Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 czerwca 2018 r., I SA/Gd 631/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 czerwca 2018 r., I SA/Gd 631/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Alicja Stępień Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o wyłączenie sędziów: NSA Elżbiety Rischka, NSA Małgorzaty Tomaszewskiej, WSA Ireny Wesołowskiej od orzekania w sprawie w sprawie ze skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: oddalić wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów: NSA Elżbiety Rischka, NSA Małgorzaty Tomaszewskiej, WSA Ireny Wesołowskiej.

Uzasadnienie

2 W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2018 r. o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów, skarżąca złożyła kolejny wniosek o wyłączenie sędziów, którzy wydali ww. postanowienie, tj. NSA Małgorzaty Tomaszewskiej, NSA Elżbiety Rischka, WSA Ireny Wesołowskiej.

3 Uzasadniając wniosek, skarżąca wskazała, że ww. sędziowie blokują skarżącej prawo do sądu, naruszają standardy bezstronności, obowiązujące sędziów, wynikające z orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, art. 6 Konwencji z 1950 r. oraz art. 45 ust.1 Konstytucji.

4 W dniu 11 kwietnia 2018 r. ww. sędziowie złożyli pisemne oświadczenia, w których wskazano, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.").

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

6 Stosownie do treści art. 18 i 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego od orzekania

7 w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy,

8 bądź też na żądanie samego sędziego lub na wniosek strony.

9 Zgodnie z treścią art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli(pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7).

10 Treść powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, że zawarte w nim wyliczenie jest wyczerpujące, oznacza to, że wszystkie przypadki wyłączenia z mocy ustawy zostały w nim zawarte. Jednocześnie zauważyć należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z ww. przesłanek skutkująca obligatoryjnym wyłączeniem sędziów od udziału w sprawie, czego również skarżąca nie podnosiła w złożonym wniosku.

11 Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy wniosek.

12 Celem instytucji wyłączenia sędziego jest realizacja konstytucyjnego prawa obywateli do rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Bezstronność sądu jest też elementem prawa do przeprowadzenia rzetelnego postępowania sądowego w rozumieniu art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 14 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych. Także orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na temat bezstronności sędziego w świetle art. 6 ust. 1 wyżej powołanej Konwencji wyraźnie wskazuje na konieczność unikania sytuacji stwarzających wątpliwości co do bezstronności sędziego. Naruszenie jednak tego przepisu w kontekście podejmowania przez tego samego sędziego czynności na różnych etapach określonego postępowania Europejski Trybunał rozpatruje kazuistycznie, z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy.

13 Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego (por. postanowienie NSA z 15 września 2008 r., II FZ 397/08, Lex nr 493907, postanowienie WSA w Białymstoku z 13 września 2011 r., sygn. akt II SO/Bk 15/11).

14 Wniosek o wyłącznie sędziów od orzekania w przedmiotowej sprawie nie został szerzej przez skarżącą uzasadniony, nie wskazano w nim również skonkretyzowanych okoliczności, a jedynie przywołano ogólnikową argumentację. Tym samym skarżąca nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie istniały podstawy do wyłączenia wskazanych sędziów od orzekania. Wskazania wymaga, że wniosek o wyłączenie złożono w związku z negatywnym rozstrzygnięciem wcześniejszego wniosku o wyłączenie innego składy sędziowskiego – oddalenie tego wniosku skarżąca odczytała jako dyskryminację. Sama jednak podejrzliwość strony, brak zaufania

15 do bezstronności sędziów, czy też przeświadczenie o prowadzeniu postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Strona niezadowolona ze sposobu rozpoznania sprawy może skorzystać z przysługujących jej środków zaskarżenia.

16 Podnieść należy, że z akt sprawy także nie wynika, aby zachodziły jakiekolwiek z wymienionych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. przyczyny wyłączenia sędziego. Należy podkreślić, że w aktach sprawy znajdują się pisemne oświadczenia sędziów, z których wynika, że nie istnieją żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności sędziów, ani nie zachodzą przesłanki wyłączenia od rozpoznania sprawy z mocy prawa, określone w art. 18 P.p.s.a. W ocenie sądu, prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości, a argumentacja przedstawiona przez skarżącą nie podważyła wiarygodności złożonych oświadczeń.

17 Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 22 § 1 i p.p.s.a., oddalił wniosek strony.