Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2014 r., III SA/Gd 188/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2014 r., III SA/Gd 188/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie cofnięcia w części zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia 11 września 2013 r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz art. 129 ust. 1 i art. 59 pkt 4 w zw. z art. 138 ust. 2 i art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) cofnął A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. zezwolenie na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] (udzielone decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 listopada 2007 r. nr [...]) w części dotyczącej 117 punktów gier (wskazanych w załączniku nr 1 do decyzji), w których zaprzestano działalności przez okres powyżej 6 miesięcy.

3 W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że spółka we wskazanych punktach nie wykonywała działalności przez okres dłuższy niż 6 miesięcy. Nie można zaś uznać, że zaprzestanie wykonywania tej działalności spowodowane było siłą wyższą, o której mowa w art. 59 pkt ustawy o grach hazardowych.

4 W odwołaniu od ww. decyzji spółka wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

5 Wydanemu rozstrzygnięciu odwołująca zarzuciła:

6 - niezasadne zastosowanie przepisu art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych formułującego przesłankę cofnięcia zezwolenia w postaci niewykonywania działalności przez okres dłuższy niż 6 miesięcy podczas gdy powołany przepis stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1999 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE L.98.204.37 ze zm.); w konsekwencji braku notyfikacji ww. ustawy Komisji Europejskiej przepis ten nie mógł być zastosowany;

7 - naruszenie art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych poprzez niezasadne nieuwzględnienie przez organ celny zaistnienia przesłanki siły wyższej w przedmiotowej sprawie, skutkującej nieprowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie automatów do gier o niskich wygranych w 117 punktach gier.

8 W uzasadnieniu odwołania spółka wskazała, że zastosowanie przepisu art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych było niezasadne albowiem zastosowanie tego przepisu wyklucza brak jego uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej.

9 Ponadto organ celny uznał w sposób niezasadny, że w sprawie nie mogła zaistnieć przesłanka egzoneracyjna w postaci siły wyższej, o której mowa w ww. przepisie. Podnieść zaś trzeba, że spółka zawieszając wspomnianą wyżej działalność działała pod wypływem siły wyższej.

10 Decyzją z dnia 17 grudnia 2013 r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 208 ustawy – Ordynacja podatkowa oraz w zw. z art. 8, art. 59 pkt 4, art. 138 ust. 2 i art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych umorzył postępowanie odwoławcze.

11 Uzasadniając wydaną decyzję organ wskazał, że obligatoryjną przesłanką umorzenia postępowania podatkowego jest bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

12 Jak wskazał dalej Dyrektor Izby Celnej stan faktyczny rozpatrywanej sprawy uległ znaczącej zmianie w trakcie postępowania odwoławczego.

13 W dniu 19 listopada 2013 r. pierwotne zezwolenie udzielone spółce decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 listopada 2007 r. nr [...] wygasło z uwagi na upływ okresu, na jaki zostało wydane. Tym samym niniejsze postępowanie odwoławcze – dotyczące cofnięcia ww. zezwolenia w części – stało się bezprzedmiotowe. Brak jest bowiem przedmiotu postępowania, to jest zezwolenia, które wygasło z mocy prawa.

14 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej A Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie w całości.

15 Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 pkt 3 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez jego bezpodstawne zastosowanie oraz art. 208 § 1 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie w odniesieniu do decyzji wydanej w pierwszej instancji, polegające na umorzeniu jedynie postępowania odwoławczego zamiast całego postępowania w sprawie i pozostawienie w obrocie prawnym decyzji organu pierwszej instancji jako decyzji ostatecznej, podczas gdy wobec braku przedmiotu postępowania należało wyeliminować z porządku prawnego również i tę decyzję jako odnoszącą się do kwestii bezprzedmiotowej w momencie jej uostatecznienia się, to jest w momencie umorzenia postępowania odwoławczego w dniu 17 grudnia 2013 r.

16 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

18 Skarga zasługuje na uwzględnienie.

19 W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

20 Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1).

21 Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

22 Za wadliwy należy uznać pogląd organu II instancji, zgodnie z którym stan faktyczny i prawny w przedmiotowej sprawie dawał podstawy wyłącznie do umorzenia postępowania odwoławczego.

23 Zauważyć należy, że stosownie do art.127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Oznacza to dopuszczalność weryfikacji decyzji nieostatecznych w administracyjnym toku instancji w drodze zastosowania przez uprawnione podmioty zwyczajnych środków prawnych (odwołanie, zażalenie na postanowienie) a zatem, inaczej mówiąc składający odwołanie ma prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia sprawy załatwionej w formie decyzji nieostatecznej. Istota administracyjnego toku instancji nie polega na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Powyższe rozważania wskazują, że nietrafny jest pogląd organu odwoławczego sprowadzający się do stwierdzenia braku możliwości uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż na dzień orzekania przez ten organ decyzja była zasadna i istniało zezwolenie, które decyzja ta cofała w części. Jakkolwiek nie ulega wątpliwości, że w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji jego decyzja była zasadna, gdyż istniało zezwolenie do którego odnosiła się decyzja, to jednak już w dacie orzekania przez organ odwoławczy sytuacja uległa zmianie i organ drugiej instancji rozstrzygając sprawę powtórnie zobowiązany był do jej uwzględnienia w swoim rozstrzygnięciu, które należy jeszcze raz przypomnieć, nie ma charakteru kasacyjnego. Organ odwoławczy zobowiązany jest bowiem rozpoznać sprawę w całości a w przypadku uznania, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy - Ordynacja podatkowa. Skoro tego nie uczynił to naruszył przepis art. 233 § 1 pkt 3 ww. ustawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w obrocie prawnym pozostała jako ostateczna decyzja organu pierwszej instancji cofająca nieistniejące (wskutek wygaśnięcia w dniu 19 listopada 2013 roku) zezwolenie.

24 Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

25 O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 209 ww. aktu prawnego.

26 Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien w pełni uwzględnić zasygnalizowane wyżej uwagi odnoszące się do prawidłowości przeprowadzenia postępowania.