Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2006 r., III SA/Gd 474/05

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2006 r., III SA/Gd 474/05

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006r. sprawy ze skargi G. H., B. W., E. K., K. T., K. F., J. K., D. S., J. W. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 17 lutego 2005r. nr [...] w przedmiocie rozwiązania Zespołu Szkół Specjalnych [...] 1) oddala skargę; 2) przyznaje adwokatowi G. K. ze Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku) kwotę 307,80 zł (trzysta siedem złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej G.H. z urzędu.

Uzasadnienie

2 Rada Miasta [...] w dniu 17 lutego 2005 r. podjęła uchwałę Nr [...] o rozwiązaniu Zespołu Szkół Specjalnych Nr [...] w G., ul. [...] oraz likwidacji szkół wchodzących w jego skład. Jako podstawę prawną uchwały wskazała art. 62 ust. 5, art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 12 pkt 11 w związku z art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.). Uchwała przewidywała, że z dniem 31 sierpnia 2006 r. likwiduje się Zasadniczą Szkołę Zawodową Specjalną, Gimnazjum Nr [...] i Szkołę Podstawową Nr [...] w G.; uczniowie tych szkół będą kontynuować naukę w wskazanych placówkach oświatowych, a czynności likwidacyjne zostaną zakończone do dnia 31 października 2006 r.

3 W uzasadnieniu uchwały Rada Miasta [...] podała, że na terenie G. funkcjonują szkoły specjalne, które mogą kształcić dzieci i młodzież wymagająca specjalnej formy kształcenia, również uczniów likwidowanego Zespołu Szkół Specjalnych Nr [...]; [...] Kurator Oświaty wyraził zgodę na likwidację szkół; obecna siedziba zespołu szkół przy ul. [...] jest w bardzo złym stanie technicznym; niezbędny remont wymagałby przeznaczenia na ten cel znacznych środków finansowych.

4 Rodzice dzieci uczących się w ZSS Nr [...] w G., pismem z dnia 5 maja 2005 r., w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), wezwali Radę Miasta [...] do usunięcia naruszenia interesu prawnego i uprawnienia. Wnioskodawcy argumentowali, że uchwała narusza szereg przepisów ustawy o systemie oświaty i przepisy wykonawcze, Europejską Kartę Samorządu Terytorialnego oraz Konstytucję RP. Zdaniem rodziców kształcenie dzieci w szkole specjalnej powinno odbywać się w środowisku najbliższym miejsca zamieszkania, co ma ogromne znaczenie dla zdrowia psychicznego dzieci. W razie likwidacji szkół zaprzepaści się dotychczasowe wysiłki zmierzające do zapewnienia dzieciom stabilizacji miejsca nauki. Ponadto dużym problemem może być ich aklimatyzacja w nowych warunkach, jeżeli chodzi o kadrę nauczycielską i uczniów. Zły stan techniczny budynków ZSS Nr [...] w G. jest zaś okolicznością nadużywaną przez Radę Miasta [...].

5 Następnie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku rodzice uczniów ZSS Nr [...] w G. wnieśli o stwierdzenie nieważności w/w uchwały. Zdaniem skarżących uchwała narusza art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607), art. 70 ust. 1 i 4 Konstytucji RP,

6 art. 71b ust 2 i 7 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, § 2 ust. 1 i 6, § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w Specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. Nr 19, poz. 167).

7 Skarżący podnieśli, że likwidowane szkoły spełniają wszelkie wymogi odpowiedniego kształcenia dla ich dzieci. Uznali, że droga do szkoły może być traktowana jako element terapii dzieci, a konieczność jej zmiany w sytuacji likwidacji szkoły to naruszenie praw dzieci i wyrządzenie im krzywdy przez zdrowych dorosłych. Należy zważyć, że droga do szkoły wydłuży się dla niektórych dzieci z kilkuset metrów do kilku kilometrów. Szkoły, do których mają uczęszczać dzieci, nie mają odpowiedniego wyposażenia. Zmiana środowiska jest dla niepełnosprawnych dzieci, które z wielkim trudem adoptują się do nowych warunków, przeżyciem niemal traumatycznym. Ponadto z programu nauczania Zespołu Specjalnego Kształcenia Podstawowego i Gimnazjalnego Nr [...], w którym mają uczyć się dzieci wynika, że nie przewiduje on przyuczania do wielu zawodów, do których przygotowuje dotychczasowa szkoła zawodowa. Przedmiotowa uchwała Rady Miasta [...] całkowicie pomija skutki likwidacji szkół, dla rozwoju psychofizycznego dzieci niepełnosprawnych a nadużywa argumentu o złym stanie techniczny. Narusza ona również prawo dzieci do nauki w przystosowanych do zdrowia warunkach i na zasadach przewidzianych przez prawo, zwłaszcza art. 3 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego. Tym samym uchwała narusza interes mieszkańców gminy.

8 W odpowiedzi na skargę Rada Miasta [...] wniosła o jej oddalenie i przesłuchanie zastępcy Dyrektora Wydziału Edukacji i Sportu Urzędu Miasta [...] na okoliczność działań związanych z rozwiązaniem ZSS Nr [...].

9 Rada Miasta [...] podkreśliła, że zostały podjęte wszelkie przewidziane prawem działania związane z likwidacją szkół; w szczególności określone w art. 59 ustawy o systemie oświaty oraz wskazała, że w dniu 26 sierpnia 2004 r. podjęła uchwałę o zamiarze rozwiązania ZSS Nr [...] w G. i o likwidacji szkół wchodzących w jego skład. W dniu 4 stycznia 2005 r. Powiatowa Rada Zatrudnienia w G. pozytywnie zaopiniowała wniosek o likwidację Zasadniczej Szkoły Zawodowej wchodzącej w skład ZSS Nr [...] w G. Również Kurator Oświaty postanowieniem z dnia 17 stycznia 2005 r. zaopiniował pozytywnie likwidację szkół tworzących ZSS Nr [...] i pismem z tego samego dnia wyraził zgodę na jego rozwiązanie z dniem 31 sierpnia 2006 r. Dyrektor przedmiotowego zespołu szkół dnia 1 lutego 2005 r. został powiadomiony o terminie spotkania przedstawiciela organu prowadzącego z rodzicami uczniów, którego tematem miała być uchwała z 26 sierpnia 2004 r. w sprawie zamiaru likwidacji szkół.

10 Po uchwaleniu zaskarżonej uchwały z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawie rozwiązania ZSS Nr [...] w G., Wojewoda [...] w odpowiedzi na wniosek o jej uchylenie stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisu art. 59 ustawy o systemie oświaty; procedura dotycząca likwidacji szkół została zachowana i nie ma podstaw do unieważnienia uchwały.

11 Rada Miasta [...] podała, że Wydział Edukacji i Sportu pismem z dnia 16 lutego 2005 r. streścił Radzie Rodziców powody decyzji o likwidacji Zespołu szkół. Zaś Kurator Oświaty w piśmie z dnia 28 lutego 2005 r. wskazał przesłanki wyrażenia pozytywnej opinii w sprawie likwidacji szkół.

12 Rodzice uczniów wezwali Radę Miasta [...] do usunięcia naruszenia interesu prawnego i uprawnienia w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jednak organ nie zajął stanowiska wobec wezwania.

13 Pismem z dnia 16 maja 2005 r. skierowanym do Rady Rodziców, gmina wskazała na brak naruszenia prawa przy podejmowaniu uchwały w sprawie rozwiązania ZSS Nr [...] w G.

14 Rada Miasta [...] podniosła, że Komisja do Spraw Restrukturyzacji Sieci Szkół i Przedszkoli w G. złożona z radnych miasta, przedstawicieli szkół oraz przedstawiciela Wydziału Edukacji i Sportu Urzędu Miasta [...] ustaliła, że baza szkolna ZSS Nr [...] nie zapewnia optymalnych warunków kształcenia i nie jest w pełni wykorzystana. Na terenie G. funkcjonują inne zespoły szkół specjalnych, których warunki lokalowe i baza pozwalają na przyjęcie uczniów z likwidowanych szkół. Stan techniczny budynków szkół jest niedobry, zaś jego poprawa wymagałaby nakładów finansowych rzędu 2 mln zł. Na konieczność niezbędnego remontu wskazywały służby BHP, sanitarne oraz Straż Pożarna. Uchwała o rozwiązaniu ZSS Nr [...] w G. była podyktowana złym stanem technicznym i odnotowanym w ostatnich latach spadkiem liczby uczniów uczęszczających do wskazanych szkół. Szkoły, do których mają uczęszczać uczniowie po rozwiązaniu ZSS Nr [...] w G., zapewniają warunki zgodne z zaleceniami zawartymi w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego. Są to placówki o profilu kształcenia zgodnym z wymogami ustawy o systemie oświaty; uczniom zostały zaproponowane te same profile kształcenia, jeżeli chodzi o techniczne warunki kształcenia. Kadra w tych szkołach ma odpowiednie kwalifikacje, a dzieci możliwość integracji z pełnosprawnymi rówieśnikami. Zatem zostały spełnione wymagania przewidziane art. 59 ustawy o systemie oświaty, co czyni nietrafnymi zarzuty skarżących o naruszeniu przepisów regulujących warunki kształcenia dzieci i młodzieży niepełnosprawnej.

15 Zaskarżona uchwała nie narusza prawa do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia, ponieważ Rada Miasta [...] działała w oparciu o przepisy prawa. Gmina jako organ prowadzący szkoły i placówki oraz właściciel mienia gminnego ma prawo decydować w sprawach związanych z jej majątkiem. Ponadto dzieciom niepełnosprawnym zapewni się bezpłatny transport i opiekę w drodze do nowych szkół.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

17 Skarga jest niezasadna.

18 Zaskarżona uchwała, aczkolwiek niewątpliwie niesie pewne dolegliwości zarówno dla dzieci jak i ich rodziców nie narusza prawa. Stosownie do art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 1996 r. Nr 13 poz. 74 z późn. zm.) do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach tworzenia i likwidacji przedsiębiorstw, zakładów i innych jednostek organizacyjnych (w tym szkół). Przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67 poz. 329 z późn. zmianami) określa procedurę likwidowania szkoły.

19 Zgodnie z treścią tego przepisu szkoła publiczna o jakiej mowa w zaskarżonej uchwale może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę (w niniejszym przypadku Radę miasta [...]) po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w szkole publicznej tego samego typu a także o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcący w tym samym lub zbliżonym zawodzie.

20 Organ prowadzący jest zobowiązany co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.

21 Wprawdzie przepis art. 59 ust. 1 i 2b cytowanej ustawy stanowi, iż opinia o której mowa w art. 59 ust. 1 wydana jest w formie postanowienia to jednak nie określa do kogo opinia taka winna być adresowana ani nie określa terminu do którego ma zostać wydana.

22 Z gramatycznej wykładni tego przepisu można wyciągnąć wniosek, iż opinię taką można wydać aż do czasu poprzedzającego datę likwidacji szkoły a nadto iż będąca swego rodzaju zgodą na likwidację szkoły podlega ona zaskarżeniu jedynie przez organ który o taką opinię się zwrócił (patrz wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2000 r. w sprawie I SA 560/00 - publikacja LEX nr 78944)).

23 W przedmiotowej sprawie proces zmierzający do likwidacji Zespołu Szkół Nr [...] przy ul. [...] w G. rozpoczął się już w 2003 r.

24 W dniu 6 stycznia 2004 r. odbyło się pierwsze spotkanie z rodzicami w szkole na którym poinformowano rodziców o zamiarach likwidacji zespołu szkół.

25 Znajdujący się w aktach sprawy kalendarz zdarzeń związanych z likwidacją Zespołu Szkół Zawodowych Nr [...] szczegółowo wykazuje czynności zarówno zmierzające do likwidacji Zespołu Szkół jak i do jego zachowania.

26 W dniu 26 sierpnia 2004 r. została podjęta przez Radę Miasta [...] Uchwała Nr [...] o zamiarze rozwiązania Zespołu Szkół Społecznych Nr [...] w G. oraz o zamiarze likwidacji szkół, wchodzących w jego skład.

27 Dopiero w dniu 17 lutego 2005 r. Rada Miasta [...] po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty wydanej postanowieniem z dnia 17 stycznia 2005 r. Nr [...] uchwałą z dnia 17 lutego 2005 r. -Nr [...] zdecydowała o rozwiązaniu z dniem 1 sierpnia 2006 r. Zespołu Szkół Zawodowych Nr [...] w G. o likwidacji z dniem 31 sierpnia 2006 r., Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej Gimnazjum Nr [...], Szkoły Podstawowej nr [...], Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej.

28 Uchwała jednoznacznie wskazała, iż uczniowie zlikwidowanych szkół będą kontynuować naukę w Zespole Specjalnego Kształcenia Podstawowego i Gimnazjum Nr [...] przy ul. [...] oraz Zespołu Specjalnego Kształcenia Podstawowego i Gimnazjum Nr [...] przy ul. [...].

29 Czas trwania procedury likwidacji Zespołu Szkół Zawodowych Specjalnych Nr [...] a także określone w zaskarżonej uchwale data likwidacji szkół wskazują na to, iż rodzice dzieci uczących się w szkole mieli dostatecznie dużo czasu na przygotowanie się do likwidacji szkoły i znalezienie na terenie G. najkorzystniejszej dla dzieci szkoły.

30 W tym miejscu zauważyć należy, że Sprawą zainteresowano Prokuraturę Rejonową [...] (która postanowieniem z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie [...] umorzyła postępowanie nie dopatrując się w postępowaniu w sprawie likwidacji szkoły elementów czynu zabronionego.

31 Jest okolicznością oczywistą, iż w sprawie doszło do zderzenia interesu rodziców dzieci uczących się w szkole z możliwościami finansowymi miasta G. Zespół Szkół Zawodowych Nr [...] mieścił się w starym, będącym pod opieką konserwatorów, wymagającym remontu kapitalnego, budynku. Potrzeba kształcenia dzieci wymaga stosownej ilości kadry pedagogicznej. Te dwa elementy stanowią poważne obciążenia finansowe dla Gminy [...]. Tymczasem na terenie miasta G. w nieodległym sąsiedztwie funkcjonują inne dobrze wyposażone placówki w których istnieją możliwości pełnego zaspokojenia wspomnianych potrzeb uczniów.

32 W tej sytuacji zasadność podjęcia zaskarżonej uchwały jest oczywiste.

33 Trzeba w tym miejscu podkreślić, iż oceniając legalność zaskarżonej uchwały Sąd nie jest uprawniony do kierowania się tzw. interesem społecznym czy oczekiwaniami rodziców, bada jedynie zgodność zaskarżonej uchwały z prawem.

34 Poza tym w sprawie zachowane zostały wszelkie czynności o jakich mowa w cytowanych wyżej przepisach prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy p. p. s. a. oddalił skargę.