Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 listopada 2012 r., III SA/Gd 507/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 listopada 2012 r., III SA/Gd 507/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2012 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewody z dnia 12 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Wojewoda [...] decyzją z dnia 12 czerwca 2012 r. po rozpatrzeniu odwołania P.P. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 26 kwietnia 2012 r. nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania Z. K. z pobytu stałego z lokalu nr 1 przy ul. [...] 31 w G. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

3 Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał m.in., że postępowanie w sprawie wymeldowania Z. K. wszczęto na wniosek P.P.

4 Organ I instancji ustalił, że Z. K. nie zamieszkuje we wskazanym wyżej lokalu, jednak nie opuścił miejsca pobytu stałego dobrowolnie i trwale, nie spełniając tym samym przesłanki wymeldowania zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę dla organu I instancji do wydania decyzji o odmowie wymeldowania Z. K. z miejsca pobytu stałego.

5 Od decyzji odwołał się P.P. podnosząc, że co prawda Sąd przywrócił Z. K. posiadanie spornego lokalu, jednak Komornik zakończył postępowanie egzekucyjne z uwagi na wadliwy wyrok Sądu, a Z. K. nie podejmował prób zamieszkania w lokalu przy ul. [.,..] 31/1 w G.

6 Organ II instancji nie uwzględnił odwołania z następujących przyczyn:

7 w postępowaniu administracyjnym w sprawie o wymeldowanie za podstawę decyzji przyjmuje się przesłankę określoną w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazany artykuł stanowi, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazuje, że "opuszczenie lokalu" musi mieć charakter trwały i być dobrowolne.

8 Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na okoliczność niezamieszkiwania Z. K. w miejscu, w którym pozostawał zameldowany. W sprawach dotyczących wymeldowania oprócz potwierdzenia faktu niezamieszkiwania danej osoby w miejscu pobytu stałego, przedmiotem oceny jest kwestia dobrowolności i trwałości opuszczenia tego lokalu. Samo nieprzebywanie osoby w danym lokalu nie uprawnia organu do pozbawienia jej zameldowania, jeśli okaże się, że wskutek bezprawnych działań osób trzecich i bez własnej winy została ona pozbawiona możliwości przebywania w nim.

9 W niniejszej sprawie Z. K. wielokrotnie podnosił, że spornego lokalu nie opuścił w sposób dobrowolny, gdyż został z niego bezprawnie usunięty. Nie mogąc uzyskać dostępu do lokalu, Z. K. wystąpił do Sądu z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu, które wyrokiem Sądu zostało powodowi przywrócone. Prowadzone przez Komornika postępowanie egzekucyjne nie zostano pomyślnie dla niego zakończone z uwagi na zmianę – w trakcie postępowania – właściciela lokalu, jednak Z. K. poprzez Sąd i Rzecznika Praw Obywatelskich domaga się nadal konsekwentnie przywrócenia możliwości zamieszkania w spornym lokalu, co świadczy o braku dobrowolności i trwałości w opuszczeniu mieszkania. Zainteresowany w toku postępowania oświadczył, że mimo korzystnego wyroku Sądu w lokalu nie może zamieszkać, jednak ma zamiar powrotu do miejsca pobytu stałego i na dzień wydania decyzji nie zrezygnował z zamiaru ponownego zamieszkania w miejscu swego zameldowania. Uniemożliwia to dokonanie wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej. Fakty te potwierdził zainteresowany podczas składania wyjaśnień przed organem I instancji. Organ odwoławczy powołał w tym miejscu pogląd Sądu zawarty w wyroku w sprawie II SA/Gd 1074/02, w którym WSA w Gdańsku wyjaśnił, że prawomocny wyrok przywracający posiadanie lokalu osobie bezprawnie z niego usuniętej oraz działania prawne podjęte przez tę osobę w celu wykonania wyroku przez dłużnika, oznaczają brak przesłanki dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu.

10 Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy nie ma wątpliwości, że nie ma możliwości dokonania wymeldowania wymienionego z pobytu stałego, gdyż zgodnie z wyrokiem Sądu ma On prawo do zamieszkania w lokalu z zamiarem pobytu stałego. Mając powyższe na uwadze decyzja organu I instancji była zgodna z prawem.

11 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P.P, zarzucił, że podjęte w sprawie decyzje naruszają przepisy prawa materialnego i winny zostać uchylone.

12 Skarżący podniósł, że do orzeczenia o wymeldowaniu ze względu na rejestracyjny charakter zameldowania wystarczające jest ustalenie, że dana osoba nie zamieszkuje w określonym lokalu przez odpowiednio długi czas i nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku wymeldowania się lub też zameldowania w lokalu, w którym przebywa, na okres czasowy.

13 Z. K. w roku 2010 w sposób trwały opuścił lokal nr 1 przy ul. [...] 31 w G. Wprawdzie wystąpił na drogę sadową z powództwem o przywrócenie posiadania, lecz uzyskany przez niego prawomocny wyrok z uwagi na domaganie się przez niego dostępu do pomieszczenia, które nie istnieje i nigdy nie istniało, nie może zostać wykonany.

14 Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny poprzez złożenie oświadczenia woli, co Z. K. uczynił w roku 2010, ale także w sposób domniemany poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w lokalu, w którym koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby, co ma miejsce w tej sprawie, skoro Z. K. dotąd nie skontaktował się z obecnym właścicielem lokalu, nie stawił się także bez usprawiedliwienia w wyznaczony przez Komornika Sądowego termin wprowadzenia w posiadanie, nie wnosił także o wyznaczenie następnego terminu tej czynności egzekucyjnej.

15 Skarżący napisał, że nie zgadza się z podjętą decyzją bowiem organ odwoławczy wziął pod uwagę jedynie wyjaśnienia składane przez Z. K. nie poparte innymi dowodami oraz niewykonalny wyrok sądu powszechnego, a nie brał pod uwagę stanowiska właściciela nieruchomości, a także tego, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z przyczyn niezależnych od skarżącego.

16 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

18 Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje ( orzeczenia) pod kątem ich zgodności z prawem.

19 Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty dotyczące słuszności bądź celowości zaskarżonego aktu. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 134 § 2 cyt. ustawy, Sąd nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba ze stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

20 Skarga jest niezasadna i musiała zostać oddalona.

21 Sąd wyjaśnia, co następuje: zagadnienia dotyczące obowiązku meldunkowego w czasie orzekania w sprawie skarżącego regulowały przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( jednolity tekst Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993).

22 Powołany w decyzjach organów obu instancji przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

23 W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.

24 W ocenie Sądu, w toku postępowania przed organami, kwestie mające znaczenie prawne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości, a organy obu instancji w sposób wnikliwy rozpatrzyły materiał dowodowy i uzasadniły swoje stanowisko.

25 Między innymi organy ustaliły okoliczności te na podstawie oświadczeń stron złożonych w postępowaniu i na podstawie przedłożonych dokumentów. I tak na k-25 akt organu I instancji znajduje się protokół przesłuchania w charakterze strony w dniu 15 lutego 2012 r. Z. K. który oświadczył; że nie mógł zamieszkiwać w spornym lokalu, gdyż uniemożliwiała mu to poprzednia właścicielka, A. P., przyrodnia siostra zainteresowanego, następnie uzyskał prawomocny wyrok sądu przywracający posiadanie lokalu, co jest w trakcie egzekwowania. Z. K. dodał, że w dalszym ciągu wolą jego jest powrót do lokalu, z którego został bezprawnie usunięty. Nie zameldował się w innym miejscu. Na k-27 akt, w protokole przesłuchania w dniu 16 lutego 2012 r. w charakterze strony P.P. znajduje się oświadczenie przesłuchiwanego, cyt. " komornik umorzył czynności, ponieważ w dokumentacji sądowej znajdowała się niezgodność dotycząca danych metrażu pokoju, który wcześniej, przed opuszczeniem lokalu, zajmował pan K." "nie widzę żadnej możliwości wspólnego zamieszkiwania z wymienionym pod jednym dachem. Zamki zostały wymienione dlatego, że zostały zniszczone przez K., gdy próbował siłą wtargnąć do domu".

26 Karty od 10 do 26 akt organu I instancji to dokumentacja z zainicjowanego przez Z. K. postępowania sądowego i egzekucyjnego o przywrócenie naruszonego posiadania spornego lokalu.

27 Z dokumentów tych wynika, że postępowania te toczyły się od 2010 do 2012r., a Z. K. konsekwentnie usiłował uzyskać dostęp do przedmiotowego mieszkania.

28 Oświadczenia stron złożone w trakcie postępowania jak i inne dokumenty złożone do akt sprawy zostały wszechstronnie przeanalizowane i rozważone, szczególnie przez organ II instancji. Wynika to z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Tym samym organy słusznie uznały, że ustalone zostały najważniejsze okoliczności istotne dla sprawy. Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na postawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, korzysta przy tym z prawa swobodnej oceny dowodów i – o ile ocena ta nie nosi cech dowolności, brak jest podstaw do jej kwestionowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

29 Dlatego też ocenianym decyzjom nie można skutecznie postawić zarzutu nie wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i braku oparcia decyzji na ustalonych faktach.

30 W postępowaniu o wymeldowanie, którego istotą jest, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, wyjaśnienie czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały i jest ( było ) dobrowolne, nie ma znaczenia, czy właściciel lokalu godzi się, czy też nie, na wspólne zamieszkiwanie z osobą bezprawnie z lokalu usuniętą.

31 Stosownie do wyżej cytowanego art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, należy wydać po ustaleniu, że osoba ta opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

32 Jednak równie istotnym jest, by opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. W tej kwestii w orzecznictwie sądowoadministracyjnym od lat przyjmuje się, że obiektywnym dowodem na trwałość i dobrowolność opuszczenia lokalu jest zachowanie osoby po opuszczeniu lokalu. Mianowicie jeżeli osoba taka nie podejmowała prawnych kroków celem przywrócenia posiadania (dostępu) do lokalu, przyjmuje się, że opuszczenie miało charakter dobrowolny.

33 W sprawie bezspornym jest, że Z. K. został usunięty ze spornego mieszkania w 2010 roku i od tego czasu podejmuje starania o powrót do poprzedniego miejsca pobytu ( zamieszkania).

34 Skarżący stale i konsekwentnie deklaruje chęć powrotu do lokalu przy ul. [...] w G. co ma znaczenie dla oceny prawidłowości podjętych decyzji.

35 Twierdzenia Z. K., że lokalu nie opuścił trwale i dobrowolnie uznać należy, podobnie jak uczyniły to orzekające w sprawie organy, za pozostające w zgodności z faktami, ustalonymi w prawidłowym postępowaniu dowodowym. Przyczyny, z powodu których skarżącego usunięto z lokalu, o których pisze skarżący, też zostały ocenione i przyjęte przez organy orzekające o odmowie wymeldowania.

36 Wzgląd na te okoliczności powoduje, że w opisywanej sytuacji organy administracji słusznie uznały, że Z. K. nie opuścił spornego lokalu trwale i dobrowolnie, a zatem decyzja o odmowie wymeldowania ma uzasadnienie faktyczne i prawne.

37 Z opisanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.