Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 kwietnia 2016 r., I SA/Bk 355/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 kwietnia 2016 r., I SA/Bk 355/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi O. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji organu I instancji w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2010 rok oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Burmistrz T. działając na podstawie art. 239a oraz art. 239b § 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] listopada 2015 r. określającej O. S.A. w W. (dalej powoływana jako "skarżąca Spółka") wysokość podatku od nieruchomości za 2010 r.

3 W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że jest uprawniony do nadania wyżej wymienionej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,

4 w sytuacji gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Zdaniem organu zobowiązanie w podatku

5 od nieruchomości za 2010 r. może ulec przedawnieniu z końcem 2015 r., z uwagi

6 na dotychczasową postawę podatnika i brak aktywności w wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Podkreślił, że podatnik w ciągu ponad czterech lat

7 od rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia zobowiązania, nie wykonał obowiązku podatkowego, a mianowicie nie zadeklarował i nie uiścił podatku od nieruchomości

8 w prawidłowej wysokości. Dodatkowo zawarta w dniu 31 stycznia 2009 r. transakcja sprzedaży i leasingu zwrotnego doprowadziła do zbycia majątku znacznej wartości

9 i tym samym nastąpiło obniżenie podstawy opodatkowania budowli.

10 Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej Spółki, w którym podniesiono między innymi zarzuty związane z brakiem poinformowania skarżącej Spółki o wszczęciu

11 i prowadzeniu postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oraz nie uprawdopodobnieniem przez organ, że zobowiązanie

12 nie zostanie wykonane przez skarżącą Spółkę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r.,

13 nr [...] utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

14 W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ zaznaczył,

15 że do upływu terminu przedawnienia pozostał krótki okres czasu (mniej niż 3 miesiące), zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości dotyczy 2010 r.

16 co także pokazuje, iż skarżąca Spółka do chwili postępowania prowadzonego

17 w niniejszej sprawie przez organy nie uregulowała wymaganych należności.

18 Kolegium podkreśliło, że podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2013 r., I FSK 1807/12, iż jeżeli okres

19 do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w § 2 art. 239 o.p. polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają,

20 że z tego powodu zobowiązanie podatkowe z decyzji nie zostanie wykonane.

21 W tym zakresie bez znaczenia są wszystkie okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku.

22 Zdaniem Kolegium nie bez znaczenia jest także fakt, że wyniki prowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej postępowania kontrolnego w Spółce wykazały nieprawidłowości w deklarowanej podstawie opodatkowania (wartości) budowli. Pomimo tego faktu oraz wezwania z dnia [...].05.2015 r. do złożenia w określonym terminie pisemnych wyjaśnień dotyczących gruntów, budynków i budowli, położonych na terenie Gminy T., podlegających opodatkowaniu podatkiem

23 od nieruchomości za 2010 r. oraz wskazania podstawy ich opodatkowania, Spółka nie wypełniła wezwania, a w odpowiedzi podała, że złożona deklaracja na 2010 r. jest prawidłowa i wyraziła stanowisko, że linie kablowe ułożone w kanalizacji kablowej nie stanowią budowli w stanie faktycznym, który zaistniał w związku

24 ze zmianą właściciela w odniesieniu do kanalizacji kablowej. Również po wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku

25 od nieruchomości za 2010 r., Spółka na wezwanie z dnia [...].06.2015 r. organu

26 I instancji, nie wniosła żadnych istotnych elementów dla ustalenia podstawy opodatkowania, w tym budowli. W odpowiedzi z dnia [...].09.2015 r. podała,

27 że przed sporządzeniem deklaracji na 2010 r. zostały wyodrębnione tylko te obiekty, które są obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi w rozumieniu Prawa budowlanego i te zadeklarowała do opodatkowania w 2010 r. i podtrzymała wcześniej wyrażone stanowisko co do opodatkowania linii kablowych. Z powyższego uprawniony jest wniosek, że Spółka w procesie postępowania podatkowego

28 w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r., dążyła do nieuzasadnionego przedłużania postępowania. W zażaleniu nie kwestionuje takiej oceny Burmistrza T., a jedynie wyraża swój pogląd, że przy nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nie powinny być brane pod uwagę okoliczności związane z procesem wydania decyzji podatkowej, gdyż nie wpływają na ryzyko niewykonania tej decyzji. W ocenie Kolegium okoliczności związane

29 z procesem zmierzającym do wydania decyzji podatkowej, mają znaczenie

30 przy nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

31 Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej Spółki wywiódł skargę

32 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 o.p. poprzez brak uprawdopodobnienia,

33 że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji wymiarowej Burmistrza T. nie zostanie przez skarżącą Spółkę wykonane przed terminem przedawnienia.

34 Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Burmistrza T. z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz o zwrot kosztów postepowania według norm przepisanych.

35 Zdaniem skarżącej Spółki, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy nie przywołał w istocie żadnej okoliczności, która wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez Skarżącą. Kwestie związane z wydaniem decyzji pozostają bez związku z oceną,

36 czy zobowiązanie w niej ustalone zostanie czy też może nie zostać wykonane. Zdaniem Spółki wniesienie odwołania od decyzji pierwszo-instancyjnej nie może stanowić uprawdopodobnienia przez organ nie wykonania zobowiązania wynikającego z takiej decyzji. Spółka podkreśliła, że należy odróżnić wymiar zobowiązania podatkowego (tj. proces wydania decyzji w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego) od jego wykonania. W żadnym stopniu okoliczności związane z procesem wymiaru (w przedmiotowej sprawie - proces zmierzający

37 do wydania decyzji wymiarowej) nie wpływają na ryzyko niewykonania tej decyzji, gdyż są to odrębne aspekty poboru podatku.

38 W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

39 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

40 Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

41 Kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie stała się zasadności nadania przez Burmistrza T. rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2015 r., która to określała Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r.

42 Zgodnie z art. 239a o.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

43 Prawne przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej określone zostały w art. 239b § 1 i 2 o.p.,

44 przy czym z pkt 4 § 1 tego artykułu wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, zaś w § 2 tego artykułu ustawodawca wskazał, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni,

45 że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie, o którym mowa oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony.

46 Pewne wątpliwości interpretacyjne może budzić relacja poszczególnych przesłanek zawartych w art. 239b § 1 o.p. do przesłanki wynikającej z § 2 tego artykułu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócono uwagę,

47 że jeżeli okres pozostały do upływy terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w art. 239b § 2 o.p. polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe wskazane w decyzji nie zostanie wykonane. W tym zakresie

48 bez znaczenia są wszystkie te okoliczności, które odnoszą się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku. Okoliczności te mogłyby mieć znaczenie wyłącznie w przypadku zaistnienia pozostałych przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1-3 o.p. Skoro bowiem do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych (zob. np. wyroki NSA:

49 z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1307/12; z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt

50 I FSK 1807/12; z dnia 14 stycznia 2014 r. I FSK 260/13; z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 523/12, a także z dnia 27 sierpnia 2014 r. I FSK 1316/13 – dostępne w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych).

51 Podzielając powyższe stanowisko należy podkreślić, że przesłanki wymienione w art. 239b § 1 o.p. stanowią odrębne punkty odniesienia

52 do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (przesłanka z art. 239 § 2 o.p.). Jeżeli organ podatkowy powołuje się na przesłankę z art. 239b § 1

53 pkt 4 o.p., to chcąc wypełnić warunek wynikający z art. 239b § 2 o.p., powinien wskazać na takie okoliczności stwarzające ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3 miesięcznym okresem jego przedawnienia. Taką okolicznością może być między innymi czas niezbędny

54 do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności, jak też dotychczasowe postępowanie podatnika.

55 Na takie okoliczności powołały się w tej sprawie organy podatkowe.

56 Należy mieć przede wszystkim na uwadze, że zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości dotyczy 2010 r. i w momencie orzekania przez organ I instancji

57 do upływu terminu przedawnienia pozostał krótki okres (mniej niż 3 miesiące). Trzeba też zaznaczyć, że czynności podejmowane przez Spółkę w trakcie toczącego się postępowania uzasadniają tezę, że ich celem było dążenie do przedawnienia zobowiązania podatkowego poprzez nieuzasadnione przedłużanie postępowania.. Spółka nie wypełniała wezwań organu w zakresie przedstawienia żądanych dokumentów i udzielenia znanych jej informacji. Tego typu postawa nosiła znamiona obstrukcji procesowej. Należy też wskazać, że Spółka skorzystała ze swojego prawa do odwołania się od decyzji organu I instancji. Wszystko to uzasadniało obawę,

58 że zobowiązanie wynikające z decyzji mogło nie zostać wykonane.

59 Tym samym za bezzasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia

60 art. 210 § 4 i art. 239b § 2 o.p. Zaskarżone postanowienie nie narusza też innych przepisów prawa.

61 W tym stanie rzeczy, skargę jako niezasadną należało oddalić, orzekając

62 na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia

63 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).