Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 grudnia 2013 r., I SA/Bk 497/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 grudnia 2013 r., I SA/Bk 497/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi K. i D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2013 oddala skargę

Uzasadnienie

2 1. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego

3 w S. z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S. z [...] maja 2013 r. nr [...], w której ustalono K. i D. M. (dalej powoływani także jako Skarżący) podatek od nieruchomości za 2013 r. w kwocie 989,00 zł. od nieruchomości położonej w miejscowości P. [...].

4 Ustalając wysokość podatku, organ I instancji objął grunty pozostałe o pow. 825 m2 ze stawką 0,45 zł oraz budynek o pow. 80,63 m2 ze stawką 7,66 zł, określoną w uchwale Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 13 listopada 2012 r.

5 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2012 r., poz. 3500) w § 1 pkt 2 lit. e tiret drugi, jako od budynków pozostałych, które w pozwoleniu na budowę zostały określone jako budynki letniskowe, budynki rekreacji indywidualnej, z wyłączeniem budynków związanych

6 z prowadzeniem działalności gospodarczej.

7 2. Od powyższej decyzji, Skarżący wnieśli odwołanie wnioskując o uchylenie przedmiotowej decyzji i właściwe wyliczenie podatku od nieruchomości na rok 2013 lub jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ

8 I instancji celem właściwego naliczenia podatku od nieruchomości. Zdaniem Skarżących, organ podatkowy niewłaściwie przyjął powierzchnię budynku mieszkalnego do powierzchni budynków pozostałych. Pomimo, że w informacji wskazali powierzchnię budynku w pozycji D.2 pkt 6, to nadal uważają, że budynek ma charakter budynku mieszkalnego i powinien być opodatkowany stawką podatku od budynków mieszkalnych. Przedmiotowy budynek jest przeznaczony na mieszkanie i służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych, dlatego powinna być zastosowana stawka przewidziana dla budynków mieszkalnych. Skarżący zaznaczyli, że w spornym budynku zamieszkują całą rodziną i są tam zameldowani. Zdaniem podatników, funkcje mieszkalne budynku potwierdzają fakty: otrzymanie w 2007 r. hipotecznego kredytu mieszkaniowego na budowę tego domu, skorzystanie z ulgi mieszkaniowej, zakup i montaż kolektorów słonecznych

9 z dofinansowaniem, które można otrzymać tylko dla budynków wykorzystywanych na cele mieszkaniowe.

10 3. Rozpatrując odwołanie Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu

11 I instancji, podkreślając, że brak jest podstawy prawnej do jej uchylenia. Zaznaczyło, że z zawiadomienia Starostwa Powiatowego w S. z dnia 22.11.2012 r.

12 o zmianie danych w ewidencji gruntów i budynków wynika, że została przeprowadzona modernizacja operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu P. [...], gm. S., a Skarżący są współwłaścicielami gruntów - działek o nr geod. [...] i [...], oznaczonych w ewidencji jako "Bi" o powierzchni 825 m2 oraz innego budynku niemieszkalnego położonego na działce o nr geod. [...]. W złożonej w dniu [...].01.2013 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego podatnicy wskazali do opodatkowania grunty pozostałe - 825 m2 i budynek pozostały, który w pozwoleniu na budowę został określony jako budynek letniskowy, budynek rekreacji indywidualnej, z wyłączeniem budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - 80,63 m2.

13 Zatem ustalone przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji zobowiązanie

14 w podatku od nieruchomości na 2013 r. od budynku o pow. 80,63 m2 z zastosowaną stawką 7,66 zł, jako od budynków pozostałych, które w pozwoleniu na budowę zostały określone jako budynki letniskowe, budynki rekreacji indywidualnej,

15 z wyłączeniem budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,

16 o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zostało opodatkowane prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

17 Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że z zapisów ewidencji budynków wynika, iż sporny budynek jest sklasyfikowany jako inny niemieszkalny. Zatem ta okoliczność przesądza, że budynek Skarżących nie może być opodatkowany stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych. Z zapisów dokumentacji budowlanej wynika, iż wydane pozwolenie (decyzja Starosty S. z dnia [...].12.1999 r.) dotyczyło budowy domu letniskowego, następnie zmienione decyzją Nr [...] z dnia [...].03.2007 r. na budynek rekreacji indywidualnej, wykorzystywany całorocznie. Zapisy ewidencji gruntów i budynków, jako dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.749 ze zm., dalej powoływana jako "o.p.") mają szczególną moc dowodową, gdyż stanowią dowód tego, co zostało w takiej ewidencji urzędowo stwierdzone. Powyższy przepis ustanawia domniemania autentyczności oraz zgodności z prawdą dokumentu urzędowego. Dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dowodów dokonywanej przez organ podatkowy, zgodnie z art. 191 o.p., co oznacza, że organ podatkowy za udowodnione powinien przyjąć to, co wynika z tego dokumentu. W świetle powyższego należy przyjąć, że organ jest zobowiązany do przyjęcia, dla celów podatkowych, danych zawartych w ewidencji budynków. Jeżeli podatnik kwestionuje te dane, powinien podjąć czynności przed starostą powiatowym, zmierzające do ich zmiany i dopiero ewentualna zmiana zapisów w ewidencji, będzie mogła mieć wpływ na zmianę charakteru budynku z pozostałego na mieszkalny.

18 Tym samym bez znaczenia dla przyjętej stawki opodatkowania budynków, zdaniem Kolegium, pozostaje okoliczność wykazanych przez Skarżących prac wykraczających, ich zdaniem, poza przystosowanie budynku do celów letniskowych, a których pominięcie, jako naruszenie art. 122, 180 § 1 i 187 § 1 o.p. zarzucili podatnicy. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest też wskazana przez podatników okoliczność, że podatnicy posiadają na własność wyłącznie dom położony w gminie S., bowiem przepisy u.p.o.l. nie uzależniają wysokości stawki podatkowej od ilości posiadanych budynków (domów), a od sposobu zakwalifikowania w ewidencji budynków. Również nie nastąpiło naruszenie art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca

19 1994 r. Prawo budowlane, co zarzucili podatnicy, bowiem w tym przypadku przepisy te nie mają zastosowania. Organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji budynków, jeżeli została ona dokonana i uwidoczniona

20 w ewidencji gruntów i budynków, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

21 4. Z decyzją Kolegium nie zgodzili się Skarżący i w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skardze, zarzucili naruszenie:

22 (1) prawa procesowego:

23 – art. 122 w związku z art. 180, 187 i 210 § 4 o.p., poprzez wydanie decyzji

24 w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny, skutkujący opodatkowaniem od nieruchomości budynku rekreacji indywidualnej do wykorzystania całorocznego jako budynku pozostałego;

25 – art. 194 w związku z art. 122 o.p., poprzez wydanie decyzji, opierając się

26 w głównej mierze o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków

27 (2) prawa materialnego:

28 – art. 65 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa

29 w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez pominięcie tego aktu prawnego, który jest rozstrzygający w tej sprawie,

30 – art. 5 ust. 1 i 3 u.p.o.l. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu;

31 (3) art. 32, art. 64 ust. 3 i art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez dyskryminację skarżących w świetle innych mieszkańców gminy z racji funkcji ich budynku; ograniczenie prawa własności; przyjęcie założenia, że podstawą wymiaru podatku od nieruchomości jest ewidencja gruntów i budynków.

32 Wskazując na powyższe, Skarżący podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

33 Skarżący podnieśli, że rozstrzygnięcie oparte zostało jedynie na dokumentach Starostwa Powiatowego w S., według stanu budynków wykazanego

34 w ewidencji gruntów i budynków, w której budynki te figurują jako - inne niemieszkalne - co zdecydowanie przeczy stanowi faktycznemu. W istocie bowiem przedmiotowy budynek służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych podatników, gdzie mieszkają na co dzień i są tam zameldowani na pobyt stały. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych skarżący zauważyli,

35 że o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przesądza okoliczność posiadania tego budynku w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela

36 i osób mu bliskich. W konsekwencji przyjmuje się, że "budynek letniskowy" będzie mieścił się w pojęciu "budynku mieszkalnego", gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich), służąc zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkalnych.

37 Skarżący wskazali także, że Rada Gminy w uchwale nr XXI/134/2012 z dnia 13 listopada 2012 r. ustaliła stawki podatku od budynków zawierające w nim wszystkie pięć ustawowo przyjętych rodzajów przedmiotów opodatkowania. Dodatkowo jednak w § 1 pkt 2 lit. e) uchwały dodatkowo zróżnicowano budynki pozostałe, wykraczając poza ramy ustawowe. Tak ustalona stawka podatku od budynków pozostałych narusza w sposób istotny art. 5 ust. 3 u.p.o.l. w zw. z art. 217 Konstytucji RP.

38 5. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

39 w S., wniosło o jej oddalenie.

40 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

41 Skarga nie jest zasadna.

42 6. Istotą sporu stało się ustalenie, czy budynki należące do Skarżących powinny zostać opodatkowane według niższej stawki podatku określonej zgodnie

43 z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "a" u.p.o.l., tak jak budynki mieszkalne, czy też tak jak przyjęły to organy, według stawek przewidzianych dla budynków pozostałych.

44 7. Rozstrzygając zaistniały spór wskazać trzeba, że zgodnie z art. 2 ust. 1

45 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Podstawę opodatkowania w takim przypadku stanowi powierzchnia użytkowa budynku. Stawki podatku wynikają z uchwały rady gminy, podjętej na podstawie kompetencji określonych w art. 5 u.p.o.l. W przepisie tym upoważniono rady gmin, m.in. do różnicowania stawek podatku dla budynków mieszkalnych i pozostałych. Powyższe zróżnicowanie kategorii budynków prowadzi do konieczności przyporządkowania właściwej stawki podatku według rodzaju budynku opodatkowywanego. Istotne w tym zakresie są dane zawarte w ewidencji gruntów

46 i budynków. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w tej ewidencji. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym dokumentem stanowiącym źródło informacji wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym. Decydujące znaczenie dla obciążenia podatkiem ma więc klasyfikacja budynku uwidoczniona w prowadzonej przez starostę ewidencji. Ustalając stan faktyczny sprawy i dokonując wymiaru podatku organy podatkowe z uwagi na zasadę praworządności (art. 120 o.p.), nie mogły więc przyjąć danych odmiennych niż wykazane ewidencji.

47 8. Jedynie w sytuacji, gdy dany budynek nie został ujęty w ewidencji budynków istotną cechą, która przesądza o jego zakwalifikowaniu do kategorii budynków mieszkalnych jest posiadanie tego budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, stałego zamieszkiwania jako jego podstawowej funkcji. Pogląd ten wyrażony już został w orzecznictwie tut. Sąd (przykładowo wyrok

48 z 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Bk 5/10, dostępny w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl) i podziela go skład orzekający w niniejszej sprawie. Skarżący tymczasem wykazują, że budynek letniskowy służy zaspokajaniu ich podstawowych potrzeb mieszkaniowych i mieści się w pojęciu "budynku mieszkalnego".

49 9. Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych (m.in. wyroki WSA

50 w Warszawie z 27.01.2005 r., uchwały NSA z 01.07.2002 r. FPK 2/02 i 3/02) Skarżący zarzucają, że organy nie zbadały rzeczywistego przeznaczenia zajmowanych przez nich budynków. Podatnicy nie dostrzegają jednak, że powołane przez nich wyroki zapadły w innych okolicznościach faktycznych, tzn. w ewidencji gruntów i budynków brak było informacji dotyczących budynków. W rozpatrywanej sprawie natomiast ewidencja prowadzona przez Starostę jednoznaczne wskazuje na funkcje budynku stanowiącego własność Skarżących. W związku z tym do opodatkowania tych budynków należy przyjąć stawkę podatku przewidzianą dla rodzaju budynków wynikających z tej ewidencji. Zaznaczyć także należy, że uchwały NSA o sygn. FPK 3/02 i FPK 2/02, z uwagi, że zapadły na gruncie poprzednio obowiązujących regulacji prawnych (przed 1 stycznia 2003 r., kiedy to nastąpiła zamiana przepisów u.p.o.l.) oraz przed wejściem w życie ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma charakteru wiążącego w niniejszej sprawie.

51 10. Nie ulega natomiast wątpliwości, że kwestionowanie danych zawartych

52 w ewidencji budynków może odbyć się w odpowiednim do tego trybie. Trybem tym nie jest jednak postępowanie wymiarowe w sprawie podatku od nieruchomości, lecz specjalna procedura zmierzająca do zmiany zapisów w ewidencji, tocząca się przed organem je prowadzącym. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, taką procedurę wszczęli Skarżący i to właśnie w tym postępowaniu powinny podnosić wskazane

53 w skardze zarzuty, związane z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, czy też przepisów o statystyce publicznej i Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. Powyższych przepisów prawa materialnego nie mogły naruszyć Organy podatkowe w niniejszej sprawie, albowiem nie były one przez nie stosowane.

54 W związku z powyższym stwierdzić należało, że Organy podatkowe właściwie uwzględniły zapisy wspomnianej ewidencji, z której to wynika, że budynek położony na działce nr [...] figuruje jako budynek niemieszkalny. Uwzględniając dane wynikające z ewidencji oraz uchwałę Rady Gminy S. z 13 listopada 2012 r.

55 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości organ prawidłowo dokonał wymiaru podatku od nieruchomości Skarżących w tej sprawie. Tym samym za bezzasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "a" i "e" u.p.o.l.

56 11. Pozbawione podstaw są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem Sądu Organy podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrano

57 i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyjaśniono bowiem funkcje jakie pełni budynek należący do Skarżących (oględziny), i przyjęto, że powyższe od powyższego nie jest uzależniona wysokość podatku od nieruchomości. W tym celu przeanalizowano zapisy ewidencji gruntów i budynków. Wystąpiono również o udzielenie informacji do organu prowadzącego tą ewidencję. Zebrane dowody zostały ocenione w zgodzie z dyrektywami swobodnej oceny dowodów (art.191 o.p.). Wynik tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji wymiarowej. Omówiona wyżej wartość dowodowa ewidencji sprawia, że nie można Organom zarzucić oparcia rozstrzygnięcia jedynie na zapisach w niej zawartych. Jeszcze raz trzeba wyjaśnić, że w postępowaniu wymiarowym w sprawie podatku od nieruchomości nie można kwestionować zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji budynków (§ 65 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Wobec powyższego niezasadne okazały się podnoszone zarzuty naruszenia art.122, art.180, art.187 § 1 oraz art. 210 § 4 o.p. Z akt sprawy nie wynika również, aby Skarżącym nie zapewniono czynnego udziału w sprawie. Z tych samych przyczyn za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 194 i art. 122 o.p.

58 12. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji. Skarżący upatrują naruszenia tych zasad konstytucyjnych w nierównym traktowaniu właścicieli budynków w gminie, gdzie uzależnia się wysokość opodatkowania od charakteru budynku wynikającego

59 z ewidencji a nie od tego, czy budynki te pełnią na stałe funkcję mieszkalną,

60 w szczególności czy są tam mieszkańcy zameldowani na pobyt stały. W ocenie Sądu, o czym była już mowa powyżej, sama okoliczność zameldowania

61 i wykorzystywania budynku letniskowego na cele mieszkalne, jeżeli budynek taki jest ujęty w ewidencji budynków, nie może przesądzać, w świetle obowiązujących przepisów, o rodzaju i wysokości stawki w podatku od nieruchomości.

62 13. W niniejszej sprawie, dotyczącej kontroli zgodności z prawem decyzji ustalających Skarżącym podatek od nieruchomości za 2013 r., za niezasadne należało uznać także zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego sformułowania stawek w podatku od nieruchomości w uchwale Rady Gminy S. z 13 listopada 2012 r., w szczególności przekroczenia delegacji ustawowej i naruszenia art. 217 Konstytucji RP. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie można skutecznie podważać legalności uchwały w sprawie określania wysokości stawek w podatku od nieruchomości. Skoro Skarżący uważają, że podjęta uchwała narusza ich interes prawny i jest niezgodna z Konstytucją, mogą podjąć stosowne kroki prawne, celem wyeliminowania tejże uchwały z obrotu prawnego. Zarówno Organy podatkowe jak i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, są związani brzmieniem bezwzględnie obowiązujących aktów prawnych, a do tych niewątpliwie zaliczana jest również uchwała rady gminy będąca prawem miejscowym.

63 14. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).