Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 maja 2018 r., III SA/Gl 416/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 maja 2018 r., III SA/Gl 416/17

Sentencja

1 Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z dnia 23 lutego 2018 r. skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika procesowego, domagał się zwolnienia z należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego (vide: treść pisma z dnia 10 kwietnia 2018 r.).

3 W jego uzasadnieniu podał, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Ich źródłem utrzymania jest zasiłek opiekuńczy w kwocie 500,00 zł, jako że skarżący nie posiada prawa do emerytury lub renty. Tymczasem opłaty związane z utrzymaniem wynajmowanego mieszkania o pow. 67 m2 obejmują tzw. media (ok. 300,00 zł) oraz czynsz (500,00 zł). Dodatkowo na leki i wyżywienie wydatkują kwotę ok. 1.500,00 zł.

4 Ponieważ podane wyżej dane uznano za niewystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku, pismem z dnia 19 marca 2018 r. wezwano ustanowionego w sprawie pełnomocnika do nadesłania aktualnych dokumentów źródłowych wskazujących, iż skarżący i jego żona nie pobierają świadczeń emerytalno-rentowych; wydruku bądź wyciągu z posiadanego rachunku bankowego obrazującego dokonywane w okresie ostatnich trzech miesięcy operacje księgowe, w tym za tzw. media; a nadto aktualnych decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku opiekuńczego, zasiłku pielęgnacyjnego bądź zasiłków celowych na zakup posiłków i żywności lub dokumentów źródłowych wskazujących na inne formy pomocy, z których skarżący i jego żona korzystają.

5 W odpowiedzi na powyższe do akt sprawy przedłożono jedynie decyzję Prezydenta Miasta C. o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153,00 zł. Nadto powołując się na dołączoną do wniosku kartę informacyjną leczenia szpitalnego zwrócono się o przedłużenie terminu do nadesłania pozostałych dokumentów źródłowych, który to wniosek z uwagi na zaistniałe okoliczności referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. uwzględnił.

6 Do dnia dzisiejszego dokumenty te nie zostały jednak nadesłane.

7 Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

8 co następuje.

9 Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie z należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

10 Użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" oznacza udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie, albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.).

11 Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie z należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

12 Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał w całości wezwania z 19 marca 2018 r. to jest nie nadesłał wszystkich dokumentów źródłowych pozwalających na weryfikację złożonego oświadczenia. Tym samym brak było podstaw aby przyjąć, że zasługuje na dofinansowanie z budżetu państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Niedostarczenie żądanych dokumentów musi mieć bowiem wpływ na dokonywaną przez rozpoznającego wniosek ocenę (vide: S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Warszawa 2007 r., wyd. 1, s. 244). Z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wynika wszakże, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania istnienia przesłanek przemawiających za słusznością przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy.

13 Wprawdzie jak wynika z treści wniosku skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym (vide: orzeczenie wydane w tym przedmiocie do dnia [...] r. w aktach sprawy, k-62), niemniej jednak korzysta z pomocy fachowego pełnomocnika. I choć ten w piśmie z dnia 10 kwietnia 2018 r. poinformował, że wnioskodawca leży obłożnie chory i nie może się poruszać, a zatem nie jest w stanie w terminie wskazanym skompletować stosownych dokumentów potwierdzających zawarte we wniosku dane. Co więcej wystąpił o przedłużenie terminu do ich nadesłania, który to wniosek z uwagi na zaistniałe okoliczności referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. uwzględnił, mimo to dokumenty źródłowe, do których przedłożenia skarżący został zobowiązany do dnia dzisiejszego nie zostały nadesłane. W tej sytuacji przyjąć należało, iż H. K. poprzestał jedynie na podanych w treści formularza wyjaśnieniach, które uznano za niewystarczające. Wynikało z nich bowiem, iż wnioskodawca jako osoba niepełnosprawna pobiera zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł (vide: decyzja z dnia [...] r., k-62 i k-146). Jednak wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, której aktualne źródła utrzymania z uwagi na brak stosownych dokumentów źródłowych w tym zakresie nie mogły zostać zweryfikowane. Decyzja o przyznaniu jej zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad mężem w kwocie 520,00 zł znajdująca się w aktach sprawy wystawiona bowiem została na okres od 1 listopada 2016 r. do 31 października 2017 r. (k-62). Z kolei świadczenia pieniężne na zakup posiłków lub żywności, z których skarżący i jego żona korzystali, po raz ostatni wypłacono im w grudniu 2017 r. (vide: decyzja z dnia [...] r., k-65). Ponieważ aktualny wydruk z konta bankowego, na które środki te przelewano nie został przedłożony w tej sytuacji w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy powtórzyć, że prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń, gdyż to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku (vide: postanowienia NSA z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 258/06 oraz z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt I FZ 63/05 publik. w CBOIS). Natomiast, gdy ten uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji o sytuacji finansowej, w której się znajduje, choć reprezentowany jest w sprawie przez fachowego pełnomocnika procesowego, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (tak postanowienia NSA z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 142/06, I FZ 113/06 i I FZ 128/06, a także z dnia 29 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 651/06 oraz z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 531/07 publik. w CBOIS oraz z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 561/08, LEX nr 530368). Orzekanie na podstawie nieaktualnych bądź niekompletnych danych nie jest przecież możliwe ani dopuszczalne. Tym bardziej, że zadeklarowane z tytułu koniecznego utrzymania wydatki (vide: rubryka nr 11 formularza) przewyższały uzyskiwane dochody (vide: rubryka nr 10 formularza). Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.