Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 listopada 2021 r., I SPP/Bd 162/21

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 listopada 2021 r., I SPP/Bd 162/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Jarosław Szulc po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku ponoszenia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie

2 W urzędowym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego sytuacja majątkowa i rodzinna nie pozwala na ponoszenie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Skarżący podał, że wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje żona, która prowadzi działalność gospodarczą oraz pełnoletnia córka, która jest bezrobotna. Miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł, wydatki kształtują się na poziomie [...] zł. Wnioskodawca nie posiada nieruchomości, rubryki dotyczące przedmiotów wartościowych, oszczędności zostały przekreślone.

3 Zarządzeniem z dnia 27 września 2021 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 10 dni poprzez złożenie dodatkowych dokumentów, zaświadczeń i oświadczeń. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 października 2021 r. Z akt sprawy wynika,

4 że wniosek nie został uzupełniony.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Strona w niniejszej sprawie skarży decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku ponoszenia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. Niewątpliwie decyzja ta dotyczy działania organu w sprawie świadczeń leczniczych, co oznacza,

7 że skarżący nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w tej sprawie. Postępowanie w tym zakresie należało zatem umorzyć na podstawie art. 258 § 2 pkt 7

8 w zw. z art. 258 § 4 p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt 1 sentencji.

9 Odnosząc się do pozostałej części wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata należy wskazać, że zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykładnia określenia "gdy wykaże" użytego w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oznacza, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W związku z tym, rozstrzygnięcie Sądu w kwestii przyznania bądź odmowy przyznania prawa pomocy zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane w trakcie postępowania.

10 Z obowiązkiem wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o jakim mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., koresponduje treść art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach,

11 a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Uzupełnia go art. 255 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że wnioskodawca formułując żądanie przyznania prawa pomocy, w celu jego poparcia jest zobowiązany przedstawić pełną informację

12 o swojej sytuacji materialnej w sposób wskazany w formularzu PPF, a gdyby to okazało się niewystarczające, stosownie do art. 255 p.p.s.a., przedłożyć dodatkowe dokumenty

13 i złożyć wyjaśnienia. Niespełnienie powyższego zobowiązania poprzez odstąpienie od przedstawienia jakichkolwiek wyjaśnień albo przedstawienie ich w sposób niepełny

14 i wybiórczy uniemożliwia ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej zainteresowanego, co skutkuje tym, że powinien się on liczyć z odmową uwzględnienia wniosku (por. postanowienia NSA: z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OZ 286/16; z dnia 15 listopada 2013 r. sygn. akt I OZ 1083/13; z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II OZ 400/13; z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I FZ 287/08).

15 Z akt sprawy wynika, że skarżący w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy poza wskazaniem miesięcznych dochodów i wydatków trzyosobowej rodziny oraz oświadczeniem, iż nie posiada domu ani mieszkania, nie wypełnił innych rubryk zawartych we wniosku. Rubryki dotyczące posiadanych zasobów, przedmiotów wartościowych, innych dodatkowych informacji o stanie majątkowym zostały przekreślone. W związku z tym, zasadnie na podstawie zarządzenia z dnia 27 września 2021 r. wydanego w trybie powołanego art. 255 p.p.s.a., skarżący został wezwany przez referendarza sądowego do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy przez przedłożenie dodatkowych dokumentów. Skarżący został zobowiązany do złożenia m.in. odpisów zeznań podatkowych; wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych; zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń; oświadczenia o zakresie uzyskanych świadczeń z pomocy społecznej; oświadczenia o wysokości ponoszonych miesięcznie wydatków; oświadczenia o posiadanych oszczędnościach; oświadczenia o źródłach utrzymania; dokumentów związanych z prowadzoną przez żonę skarżącego działalnością gospodarczą; zaświadczenia o posiadaniu przez skarżącego i córkę skarżącego statusu osoby bezrobotnej. W wyznaczonym terminie, ani po jego upływie skarżący nie przesłał żadnych dodatkowych informacji ani dokumentów, wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi skarżącego.

16 W wyniku dokonanej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona nie przedstawiła dokładnie informacji o stanie majątkowym i dochodach, a na wezwanie referendarza sądowego w trybie art. 255 p.p.s.a. do uzupełnienia wniosku nie przedłożyła żadnych dokumentów ani oświadczeń. Ich brak uniemożliwił Sądowi rzetelną analizę sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy. Jak wyżej wskazano, postawa strony, która wybiórczo prezentuje informacje mające potwierdzać jej sytuację majątkową, finansową i rodzinną uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie taką czynnością było uzupełnienie wniosku w zakresie wskazanym w wezwaniu z dnia 27 września 2021 r.

17 W przypadku, gdy zachodzą poważne wątpliwości co do wiarygodności złożonych przez stronę oświadczeń, to wnioskującemu powinno zależeć na ich obaleniu. Sąd nie jest zaś zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są pełne, mimo istniejącego po stronie wnioskodawcy ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy.

18 Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 4 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji.