Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bd 588/06

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bd 588/06

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Barbary J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchyla zaskarżoną decyzję

Uzasadnienie

2 Decyzją Starosty T. z [...] 2006 r. nr [...] nakazano Barbarze J. zwrot nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego za okres od 3 stycznia 2002 r. do 31 lipca 2004 r. w kwocie 16.481,40 zł.

3 W odwołaniu zainteresowana wniosła o umorzenie w całości lub części albo o rozłożenie na raty pobranej należności, motywując wniosek trudną sytuacją finansową i zdrowotną.

4 W piśmie z [...] 2006 r. organ zwrócił się do odwołującej się z zapytaniem czy pismo nazwane odwołaniem ma potraktować jako odwołanie od decyzji z [...] 2006 r. czy jako wniosek o rozłożenie na raty nienależnie pobranego świadczenia, czy wniosek o umorzenie w całości lub w części żądanej należności.

5 W dniu [...] 2006 r. Barbara J. oświadczyła (v.k.8 akt), że pismo z [...] 2006 r. należy potraktować jako odwołanie od decyzji.

6 Decyzją Wojewody [...] z [...] 2006 r. nr [...] umorzono postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ stwierdził, że z pisma odwołującej się nie wynika, że kwestionuje ona zasadność decyzji orzekającej o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, gdyż wniosła o umorzenie lub o rozłożenie należności na raty.

7 Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie można wnieść od decyzji, którą organ załatwia sprawę. Skoro B. J. wniosła o umorzenie części pobranych świadczeń, a sprawa ta nie była przedmiotem rozstrzygnięcia, to orzekanie przez organ odwoławczy nie jest możliwe, gdyż dotyczyłoby nieistniejącego rozstrzygnięcia.

8 Od wydanej decyzji B. J. wniosła skargę, zaznaczając, że uzyskała świadczenie korzystając ze wskazówek pracownika urzędu. W podobnej sytuacji znalazły się inne osoby, którym pozostawiono świadczenie dokonując jedynie potrącenia.

9 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych rozstrzygnięć w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Powyższe oznacza, że Sąd uwzględnia skargę, jeśli w toku kontroli legalności decyzji podjętych przez organy administracji stwierdzi naruszenie prawa, mające wpływ na wynik sprawy, a przez to skutkujące ich wzruszeniem.

12 W niniejszej sprawie, skargę należało uznać za zasadną.

13 Regulacje prawne dotyczące zakresu rozstrzygania spraw przed organem drugiej instancji wskazują, że organ odwoławczy jest organem wyposażonym w kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wynika to wprost z brzmienia art. 138 k.p.a. W wyroku NSA z 22 marca 1996 r. SA/Wr 1996/95( opubl. w ONSA z 1997 r., Nr 1, poz. 35) podkreślono, że "istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji".

14 Oznacza to, że strona, która wnosi odwołanie od rozstrzygnięcia organu I instancji ma prawo oczekiwać merytorycznej oceny jej wniosku, także w ramach kontroli instancyjnej a organ nie możne skutecznie zarzucić braku substratu zaskarżenia ze względu na treść odwołania. Strona ma prawo zaskarżyć zarówno decyzję pozytywną, jak i negatywną. W wyroku NSA z 3 lipca 1992 r. sygn. akt SA/Wr 455/92 (ONSA z 1993 r., Nr 3, poz. 62) stwierdzono, że w świetle rozwiązań prawnych przyjętych w kodeksie (art. 15 w zw. z art. 127 § 1 i 128 k.p.a.) nie ma podstaw do wykładni, że stronie przysługuje odwołanie tylko od decyzji negatywnych, a więc nie uwzględniających w całości lub części żądania zawartego w podaniu.

15 Strona w postępowaniu administracyjnym broni swego interesu prawnego, zatem oceny, czy interes jej został w pełni zrealizowany, może dokonać tylko ona.

16 Wystarczające jest więc wyrażenie niezadowolenia z decyzji organu I instancji a dostatecznym wyrażeniem tego zadowolenia jest już wniesienie odwołania.

17 W przypadku istnienia wątpliwości, rozstrzygające jest ustalenie czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem czy nie. Rolą organu jest zatem ustalenie jak należy potraktować wniesione w terminie do odwołania pismo.

18 W rozpoznanej sprawie organ I instancji w dniu [...] 2006 r. skierował do strony zapytanie jak należy potraktować jej pismo, otrzymane przez organ [...] 2006 r., gdyż z jego treści wynika, że strona wnosi o umorzenie bądź o rozłożenie na raty świadczenia nakazanego do zwrotu.

19 W dniu [...] 2006 r. B. J. złożyła jednoznaczne oświadczenie, że pismo z [...] 2006 r. jest odwołaniem.

20 Ta informacja pomimo braku wyraźnych zastrzeżeń co do prawidłowości rozpoznania sprawy przez organ I instancji zobowiązała organ odwoławczy do merytorycznej oceny sprawy.

21 Zaniechanie rozpoznania stanowi więc o naruszeniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - art. 15, 127 i 128 k.p.a. mających istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniało w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z 30 stycznia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

22 Słusznie natomiast organ wskazał, że zgodnie z treścią pisma nazwanego odwołaniem, konieczne jest nadanie biegu sprawom z wniosków o umorzenie lub rozłożenie na raty.