Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 sierpnia 2005 r., II SA/Gd 2075/02

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 sierpnia 2005 r., II SA/Gd 2075/02

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. i Z. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej opłatę adiacencką oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia 14 maja 2002 roku nr [...] Zarząd Miasta, na podstawie art. 98 ust. 4, art. 146 ust. 3, art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 46, poz. 543 ze zm.) oraz uchwały Rady Miasta z dnia 28 grudnia 2000 roku nr [...] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej dla właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych podziałem, ustalił dla E. C. i Z. C. opłatę adiacencką w kwocie 15.030 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości objętej podziałem, położonej w G., przy ul. O., której E. C. i Z. C. są współwłaścicielami, stanowiącej przed podziałem działkę nr [...] o pow. 60.434 m 2 o wartości 4.396.300 zł, a po podziale działki nr [...], [...] i [...] o wartości 4.446.400 zł. Ww. decyzję odebrała dnia 23 maja 2002 roku pod adresem: G. ul. O. [...] E. C.

3 Odwołanie od powyższej decyzji E. C. i Z. C. wnieśli dnia 7 czerwca 2002 roku żądając uchylenia zaskarżonej decyzji.

4 Dnia 3 lipca 2002 roku E. C. i Z. C. wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia powyższego odwołania. Wskazali, iż dnia 23 maja 2002 roku decyzję odebrała i pokwitowała jej odbiór ich córka, która nie zdawała sobie sprawy z wagi odebranego listu. Ponieważ córka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe list zawierający decyzję przekazała wnioskodawcy dopiero 25 maja 2002 roku, nie informując go o dacie pokwitowania odbioru listu. Tym samym wnioskodawcy faktycznie odebrali decyzję dnia 25 maja 2002 roku. E. C. i Z. C. wskazali nadto, iż o przekroczeniu terminu dowiedzieli się z pisma Urzędu Miejskiego z dnia 17 czerwca 2002 roku, które zostało do nich wysłane dnia 25 czerwca 2002 roku.

5 Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 16 lipca 2002 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt [...] - na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 89, poz. 1071 ze zm.) - odmówiło wnioskodawcom E. C. i Z. C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zarządu Miasta z dnia 14 maja 2002 roku nr [...].

6 W uzasadnieniu wskazało, iż wniosek E. C. i Z. C. nie zasługuje na uwzględnienie albowiem w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przywrócenia terminu wskazane w treści art. 58 k.p.a. Jak wskazał bowiem organ II instancji decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona stronom dnia 23 maja 2002 roku gdyż - zgodnie z art. 43 k.p.a. - w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, a w interesie wnioskodawców leżało uzyskanie informacji o dacie odbioru decyzji przez ich córkę. Kolegium wskazało ponadto, iż wniosek o przywrócenie terminu E. C. i Z. C. winni złożyć w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, a złożyli go dopiero 3 lipca 2002 roku, podczas gdy samo odwołanie już 7 czerwca 2002 roku.

7 W skardze na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2002 roku E. C. i Z. C. zakwestionowali zasadność odmówienia im przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zarządu Miasta z dnia 14 maja 2002 roku nr [...]. Podali, iż dnia 23 maja 2002 roku decyzja została doręczona członkowi ich rodziny, który jest z nimi skłócony. Osoba, która odebrała korespondencję, przekazała im decyzją z opóźnieniem działając złośliwie. Wskazali także, iż w ich rodzinie panują złe stosunki, czego wyrazem jest wyrok rozwodowy E. i Z. C. z 1997 roku oraz wyroki z 1990 i 1997 roku ograniczające władzę rodzicielską Z. C. nad małoletnimi dziećmi. Skarżący stwierdzili także, iż wyrazem złych stosunków panujących w ich rodzinie jest fakt wykwaterowania Z. C. przez dorosłe dzieci z przyznanej mu sądownie izby do budynku gospodarczego. W tej sytuacji, która jest powszechnie znana, w ocenie skarżących, listonosz winien przekazać korespondencję stronie, a nie innemu członkowi rodziny, który zamieszkuje sąsiedni dom.

8 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i zawartą w jego uzasadnieniu argumentację. Dodatkowo stwierdziło, iż na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji organu I instancji brak jest adnotacji, że decyzję odebrała osoba trzecia. Wskazało także, iż - mimo twierdzeń skarżących o złych stosunkach panujących w rodzinie, skarżący zgodnie podpisali skargę.

9 Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

11 Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).

12 Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżone postanowienie prawidłowo stwierdziło, że doręczenie decyzji Zarządu Miasta w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej do rąk E. C. w dniu 23 maja 2002 roku nie naruszyło treści art. 43 k.p.a. oraz że skarżący nie uprawdopodobnili braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od tej decyzji (art. 58 k.p.a.).

13 Zgodnie z treścią art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pismo doręcza się za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi; o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata.

14 E. C. - kwitując odbiór decyzji Zarządu Miasta w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej dnia 23 maja 2002 roku, była z pewnością osobą upoważnioną do odbioru korespondencji skarżących w myśl art. 43 k.p.a. - jako dorosły domownik adresatów.

15 Jak wynika bowiem z akt administracyjnych i oświadczenia skarżącego Z. C. złożonego na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2002 roku E. C. jest pełnoletnią córką E. C. i Z. C. i zamieszkuje pod tym samym adresem co ww. osoby. Skarżący nigdy tych okoliczności nie kwestionowali, wskazywali jedynie, iż córka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a list oddała im z opóźnieniem ponieważ: w pierwszej wersji zdarzeń, wynikającej z treści wniosku o przywrócenie terminu: nie zdawała sobie sprawy z wagi odebranego listu, a w drugiej wersji zdarzeń, wynikającej ze skargi: jest skłócona z rodzicami. Podnosili także, iż skarżący Z. C. nie mieszka w budynku mieszkalnym, lecz w budynku gospodarczym, jednakże okoliczności tej w żaden sposób nie uprawdopodobnili.

16 Powyższe okoliczności wskazują, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do stwierdzenia, iż doręczenie decyzji w trybie art. 43 k.p.a. było nieskuteczne albowiem przesyłkę odebrał dorosły domownik skarżących, a skoro złożył podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, należy przyjąć, iż podjął się oddania decyzji adresatom (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 października 1997 roku, I SA/Gd 360/97, LEX nr 44241).

17 Sąd miał przy tym na uwadze, że skoro E. C. zamieszkuje ze skarżącymi pod tym samym adresem - posiada ona status "domownika" adresata pisma o jakim mówi art. 43 k.p.a. niezależnie od tego czy równocześnie prowadzi ze skarżącymi wspólne gospodarstwo domowe (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 listopada 1996 roku, III RN 27/96, OSNP 1997/11/187).

18 Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, jak to uczynił organ odwoławczy, iż decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącym dnia 23 maja 2002 roku. W takiej sytuacji termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji upłynął skarżącym w dniu 6 czerwca 2002 roku. Skoro skarżący złożyli odwołanie w dniu 7 czerwca 2002 roku, to dokonali tej czynności z uchybieniem terminu przewidzianego do złożenia odwołania.

19 Zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z przepisu tego zatem w sposób jednoznaczny wynika, że do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek:

20 - uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku winy,

21 - wniesienie przez zainteresowanego wniosku /prośby/ o przywrócenie terminu,

22 - dochowanie nieprzywracalnego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu,

23 - dopełnienie - wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu - czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.

24 W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie skarżący ww. przesłanek nie spełnili.

25 Nawet bowiem przyjmując, iż skarżący otrzymali od córki decyzję dopiero dnia 25 maja 2002 roku, nic nie stało na przeszkodzie, aby złożyli odwołanie w terminie tzn. do dnia 6 czerwca 2002 roku. Skarżący nie wskazali na żadne okoliczności uniemożliwiające im wniesienie odwołania w terminie przewidzianym do jego złożenia. Wskazali tylko na dwudniową zwłokę córki w oddaniu im przesyłki, przy czym także tej okoliczności w żaden sposób nie uprawdopodobnili. Brak jest bowiem jakichkolwiek dowodów pozwalających przyjąć, iż E. C. przekazała im przesyłkę po dwóch dniach od odbioru, a wyjaśnienia skarżących dotyczące przyczyn opóźnienia w przekazaniu przesyłki – inne we wniosku, a inne w skardze, są niewiarygodne. Słusznie przy tym wskazało w uzasadnieniu postanowienia Kolegium, iż w interesie wnioskodawców leżało uzyskanie informacji o dacie odbioru decyzji przez ich córkę, a skarżący w żaden sposób wiarygodnie nie wyjaśnili z jakich przyczyn nie uzyskali wiadomości o dacie odbioru przesyłki.

26 Zgodnie z treścią postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2001 roku (sygn. akt IV SA 279/00, nie publ.), którego pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, warunkiem przywrócenia terminu jest uwiarygodnienie przez wnioskodawcę stosowną argumentacją swojej staranności oraz faktu, że przeszkoda w zachowaniu terminu była od niego niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Przy czym brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2001 roku, sygn. akt II SA/Wr 1744/00, nie publ., zob. także: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2002 roku, sygn. akt I SA/Wr 2109/01, nie publ. oraz "Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz" pod red. B. Adamiak i J. Borkowski, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 328).

27 W niniejszej sprawie skarżący niewątpliwie nie wykazali, iż pomimo dochowania należytej staranności, nie byli w stanie wnieść odwołania w ustawowym terminie. Nie wskazali bowiem żadnych wiarygodnych przyczyn złożenia odwołania dopiero 7 czerwca 2002 roku, a jak to już wskazano powyżej – doręczenie przesyłki córce skarżących w żaden sposób nie uniemożliwiało im dochowania ustawowego terminu przewidzianego do jego wniesienia. Sąd miał przy tym na uwadze, iż stwierdzenia skarżących zawarte w skardze, zgodnie z którymi listonosz nie powinien oddawać przesyłki ich córce, ponieważ skonfliktowanie ich rodziny jest powszechnie znane, są niewiarygodne albowiem – jak wynika to z akt niniejszej sprawy – cały czas korespondencję kierowaną do skarżących odbiera ich córka – E. C., a skarżący nie poczynili żadnych kroków aby tę sytuację zmienić np. składając wniosek w urzędzie pocztowym o nie doręczanie kierowanej do niech korespondencji tej osobie.

28 Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.