Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2011 r., I SA/Gd 812/10

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2011 r., I SA/Gd 812/10

Sentencja

1 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2011r.na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z dnia 1 grudnia 2010r. M. W. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, iż nie posiada środków na pokrycie wpisu sądowego w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Wskazał, iż miesięcznie osiąga dochód 2 000 zł netto z tytułu zatrudnienia. Jego małżonka osiąga dochód 2800 zł. Miesięczne wydatki skarżącego na utrzymanie mieszkania wynoszą 800 zł, jednocześnie skarżący spłaca kredyt bankowy w wysokości 45 000 zł oraz kredyt w wysokości 185 000 zł. Wspólne gospodarstwo domowe skarżący prowadzi z małżonką i córką w wieku szkolnym. Posiada we współwłasności mieszkanie o pow. 89 m2. Skarżący posiada samochód osobowy Kia Carnival rok prod. 2002, za który spłaca kredyt - miesięcznie 600 zł. Skarżący posiada 1408 udziałów po 50 zł w spółce Grupa A5 Sp. Z o.o. która nie prowadzi działalności, a w związku z zaległościami podatkowymi.

3 W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy pismem z dnia 13 grudnia 2010 r., zobowiązano go do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

4 W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał pismo wyjaśniając, iż pomiędzy nim a jego małżonką istnieje rozdzielność majątkowa, zatem zgodnie ze stanowiskiem NSA wyrażonym w postanowieniu z dnia 11.03.2008r. sygn. akt I FZ 25/08 "jeśli między wnioskującym o przyznanie prawa pomocy i jego małżonkiem obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej to sąd powinien zobowiązać wnioskodawcę do złożenia stosownej dokumentacji i uzupełnienia danych w zakresie podziału majątku wspólnego małżonków oraz przedmiotów będących majątkiem osobistym tego wnioskodawcy. Dopiero bowiem doprecyzowanie informacji w tym zakresie umożliwi uzyskanie pełnego obrazu sytuacji majątkowej skarżącego, który twierdzi, że żadnym majątkiem nie dysponuje i stanowić będzie podstawę do rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania stronie prawa pomocy." W ocenie skarżącego powinien on być zobowiązany do złożenia dokumentów opisanych w orzeczeniu NSA.

5 Skarżący przedstawił odpis zeznania podatkowego za rok 2009, dokumenty potwierdzające wysokość miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi kosztami utrzymania z okresu ostatnich trzech miesięcy.

6 Na mocy zarządzenia referendarza skarżący zobowiązany był do przedstawienia wyciągu z posiadanego rachunku bankowego oraz rachunku jego małżonki, odpisu zeznania podatkowego małżonki, przedstawienia zaświadczeń o wysokości wynagrodzenia małżonki i własnego z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających zadłużenie wobec banków oraz wysokości miesięcznych spłat ze wskazaniem celów na które te zobowiązania zostały zaciągnięte, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego i jego małżonkę pojazdów mechanicznych.

7 Rozpatrując wniosek w pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do przepisów art. 246 § 1 pkt 2 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podzielić, pogląd, że użycie w przytoczonym przepisie określenia: "gdy wykaże" oznacza, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia trudnej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.

8 Na mocy art. 255 P.p.s.a. w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Czynności określone w tym przepisie podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania, gdyż jak już wyżej wskazano to w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy.

9 Skarżący jednak nie zastosował się w pełni do wystosowanego wezwania bowiem nie przedstawił wszystkich wskazanych w wezwaniu dokumentów, uniemożliwiając tym samym pełną ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej w wezwaniu sądowym dokumentacji to powinna liczyć się z tym, że referendarz nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy.

10 Celem wyjaśnienia podnoszonej kwestii istnienia rozdzielności majątkowej między wnioskodawcą i jego żoną wskazać należy, iż fakt pozostawania małżonków w rozdzielności majątkowej nie wyklucza obowiązku podania danych dotyczących stanu majątkowego współmałżonka. Zgodnie bowiem z poglądem utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozdzielność majątkowa małżeńska odnosi się wyłącznie do majątków współmałżonków (kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania majątkiem, zobowiązań małżonków wobec osób trzecich), a nie do ich wzajemnych obowiązków. W praktyce oznacza to, iż rozdzielność majątkowa nie zwalnia współmałżonka z pomocy finansowej. W tym miejscu należy przytoczyć treść art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) stanowiącego, że małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Dyspozycja tego przepisu nakłada na małżonków min. obowiązek szeroko pojmowanej wzajemnej pomocy, w tym również i w ponoszeniu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Obowiązek ten istnieje niezależnie od łączącego małżonków ustroju małżeńskiego. Pozostawanie wnioskodawcy we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką usprawiedliwia konieczność oceny możliwości płatniczych i stanu majątkowego w odniesieniu do sytuacji majątkowej całej rodziny, jak również rodzi ze strony skarżącego obowiązek zadośćuczynienia wezwaniu z dnia 13 grudnia 2010 r. w zakresie określenia szeroko pojętej sytuacji majątkowej współmałżonki tj. m.in. poprzez nadesłanie wymaganych wyciągów z kont i lokat bankowych za okres trzech miesięcy dokumentujących wysokość środków finansowych posiadanych przez małżonkę. (vide. postanowienia NSA: z dnia 06 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSAiWSA 2005/1/8; z dnia 10 września 2009 r., sygn. akt I FZ 244/09; z dnia 02 września 2009 r., sygn. akt I FZ 199/09; z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt I FZ 243/09; z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I FZ 336/09 dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

11 Skarżący, odpowiadając na wezwanie o dodatkowe informacje w sprawie swojej sytuacji finansowej, wykonał je wybiórczo, pomijając istotne elementy wezwania (wyciągi z własnych rachunków bankowych i kwestie zaciągniętych kredytów) oraz zaniechał przedstawienia informacji dotyczących statusu majątkowego swojej małżonki, niemożliwe jest zatem dokonanie oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, co tym samym wiąże się z negatywnymi dla niego konsekwencjami w postaci odmowy przyznania prawa pomocy.

12 Jak podkreślono na wstępie, w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane, te w sprawie niniejszej uznano za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

13 Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.