Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2015 r., III SA/Gd 958/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2015 r., III SA/Gd 958/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 13 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 27 sierpnia 2014 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Uzasadnienie

2 Wojewoda decyzją z dnia 13 października 2014 r. , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 33 ust. 3 i 4 pkt 4, pkt 3 lit. b, art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 27 sierpnia 2014 r., wydaną w oparciu o art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a), art. 33 ust. 4 pkt 4 ust. 4h i 4ca ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, na mocy której orzeczono o utracie przez M. W. statusu bezrobotnego z dniem 18 sierpnia 2014r. na okres 180 dni od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy.

3 W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że M. W. był zobowiązany do stawienia się w PUP w dniu 18 sierpnia 2014 r., w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy po okresie niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej od dnia 21 lipca 2014 r. do dnia 16 sierpnia 2014 r. Przyjęcie do wiadomości wyznaczonego terminu stawiennictwa M. W. poświadczył własnoręcznym podpisem w części "D" karty rejestracyjnej bezrobotnego. Mimo to w wyznaczonym terminie nie stawił się w urzędzie i nie poinformował w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Dopiero w odwołaniu z dnia 25 września 2014 r. wyjaśnił powody niestawienia się w wyznaczonym terminie.

4 Organ wyjaśnił, że na bezrobotnym ciąży obowiązek stawiennictwa w siedzibie organu zatrudnienia, a w przypadku niemożliwości wypełnienia tego obowiązku jest on zobowiązany do wskazania w zawitym terminie uzasadnionej przyczyny tego niestawiennictwa. M. W. winien był udowodnić niemożność stawienia się

5 w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, przedkładając zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy z powodu choroby wystawione w zastrzeżonej prawnie formie, tj. na formularzu ZUS ZLA. Strona takiego dowodu nie przedłożyła, mimo pouczenia o sposobie usprawiedliwiania niestawiennictwa w związku z chorobą. M. W. znał formy usprawiedliwiania niezdolności do pracy z powodu choroby, gdyż kilkakrotnie przedkładał w PUP zaświadczenia lekarskie wystawione na formularzu ZUS ZLA.

6 W niniejszej sprawie złożył jedynie kartę leczenia szpitalnego i zaświadczenie lekarskie z dnia 11.09.2014 r. na druku MZ/L-1. Dowody te, ze względu na swoją formę i treść nie mogą stanowić skutecznego prawnie dowodu na potwierdzenie zaistnienia niezdolności do pracy z powodu choroby, jako uzasadnionej okoliczności niestawienia się w PUP. Ponadto strona nie zachowała 7-dniowego terminu na powiadomienie organu o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Termin stawiennictwa wyznaczony był na dzień 18 sierpnia 2014 r., a M. W. podał przyczynę swojej absencji dopiero po 24 dniach. Organ uznał, że pobyt strony w szpitalu nie usprawiedliwia przekroczenia w/w terminu, ponieważ powiadomienia o przyczynie niestawiennictwa można było dokonać drogą pocztową lub poprzez osobę trzecią, np. matkę. Zaistniały zatem warunki określone przez art. 33 ust. 4 pkt 4 w/w ustawy do orzeczenia utraty statusu osoby bezrobotnej- uchybiono nieprzekraczalnemu 7-dniowemu terminowi na powiadomienie o przyczynie niestawiennictwa.

7 M. W. wniósł skargę na powyższą decyzję Wojewody ego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

8 Wskazał, że decyzję o utracie przez niego statusu bezrobotnego wydano

9 w czasie jego pobytu w szpitalu. W szpitalu przebywał ponad miesiąc- od 15 sierpnia 2014 r. do 24 września 2014 r. Wyjaśnienie w PUP złożył pisemnie po wyjściu ze szpitala w dniu 25 września 2014 r., załączając wypis ze szpitala, jednak decyzję utrzymano. Był ciężko chory i przebywając w szpitalu nie był władny do prowadzenia spraw. Nikt w jego imieniu nie mógł nic zrobić. W dniu opuszczenia szpitala okazało się, że jest nieubezpieczony, bo stracił prawo do ubezpieczenia. Stwierdził, że prawodawca przy stanowieniu przepisu nie mógł nie przewidzieć możliwości wystąpienia sytuacji, w której się znalazł.

10 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

12 W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

13 Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

14 Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

15 Organy, wydając wobec skarżącego decyzję o utracie statusu bezrobotnego uznały, że powiadomienie o przyczynie niestawiennictwa po upływie 7 dni od dnia wyznaczonego stawiennictwa i przedłożenie zaświadczenia lekarskiego na druku innym, niż ZUS ZLA, nie może być traktowane jako powiadomienie w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa.

16 Zgodnie z art. 2 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Art. 67 ust. 2 Konstytucji stanowi natomiast, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa.

17 Przepisy te nie rodzą żadnych roszczeń, jednak są wyrazem nadania przez prawodawcę wysokiej rangi ochronie prawa do zabezpieczenia społecznego osób bezrobotnych.

18 Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 674 ze zm.), zwana dalej "ustawą", warunkuje uzyskanie i zachowanie statusu bezrobotnego od legitymowania się gotowością do podjęcia zatrudnienia. W celu potwierdzenia tej gotowości, a także przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy, proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się w wyznaczonych terminach do właściwego powiatowego urzędu pracy. Obowiązek ten wynika z art. 33 ust. 3 ustawy.

19 W myśl art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy na okres od 120 do 150 dni, w zależności od ilości niestawiennictw.

20 Możliwa jest jednak sytuacja, gdy niepowiadomienie o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa może być niezawinione przez bezrobotnego. W przypadku instytucji prawa procesowego strona może zwrócić się o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Jednak terminy, o których mowa w art. 33 ust. 4 ustawy są terminami prawa materialnego, które nie podlegają przywróceniu. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 120/12, "konieczne jest zatem takie rozumienie analizowanych przepisów, by nie prowadziły one do pozbawienia istotnych uprawnień osoby, która nie ponosi żadnej winy w uchybieniu obowiązkom nałożonym przez organ zatrudnienia" ( publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych ).

21 Zauważyć należy, że stanowisko organu o możliwości powiadomienia PUP o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa przez osobę hospitalizowaną - osobiście lub za czyimś pośrednictwem - zakłada możliwość podejmowania działań przez taką osobę, i to działań racjonalnych. Ponadto pogląd o możliwości powiadomienia o przyczynie niestawiennictwa za pośrednictwem osoby trzeciej czyni w istocie założenie, że bezrobotny jest w stanie zwrócić się z prośbą o załatwienie jego sprawy.

22 Tymczasem skarżący, bezpośrednio przed wyznaczonym terminem stawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy, został hospitalizowany w szpitalu psychiatrycznym. Zdaniem Sądu jego stan zdrowia , opisany w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego, nakazuje wykluczyć, że można mu przypisać winę w niepowiadomieniu powiatowego urzędu pracy o przyczynie swego niestawiennictwa.

23 Skarżący również wskazywał na to , że z uwagi na stan zdrowia nie był władny do prowadzenia swoich spraw.

24 W ocenie Sądu omawiane przepisy ustawy nie mogą powodować zastosowania sankcji wobec bezrobotnego, który znajdując się w sytuacji w istocie uniemożliwiającej mu działanie z powodu stanu zdrowia- fizycznego bądź psychicznego – nie może wywiązać się z obowiązków nałożonych nań ustawą. Wykładnia art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, zgodna z art. 2 oraz art. 67 ust. 2 Konstytucji RP wymaga stwierdzenia, że przepisu tego nie stosuje się w przypadku, gdy z przyczyn niezawinionych przez bezrobotnego spełnienie wymogu usprawiedliwienia niestawiennictwa w terminie do 7 dni nie było możliwe.

25 W ocenie Sądu wadliwe jest także stanowisko organów dotyczące obowiązku udowodnienia przez skarżącego niezdolności do pracy zaświadczeniem lekarskim wystawionym na formularzu ZUS ZLA.

26 Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, odnosząc się do kwestii zawiadamiania powiatowego urzędu pracy przez bezrobotnego stanowi jedynie, że ma być to "powiadomienie" "o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 2001/10 ( publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) stwierdził, że wymóg udokumentowania niezdolności do pracy zaświadczeniem lekarskim w wymaganej formie nie dotyczy bezrobotnych nie pobierających zasiłku lub stypendium. Mogą oni usprawiedliwić swe niestawiennictwo w sposób mniej sformalizowany. Za takim rozróżnieniem oprócz wykładni systemowej przemawiają także względy celowościowe - nałożony przez ustawodawcę większy rygoryzm odnosi się do osób pobierających świadczenie pieniężne. Bezrobotnych bez prawa do zasiłku ten argument nie dotyczy.

27 W niniejszej sprawie skarżący powiadomił organy o przyczynie swego niestawiennictwa przedstawiając najpierw zaświadczenie lekarskie o hospitalizacji , wydane przez Ordynatora Oddziału Szpitala, a następnie kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 24 września 2014 r., w której ujęto termin pobytu skarżącego w szpitalu. Skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych nie przysługiwał. Uznać w tej sytuacji należało, że skarżący powiadomił organy o uzasadnionej przyczynie swego niestawiennictwa, jaką była choroba i hospitalizacja.

28 Mając na uwadze powyższe Sąd uznając, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego - art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, uchylił te decyzje na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a.

29 Organy będą miały na uwadze powyższe wskazania.

30 Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.