Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2011 r., I SA/Gd 652/09

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2011 r., I SA/Gd 652/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r., nr[...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 16 lipca 2010 r. (doręczonym stronie w dniu 12 sierpnia 2010 r.) odrzucił skargę W.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].

3 W.K. wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2010 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

4 Braki formalne wniosku przez złożenie go na urzędowym formularzu PPF skarżący uzupełnił w dniu 1 października 2010 r. Rozszerzył przy tym swoje żądanie wnosząc również o zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie sprecyzował żądanie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika, wskazując, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego.

5 Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.

6 Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł sprzeciw podnosząc, iż jego sytuacja majątkowa i osobista jest trudna i złożona, co wynika ze znajdujących się w aktach dokumentów. Podniósł, że nie jest w stanie przedłożyć zaświadczeń z urzędów, gdyż wymaga to poniesienia opłat, na które go nie stać.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

8 Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

9 Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

10 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

11 W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

12 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

13 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

14 Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.

15 Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

16 Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku

17 i dochodach wynika, że prowadzi on sam gospodarstwo domowe, nie osiąga dochodów, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, na skutek prowadzonej przez komornika egzekucji wnioskodawca utracił sprzęt rolniczy oraz inwentarz żywy.

18 Przedmiotowy wniosek jest drugim wnioskiem złożonym przez skarżącego w niniejszej sprawie. Pierwszy wniosek skarżącego został rozpoznany przez sądy obu instancji negatywnie z uwagi na uchylenie się przez niego od wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych (Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II GZ 91/10 oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 lutego 2010 r.).

19 W związku z powyższym referendarz sądowy – na podstawie art. 255 p.p.s.a. – zarządzeniem z dnia 7 października 2010 r. (doręczonym w dniu 8 listopada 2010 r.) ponownie zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 14 dni szeregu dokumentów i oświadczeń, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Skarżący nie przedłożył żadnego żądanego dokumentu ani w odpowiedzi na wezwanie, ani przy sprzeciwie.

20 Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne, należy podkreślić, iż uchylenie się przez skarżącego od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.). W orzecznictwie prezentowany jest także pogląd, iż bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.).

21 Wskazać należy, iż sytuacja majątkowa skarżącego pozostaje niejasna także z innych względów. Otóż skarżący, utrzymując, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie wskazał żadnych źródeł swojego utrzymania. Co więcej, wprost podał, że nie osiąga dochodów, nie posiada oszczędności, a mimo to utrzymuje się sam. Z jakich środków więc skarżący finansuje zakup żywności, gdy nie dostarcza mu jej rodzina, z czego opłaca rachunki za media i choćby zakup środków czystości, skarżący już nie wyjaśnił.

22 Rozpoznając przedmiotowy wniosek wzięto także pod uwagę okoliczność, że składane przez skarżącego w wielu innych sprawach toczących się przed tut. Sądem wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały rozpoznane odmownie z uwagi na niewykonanie, bądź też nieprawidłowe wykonanie przez wnioskodawcę wezwań, a w konsekwencji niemożność dokonania oceny jego sytuacji majątkowej. Skarżący każdorazowo uniemożliwiał referendarzowi sądowemu (sądowi) weryfikację podawanych we wnioskach danych. W niniejszej sprawie – pomimo, że znane było mu stanowisko sądu – zachował się w sposób tożsamy.

23 W związku z powyższym uznano, że skarżący po raz kolejny nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym, gdyż nie wyjaśnił istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, czym uniemożliwił dokonanie pełnej ich oceny.

24 Z tych wszystkich względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.