Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 września 2014 r., I SA/Bd 166/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 września 2014 r., I SA/Bd 166/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Winiecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 09 września 2014r. sprawy ze skargi M. M. i D. U. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym oddala skargę

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w T. określił Spółce Cywilnej "I. C." M. M., D. U.

3 ul. O. [...], z siedzibą w T. wysokość zobowiązania podatkowego,

4 z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki N. N. rok produkcji 2007 w wysokości [...] zł. Decyzja powyższa została doręczone spółce Cywilnej I. C. M. M. D. U. w trybie zastępczym stosownie do art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – dalej w skrócie O.p.

5 Organ wskazał, że ww. decyzja stała się ostateczna, gdyż nie złożono od niej odwołania. W związku z czym organ I instancji postanowieniem z dnia

6 [...]. wszczął postępowanie z urzędu w sprawie orzeczenia

7 o solidarnej odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej – wspólników spółki cywilnej w zakresie zaległości w podatku akcyzowym.

8 Następnie postanowieniem z [...]. organ dołączył do akt sprawy uwierzytelnione kserokopie następujących dokumentów, tj.: ww. decyzji, umowy spółki cywilnej z [...]r. oraz aneksu nr 2 [...]. o zmianie siedziby spółki. Zgodnie z art. 200 § 1 O.p. organ I instancji zawiadomił strony

9 o prawie do wypowiedzenia się w sprawie.

10 W odpowiedzi, wspólnicy pismem z 30 listopada 2012r. wskazali, że przedmiotowe postępowanie jest niezasadne, gdyż decyzja określająca

11 z 2 października 2012r. jest nieostateczna, w związku z czym skarżący na podstawie art. 201 § 1 pkt 5 O.p. wnieśli o zawieszenie postępowania do czasu, aż ww. decyzja z dnia 2 października 2012r. stanie się ostateczna.

12 W odpowiedzi na powyższy wniosek organ I instancji postanowieniem

13 z [...]. nr [...] odmówił zawieszenia postępowania, stwierdzając, że decyzja ta jest ostateczna, gdyż nie złożono od niej odwołania w terminie.

14 Skarżący w dniu [...]. złożyli zażalenie na odmowę zawieszenia postępowania, argumentując zażalenie naruszeniem przepisu art. 201 § 1 pkt 5 O.p., ponownie wskazując, że przedmiotowa decyzja z dnia [...]. nie została im skutecznie doręczona. Podali, że po powzięciu informacji o jej wydaniu wniosły odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

15 Rozpatrując zażalenie stron na postanowienie organu z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w T. postanowieniem z dnia [...]

16 Nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji z dnia [...]. w mocy. Zatem zdaniem organu odwoławczego, skoro decyzja z dnia [...]. stała się ostateczna to organ I instancji był uprawniony do wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia

17 o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej tj. wspólników spółki I.-C. s.c. M. M., D. U. w zakresie zaległości w podatku akcyzowym.

18 W zw. z czym organ I instancji decyzją z dnia [...]. Nr [...] na podstawie art. 115 § 1 cyt. ustawy O.p. orzekł o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich tj.: M. M. zam. W T., przy ul. Sz. [...] oraz D. U. zam. W T. przy ul. B. [...] - wspólników spółki cywilnej "I. – C." z siedzibą w T. przy ul. O. [...] – za zaległość w podatku akcyzowym określoną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] r. w kwocie [...] zł oraz za odsetki za zwłokę od ww/ zaległości w kwocie [...]zł.

19 W dniu [...]. strony złożyły wspólne odwołanie od ww. decyzji zarzucając, iż jest ona przedwczesna, gdyż decyzja z dnia [..]. jest nieprawomocna. Ponownie strony wskazały, że decyzja ta nie została im skutecznie doręczona. W związku z czym strony wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego ewentualnie o zawieszenie postępowania w oparciu o wskazany poprzednio przepis art. 201 § 1 pkt 5 O.p. Organ I instancji przekazał odwołanie stron organowi odwoławczemu, który postanowieniem z dnia [...] r. wyznaczył stronom 7 – dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, z czego strony nie skorzystały. W związku z czym decyzją z dnia [....] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...]. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej osób trzecich – tj. wspólników spółki cywilnej "I. – C." w T., tj. M. M. i D. U..

20 Strony w skardze skierowanej do tut. Sądu wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Dodatkowo strony wniosły o zwolnienie w całości z kosztów sądowych.

21 Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu organ przywołał art. 115 § 1 O.p. i wskazał, że w ustawie tej jest uregulowana instytucja odpowiedzialności osób trzecich. Celem wprowadzenia tej instytucji było umożliwienie zaspokojenia wierzyciela podatkowego wówczas, gdy podatnik mimo obowiązku nie wykonuje w całości lub w części ciążącego na nim zobowiązania podatkowego. Organ wskazał, że zgodnie z art. 107 § 1 i § 1 a O.p. odpowiedzialność osób trzecich ma charakter solidarny. Zgodnie z ww. przepisem za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swym majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Stosownie do art. 107 § 2 pkt 2 cyt. ustawy osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych. Do odpowiedzialności solidarnej stosuje się przepisy kodeksu cywilnego tj. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. dla zobowiązań cywilnoprawnych. W rozumieniu art. 366 i nast. K.c. polega ona na tym, że wierzyciel mógł i może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników, albo od kilku lub od jednego. Zaspokojenie uwalnia pozostałych.

22 Organ podkreślił, ze spółka cywilna I. – C. nie złożyła stosownej deklaracji AKC – U do [....]r., nie zapłaciła podatku do [...] czyli nie wywiązała się ze swoich obowiązków. Organ podał, ze wspólnicy w dniu [...]. założyli spółkę cywilną pod nazwą I. – C.s.c. termin na zapłacenie akcyzy mijał w październiku 2008r., co oznacza, że obaj wspólnicy byli wspólnikami, gdy powstało zobowiązanie, w związku z działalnością spółki (kupno – sprzedaż pojazdów), w czasie trwania spółki. Zatem zgodnie z art. 108 § 1 O.p. organ o odpowiedzialności osoby trzeciej orzeka w drodze decyzji. Egzekucja z majątku osób trzecich może nastąpić tylko gdy egzekucja z majątku podatnika okaże się bezskuteczna.

23 Organ odnośnie przywrócenia terminu do złożenia odwołania wskazał, że organ decyzją z dnia [...]. odmówił jego przywrócenia wskazując jednocześnie, ze decyzja określająca z dnia [...]. została skutecznie stronom doręczona w trybie zastępczym, zgodnie z art. 150 O.p.

24 Organ przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że D. U.

25 i M. M. decyzję doręczono w dniu [...]. Ustalono, że najpierw przesyłkę z powodu niemożności jej doręczenia awizowano w dniu [...] r. pozostawiając awizo w skrzynce podatnika z informacją, że w UP T. przesyłka została pozostawiona do dyspozycji adresata na okres 14 dni. Następnie z powodu jej nie podjęcia w terminie 7 dni, awizowano ją powtórnie w dniu [...] r. Zwrot do nadawcy nastąpił w dniu [...]. W związku z powyższym organ uznał, że przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...]r. została stronom skutecznie doręczona w trybie zastępczym, na podstawie art. 150 O.p.

26 Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje :

27 Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W oparciu zaś o treść art. 133 § 1 powołanej wyżej ustawy sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy tzn. na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2007r. II GSK 1776/06 , LEX 327767 ).

28 Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.

29 Przedmiotem sporu jest decyzja organu nakładająca na wspólników odpowiedzialność za zobowiązania spółki, jako na osoby trzecie. W sprawie jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ prawidłowo wskazał przepis art. 115 § 1 ustawy Op., którego wprowadzenie miało na celu zaspokojenie wierzyciela podatkowego, w przypadku, gdy podatnik nie wykonuje w całości lub w części swojego zobowiązania podatkowego. Wskazana odpowiedzialność ma charakter solidarny , co wynika z art. 107 § 1 i § 1 a O.p. Należy zauważyć, że osoby trzecie odpowiadają także za odsetki (art. 107§ 2 O.p.) oraz za koszty postępowania egzekucyjnego.

30 Zgodnie z treścią przepisu art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej, wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej, niebędący akcjonariuszem, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki. Z powyższego unormowania wynika, że wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swym majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki.

31 Organ wskazał, że w związku z naruszeniem przez spółkę przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) Naczelnik UC w T. zasadnie decyzją z dnia 2 października 2012r. określił wysokość zaległości podatkowej w tym podatku. Organ podkreślił, że Ustawodawca przyzwolił nawet na to, aby w oparciu o art. 115 § 4 O.p. w jednej decyzji orzec o odpowiedzialności wspólników spółki oraz o wysokości zobowiązania. Tu organ wskazał, że aby orzec o odpowiedzialności wspólników nie trzeba wykazywać, że spółka nie wykona zobowiązania, ani nie jest konieczne wykazywanie bezskuteczności egzekucji z majątku spółki w całości lub w części, tak jak ma to miejsce w sytuacji art. 116 O.p.

32 Aby zatem orzec o odpowiedzialności osób trzecich konieczne jest: po pierwsze - ustalenie, że zaległości podatkowe wynikły z działalności spółki. Ta kwestia jest w opinii Sądu bezsporna, gdyż spółka zajmowała się kupnem i sprzedażą pojazdów. Po drugie, strona na którą ma być przeniesiona odpowiedzialność podatkowa musi być wspólnikiem tej spółki, w okresie w którym upłynął termin płatności zobowiązania. Bezspornie w niniejszej sprawie, obie przesłanki zostały spełnione. Zaległości te wynikły z działalności spółki w czasie jej trwania i miały związek z jej działalnością (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2009 w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 146/09).

33 Strony w ciągu całego postępowania prezentują błędny pogląd, że decyzja określająca zobowiązanie w podatku akcyzowym z dnia [...]. istotnie stała się prawomocna i ostateczna.

34 W opinii Sądu decyzja ta mimo, że nie doręczona bezpośrednio adresatom poprzez zastosowania art. 150 O.p. została doręczona stronom w trybie zastępczym, gdyż jak wynika z akt sprawy strony zostały powiadomione o tym, że przesyłki zawierające ww. decyzję awizowano dwukrotnie i przez okres 14 dni były do dyspozycji stron. Po upływie ww. terminu zostały zwrócone adresatowi a w konsekwencji zgodnie z prawem uznano je za doręczone w trybie zastępczym.

35 Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia.