art. 15zzs4 ust. 2 i 3 uCOVID-19, za dopuszczalne uznano rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Bowiem z powołanych przepisów wynika odpowiednio, że: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących" (ust. 2) oraz "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów" (ust. 3). Należy mieć na względzie, że w pierwotnej wersji uCOVID-19 zamieszczono przepis art. 15 zzs ust. 6, z którego treści wynikało, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 "nie przeprowadza się rozpraw ani posiedzeń jawnych", z wyjątkiem rozpraw i posiedzeń jawnych w sprawach określonych w art. 14a ust. 4 i 5 tej ustawy, określonych mianem "pilnych". Uchylenie przepisów art. 14a i art. 15zzs uCOVID-19 nastąpiło jednocześnie z dodaniem do tej ustawy m. in. przywołanych uprzednio regulacji zawartych w jej art. 15 zzs4 ust. 2 i 3. Sens takiego działania ustawodawcy sprowadza się zatem do tego, że istniejący stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (co jest okolicznością notoryjną) nie stanowi aktualnie przeszkody m. in. do działania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym.

15 Wobec powyższego skład Sądu rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że dopuszczalne będzie rozpoznanie wniesionej skargi na posiedzeniu niejawnym w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19, albowiem przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

16 Przechodząc do meritum sprawy, po dokonaniu, według wskazanych wyżej reguł, oceny legalności zaskarżonego postanowienia z [...]r., Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego w sposób wpływający na wynik sprawy.

17 Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący otrzymał postanowienie organu pierwszoinstancyjnego, wznawiające postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...]r. orzekającą o utracie z dniem [...] r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Słusznie wskazał organ w spornym postanowieniu, że nie przysługuje od niego możliwość złożenia zażalenia.

18 Stanowisko organu wynika z treści art. 141 § 1 K.p.a., który stanowi, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko w sytuacji kiedy z przepisu wprost wynika, że zażalenie jest dopuszczalne. Postanowienie wydane w niniejszej sprawie nie może być przedmiotem zażalenia, ponieważ żaden z przepisów K.p.a. nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia o wznowieniu postępowania. Przepis art. 149 § 1 K.p.a. stanowi wyłącznie o formie prawnej rozstrzygnięcia kwestii wznowienia postępowania, nie regulując przy tym możliwości zaskarżenia wydanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Odmienna sytuacja ma miejsce w przypadku na przykład postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, gdzie ustawodawca wyraźnie przewidział możliwość zaskarżenia takiego postanowienia w drodze zażalenia (art. 149 § 1 K.p.a). Natomiast, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, wadliwość postanowienia o wznowieniu postępowania można wykazać dopiero w odwołaniu od decyzji.

19 W konsekwencji, w sytuacji wniesienia przez stronę zażalenia na postanowienie, na które zażalenie nie przysługuje, organ odwoławczy zobowiązany jest stwierdzić niedopuszczalność tego zażalenia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., co też w niniejszym przypadku uczynił.

20 Rolą postanowienia wznawiającego postępowanie administracyjne jest inicjacja postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Po wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia badane są przesłanki wznowienia i w oparciu o dokonane ustalenia organ wydaje nowe rozstrzygnięcie w formie decyzji (art. 151 K.p.a.). Z odpowiedzi na skargę wynika, że taka decyzja została wydana przez organ pierwszoinstancyjny, od której strona wniosła odwołanie rozpoznane decyzją organu odwoławczego. Dlatego też okoliczności związane z meritum sprawy, podnoszone przez skarżącego, nie mogą być przedmiotem badania w tej sprawie, dotyczącej postanowienia o wznowieniu postępowania.

21 Skarga wniesiona do Sądu dotyczy postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania, a zatem zagadnienia o charakterze proceduralnym.

22 W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty dotyczące decyzji merytorycznych nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.