Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 kwietnia 2008 r., III SA/Gd 34/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 kwietnia 2008 r., III SA/Gd 34/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J.C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 10 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podania informacji dotyczącej adresu właściciela działki uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty [...] z dnia 16 października 2007 r., nr [...]

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2007 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...], powołując się na art. 123, art. 217, art. 218 i art. 219 k.p.a., art. 24 ust. 3 w związku z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 240 poz. 2027 z późn. zm.) oraz art. 154 § 2, art. 439 ustawy Kodeks cywilny oraz art. 29 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych(t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 102 poz. 926 z późn. zmianami) po rozpatrzeniu zażalenia J. C. - utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia 16 października 2007 r. nr [...], o odmowie podania informacji dotyczącej adresu właściciela działki ewidencyjnej numer [...] położonej w obrębie ewidencyjnym P., gmina K.

3 Rozstrzygniecie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego:

4 J. C. wystąpił do Starostwa Powiatowego w P. o podanie adresu właściciela nieruchomości położonej w S. D., przy ulicy [...], która stanowi działkę numer [...] położoną w obrębie ewidencyjnym P., gmina K. Podał, iż runęła część płotu między jego posesją a niezamieszkałą posesją [...]. Istnieje potrzeba natychmiastowego ustalenia sposobu naprawy i jej wykonania w porozumieniu z właścicielem (właścicielami) posesji [...] z powodu zagrożenia bezpieczeństwa spowodowanego swobodnym dostępem osób trzecich do posesji strony. J. C. powołał się przy tym na treść art. 154 i 439 Kodeksu cywilnego.

5 Organ I instancji odmówił stronie podania żądanych danych. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Zgodnie zaś z treścią § 10 ust.1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ewidencja obejmuje m.in. dane dotyczące właścicieli nieruchomości. Podmiotami uprawnionymi do żądania danych zawartych w operacie ewidencyjnym są - stosownie do treści art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - właściciele lub osoby fizyczne i prawne, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal, osoby fizyczne i prawne oraz inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także zainteresowane organy administracji rządowej i jednostki samorządu terytorialnego.

6 Udostępniając dane osobowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków organ prowadzący ewidencję ma jednocześnie obowiązek przestrzegać przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych dane osobowe, z wyłączeniem danych, o których mowa w art. 27 ust. 1, mogą być także udostępnione w celach innych niż włączenie do zbioru, innym osobom i podmiotom niż wymienione w ust. 1, jeżeli w sposób wiarygodny uzasadnią potrzebę posiadania tych danych, a ich udostępnienie nie naruszy praw i wolności osób, których dane dotyczą.

7 Właściciel działki numer [...] nie wyraził zgody na udostępnienie swoich danych adresowych, a zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie danych osobowych każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych.

8 Pismem z dnia 21.08.2007 r. Starostwo Powiatowe w P. zwróciło się do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg, o interpretację przepisu art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych w kontekście stanu faktycznego sprawy.

9 Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w piśmie z dnia 12.10.2007 r. wskazał na swój brak kompetencji w opisanej sprawie, powołując się między innymi na art. 7b ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi, że kontrolę nad działaniami administracji geodezyjnej i kartograficznej sprawuje wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, działający w imieniu wojewody.

10 W zażaleniu na postanowienie organu I instancji J. C. podniósł, iż płot wybudowany na granicy jego działki i działki sąsiedniej - przy ulicy [...], na skutek silnych wiatrów runął na znacznej części, stwarzając tym samym swobodny dostęp do jego działki. Naprawa płotu nie jest możliwa, konieczne jest postawienie nowego płotu, a to należy do właściciela tejże nieruchomości. W ocenie J. C. posiada on interes prawny w domaganiu się podania informacji dotyczącej adresu właściciela sąsiedniej działki wynikający z przepisów art.154 i 439 k.c.

11 Organu odwoławczy wskazał, iż przytoczone przez stronę argumenty mające udowodnić istnienie interesu prawnego w uzyskaniu informacji z ewidencji gruntów i budynków, bezsprzecznie świadczą o istnieniu po stronie wnioskodawcy interesu faktycznego, a nie interesu prawnego, który każdorazowo musi być oparty na normie prawnej wynikającej z konkretnego przepisu prawa materialnego. Zdaniem organu odwoławczy nie ma przepisu, z którego jednoznacznie wynikałby obowiązek udzielenia wnioskodawcy informacji zgodnej z jego żądaniem.

12 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. C. powtórzył argumenty zawarte w zażaleniu, oraz podkreślił, iż bez zgody właściciela sąsiedniej działki nie może dokonać naprawy płotu, nie może również postawić nowego płotu, bez usunięcia starego. Odmowa podania danych adresowych właściciela działki przy ulicy [...] powoduje, iż skarżący od roku zmuszony jest ochraniać swoją posesją poprzez prawie ustawiczne przebywanie w domu, kosztem życia zawodowego i osobistego.

13 W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przywołane w zaskarżonym postanowieniu.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

15 W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

16 Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

17 Zgodnie z przepisem art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 240 poz. 2027 z późn. zm.) ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

18 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

19 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

20 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

21 Według art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 powyższej ustawy w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela oraz jego miejsce zamieszkania lub siedzibę.

22 Art. 24 ust. 1 i 2 ustawy stanowi, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów, zaś informacje te są jawne, przy czym udziela się ich odpłatnie. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 3 ustawy wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków odpłatnie na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal, osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie....

23 Zdaniem Sądu wniosek skarżącego stanowił w istocie żądanie wydania wypisu z ewidencji gruntów, dotyczącego sąsiedniej nieruchomości - obejmującego określenie jej właściciela i jego adresu.

24 Słusznie zatem, rozpatrując wniosek skarżącego organy administracji rozważały zastosowanie cytowanego wyżej art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i analizowały kwestię posiadania przez skarżącego interesu prawnego w uzyskaniu takiego wypisu. Wadliwy był natomiast rezultat tej analizy.

25 W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się powszechnie, iż treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu administracyjnym.

26 Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako jego podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Norma ta daje mu możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu i powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej ona bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się np. wydania orzeczenia administracyjnego, a po jego wydaniu będzie miał prawo do wniesienia wszystkich przewidzianych prawem środków zaskarżenia. Tym samym ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej.

27 Rozważając kwestię interesu prawnego skarżącego w uzyskaniu wypisu z ewidencji gruntów dotyczącego nieruchomości sąsiedniej należy zwrócić uwagę na to, że przepisy art. 143 - 154 Kodeksu cywilnego zawierają przepisy tak zwanego prawa sąsiedzkiego, regulujące kwestie wzajemnych relacji między właścicielami sąsiadujących z sobą nieruchomości. Przywoływany przez skarżącego w toku postępowania przepis art. 154 § 1 i 2 k.c. ustanawia domniemanie, że mury, płoty, miedze, rowy i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów sąsiadujących, służą do wspólnego użytku sąsiadów oraz stanowi, że korzystający z wymienionych urządzeń obowiązani są ponosić wspólnie koszty ich utrzymania.

28 Zachodzą zatem prawne relacje pomiędzy skarżącym i właścicielem sąsiedniej nieruchomości ukształtowane powyższymi przepisami prawa cywilnego - dotyczące między innymi utrzymania płotu stojącego na granicy nieruchomości. Skoro zaś dochodzenie przed sądem powołanym do rozpoznania sporów cywilnych realizacji uprawnień wynikających z omawianych przepisów prawa wymaga wskazania imienia, nazwiska i adresu właściciela sąsiedniej nieruchomości, jako strony postępowania (art.126§1 i 2 k.p.c.) - to nie sposób twierdzić, że skarżący ma wyłącznie interes faktyczny w uzyskaniu wypisu z ewidencji gruntów obejmującego adres tegoż właściciela.

29 Uznać należało zatem, że organy obu instancji dokonując oceny, że skarżącemu nie przysługuje interes prawny w domaganiu się wypisu z ewidencji gruntów naruszyły prawo materialne w postaci przepisu art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

30 Ponieważ organy administracji powoływały się na ochronę danych osobowych właściciela sąsiedniej działki, należy wskazać, że przepis art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych(t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 102 poz. 926 z późn. zmianami) stanowi, że przetworzenie danych osobowych jest dopuszczalne, gdy jest niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, Jeśli zatem realizacja uprawnień właścicielskich skarżącego wymaga uzyskania wiedzy o adresie właściciela sąsiedniej działki to uznać należy, że także i przepisy ustawy o ochronie danych osobowych dozwalają na uwzględnienie wniosku skarżącego.

31 Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji powinien uwzględnić przedstawioną powyżej wykładnię omawianych przepisów.

32 Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.