Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 maja 2017 r., II SA/Gd 129/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 maja 2017 r., II SA/Gd 129/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Górska WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Ź. K., W. K. i A. M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i umarza postępowanie zażaleniowe, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących B. Ź. K., W. K. i A. M. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Dnia 24 kwietnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zabudowy terenu działki nr [..] w miejscowości B., gm. Ż. dwoma obiektami stalowymi pełniącymi funkcje szklarni, bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

3 W toku postępowania wydane zostało w dniu 25 maja 2016 r. postanowienie w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymujące inwestorom B.Ż. K. i W. K. prowadzenie robót budowlanych na terenie działki nr [..] w miejscowości B. przy budowie dwóch obiektów budowlanych pełniących funkcje szklarni oraz nakładające na inwestorów obowiązek przedstawienia PINB w terminie do 30 listopada 2016 r. określonych dokumentów. Postanowienie zawierało informację, że na postanowienie nie służy na nie zażalenie.

4 Pismem z 21 listopada 2016 r. inwestorzy reprezentowani przez A. M. – K. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 25 maja 2016 r.

5 Postanowieniem z 23 grudnia 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z 25 maja 2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia stronie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może skarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a.). W sytuacji wniesienia zażalenia na postanowienie, na które zażalenie nie przysługuje, czyli w sytuacji braku możliwości wniesienia środka zaskarżenia, brak jest również podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Zdaniem WINB taka sytuacja powoduje konieczność odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

6 Skargę na powyższe postanowienie wnieśli B. Ż. K., W. K. i A. M. K. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienia PINB z 25 maja 2016 r. W skardze podniesiono szereg zarzutów co do prowadzonego postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

7 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

9 W ocenie Sądu prawidłowo Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność zażalenia z uwagi na wyłączenie przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 maja 2016 r.

10 Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 maja 2016 r. wydane zostało na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.). Przepis art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że w razie spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek materialnoprawnych właściwy organ wydaje postanowienie wstrzymujące wykonywanie robót budowlanych i nakładające obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów - i nie zawiera normy, która by uprawniała adresata tego postanowienia do wniesienia zażalenia. Akt wydawany na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane jest postanowieniem w rozumieniu art. 123 k.p.a., nie rozstrzyga bowiem sprawy co do istoty i jest wydawany w toku postępowania legalizacyjnego, mającego na celu doprowadzenie do zgodności z prawem samowolnej budowy obiektu budowlanego lub jego części. Stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że doszło do samowolnej budowy obiektu budowlanego lub jego części, obliguje bowiem ten organ do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Postanowieniem tym zostaje wszczęte postępowanie umożliwiające dokonanie legalizacji samowoli budowlanej. Postanowienie wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 nie kończy postępowania w sprawie legalizacji samowolnej budowy obiektu budowlanego lub jego części, lecz przyczynia się do osiągnięcia celu postępowania, którym jest legalizacja tej samowoli budowlanej.

11 Zgodnie z treścią art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że jeżeli ustawa Prawo budowlane nie wskazuje środka zaskarżenia postanowienia w postaci zażalenia, to na takie postanowienie zażalenie nie przysługuje.

12 Z kolei, jak wynika już z samej treści art. 48 ustawy - Prawo budowlane, ustawodawca nie przewidział wniesienia zażalenia na postanowienie, o którym mowa w ust. 2 i 3 tego przepisu - możliwość zaskarżenia takiego orzeczenia znalazłaby bowiem swoje odzwierciedlenie w treści omawianej regulacji.

13 Tym samym, nie jest możliwa kontrola prawidłowości wydania takiego postanowienia, a jego kwestionowanie możliwe będzie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie prowadzone w przedmiocie samowolnej budowy obiektu. Z art. 142 k.p.a. wynika bowiem, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 602/06, LEX nr 258270).

14 Niedopuszczalność zażalenia powoduje zaś jego bezskuteczność i wyklucza merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu zażaleniowym. Idąc dalej tym tokiem wskazać należy, że skoro zażalenia nie można wnieść, to także nie rozpoczyna biegu termin do jego wniesienia. Tym samym bezprzedmiotowe jest orzekanie w przedmiocie uchybienia czy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, którego wnieść nie można.

15 Kontrolowane postanowienie wydane zostało na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpoznania odwołania lub zażalenia i został on zastosowany w zw. z art. 144 k.p.a., zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

16 Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 grudnia 2016 r. jest zatem wadliwe i jako takie podlega uchylenia z uwagi na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm ), a z powodu ziszczenia się okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania administracyjnego z przyczyn przedmiotowych, Sąd zastosował dyspozycję art. 145 § 3 P.p.s.a., we własnym zakresie umarzając to postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., jak bowiem wyżej wskazano brak jest podstaw prawnych do orzekania w przedmiocie przywrócenia termu, który nie rozpoczął swego biegu.

17 O zasądzeniu zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a..