Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 kwietnia 2016 r., I SA/Bd 110/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 kwietnia 2016 r., I SA/Bd 110/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi I. N. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 2 [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w opłacie skarbowej. oddala skargę

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Prezydent G. określił A. P. reprezentującą I. S.A. (skarżąca) wysokość zobowiązania w opłacie skarbowej od złożonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

3 W odwołaniu od ww. decyzji strona wniosła o jej uchylenie podając, że działająca w imieniu skarżącej A. P. złożyła wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Rejonowego w G., Wydział II Karny, sygn. akt II K [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. Wniosek trafił do Wydziału I Cywilnego SR i w dniu

4 [...] maja 2015 r. ww. wyrok został zaopatrzony w klauzulę wykonalności - sygn. akt I Co [...]. Urząd Miejski w G. Wydział Finansowy Referat Dochodów Podatkowych i Obsługi Kas sygn. [...] zwrócił się do A. P. o podanie przyczyny braku uiszczenia 17 zł. tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

5 W odpowiedzi adresat pisma poinformował urząd, że zwalnia się od opłaty skarbowej dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa zgodnie z pkt IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej, tj. zwalnia się od opłaty w sprawach karnych, karnych skarbowych i dyscyplinarnych oraz w sprawa o wykroczenia. Odpis pisma przesłano również do Sądu Rejonowego w G. Wydział I Cywilny. Następnie pełnomocnik strony w dniu [...] sierpnia 2015 r. po raz wtóry wyjaśnił, iż zwalnia się od opłaty skarbowej udzielenie pełnomocnictwa w sprawach karnych, karnych skarbowych i dyscyplinarnych oraz w sprawach o wykroczenia. W związku z czym brak podstaw do uiszczenia opłaty za złożenie pełnomocnictwa wraz z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności Sądu Rejonowego w G. w sprawie o sygn. akt II K [...] na rzecz następcy prawnego I. N. S.A z/s w W..

6 Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ przywołał stan faktyczny sprawy, który jego zdaniem nie budził wątpliwości. Podał, że pełnomocnik skarżącej w dniu [...] maja 2015 r. wystąpiła do sądu o nadanie wykonalności wyrokowi karnemu z dnia [...] grudnia 2005 r. (sygn. akt II K [...] w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody w kwocie 1.427 zł. Za złożone pełnomocnictwo nie uiściła opłaty skarbowej w kwocie 17 zł, o czym Prezes Sądu Rejonowego w G. poinformował pisemnie Prezydenta G. w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r.

7 Organ uznał, że zwolnieniu z opłaty skarbowej podlega dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz jego odpis, wypis lub kopia - od każdego stosunku pełnomocnictwa (prokury) w wysokości 17 w sprawach: karnych, karnych skarbowych i dyscyplinarnych oraz w sprawach o wykroczenia.

8 Organ podał, że spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy pełnomocnictwo w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu podlega zwolnieniu w oparciu o pkt IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. Zdaniem organu najważniejszą kwestią w sprawie jest charakter prawny postępowania o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu. Organ podał, że zgodnie z art. 776 k.p.c. podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, którym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Jest to instytucja zaczerpnięta z prawa cywilnego, uregulowana w części kodeksu postępowania cywilnego, normującej postępowanie egzekucyjne. Do tych przepisów odsyła wprost art. 25 § 1 k.k.w.

9 Organ wskazał, że nadanie klauzuli wykonalności jest integralną częścią postępowania egzekucyjnego, które ma autonomiczny charakter. A. P. po raz pierwszy złożyła pełnomocnictwo udzielone jej przez pokrzywdzoną Spółkę w postępowaniu klauzulowym, które nie jest sprawą stricte karną, a zatem nie podlega zwolnieniu, o którym mowa w pkt IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej.

10 Skarżąca, w skardze do tut. Sądu wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając naruszenie prawa :

11 1. materialnego tj. art. 4 ustawy o opłacie skarbowej w zw. z pkt. IV ustawy o opłacie skarbowej poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż pełnomocnictwo od nadania klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu podlega opłacie skarbowej w wysokości 17 zł w związku z uznaniem, iż postępowanie klauzulowe w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu nie jest sprawą stricte karną, w sytuacji, gdy ustawodawca zdecydował się określić wysokość stawek opłaty skarbowej dla poszczególnych jej przedmiotów oraz zakres zwolnień przedmiotowych w tabeli stanowiącej załącznik do ustawy i zwolnił od opłaty skarbowej w sprawach karnych, karnych skarbowych i dyscyplinarnych oraz w sprawach o wykroczenia.

12 a. art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej w zw z art. 5 ust 1 ustawy o opłacie skarbowej poprzez błędną wykładnie i przyjęcie, iż nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu podlega opłacie za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym w sytuacji, gdy dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa zgodnie z art. 4 ustawy o opłacie skarbowej w zw. z pkt. IV załącznika do ww. ustawy zwalnia wskazane tam podmioty od ponoszenia opłaty skarbowej w sprawach karnych, karnych skarbowych i dyscyplinarnych oraz w sprawach o wykroczenia;

13 b. pkt IV ustawy o opłacie skarbowej poprzez błędną wykładnie i utworzenie pozaustawowej kategorii spraw karnych nie wymienionych w załączniku i rozróżnienie spraw na ściśle karne i sprawy nie będące sprawami ściśle karnymi, w sytuacji gdy ustawa nie kategoryzuje spraw w takich sposób, lecz jedynie rozróżnia te sprawy na sprawy karne i niekarne;

14 c. art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o opłacie skarbowej zw. z pkt. IV ustawy o opłacie skarbowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż sprawa o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu nie jest sprawą ściśle karną, mimo dostrzeżenia przez sam organ jej karnego charakteru, w sytuacji gdy opłaty od pełnomocnictwa nie pobiera się nawet przy uznaniu, iż sprawa której dotyczy wniosek nie miałaby charakteru ściśle karnego, ponieważ ustawa w przypadku zwolnienia od opłat od pełnomocnictwa nie kategoryzuje spraw karnych na sprawy sensu largo i sensu stricte;

15 d. art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie, iż zaistniało zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego, w związku z którym organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego, w sytuacji której do zdarzenia takiego nie doszło, ponieważ żadna ustawa nie przewiduje opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w sprawach karnych, w których podmiot uprawniony złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu do sądu karnego;

16 e. art. 776 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z 25 § 1 kodeksu karnego wykonawczego poprzez błędne uznanie, iż nadanie klauzuli wykonalności jest integralną częścią postępowania egzekucyjnego i ma autonomiczny charakter w związku z czym postępowanie klauzulowe nie jest sprawą stricte karną, w sytuacji gdy postępowanie w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu jest sprawą karną, a przepisy odnoszące się do nadania klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu wymagają wykładni zawężającej, a nie rozszerzającej.

17 2. przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik postępowania, a w szczególności:

18 a. art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wskazanie błędnej podstawy prawnej uzasadnienia decyzji, poprzez pominięcie uzasadnienia prawnego decyzji wraz z wyjaśnieniem podstaw prawnych, w sytuacji gdy organ administracji publicznej wydając decyzję administracyjną jest zobligowany do wskazania treści przepisów wraz z wyjaśnieniem powodów rozstrzygnięcia;

19 b. art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak w uzasadnieniu decyzji wskazania numeru artykułu aktu normatywnego oraz nie określenia miejsca publikacji aktu, który jest podstawą wydania decyzji, w sytuacji gdzie organ administracji publicznej powołując podstawę prawną decyzji nie może ograniczyć się wyłącznie do wskazania numeru artykułu aktu normatywnego, a tylko takie decyzje, których uzasadnienie zawiera wskazanie konkretnych przepisów aktu normatywnego zastosowanych przy rozstrzygnięciu sprawy wraz z określeniem miejsca publikacji tego aktu oraz wskazane treści wraz z wyjaśnieniem powodów rozstrzygnięcia w zakresie koniecznym ze względu na okoliczności sprawy spełniają rygory kodeksu;

20 c. art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji w następstwie przeprowadzenia pobieżnego, cechującego się dowolnością, nieposzanowaniem interesu strony postępowania w żaden sposób nie przyczyniającego się do realizacji zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do organu administracji publicznej;

21 d. błędu w ustaleniach stanu faktycznego polegającego na błędnym przyjęciu, iż przedmiotowa sprawa nie jest sprawą stricte karną, w sytuacji gdy postępowanie w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu jest sprawą karną, nawet w sytuacji, gdy wniosek taki będzie rozpoznawany przez wydział cywilny sądu, w związku z czym nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu przez wydział cywilny sądu nie powoduje że jest to sprawa cywilna.

22 W uzasadnieniu skarżąca podała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie podzieliło stanowisko wyrażone w decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] września 2015 r. i uznało, iż w zakresie żądania od pełnomocnika pokrzywdzonego kwoty 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa od nadania klauzuli wykonalności na rzecz podmiotu, na którego przeszły uprawnienia po powstaniu tytułu. Zgodnie z treścią art. 26 k.k.w do tytułów egzekucyjnych mają zastosowanie jedynie przepisy art. 776 - 795 k.p.c., zaś przepis ten nie wskazuje, iż nie ma tutaj miejsca zastosowanie ustawa o opłacie skarbowej. Według pełnomocnika strony, przepisy dot. opłaty skarbowej zawarte w innych aktach, mają moc jedynie wówczas, jeżeli mają charakter przepisów szczególnych - czyli chodzi o takie normy, które wyraźnie odnoszą się do opłaty skarbowej. Przepisy takie wymagają wykładni zawężającej, a nie rozszerzającej, jak to uczynił organ. Gdyby wolą ustawodawcy było rzeczywiście stosowanie do tytułów egzekucyjnych wydawanych w postępowaniu wykonawczym w sprawach karnych ustawy o opłacie skarbowej, zostałoby to wskazane w sposób jednoznaczny w ww. ustawie.

23 Reasumując pełnomocnik stwierdził, że wniosek pełnomocnika Spółki o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Rejonowego w G., Wydział II Karny, sygn. akt II K [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. na rzecz skarżącej będącej następcą prawnym Canal + Cyfrowy Sp z o.o. i dołączone do przedmiotowego wniosku pełnomocnictwo nie podlega opłacie skarbowej, ponieważ zostało udzielone w sprawie karnej. Podsumowując pełnomocnik stwierdził, że nie pobiera się opłaty od pełnomocnictwa w każdej sprawie karnej, a nawet wtedy, gdy sprawa ma charakter wypadkowy i jest skierowana do wydziału cywilnego sądu np. celem nadania klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu.

24 Co do naruszeń procedury, strona skarżąca stwierdziła, że organ naruszył wyżej wymienione i inne przepisy procesowe, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ swobodnej ocenie dowodów poddał niekompletny materiał dowodowy. Naruszył także szereg przepisów poprzez błędną ich interpretację i uznanie, że w sprawach karnych należy dokonać zapłaty opłaty skarbowej za udzielenie pełnomocnictwa. Błędna interpretacja przepisów miało wpływ na prawidłowość zastosowania w sprawie normy prawa materialnego i jego błędne zastosowanie. Naruszono również zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa, jak również zasadę praworządności. Według strony naruszono również art. 11 i art. 107 § 3 kpa gdyż nie przekonano strony do argumentów uzasadniających wydanie decyzji, zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego.

25 Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

26 Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje :

27 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

28 Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.

29 Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy pełnomocnictwo w postępowaniu

30 o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu, podlega zwolnieniu w oparciu

31 o pkt IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. Zatem ocenie Sądu podlega kwestia zasadności żądania uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w sprawie

32 o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu, w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody w kwocie 1.427 zł.

33 Strona uznała, że żądanie wniesienia opłaty w kwocie 17,00 zł. od pełnomocnictwa jest bezpodstawne, gdyż na podstawie art. 4 ww. ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 783) i w pkt IV załącznika ustawy, na podstawie którego zwalnia się pełnomocników (w tym także prokurentów) od ponoszenia kosztów opłaty skarbowej w sprawach karnych. Zdaniem strony nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu jest nadal sprawą karną, a nie cywilną, jak twierdzi organ.

34 Niewyjaśnienie tego faktu w opinii strony jest naruszeniem prawa materialnego, tj.

35 art. 4 w zw. z punktem IV, art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4, wreszcie art. 21 § 1 kpt 1 i § 3 Op.

36 Stanowisko strony nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu z dnia [...] grudnia 2005 r. II K [...] w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody w kwocie 1.427,00 zł. zgodnie z art. 776 kodeksu postępowania cywilnego podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy tj. tytuł egzekucyjny opatrzony klauzulą wykonalności

37 Ma rację organ twierdząc, że jest to instytucja zaczerpnięta z prawa cywilnego, którą Ustawodawca uregulował w kodeksie postępowania cywilnego. Należy zaznaczyć, że do tej instytucji odsyła przepis art. 25 § 1 kodeksu karnego wykonawczego. To oznacza, że nadanie klauzuli wykonalności jest integralną i autonomiczną częścią postępowania egzekucyjnego. To postępowanie w takim stadium nie jest już postępowaniem karnym. Vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2007r. z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt I KZP 35/07, w którym zawarto tezę: Postępowanie w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu w postaci postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym na podstawie art. 293 § 1 k.p.k. toczy się według przepisów Kodeksu Karnego wykonawczego z uwzględnieniem przepisów art. 796 – 795 kpc w zakresie, w jakim odsyła do nich przepis art. 26 kkw. Dalej SN stwierdził, że : " Właściwym do rozpoznania wniosku o nadanie klauzuli wykonalności jest Sąd Rejonowy właściwości ogólnej dłużnika ( art. 781 § 2 kpc w zw. z art. 26 k.k.w, a do rozpoznania zażalenia tego sądu – sąd wyższej instancji". Na str. 3 uzasadnienia SN stwierdził, że :"Klauzula wykonalności jest instytucją prawa cywilnego".

38 Zatem niezrozumiałe są wątpliwości strony, co do przekazania wniosku przez Sąd Rejonowy Wydział Karny Wydziałowi I Cywilnemu w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności, mimo, że wniosek dotyczył wyroku karnego. Jak trafnie wskazał organ, w sprawie ma zastosowanie art. 776 – 795 kpc, o czym stanowi art. 25 – 26 kkw. Podobnie jak w postępowaniu cywilnym tak i w postępowaniu karnym dla wszczęcia egzekucji konieczne jest nadanie klauzuli wykonalności orzeczeniu prawomocnemu i nadającemu się do wykonania. Nadanie klauzuli wykonalności jest zatem integralną częścią postępowania egzekucyjnego. Nadal aktualna jest zatem teza wyrażona przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku w dniu 5 października 1999r. w sprawie o sygn. akt II AKz 820/99: "Wszczęcie egzekucji następuje wraz z nadaniem wyrokowi klauzuli wykonalności w zakresie zobowiązań o charakterze cywilnym. Nadanie klauzuli wykonalności jest więc integralną częścią postępowania egzekucyjnego, nie zaś czynnością procesową która postępowanie owo poprzedza".

39 Zarzuty strony, co do naruszenia prawa materialnego w tej sytuacji nie mogą się ostać. Także zarzuty, co do naruszenia procedury, zdaniem Sądu są nietrafione. Organy miały do rozstrzygnięcia tylko jedną kwestię, a mianowicie, czy złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu klauzulowym w stosunku do wyroku karnego w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody w kwocie 1.427,00 zł. podlega opłacie skarbowej. Zdaniem Sądu postępowanie prowadzone przez organy było poprawne i w sposób wystarczający wyjaśniło kwestię sporną. Nie naruszono zasad zaufania do organów państwa ani praworządności.

40 Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy skargę oddalił.

41 E. Kruppik – Świetlicka J. Szulc U. Wiśniewska