Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 maja 2017 r., I SA/Bk 98/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 maja 2017 r., I SA/Bk 98/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.),, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant stażysta Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi "A." s.c. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania podatkowego, z tytułu sporządzenia wyceny samochodu osobowego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B.

3 z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] września 2016 r. nr [...], w którym obciążono A. Export-lmport s.c. w B. kosztami sporządzenia wyceny nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. samochodu osobowego marki B. nr VIN: [...] w wysokości 300 zł.

4 Dyrektor Izby Celnej przytoczył przepisy art. 265 § 1 pkt 3, art. 267 § 1 pkt 4 i art. 269 Ordynacji podatkowej, określające zasady obciążania strony kosztami postępowania.

5 Wskazał następnie, że w dniu [...] listopada 2015 r. K. Ż. wspólnik Spółki cywilnej "A." złożył w Urzędzie Celnym w B. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego (AKC-U) dotyczącą ww. samochodu osobowego, w której zadeklarował podstawę opodatkowania w kwocie 16.547 złotych i podatek akcyzowy w kwocie 513 zł obliczony zgodnie ze stawką podatku 3,1%.

6 W wyniku przeprowadzenia czynności sprawdzających stwierdzono, że cena zakupu zgłoszonego pojazdu i będąca jej konsekwencją podstawa opodatkowania znacznie odbiega bez uzasadnionej przyczyny od średniej wartości rynkowej tego samochodu, którą zgodnie z art. 104 ust. 11 ustawy o podatku akcyzowym jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy.

7 W trakcie prowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego powołał biegłego R. P., który sporządził wycenę nr [...] przedmiotowego pojazdu w stanie, w jakim znajdował się w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Wycena ta został przyjęta jako dowód w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym.

8 Dyrektor Izby Celnej zauważył, że zgodnie z art. 104 ust. 10 ustawy o podatku akcyzowym, jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik. W złożonej deklaracji podatnik określił podstawę opodatkowania na poziomie 16.547 zł, natomiast podstawa opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego wynosiła 56.172 zł. Podstawa opodatkowania zadeklarowana przez podatnika jest zatem o 70% niższa od tej określonej w oparciu o wycenę rzeczoznawcy.

9 Organ dodał, że koszty opinii mieszczą się w wysokościach ogólnie przyjętych i stosowanych, tj. w przedziale 300-600 zł.

10 Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się spółka zarzucając naruszenie:

11 - art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a. poprzez zastosowanie w wyniku błędnego uznania, że istnieje "uzasadniona przyczyna" z uwagi, na którą niezbędne stało się wszczęcie postępowania w celu ustalenia zobowiązania w podatku akcyzowym dotyczące samochodu B. podczas, gdy w rzeczywistości przyczyna taka nie miała miejsca, gdyż zadeklarowana przez nas cena nie odbiega od cen rynku amerykańskiego biorąc pod uwagę stan faktyczny pojazdu.

12 - art. 120, art. 122, art. 191 w związku z art. 197 Ordynacji podatkowej poprzez porównanie samochodów uszkodzonych na rynku USA przez Urzędnika Celnego, w sytuacji gdy wiedza ta wymaga wiadomości specjalnych.

13 Strona skarżąca podniosła, że udowodniła cenę zakupu pojazdu. Niezrozumiałe jej zdaniem było powołanie rzeczoznawcy. Zdaniem strony nieporozumieniem jest sporządzenie opinii bez oględzin pojazdu. W skardze przedstawiono ponadto wątpliwości co do treści wyceny.

14 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

16 Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

17 Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

18 Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a." - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

19 W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

20 Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

21 Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

22 Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.

23 Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność obciążenia strony skarżącej kosztami postępowania wynikającymi z powołania przez organ podatkowy biegłego rzeczoznawcy celem ustalenia wartości pojazdu B. w stanie, w jakim znajdował się w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego.

24 W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada ponoszenia kosztów postępowania przez Skarb Państwa bądź przez jednostki samorządu terytorialnego. Wynika ona z art. 264 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (dalej O.p.). Przepisy wprowadzają jednak wyjątki związane z obciążaniem kosztami strony. Ponieważ oznacza to wyłom od reguły, musi bezpośrednio wynikać z konkretnego przepisu.

25 Zgodnie z art. 267§1 pkt 4 O.p. organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona oraz termin i sposób ich uiszczenia.

26 Stosownie do treści art. 104 ust. 10 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania koszty opinii biegłego ponosi podatnik. W realiach niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją przewidzianą w zacytowanym przepisie. Skarżąca Spółka złożyła deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego dotyczącą pojazdu osobowego marki B. i zadeklarowała podstawę opodatkowania w kwocie 16547 zł. Organ – w oparciu o wyniki czynności sprawdzających – ustalił, iż cena zakupu zgłoszonego pojazdu, a tym samym podstawa opodatkowania, znacznie odbiega (bez uzasadnionej przyczyny) od średniej wartości rynkowej tego samochodu. Dopuszczony przez organ dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy pozwolił organowi na ustalenie średniej rynkowej wartości pojazdu i po porównaniu cen (deklarowanej z ustaloną przez biegłego) wysnucie wniosku, iż podstawa opodatkowania zadeklarowana przez Spółkę jest o 70% niższa od określonej w wycenie rzeczoznawcy.

27 Sąd zauważa, iż obowiązujące od 1 stycznia 2003 r. brzmienie art. 269 O.p. daje organom możliwość rozstrzygania o wysokości kosztów, które strona obowiązana jest ponieść w każdym stadium postępowania. Wydane na tej podstawie postanowienie o kosztach postępowania jest odrębnym aktem administracyjnym, dotyczącym kwestii incydentalnej, niezwiązanej z istotą sprawy lecz z czynnościami postępowania (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r. IIISA 1484/99). Oznacza to, że w tym incydentalnym, wpadkowym postępowaniu ograniczonym do kosztów postępowania (wysokości i zasady ponoszenia) nie bada się merytorycznych zarzutów związanych z opinią biegłego. Zatem twierdzenia skarżącego dotyczące braku podstaw do przyjęcia "uzasadnionej przyczyny" w rozumieniu art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a., czy też braku kompetencji urzędników celnych odnośnie umiejętności porównania cen samochodów uszkodzonych oferowanych na rynku amerykańskim są argumentami, które winny być podniesione w postępowaniu zmierzającym do określenia zobowiązania podatkowego. Podobnie Sąd ocenia zarzuty dotyczące cen rynkowych spornego pojazdu, jako zgłoszone w niewłaściwym postępowaniu.

28 Oceniając zaskarżone postanowienie przez pryzmat zasad obciążania kosztami postępowania związanymi z wydaniem opinii biegłego , jak tez przez pryzmat wysokości tych kosztów Są uznał, że odpowiadają one prawu, a także zgodne są z powołanymi i zacytowanymi wyżej przepisami.

29 Reasumując Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących uwzględnieniem skargi. Kwestię zupełności zebranego materiału dowodowego, jak też merytorycznej oceny opinii biegłego pozostawił do oceny w odrębnym postępowaniu. Jedynie na marginesie Sąd zauważa, że skarga spółki na decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego (ISA/Bk97/17) została oddalona, co pozwala na konkluzję, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – a w tym opinia biegłego – były przedmiotem badania i oceny Sądu.

30 Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji , działając w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).-