Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2006 r., I SA/Bd 198/06

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2006 r., I SA/Bd 198/06

Tekst

TEZY

1 Niezależnie od oceny słuszności i celowości poniesionych przez stronę kosztów postępowania organ podatkowy /celny/ nie ma uprawnień do orzekania na podstawie normy ogólnej zawartej w art. 264 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /t.j. Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./ o zwrocie kosztów innych niż wymienione w art. 265 par. 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej.

Sentencja

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Handlowo - Usługowego "M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w części odmawiającej zwrotu kosztów postępowania z tytułu poniesionych badań i analiz orzechów laskowych (pkt 2 decyzji) 2. stwierdza, że w tej części zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. nie podlegają wykonaniu 3. w pozostałym zakresie skargę oddala 4. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz strony skarżącej kwotę 234 zł (dwieście trzydzieści cztery) tytułem zwrotu kosztów postępowania

Uzasadnienie

3 I SA/Bd 198/06

4 Uzasadnienie

5 Zaskarżona decyzja z dnia [...] 2006 r. nr [...] Dyrektora Izby Celnej w T. utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] określającą spółce jawnej PPHU "M." w B. kwotę do zwrotu w wysokości [...] zł z tytułu kosztów przechowywania importowanych orzechów laskowych w magazynie depozytowym powołując jako podstawę prawną § 7 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 października 1999 r. w sprawie szczególnych warunków oraz sposobów i terminów przechowywania towarów w depozycie urzędu celnego (Dz.U. nr 94 poz. 1092 z późn. zm.).

6 Nadto ta samą decyzją Naczelnik Urzędu celnego w B. odmówił Spółce jawnej PPHU "M." określenia kwoty podlegającej zwrotowi kosztów związanych z przeprowadzeniem badań i analiz orzechów laskowych objętych procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] 2000 r.

7 W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano między innymi, że Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją z dnia [...]2005 r. nr [...] uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w T. z dnia [...]2001 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe tak w zakresie klasyfikacji importowanych orzechów laskowych jak i należności celnych i ostatecznie umorzył postępowanie w sprawie. Kolejną decyzją z dnia [....] 2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. z urzędu zarządził zwrot uiszczonych należności celnych wraz z odsetkami liczonymi od dnia zapłaty.

8 W dniu 19 lipca 2005 r. importer złożył wniosek o zwrot poniesionych kosztów związanych ze składowaniem towaru w magazynie celnym wraz z odsetkami oraz o zwrot kosztów związanych z przeprowadzeniem badań i analiz towaru.

9 W ocenie organów celnych wniosek był uzasadniony jedynie w części dotyczącej zwrotu kosztów przechowywania towarów w magazynie celnym i w tym zakresie na podstawie § 7 pkt 3 cyt. wyżej Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia

10 29 października 1999 r. została określona kwota do zwrotu w wysokości [...] zł. Odmawiając uwzględnienia wniosku w zakresie zwrotu kosztów badań i analiz towaru wywodzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedmiotowe badania i analizy zostały przeprowadzone z inicjatywy importera bez stosownego zlecenia organów celnych.

11 Przyjmując, że poniesione przez stronę przedmiotowe wydatki można zaliczyć do kosztów postępowania na podstawie art. 265 § 2 Ordynacji podatkowej (w skrócie Op) Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że nie należy ona do kategorii kosztów określonych w art. 265 § 1 pkt 1 i 2 Op., a tylko koszty tego rodzaju mogą być na uzasadniony wniosek strony zwracane.

12 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "M." zarzucając w sposób ogólny naruszenie prawa wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B.

13 W uzasadnieniu skargi wywodzono, iż w związku ze wszczętym i prowadzonym z urzędu postępowaniem celnym w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji importowanych orzechów laskowych importer w celu obrony swoich podstawowych praw był zmuszony do zlecenia badań laboratoryjnych towaru i poniósł z tego tytułu powstałe koszty.

14 Zlecenie badań nastąpiło z inicjatywy strony skarżącej gdyż mimo wniosków organy celne nie zlecały przeprowadzenia stosownych badań. Skoro w ostatecznym rozrachunku wyniki przeprowadzonych badań potwierdziły zasadność przyjętej w pierwotnym zgłoszeniu celnym klasyfikacji towaru to, organ celny winien ponieść również te koszty badań, które zostały poniesione w związku z niezasadnym prowadzeniem postępowania celnego i wydaniem błędnych decyzji administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

16 Skargę należało co do zasady uznać za częściowo uzasadnioną aczkolwiek

17 z innych powodów niż te, które zostały w niej podniesione.

18 Strona skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. merytoryczne zarzuty podniosła jedynie do tej części decyzji, w której orzeczono o odmowie zwrotu kosztów badań i analiz importowanego towaru.

19 Zaistniały zatem między stronami spór sprowadzał się będzie do rozstrzygnięcia czy zasadnie i bez naruszenia prawa organy celne odmówiły zwrotu poniesionych przez stronę kosztów postępowania na badania i analizy laboratoryjne importowanego towaru.

20 Rozstrzygnięcie w sprawie winno zapaść w oparciu o przepisy Rozdziału 23 Ordynacji podatkowej – Koszty postępowania.

21 Ustawodawca w art. 264 Op wyraził ogólną zasadę, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa, województwo, gmina lub powiat.

22 Do kosztów postępowania oprócz kosztów wyliczonych w art. 265 § 1 Op (wyliczenie przykładowe) organ może zaliczyć również inne koszty związane

23 z rozstrzygnięciem sprawy (art. 265 § 2 Op).

24 W wyjątkowych przypadkach organ może obciążyć stronę kosztami postępowania (por. art. 267 Op) przy czym następuje to w drodze wydania postanowienia (art. 269 Op).

25 Z materiałów sprawy wynika, że organ celny koszty przedmiotowych badań zaliczył do kosztów postępowania i nie wydał postanowienia o obciążeniu nimi strony zaś odmówił ich zwrotu wywodząc, że nie należą do kategorii kosztów określonych w art. 265 § 1 pkt 1 i 2 Op. Powstaje zatem pytanie czy w ramach postępowania administracyjnego w przedmiocie kosztów postępowania (roz. 23 Op.) dopuszczalne jest orzekania tylko na podstawie normy ogólnej z art. 264 Op w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez stronę w sytuacji kiedy istnieje szczegółowa regulacja w art. 266 Op. Za udzieleniem pozytywnej odpowiedzi z pewnością w okolicznościach sprawy przemawiałyby względy o charakterze słusznościowym bowiem w ramach toczącego się przez pięć lat postępowania strona skarżąca między innymi dzięki tym dowodom wykazała zasadność swojego stanowiska w przedmiocie zastosowanej w zgłoszeniu celnym klasyfikacji towaru.

26 Z drugiej strony jest zasadą, ze organy administracyjne działają w ramach kompetencji, przy czym tychże kompetencji (uprawnień) nie domniemywa się lecz muszą one wynikać wprost z przepisu prawa.

27 Powyższe uzasadnia w ocenie Sądu postawienie tezy, że niezależnie od oceny słuszności i celowości poniesionych przez stronę kosztów postępowania organ podatkowy (celny) nie ma uprawnień do orzekania na podstawach normy ogólnej zawartej w art. 264 Op o zwrocie kosztów innych niż wymienione w art. 265 § 1 pkt 1 i 2 Op.

28 Mówiąc inaczej skoro w art. 266 Op i to w sposób jednoznaczny został określony tryb zwracania kosztów postępowania zawężony tylko do kosztów określonych w art. 265 § 1 i pkt 1 i 2 Op to, organ podatkowy (celny) nie ma uprawnień do merytorycznego orzekania na podstawie normy ogólnej z art. 264 Op o zwrocie innych kosztów mając na uwadze przesłanki o charakterze celowościowym czy słusznościowym.

29 Konsekwencją przyjęcia takiego właśnie poglądu winno być stwierdzenie,

30 że postępowanie wszczęte wnioskiem strony o zwrot kosztów postępowania innych niż wymienione w art. 265 § 1 pkt 1 i 2 Op. należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 208 §1 Op.

31 Z tego punktu widzenia wydaną w sprawie decyzję w części dotyczącej odmowy zwrotu kosztów postępowania należałoby ocenić jako wydaną w istocie rzeczy bez podstawy prawnej.

32 Skoro zatem w odniesieniu do przedmiotowych decyzji zachodzą okoliczności określone w art. 247 pkt 2 Op to, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw z art. 135 oraz w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało stwierdzić ich nieważność w części odmawiającej zwrotu przedmiotowych kosztów postępowania.

33 Z tych względów Sąd orzekł jak w wyroku, przy czym o kosztach postępowania sądowego orzeczono na mocy art. 200 cyt. wyżej ustawy.

34 Jednocześnie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej zwrotu kosztów przechowywania towaru została wydana bez naruszenia tak prawa materialnego jak i przepisów postępowania i w tej części na mocy art. 151 cyt. wyżej ustawy skargę jako nieuzasadnioną oddalił.