Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 maja 2014 r., III SA/Gd 103/14

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 maja 2014 r., III SA/Gd 103/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Wojewody z dnia 14 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 14 października 2013 r. (nr [...]) Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A. Z. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 22 sierpnia 2013 r. o jego wymeldowaniu z pobytu stałego. Postanowienie to zostało wysłane na podany adres korespondencyjny: A. Z. [...] [...]/skr. pocztowa nr [...], [...]. Przesyłka, mimo dwukrotnego awizowania nie została odebrana i w związku z tym zwrócona do organu.

3 W dniu 4 stycznia 2014 r. A. Z., za pośrednictwem organu, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Wojewody. Jednoczenie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

4 Odnośnie wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że w okresie od sierpnia do grudnia 2013 r. nie otrzymywał do swojej skrytki pocztowej informacji dotyczących listów poleconych (awiz). W tej sprawie złożył reklamację do urzędu pocztowego ale nie uzyskał jeszcze odpowiedzi. Zaznaczył, że w dniu 6 grudnia 2013 r. złożył do Wojewody prośbę o udzielenie informacji dotyczącej jego odwołania i dopiero w dniu 29 grudnia 2013 r. - po otrzymaniu odpowiedzi - dowiedział się, że zostało wydane zaskarżone postanowienie.

5 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, zaznaczając, że przywrócenie terminu do złożenia skargi nie leży w jego kompetencjach.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

7 W myśl art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przy czym – stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a. - skargę do sądu administracyjnego składa się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Złożenie skargi po ww. terminie skutkuje jej odrzuceniem – art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

8 Organ odwoławczy przyjął, że zaskarżone postanowienie Wojewody zostało doręczone skarżącemu w dniu 31 października 2013 r. w trybie doręczenia zastępczego, tj. art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej: "k.p.a.", a tym samym termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego upłynął w dniu 2 grudnia 2013 r. Swoje stanowisko organ wyraził w piśmie do skarżącego z dnia 13 grudnia 2013 r. (akta administracyjne, k. - 112).

9 Co istotne, zaskarżone postanowienie zostało wysłane na adres korespondencyjny podany przez skarżącego, tj.: [...]/skr. pocztowa nr [...], [...]. Przesyłka zawierająca postanowienie została zwrócona, gdyż nie została odebrana w terminie.

10 Skarżący złożył skargę w dniu 4 stycznia 2014 r.

11 Termin do złożenia skargi jest terminem, który można przywrócić.

12 We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi skarżący utrzymywał, że nie otrzymywał awiz na swoją skrytkę pocztową.

13 Na wstępie należy zwrócić uwagę, że skrytka pocztowa może być wskazana jako adres korespondencyjny. Obecnie, w związku z treścią art. 65 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 135 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.), nie ulega wątpliwości, że wskazanie skrzynki pocztowej jako adresu korespondencyjnego jest dopuszczalne w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wcześniej taką możliwość dopuszczano w doktrynie oraz orzecznictwie. W postępowaniu administracyjnym brak jest analogicznych uregulowań ale orzecznictwo wyraża pogląd, że dopuszczalne jest wskazanie skrytki pocztowej jako adresu do korespondencji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1582/12 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 850/12, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym należy przyjąć, że do "doręczeń na skrytkę pocztową" właściwe jest stosowanie przepisów o doręczeniu, w tym tzw. doręczeniu zastępczym.

14 Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi winien być rozpatrywany w oparciu o art. 86 i następne przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym zakresie orzeka sąd administracyjny, a nie organ administracji publicznej.

15 Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a). Nadto, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).

16 W ocenie Sądu kluczowe znaczenie dla rozpoznania niniejszego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi musi mieć ocena prawidłowości doręczenia zaskarżonego postanowienia. Z uwagi na okoliczności sprawy nie można bowiem z całą pewnością przyjąć, że nastąpiło ono w dniu wskazanym przez organ, tj. 31 października 2013 r. w drodze doręczenia zastępczego. W zakresie procedury doręczeń w tym trybie decydujące znaczenie mają regulacje Kodeksu postępowania administracyjnego. Mianowicie, przepis art. 44 k.p.a. stanowi:

17 § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

18 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

19 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

20 § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

21 § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

22 § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

23 Przesłankami skuteczności doręczenia w tym trybie są: przechowywanie pisma przez określony czas w palcówce pocztowej, oraz umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni w placówce pocztowej, oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Tylko w przypadku zachowania tych przesłanek następuje skutek prawny doręczenia w trybie tzw. doręczenia zastępczego.

24 Zagadnienie prawidłowego doręczenia ma bardzo duże znaczenie w postępowaniu przed organami administracyjnymi, gdyż wielokrotnie przesądza o możliwości dochodzenia przez strony ich praw. Stąd też podkreśla się w orzecznictwie konieczność bardzo ścisłego przestrzegania przepisów w tym zakresie, nawet jak ma to znamiona znacznego formalizmu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II GSK 1761/11, LEX nr 965116).

25 W niniejszej sprawie wątpliwości budzi sposób awizowania przesyłki, a w konsekwencji fakt pozostawienia przez doręczyciela zawiadomienia (awiza) w skrytce pocztowej.

26 Na kopercie, w której przesłano postanowienie, znajduje się informacja o awizowaniu z pieczątką z dnia 17 października 2013 r. – prawdopodobnie z parafą doręczyciela; ponadto znajduje pieczątka "powtórne zawiadomienie" z parafą oraz pieczęcią z datą 25 października 2013 r., a także pieczątka "zwrot nie podjęto w terminie" z parafą i stemplem z datą 4 listopada 2013 r. Brak natomiast informacji czy i gdzie pozostawiono awiza. Skoro przesyłka była kierowana na adres skrytki pocztowej, to zawiadomienie zawierające informację o terminie i miejscu możliwości odbioru pisma winno zostać umieszczone w skrytce pocztowej.

27 W orzecznictwie pozostaje wciąż aktualny pogląd, że doręczyciel jest zobowiązany do podania gdzie pozostawił zawiadomienie. W przeciwnym wypadku nie ma możliwości weryfikacji czy tryb został zachowany (por. wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 794/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnotowanie na kopercie lub zwrotnym potwierdzeniu odbioru wyłącznie informacji o awizowaniu, bez wskazania miejsca pozostawienia zawiadomienia, nie spełnia wymogu określonego w art. 44 § 2 k.p.a., a to z kolei nie pozwala na uznanie prawnej skuteczności takiego doręczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1582/12, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w pełni podziela powyższe poglądy, dlatego nie można uznać, że w przypadku doręczenia zaskarżonego postanowienia zostały spełnione wymogi, o których mowa w art. 44 k.p.a.

28 Ponadto z akt administracyjnych wynika, że faktycznie skarżący nie odbierał korespondencji kierowanej na skrytkę pocztową. Przesyłki były zwracane do organu z adnotacjami, że nie odebrano w terminie. Mogłoby to potwierdzać twierdzenia skarżącego o nie pozostawianiu awiz, zawarte w przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Skarżący pismem z dnia 6 grudnia 2013 r. zwrócił się do organu odwoławczego, w którym prosił o informacje dotyczące jego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 22 sierpnia 2013 r. W odpowiedzi z dnia 13 grudnia 2013 r. (doręczonej w dniu 29 grudnia 2013 r. – data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. - k. 113 akt administracyjnych) Wojewoda wskazał m.in., że dnia 14 października 2013 r. wydał zaskarżone postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

29 Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi został złożony w 7 dniowym terminie, przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Dokumenty w aktach wskazują, że skarżący dowiedział się o wydaniu zaskarżonego postanowienia w dniu 29 grudnia 2013 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi został nadany w placówce pocztowej w dniu 4 stycznia 2014 r.

30 W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżący uprawdopodobnił brak winny w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

31 Sąd podejmując rozstrzygnięcie kierował się dyrektywą wyrażoną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II GSK 1761/11 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. W orzeczeniu tym wyrażony został także pogląd, że niezgodne z przepisami postępowania administracyjnego doręczenie pisma (decyzji), może być uznane przez sąd w konkretnych okolicznościach sprawy za pozbawione znaczenia prawnego i uzasadniające przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej bez potrzeby powtórnego prawidłowego doręczania pisma.

32 Zdaniem Sądu trudno jest wskazać jednoznacznie termin, w którym skarżącemu prawidłowo doręczono zaskarżone postanowienie z dnia 14 października 2013 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, tzn. w taki sposób, że mógł się zapoznać z jego treścią. Niemniej jednak, nie ma potrzeby ponownego doręczania tego postanowienia. Można przyjąć, że skarżący zaznajomił się z treścią rozstrzygnięcia i skarga powinna być rozpatrzona merytorycznie przez Sąd, zwłaszcza uwzględniając zakres w jakim sąd administracyjny rozpatruje skargę (por. art. 134 § 1 p.p.s.a.).

33 Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji.