Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 sierpnia 2010 r., III SA/Gd 292/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 sierpnia 2010 r., III SA/Gd 292/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2010r. sprawy ze skargi A.G. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu oświadczenia mieszkaniowego w sprawie naliczenia i wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] nr [...] 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Uzasadnienie

2 A. G. będąc emerytowanym funkcjonariuszem policji w dniu 5 marca 2010 r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji o wypłacenie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za rok 2010 r. składając odpowiednie oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika za wskazany okres.

3 Postanowieniem z dnia 15 marca 2010 r. nr [...] Komendant Miejski Policji działając na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: k.p.a.) zwrócił wniesione przez A. G. oświadczenie mieszkaniowe.

4 W uzasadnieniu organ wskazał na istniejącą dotąd praktykę wypłacania emerytowanym funkcjonariuszom policji równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego będącą skutkiem przyjętej przez organy rozszerzającej interpretacji przepisu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz art. 29 i 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.).

5 Uchylenie z dniem 1 stycznia 2006 r. m.in. § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 919 ze zm. – dalej zwane rozporządzeniem) spowodowało, że brak jest organu właściwego rzeczowo do wydania decyzji pozbawiającej stronę posiadanego przez nią uprawnienia do równoważnika. Organ powołał się przy tym na zawarte w k.p.a. przepisy dotyczące właściwości organów i obowiązku jej przestrzegania. Wobec powyższego organ uznał, że nie posiada właściwości rzeczowej ani miejscowej by sprawę rozpoznać.

6 A. G. złożył na to postanowienie zażalenie zarzucając, że jest ono bezzasadne. Wskazał przy tym na fakt, że już wcześniej składał wnioski o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za poprzednie lata i zapadło w tej sprawie prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wskazujące jednoznacznie, że to Komendant Miejski Policji jest organem właściwym do rozpatrzenia sprawy.

7 Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2010 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji, po rozpoznaniu w/w zażalenia, orzekł o uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania powołując się w podstawie prawnej na art. 144 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

8 W uzasadnieniu wskazano, że ustawa regulująca zaopatrzenie emerytalne funkcjonariuszy Policji nie przewiduje wypłaty równoważnika za remont zajmowanego lokalu. Wskazano również na fakt uchylenia ust. 2 § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, co spowodowało, że brak jest organu właściwego do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.

9 Nadto organ wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych z którego wynika, że skutkiem przyznania w przeszłości emerytowi policyjnemu prawa do równoważnika pieniężnego na podstawie obowiązujących wówczas przepisów było powstanie stosunku prawnego, którego zmiana lub rozwiązanie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Skoro zatem emeryt policyjny ubiega się o przyznanie mu prawa do równoważnika za remont lokalu, to jego wniosek powinien zostać rozpatrzony przez właściwy organ w drodze decyzji administracyjnej.

10 A. G. złożył skargę na powyższe postanowienie zarzucając, że zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, w tym przepisów postępowania administracyjnego.

11 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że zasadnie organ orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, natomiast błędem było umorzenie postępowania, co jednak nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wszczętej przedmiotowym oświadczeniem. Organ wskazał, że w sprawie tej zostały wydane decyzje administracyjne, w tym przez organ odwoławczy i jest ona przedmiotem odrębnego postępowania przed tutejszym sądem.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

13 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

14 Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

15 Skarga zasługuje na uwzględnienie.

16 W pierwszej kolejności należy wskazać, że kwestia właściwości organów policji do wydawania orzeczeń w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego została w orzecznictwie sądów administracyjnych kategorycznie przesądzona. W przypadku niniejszej sprawy nie sposób nie zauważyć, że wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt III SAB/Gd 2/09 zobowiązał Komendanta Miejskiego Policji do wydania decyzji w przedmiocie wniosku A. G. o wypłatę równoważnika pieniężnego z remont lokalu mieszkalnego za rok: 2006, 2007, 2008 uznając, że jest on właściwy w sprawie.

17 Pomimo tego, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest również sprawa wypłaty równoważnika za remont lokalu mieszkalnego, organ pierwszej instancji - wbrew stanowisku wyrażonemu w wyroku Sądu z dnia 14 maja 2009 r. - uznał się za niewłaściwy w sprawie i stwierdził brak możliwości ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia sprawy, co spowodowało zwrot wniesionego przez skarżącego oświadczenia mieszkaniowego.

18 W tym miejscu należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) odsyłają w zakresie uprawnień mieszkaniowych emerytów policyjnych do zasad przewidzianych dla funkcjonariuszy. Tym samym uznać należy, że organem właściwym do rozpoznania wniosku emeryta policyjnego odnoszącego się do stosunku prawnego w zakresie spraw mieszkaniowych jest organ właściwy do rozpoznania takiego wniosku, jak w przypadku gdyby został złożony przez funkcjonariusza policji (tj. na zasadach przewidzianych w 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia). W niniejszej sprawie, jako że skarżący przed przejściem na emeryturę był funkcjonariuszem Komendy Miejskiej Policji, zatem jej Komendant był organem właściwym do rozpoznania sprawy. Przyjmując odmienne stanowisko w tej kwestii organ ten dopuścił się naruszenia powołanego wyżej przepisu rozporządzenia w związku z art. 19 k.p.a. (nakazującego organom przestrzegania z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej) oraz art. 20 k.p.a. (dotyczącego właściwości rzeczowej), w końcu zaś art. 66 § 3 k.p.a., który wobec powyższego nie miał w sprawie zastosowania.

19 Wadliwości takiego stanowiska nie dostrzegł organ odwoławczy również stwierdzając, że na skutek zmian w przepisach prawa brak jest organu właściwego do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, stwierdził natomiast, że sądy administracyjne wskazały na konieczność wydawania w tego rodzaju sprawach decyzji administracyjnych. Z tej zatem przyczyny, a nie na skutek oczywistej wadliwości, organ odwoławczy uchylił postanowienie organu pierwszej instancji oraz umorzył postępowanie, nie precyzując jakiego postępowania to umorzenie dotyczy. Mając zaś na uwadze przytoczone w postawie prawnej przepisy k.p.a. powstaje uzasadniona wątpliwość co do intencji organu odwoławczego. Przywołał on bowiem w postawie prawnej obok art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., na mocy którego organ odwoławczy uchyla zaskarżone orzeczenie i umarza postępowanie pierwszej instancji, również art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. dający podstawę do umorzenia postępowania odwoławczego (zażaleniowego). Bezsporne jest, że organ nie może orzekać działając równocześnie na postawie obu w/w przepisów.

20 Reasumując powyższe należało stwierdzić, iż zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji są niezgodne z prawem i jako takie podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co mając na uwadze Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

21 W oparciu o art. 152 w/w aktu normatywnego Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.