Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2023 r., II SA/Gd 353/23

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2023 r., II SA/Gd 353/23

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt SKO Gd/5754/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej A. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 A. G. (dalej jako Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej jako SKO lub Kolegium) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska (dalej jako Prezydent) z 15 października 2022 r., odmawiającą przyznania Skarżącej świadczenie pielęgnacyjnego na ojca.

3 Zaskarżoną decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

4 Prezydent Miasta Gdańska decyzją z 15 października 2022 r., po rozpoznaniu wniosku Skarżącej z 26 czerwca 2022 r., odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na F. G. – ojca Skarżącej.

5 W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Pan F. G. legitymuje się orzeczeniem z 2 czerwca 2022 r. wydanym przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, z którego wynika, że został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Nie można ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 7 kwietnia 2022 r. (po 84 roku życia). Organ pierwszej instancji stwierdził między innymi, że wnioskodawczyni wskazała, iż zatrudnienie zakończyła w 2018 r., co było spowodowane pogarszającym się stanem zdrowia ojca. Wcześniej opiekę nad Panem F. G. sprawowała matka - Pani S. G., jednak stan jej zdrowia przestał na to pozwalać (jest osobą starszą, posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, cierpiącą na osteoporozę i migotanie przedsionków, nie może dźwigać i podnosić ciężkich rzeczy). Z kolei u ojca Skarżącej zdiagnozowano wiele chorób. Przeszedł udar, nastąpił niedowład lewostronny dolnej i górnej kończyny. Podczas hospitalizacji, został wszczepiony stymulator serca. Zaostrzona niewydolność serca, przewlekły zespół wieńcowy, nadciśnienie tętnicze, utrwalone migotanie przedsionków wywołują u Pana F. duszności (ostatnio z tego powodu został przyjęty do szpitala) i osłabienie. Problemy z poruszaniem nie pozwalają na to, aby ww. samodzielnie wychodził. W domu wspomaga się kulami, a jeżeli jest wyjście na spacer to za pomocą wózka inwalidzkiego i zawsze z asekuracją córki. Reumatoidalne zapalenie stawów wywołuje liczne bóle rąk. Pan G. jest pod stałą kontrolą lekarza urologa, ze względu na przerost gruczołu krokowego. Zespół otępienny wynika z uszkodzeń mózgu, które mogą być spowodowane wieloma chorobami neurodegeneracyjnymi, prowadzącymi w efekcie do zwyrodnienia tkanki nerwowej. Ojciec Skarżącej ma również kłopoty z pamięcią. Wystąpiła także zakrzepica (istnieje konieczność przyjmowania leków przeciwzakrzepowych) torbiel w kolanie i niedosłuch. Nie jest On w stanie samodzielnie wykonywać czynności życia codziennego, potrzebuje pomocy córki. Posiłki i leki spożywa samodzielnie po wcześniejszym przygotowaniu. Wnioskodawczyni w oświadczeniu z dnia 22 sierpnia 2022 r. podała również zakres czynności opiekuńczych, które wykonuje względem chorego. Mieszka z rodzicami. Rodzeństwo (dwoje braci) nie jest zainteresowane tym, co się dzieje z ojcem i Skarżąca nie ma z nimi kontaktu. Pracownik socjalny przy przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym potwierdził wskazane powyżej informacje oraz dodał, że Pani A. sprawuje opiekę nad ojcem od dwóch lat. Skarżąca podała, że w sprawowaniu opieki pomaga również matka, jednakże z powodu własnych schorzeń wspiera córkę w opiece w bardzo ograniczonym zakresie. Prezydent wskazał, również że skarżąca nie zrezygnowała z pracy, aby sprawować opiekę nad niepełnosprawnym ojcem. Była zatrudniona w okresie od 22 sierpnia 2016 r. do 14 września 2016 r, gdzie stosunek pracy ustał za porozumieniem stron.

6 W ocenie organu pierwszej instancji nie ma związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia z powodu sprawowania opieki nad ojcem. Nie jest On osobą leżącą i wymagającą z tego tytułu całkowitej i całodobowej opieki (obejmującej choćby konieczność np. karmienia, pojenia, pampersowania, cewnikowania itp.). Znaczna część wymienionych przez skarżącą czynności, jak przygotowywanie posiłków, to zwykłe czynności życia codziennego, które i tak musiałyby być wykonane, niezależnie od tego, czy w domu znajduje się osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego, przygotowanie posiłków czy lekarstw na cały dzień, podawanie leków czy pomoc w zachowaniu higieny (umycie głowy i obcięcie paznokci) nie uniemożliwia Skarżącej podjęcia zatrudnienia. W czynnościach tych może wspomóc Wnioskodawczynię matka, co też robi (informacja zawarta w wywiadzie środowiskowym). W ocenie Prezydenta brak związku przyczynowo - skutkowego rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad Panem F. G., zakres sprawowanej opieki oraz brak możliwości ustalenia od kiedy niepełnosprawność istnieje obligują do wydania decyzji odmawiającej prawa do wnioskowanego świadczenia.

7 SKO po rozpoznaniu odwołania utrzymało powyższą decyzję w mocy. Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji niezasadnie odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazując na przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., w sprawie sygn. akt K 38/13, stwierdził bowiem niezgodność z Konstytucją art. 17 ust. 1b ustawy, ale w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności.

8 SKO uznało jednocześnie, że w sprawie nie występuje związek przyczynowo-skutkowy wskazany w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Po pierwsze, nie zaistniał w sprawie związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z pracy zarobkowej strony wnioskującej, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym żoną ojcem. Stopień znaczny niepełnosprawności - zgodnie z orzeczeniem właściwego organu z dnia 2 czerwca 2022 r. – został przyznany na stałe. Orzeczenie to wskazuje, iż ustalony, znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 7 kwietnia 2022 r. i zawiera wskazania m.in. konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Natomiast skarżąca swoją aktywność zawodową skończyła z dniem 14 września 2016 r. Opieka sprawowana przez stronę – zgodnie z ustaleniem organu i oświadczeniami strony - polega na pomocy w myciu, asekuracji przy chodzeniu i korzystaniu z toalety, podawaniu lekarstw, czy przy wizytach lekarskich. Znaczną część czynności wskazanych przez stronę i przez nią wykonywanych stanowią czynności wykonywane w gospodarstwach domowych, w których nie ma osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki. W ramach prowadzonego wspólnego gospodarstwa domowego jest to: robienie zakupów; przygotowywanie posiłków czy lekarstw na cały dzień. Skarżąca robi zakupy i przygotowuje posiłki także dla siebie. Również prania i sprzątania nie sposób uznać za czynności związane z opieką nad ojcem. Zdaniem organu czynności wykonywane przez stronę nie uniemożliwiają podjęcia przez stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ocenie Kolegium, stan zdrowia niepełnosprawnego w stopniu znacznym ojca strony jest taki, iż wymaga on stałej i długotrwałej opieki osoby drugiej, jednakże względna samodzielność osoby wymagającej opieki, a przede wszystkim zakres czynności wykonywanych przez stronę i związanych ze sprawowaniem opieki, jak. np. pomoc w higienie i w ubieraniu, mierzenie ciśnienia trzy razy dziennie, podawanie lekarstw, czy pomoc przy wizytach lekarskich jest taki, że nie sposób uznać go za opiekę stałą lub długotrwałą w rozumieniu ustawy i zajmującą stronie cały dzień, co uniemożliwia stronie podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

9 We wniesionej do Sądu skardze, powyższej decyzji SKO zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

10 Skarżąca domagała się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta Gdańska i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania.

11 Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

12 Sąd zważył co następuje:

13 Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

14 Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390) – dalej jako u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

15 1) matce albo ojcu,

16 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

17 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

18 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności.

19 - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

20 Stosownie do ust. 1a przywołanego przepisu, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

21 W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych których niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18 roku życia. Znajduje ono bowiem podstawę w treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. K 38/13 oraz w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Przywołany zatem przez Prezydenta art. 17 ust. 1b ustawy nie mógł stanowić podstawy dla odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

22 Po drugie, błędnym było przyjęcie, iż z sam fakt ustania stosunku pracy skarżącej przed terminem podjęcia się opieki nad ojcem, powoduje niemożność przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że rezygnację z czegokolwiek należy rozumieć nie tylko jako zaprzestanie konkretnego działania, ale także jako jego niepodejmowanie z uwagi na wystąpienie przeszkody uniemożliwiającej to działanie. Wykładnia omawianego pojęcia musi się więc odbywać przez pryzmat celu jakiemu służą świadczenia opiekuńcze, którym jest zrekompensowanie osobom wymagającym opieki i osobom opiekę tę sprawującym, utraconego zarobku i wydatków związanych z koniecznością zapewnienia tej opieki. Z punktu widzenia celu, nie jest istotne czy nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia, czy rezygnacja z podjęcia zatrudnienia. Istotne jest natomiast to, czy zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą. Taka wykładnia znajduje pełne umocowanie w wartościach przyjętych w preambule Konstytucji RP, gwarantującej godność człowieka pozbawionego zdolności do samodzielnej egzystencji, w konstytucyjnej zasadzie demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej i konstytucyjnej zasadzie równości wobec prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 maja 2020 r., sygn. III SA/Gd 408/20, opublikowany na orzeczenia.nsa.gov.pl). Przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia powinna być zatem odczytywana jako niepozostawanie w zatrudnieniu wynikające z konieczności sprawowania opieki, której mowa w art. 17 ust.1 u.ś.r.

23 W realiach niniejszej sprawy ustalenia w tym zakresie uznać należało za niepełne. Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy opieką a niepozostawaniem w zatrudnieniu, w danym przypadku konieczne jest ustalenie czy rodzaj i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Jednakże, to do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności (por. NSA w wyroku z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21, opublikowane na orzeczenia.nsa.gov.pl). Opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie dotyczy przy tym wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby. Pamiętać należy, że rezygnacja z zatrudnienia w związku z opieką nad osobą potrzebującą oznacza całkowite poświęcenie się na rzecz drugiej osoby, co stanowi wielokrotnie o poświęceniu fizycznym oraz psychicznym (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 359/22, opublikowane na orzeczenia.nsa.gov.pl). Cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 ustawy chodzi o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi natomiast oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21, opublikowane na orzeczenia.nsa.gov.pl).

24 Na użytek ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca przewidział specyficzny instrument badania i weryfikacji, czy zakres potrzeb osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności uniemożliwia zarazem aktywność zarobkową i zawodową jej opiekuna. Zgodnie bowiem z przepisem art. 23 ust. 4aa u.ś.r. jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268, ze zm.), w celu weryfikacji tych wątpliwości. Tym samym, wywiad środowiskowy jest podstawowym narzędziem w zakresie ustalenia czy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne spełnia warunki, o których mowa w art. 17 u.ś.r., w szczególności, czy konieczny zakres sprawowanej opieki uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia, bądź zmusza do rezygnacji z pracy zarobkowej. Z uwagi na powyższe wywiad ten powinien spełniać wszelkie wymogi przewidziane w przepisach prawa. Jednym z warunków właściwego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego jest uczestniczenie w nim osoby niepełnosprawnej, w związku z opieką, nad którą wnioskodawca domaga się przyznania świadczenia. Zgodnie bowiem z treścią § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2021 r., poz. 893) w przypadku przeprowadzania wywiadu w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 107 ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy, wywiad przeprowadza się z osobą deklarującą sprawowanie faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie, w miejscu sprawowania tej opieki, w obecności osoby, nad którą jest sprawowana faktyczna opieka. Przepis art. 107 ust. 1a pkt 1, o którym mowa wyżej, to przepis ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w myśl którego rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się również na podstawie art. 23 ust. 4aa ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych u osoby ubiegającej się oświadczenie pielęgnacyjne lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących okoliczności związanej z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz sprawowaniem faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Zauważyć bowiem trzeba, że o istnieniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki przesądza to, jaki jest rzeczywisty zakres tej opieki i jednocześnie jakie są potrzeby danej osoby niepełnosprawnej, wynikające z posiadanych przez nią konkretnych schorzeń.

25 W niniejszej sprawie przeprowadzono wywiad środowiskowy, jednakże z treści tego dokumentu wynika, że w istocie oparł się on na jedynie na wyjaśnieniach Skarżącej, przy czym brak jest jakiejkolwiek wzmianki o obecności podopiecznego w trakcie przeprowadzania wywiadu. Oznacza to, że w trakcie prowadzonego postępowania nie zweryfikowano twierdzeń skarżących a ustalenia co do zakresu faktycznie sprawowanej przez skarżącą opieki nad ojcem oparte zostały tylko na jednostronnych oświadczeniach skarżącej. Stan taki sprzeczny jest z obowiązkiem wyrażonym w art. 7 K.p.a., podejmowania przez organy administracji czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy.

26 W niniejszej sprawie nie dość, że nie zweryfikowano twierdzeń Skarżącej poprzez rozmowę z podopiecznym – ojcem (albo wskazaniem przyczyn dla których nie było to możliwe), to pominięto także podnoszoną okoliczność dotyczącą faktu i zakresu pomocy udzielanej w opiece przez matkę Skrzącej. Nie było bowiem przeszkód, aby poza prawidłowo przeprowadzonym wywiadem środowiskowym sięgnąć do środka dowodowego w postaci przesłuchania świadka. Zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy – Skarżąca oraz Jej rodzice zamieszkują w tym samym miejscu. Podkreślić należy, że zgodnie z dyrektywą art. 7 K.p.a., organy administracji zobowiązane są uwzględnić interes społeczny jak i słuszny interes strony. To obowiązkiem organu jest ustalenie czy zakres sprawowanej opieki powoduje obiektywną niemożność podjęcia zatrudnienia i w tym zakresie należało zarówno uzyskać informację od podopiecznego, jak i każdej innej osoby mogącej takie istotne dla sprawy informacje posiadać.

27 Opisany powyżej przebieg postępowania wskazuje, że przeprowadzono je z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a w konsekwencji również z naruszeniem art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. wynika bowiem, że organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Z kolei, wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 1988 r., sygn. akt SA/Po 1495/87, niepubl.). Organ powinien dokonać oceny mocy i wiarygodności dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności (zob. J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., sygn. akt I SA 1270/93, OSP 1994, nr 7–8, poz. 131). Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym.

28 Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej jako - P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 K.p.a. Kolegium posiada bowiem kompetencje merytoryczno-reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym wyroku, w szczególności uprawnione jest, stosownie do art. 136 § 1 K.p.a., do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie labo zlecenie tego Prezydentowi Miasta Gdańska. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964), zasądzając od Kolegium na rzecz Skarżącej kwotę 480 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika. Sprawę rozpoznano w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

29 Stosownie do art. 153 P.p.s.a, przy ponowny rozpoznaniu sprawy Kolegium zobowiązane będzie do uzupełnienia postępowania dowodowego zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z oceny prawnej wyrażonej powyżej, w szczególności koniecznym będzie powtórzenie wywiadu środowiskowego, przesłuchanie matki Skarżącej i ewentualne przeprowadzenie innych dowodów w zależności od ustalonych okoliczności sprawy, a następnie do dokonania subsumpcji w pełni zgromadzonego materiału dowodowego z treścią przepisów u.ś.r.