Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 czerwca 2016 r., I SA/Bd 748/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 czerwca 2016 r., I SA/Bd 748/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Szulc sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi B. P. H. Sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]r. nr [...]

Uzasadnienie

2 Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. decyzją z dnia [...] października 2013r. określił B.P.H. w B. (skarżąca), kwoty podatku od towarów i usług podlegające wpłacie, na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011r. Nr 41, poz. 214 ze zm.) – dalej jako: "u.p.t.u.", wynikające z faktur VAT wystawionych przez B. P. H. Sp. z o. o. w B. w okresie od marca do grudnia 2011 r. w łącznej kwocie [...]zł. W wydanej decyzji organ podatkowy wykazał, że działania Spółki polegały jedynie na wystawianiu faktur VAT, niedokumentujących rzeczywistego obrotu gospodarczego i miały na celu upozorowanie krajowego obrotu towarami pochodzącymi z rynku wewnątrzwspólnotowego, a także umożliwienie innym podmiotom gospodarczym obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur. Spółka zgodziła się z ustaleniami organu podatkowego, że wystawione przez nią faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i dokonała korekt wszystkich spornych faktur VAT. Natomiast Spółka nie zgodziła się z obowiązkiem zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., wynikającym z wystawienia faktur VAT.

3 W ustawowym terminie wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji

4 Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2014r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia

5 8 lipca 2014 r. sygn. akt. I SA/Bd 456/14 oddalił wniesioną skargę. Na wydane orzeczenie wniesiona została skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

6 Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. Spółka zwróciła się z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613) dalej jako: "O.p.", zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2014r.

7 W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Spółka prawidłowo skorygowała wystawione

8 w 2011r. faktury VAT, natomiast organy podatkowe przeprowadziły u kontrahentów Spółki na jej wniosek czynności sprawdzające, kontrolne i zabezpieczające, w wyniku których odmówiono kontrahentom prawa do odliczenia podatku VAT z faktur wystawionych przez B. P. H. Sp. z o. o. wykazanych w sentencji decyzji ostatecznej. W wyniku podjętych działań organy podatkowe zabezpieczyły należności podatkowe, przez co zdaniem Spółki wyeliminowane zostało ryzyko uszczupleń dochodów podatkowych i nie doszło do uszczerbku w budżecie.

9 Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2014r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora

10 Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2014r., w celu dokonania oceny zaistnienia przesłanek wskazanych w złożonym wniosku. Następnie po rozpatrzeniu wniosku Spółki decyzją z dnia [...] marca 2015r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej

11 z uwagi, na brak przesłanek o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

12 Kwestionując stanowisko organu pierwszej instancji zawarte w powołanej wyżej decyzji Spółka złożyła odwołanie. Zasadność postawionych zarzutów dotyczących naruszenia przez organ pierwszej instancji wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej zdaniem Spółki potwierdzają orzeczenia: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 marca 2010r., sygn. akt I SA/Gd 151/10 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2014r., sygn. akt I FSK 351/13.

13 Decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podtrzymał stanowisko zawarte

14 w zaskarżonej decyzji, że powołane przez Spółkę nowe dowody nie stanowią przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., albowiem część z nich nie istniała jeszcze w dniu wydawania decyzji, a część (dotycząca kontrahentów: M. C. Sp. z o.o. oraz C. Sp. z o.o.) – pomimo, że istniała – nie spełnia drugiego z warunków,

15 tj. istotności.

16 Za bezzasadny organ uznał również zrzut dotyczący wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 145 O.p. poprzez brak zebrania

17 i rozpatrzenia całościowego materiału a zgromadzony materiał dowodowy jest wzajemnie sprzeczny. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej ocena akt sprawy pozwala na stwierdzenie, iż organ pierwszej instancji w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego podjął wszelkie działania, które były niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, stosownie do treści art. 122 O.p. W ramach wznowionego postępowania organ zwrócił się do organów podatkowych i kontroli skarbowej w celu sprawdzenia, czy w stosunku do kontrahentów Spółki prowadzone były w zakresie podatku od towarów i usług za 2011r. postępowania kontrolne bądź podatkowe, zakończone wydaniem stosownych decyzji, w wyniku których zakwestionowane zostało prawo tych podmiotów do odliczenia podatku VAT, wynikającego z faktur wystawionych przez Spółkę. Następnie włączył do akt sprawy pozyskaną dokumentację oraz informacje.

18 W złożonej skardze Spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji z dnia

19 [...] czerwca 2015 r. (nr [...]), decyzji z dnia [...] marca 2015 r. (nr PT II/449-1/14) oraz z dnia [...] lutego 2014r (nr [...]) a także o przeprowadzenie dowodów uzupełniających ze wskazanych dokumentów, zarzucając naruszenie:

20 - art. 122 O.p., tj. zasady prawdy materialnej;

21 - art. 127 O.p. poprzez zaniechania pełnego, ponownego rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji;

22 - art. 187 § 1 O.p. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całościowego materiału dowodowego, a materiał dowodowy jest wzajemnie sprzeczny (umożliwia wywiedzenie wniosków wzajemnie sprzecznych);

23 - art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów;

24 - art. 121 § 1 O.p., tj. zasady zaufania podatnika do organów podatkowych;

25 - art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w związku z ujawnieniem nowych dowodów w sprawie, mających bezpośredni wpływ na wynik sprawy zakończonej decyzją ostateczną;

26 - art. 245 § 1 i § 2 O.p. w związku z ujawnieniem nowych dowodów w sprawie, mających bezpośredni wpływ na wynik sprawy zakończonej decyzją ostateczną

27 a brakiem uchylenia decyzji, która pozostaje w całkowitej sprzeczności w kilkoma prawomocnymi decyzjami będącymi w obiegu gospodarczym.

28 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

29 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

30 Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja organu narusza prawo. Dodatkowo stwierdzono naruszenie prawa w decyzji ją poprzedzającej.

31 Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718) - dalej jako "p.p.s.a." lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

32 Stosownie do art. 135 p.p.s.a, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

33 Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd dopatrzył się naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 56 p.p.s.a., który dotyczy kwestii dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego już po zawiśnięciu sprawy w sądzie.

34 Zgodnie z tym przepisem prowadzenie postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym (w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania) nie stoi na przeszkodzie wniesieniu skargi na tę decyzję do sądu administracyjnego. Postępowanie sądowe podlega w takim wypadku zawieszeniu. Ustawodawca nie unormował natomiast, sytuacji odwrotnej, a mianowicie, czy możliwe jest wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym już po zawiśnięciu sprawy w sądzie.

35 Wskazać należy, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia

36 [...] lutego 2014r. kończąca postępowanie, którego wznowienia domaga się Spółka została skontrolowana przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 8 lipca 2014r. sygn. akt.

37 I SA/Bd 456/14 oddalił wniesioną skargę. Na wydane orzeczenie wniesiona została skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

38 Zdaniem Sądu mając na uwadze cel procesowy instytucji z art. 56 p.p.s.a., którym jest uniknięcie negatywnej sytuacji, gdy dana sprawa jest niejako równolegle prowadzona dwutorowo, tzn. przez organ administracji publicznej i przez sąd administracyjny, jak również uwzględniając fakt, iż to skarżący ma możliwość wyboru drogi weryfikacji zaskarżonego aktu, należy uznać za niedopuszczalne wszczęcie przez organ administracji publicznej - po wniesieniu przez skarżącego skargi do sądu administracyjnego - postępowania administracyjnego mającego na celu zmianę, uchylenie, stwierdzenie nieważności aktu lub wznowienie postępowania administracyjnego. W rezultacie należy uznać, że wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia w sprawie postępowania administracyjnego nakierowanego na zmianę, uchylenie, stwierdzenie nieważności aktu lub wznowienie postępowania administracyjnego (tak też A. Kabat, Skarga, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu, (2009), s. 188;

39 T. Woś, Skarga, w: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu, (2009), s. 348-350; J.P. Tarno, Skarga, s. 194-195; por. także uchw. NSA z 27 czerwca 2000r., FPS 12/99, ONSA 2001, Nr 1, s. 130-131; wyr. WSA w Olsztynie z 6 października 2009r., II SA/Ol 660/09, Legalis; wyr. WSA w Warszawie z 15 listopada 2007r., VI SA/Wa 1447/07, Legalis; wyr. WSA w Warszawie z 3 czerwca 2005r., II SAB/Wa 76/05, Legalis; wyr. WSA

40 w Warszawie z 27 października 2005r., VII SA/Wa 348/05, Legalis; wyr. WSA

41 w Warszawie z 23 stycznia 2006r., VII SA/Wa 1138/05, Legalis; wyr. WSA

42 we Wrocławiu z 9 grudnia 2009r., I SA/Wr 1565/09, Legalis; wyr. NSA z 24 stycznia 2007r., I FSK 1259/06, Legalis; wyr. NSA z 7 czerwca 2006r., II OSK 50/06, Legalis; wyr. WSA w Kielacach z 16 września 2010r., I SA/Ke 418/10 i I SA/Ke 419/10CBOSA; wyr. WSA w Bydgoszczy z 15 września 2010r., I SA/Bd 504/10, Legalis; wyr. NSA

43 z 30 sierpnia 2011r., II FSK 2443/10, Legalis; post. NSA z 22 lutego 2011r., II OSK 185/11, Legalis; odmiennie wyr. WSA w Łodzi z 21 września 2007r., I SA/Łd 744/07, OSP 2008, Nr 12, poz. 134, z krytyczną glosą K. Sobieralskiego; wyr. WSA w Warszawie z 29 kwietnia 2009r., IV SA/Wa 325/09, Legalis).

44 Jeśli po wniesieniu skargi do sądu co do tej samej decyzji wszczęte zostało postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności, to postępowanie to powinno zostać zawieszone do chwili prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym (por. szerzej: wyr. WSA w Warszawie

45 z 6 grudnia 2006r., VII SA/Wa 1405/06, Legalis; wyr. WSA w Krakowie z 27 maja 2010r., I SA/Kr 335/10, Legalis; K. Sobieralski, Glosa do wyroku WSA w Łodzi z dnia

46 21 września 2007r., I SA/Łd 744/07, OSP 2008, Nr 12, s. 134).

47 Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy winien zawiesić prowadzone postępowanie z wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2014r. do czasu wydania prawomocnego orzeczenia administracyjnego w sprawie ostatecznej decyzji

48 z [...] lutego 2014r.

49 Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

50 Jarosław Szulc Mirell Łent Urszula Wiśniewska