Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 stycznia 2016 r., I SA/Bk 710/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 stycznia 2016 r., I SA/Bk 710/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi "F." Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., [...], Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w Ł.z dnia [...] lutego 2015 r.

3 nr[...], obciążające "F." Sp. z o.o. w W. (powoływana dalej jako Spółka) kosztami postępowania podatkowego w kwocie

4 900 zł, na które składają się koszty sporządzenia opinii zawierającej negatywny wynik badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych A., nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji[...].

5 Z akt wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. w toku prowadzonego postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu, na podstawie art. 23b ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540

6 ze zm. – dalej w skrócie: "u.g.h.") pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. zażądał

7 od Spółki poddania przedmiotowego automatu badaniu sprawdzającemu. Jako jednostkę badającą organ wskazał Wydział Laboratorium Celne w Izbie Celnej

8 w B.

9 W opinii z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]jednostka badająca stwierdziła m.in., że automat nie spełnia warunków, o których mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej

10 i maksymalnej stawki za grę.

11 Mając to na względzie, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że organ I instancji zasadnie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa obciążył Spółkę kosztami badania sprawdzającego. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że cena badania sprawdzającego wykonywanego przez laboratoria celne w kwocie 900 zł

12 jest najniższą ceną występującą na rynku. Zaskarżone postanowienie jest zatem zgodne z art. 23b ust. 1, 3 i 4 oraz art. 23f u.g.h.

13 Organ dodał, że postanowienie w przedmiocie obciążenia Spółki kosztami badania sprawdzającego ma charakter wpadkowy. Ocena prawidłowości dowodu

14 z badania sprawdzającego będzie zaś należała do organu wydającego decyzję kończącą postępowanie w jego głównym nurcie tj. w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu.

15 Dyrektor Izby Celnej podkreślił ponadto, że przedmiotem niniejszego postępowania nie może być rozstrzyganie kwestii uzyskania przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. upoważnienia do badania automatów i urządzeń do gry. Wskazał, że upoważnienie takie nie jest klasycznym pełnomocnictwem, lecz indywidualnym aktem administracyjnym i ma charakter czynności materialno – technicznej. Upoważnienie stanowi akt realizacji uprawnienia Ministra Finansów wynikającego z art. 23f u.g.h.

16 W skardze złożonej do Sądu pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2015 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu autor skargi zarzucił naruszenie:

17 1) art. 23b ust. 3 i ust. 5, art. 23f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 6 oraz art. 129 ust. 3, jak również art. 23f ust. 5 pkt 1 u.g.h. w związku z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2

18 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

19 o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. nr 138, poz. 935 ze zm.) oraz

20 w związku z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego, przez błędną wykładnię polegającą

21 na przyjęciu, że Izba Celna w B., której Minister Finansów udzielił

22 27 listopada 2012 r. upoważnienia do badań automatów i urządzeń do gier, posiada status jednostki badającej pomimo braku przedstawienia Ministrowi Finansów certyfikatu akredytacji adekwatnego do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, jakimi z racji definicji ustawowej są automaty o niskich wygranych, a w związku z tym, iż uzasadnione jest obciążenie strony kosztami takiego badania, które nie jest badaniem sprawdzającym w rozumieniu u.g.h.,

23 2) art. 23b ust. 3 u.g.h. w związku z § 7 ust. 2 pkt 5 i § 22 zarządzenia nr 28 Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2013 r w sprawie nadania statutów izbom celnym

24 i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 19) i w związku z § 1 ust. 2 i § 6 ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29 października 2009 r w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 72 ze zm.) oraz w związku z art. 58 § 1 Kodeksu Cywilnego i art. 7 Konstytucji RP, przez przyjęcie, że Izba Celna w B. jest jednostką badającą, w sytuacji gdy przepisy prawa obowiązujące dnia 27 listopada 2012 r (data udzielenia upoważnienia) nie zezwalały Izbie Celnej w B. na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier;

25 3) art. 187 § 1, art. 188 w związku z art. 122 i art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia

26 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., zwana w skrócie: "o.p."), przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady zupełności materiału dowodowego, polegające na uznaniu, że publikowana na stronie internetowej Ministerstwa Finansów lista jednostek badających stanowi źródło prawa przy jednoczesnym braku rozważenia przez organ przedstawionego przez stronę materiału dowodowego na okoliczność braku kompetencji Izby Celnej

27 w B. do przeprowadzania badań sprawdzających automatów o niskich wygranych i eliminacji w prowadzonym postępowaniu wszelkich dowodów wykazujących, iż Izba Celna w B. formalnie umieszczona na ww. liście, faktycznie nie jest upoważnioną jednostką badająca w rozumieniu u.g.h. wobec braku przedstawienia Ministrowi Finansów certyfikatu akredytacji adekwatnego

28 do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, jakimi z racji definicji ustawowej są automaty o niskich wygranych, jak również podważenie fundamentalnej zasady legalizmu wyrażonej w art. 120 o.p. oraz

29 w art. 7 Konstytucji RP przez przyjęcie, że organ jest zwolniony od działania

30 na podstawie przepisów prawa;

31 4) art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt. 3, 4 i 11 oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy

32 nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., (Dz.U.UE.L.1998.204.37 ze zm.), dalej zwaną "dyrektywą 98/34/WE", przez bezpodstawne zastosowanie art. 129 ust. 3 u.g.h., pomimo, że ten przepis

33 w związku z takimi regulacjami jak art. 129 ust. 1 i 2, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1, art. 144 oraz art. 14 ust. 1, art. 6 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a i art. 15 ust. 1 u.g.h. wprowadza warunki mogące mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwości produktów, jakimi są automaty do gier (urządzenia elektroniczne, elektromechaniczne, mechaniczne umożliwiające gry za wygrane pieniężne

34 lub rzeczowe, w których gry mają charakter losowy albo zawierają element losowości), co w świetle wykładni art. 1 pkt 4 i 11 ww. dyrektywy przedstawionej

35 w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej "TSUE")

36 z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11, pozwala na uznanie go za "przepis techniczny" w rozumieniu tej dyrektywy,

37 a ponadto, ze względu na to, że art. 129 ust. 3 u.g.h. dotyczy produktów i określa obowiązkowe parametry techniczne produktów, jakie mogą być eksploatowane jako automaty do gier poza kasynami i salonami gier na automatach, może być uznany za specyfikację techniczną w rozumieniu art. 1 pkt. 3 dyrektywy 98/34/WE, a więc zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. dyrektywy wymagał notyfikacji Komisji Europejskiej, a wobec braku jego notyfikacji nie może być on stosowany;

38 5) art. 122 oraz art. 187 § 3 o.p., poprzez skierowanie \ww. automatu do gier

39 o niskich wygranych do Izby Celnej w B. Wydział Laboratorium Celnego celem przeprowadzenia badań sprawdzających i obciążenie kosztami tych badań pomimo posiadanej z urzędu wiedzy, iż Izba Celna w B. nie posiada akredytacji na badania automatów do gier oraz urządzeń do gier i nie ma statusu jednostki badającej.

40 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko

41 w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

42 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

43 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

44 Zgodnie z art. 23b ust. 1 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat

45 lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat

46 lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Stosownie do ustępu drugiego tego przepisu, w żądaniu tym wskazuje się automat lub urządzenie do gier podlegające badaniu sprawdzającemu, jednostkę badającą przeprowadzającą badanie oraz podmiot, któremu automat lub urządzenie ma być przekazane w celu przeprowadzenia badania, i termin tego przekazania. W myśl art. 23b ust. 3 i 4 u.g.h., badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń

47 do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia, a koszty badań nie powinny przekraczać średnich stawek stosowanych za dany rodzaj badania. Konsekwencje negatywnego wyniku badania ustawodawca przewidział

48 w art. 23b ust. 5 u.g.h., który stanowi, że w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie.

49 Przepisy dotyczące wymogów, które powinny spełniać jednostki badające oraz organu właściwego do udzielania i cofania upoważnień do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, jak też okresu na jaki takie upoważnienie może być wydane, zawarte zostały w art. 23f u.g.h. Zgodnie z art. 23f ust. 1, upoważnienia

50 do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy

51 do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki: 1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European co-operation for Accreditation Multilateral Agreement); 2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej

52 w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym; 3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji

53 i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają

54 z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności. Z przepisu art. 23f ust. 2 wynika, że upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1, wymienione

55 w szczególności w punktach 1-4 wskazanego ustępu 2. Stosownie do art. 23f ust. 3, upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji. Przepis art. 23f ust. 5 określa kompetencję Ministra do cofnięcia upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W art. 23f ust. 6 wskazuje się natomiast, że Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości,

56 na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

57 Przenosząc te uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić,

58 że w analizowanym przypadku spełnione zostały przesłanki do obciążenia Spółki kosztami przeprowadzonego badania sprawdzającego. Podczas kontroli stwierdzona została niezgodność stanu automatu z warunkami jego rejestracji, to jest możliwość urządzenia pojedynczej gry za stawkę wyższą niż dopuszczalna stawka określona

59 w art. 129 u.g.h., który to przepis nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, gdyż nie wprowadza warunków mogących mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwość produktów. Przedmiotowy automat został poddany badaniu sprawdzającemu przez upoważnioną jednostkę badającą. Wniosek końcowy badania sprawdzającego został sformułowany w sposób wskazujący jednoznacznie na negatywną ocenę w zakresie spełnienia przez ten automat warunków określonych w ustawie. Tym samym organ zasadnie, w oparciu o art. 267 § 1 pkt 4 o.p. w zw.

60 z art. 23b ust. 5 u.g.h., obciążył Spółkę kosztami badania sprawdzającego przedmiotowego automatu. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 23b ust. 5 u.g.h. stanowi "przepis odrębny", o którym mowa w art. 267 § 1 pkt 4 o.p., wprowadzający odmienne zasady obciążania strony kosztami powstającymi w postępowaniu podatkowym od tych uregulowanych w Ordynacji podatkowej. Organy uzasadniły wysokość kwoty, jaką obciążono Spółkę za badanie sprawdzające.

61 Odnosząc się do zarzutów skargi, kwestionujących możliwość przeprowadzenia przedmiotowego badania przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B., który według strony nie był jednostką uprawnioną

62 do przeprowadzenia tego badania, Sąd zauważa, że Laboratorium Celne Izby Celnej

63 w B. zostało wymienione jako upoważnione przez ministra właściwego

64 do spraw finansów publicznych do wykonywania badań sprawdzających automatów do gier o niskich wygranych. Upoważnienie tej jednostki badającej

65 do przeprowadzania badań sprawdzających automatów do gier o niskich wygranych istniało w dacie przeprowadzania badania spornego automatu, zostało bowiem udzielone 27 listopada 2012 r., a badania przeprowadzone zostały w styczniu

66 2015 r. Podniesiony przez Spółkę zarzut braku właściwej akredytacji jednostki badającej, nie może mieć wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia. Należy bowiem podzielić, wyrażany już w orzecznictwie pogląd, że samo podanie

67 do publicznej wiadomości wykazu jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (jak stanowi art. 23f ust. 6 u.g.h.) stanowi wystarczającą podstawę do zwrócenia się z do takiej jednostki z odpowiednim zleceniem przeprowadzenia badania. Jeżeli bowiem upoważnienie do badań technicznych udzielane jest na określony czas (art. 23f ust. 3), a w wykazie, o którym mowa w art. 23f ust. 6 właściwy minister umieszcza tylko jednostki upoważnione,

68 to oznacza że dany wykaz jako podlegający bieżącej aktualizacji przez wskazany organ administracyjny powinien uwzględniać jedynie te jednostki badające, które spełniają wszystkie wymagane prawem warunki. Brak podstaw do nakładania

69 na podmiot zlecający badanie, obowiązku sprawdzania ważności akredytacji udzielonej dla jednostki badającej, zamieszczonej w odpowiednim wykazie przez właściwego ministra, wynika też z niedopuszczalności wkraczania przez organy celne w kompetencje zastrzeżone ministrowi właściwemu do spraw finansów

70 do wyłącznej kognicji którego należy udzielanie - w ramach odrębnej procedury - upoważnień do przeprowadzania badań sprawdzających. Trzeba zatem stwierdzić, że fakt figurowania jednostki badającej w wykazie jednostek upoważnionych

71 do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi podstawę przyjęcia przez organ statusu danej jednostki jako uprawnionej do przeprowadzania badania sprawdzającego automatów do gier o niskich wygranych (zob. wyrok WSA

72 w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 października 2013 r. w sprawie II SA/Go 743/13; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 listopada 2013 r. II SA/Bk 719/13, dostępne

73 w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podkreślenia również wymaga, że odróżnić należy ocenę, czy wynik badania sprawdzającego potwierdza, że automat lub urządzenie nie spełnia warunków określonych w ustawie,

74 od merytorycznej oceny tego badania – jako dowodu w sprawie o cofnięcie rejestracji automatu, przeprowadzanego na okoliczność ustalenia czy zachodzi ustawowa przesłanka cofnięcia rejestracji. Ustalenie, czy zarejestrowany automat

75 lub urządzenie do gier spełnia warunki określone w ustawie (art. 23a ust. 7 u.g.h.), może być natomiast przedmiotem kontroli wyłącznie w sprawie w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu, nie zaś w postępowaniu wpadkowym, dotyczącym obciążenia podmiotu eksploatującego automat lub urządzenie kosztami badania sprawdzającego (wyrok NSA z dnia 14 października 2014 r. II GSK 1294/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

76 W toku postępowania organy celne podjęły wszelkie niezbędne działania

77 w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy

78 w postępowaniu podatkowym, zatem nie doszło do naruszenia przywoływanego

79 w skardze art. 122 o.p. oraz art. 187 § 3 o.p., zgodnie z którym fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi podatkowemu z urzędu należy zakomunikować stronie. Materiał dowodowy został zebrany w sprawie w sposób zupełny, zgodny z zasadą legalności, wynikająca z art. 120 o.p. i zgodnie z art. 187 § 1, art. 188 o.p. rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Uzasadnienie postanowienia spełnia wymogi formalno-prawne przewidziane w ustawie – Ordynacja podatkowa.

80 Przedstawione stanowisko wpisuje się w utrwaloną w tut. Sądzie linię orzeczniczą w zakresie obciążenia podmiotów eksploatujących automaty do gier

81 o niskich wygranych (w tym również Spółki F.) kosztami badania sprawdzającego tych automatów (np. wyroki w sprawach I SA/Bk 350/15, I SA/Bk 256/15, II SA/Bk 195/14, II SA/Bk 686/14, II SA/Bk 1075/14).

82 Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie

83 jest zgodne z prawem. Wobec bezzasadności zarzutów skargi orzeczono zatem

84 jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

85 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).