Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 sierpnia 2015 r., I SA/Bk 259/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 sierpnia 2015 r., I SA/Bk 259/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi J. Ż. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego J. Ż. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 W dniu [...] września 2014 r. J. Ż. (dalej jako skarżący, wnioskodawca) złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kosztów uzyskania przychodów. Wskazał, że jest wspólnikiem spółki jawnej, która [...] maja 2014 r. złożyła swojemu pracownikowi zatrudnionemu na umowę o pracę na czas nieokreślony, oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia w trybie art. 52 § 1 pkt 1 kodeksu pracy, z winy pracownika z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, w szczególności w zakresie dbałości

3 o dobro i mienie pracodawcy, starannego i rzetelnego wykonywania obowiązków, wykonywania poleceń pracodawcy oraz nadużycia zaufania pracodawcy. Pracownik wniósł przeciwko spółce pozew do sądu o odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie. Domagał się zasądzenia od spółki kwoty 5.040,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia stronie pozwanej odpisu pozwu. W dniu [...] lipca 2014 r., spółka i pracownik zawarli ugodę sądową, zgodnie

4 z którą został zmieniony sposób rozwiązania stosunku pracy z rozwiązania umowy

5 o pracę bez wypowiedzenia na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron.

6 Na podstawie ugody spółka została zobowiązana do zapłaty na rzecz pracownika odszkodowania w związku z rozwiązaniem umowy o pracę w kwocie 3.250,00 zł brutto w terminie 14 dni od dnia zawarcia ugody. Ponadto spółka zobowiązała się

7 do wydania nowego świadectwa pracy, uwzględniającego wynikający z ugody sposób rozwiązania stosunku pracy, w terminie 7 dni od dnia zwrotu przez nią wcześniej otrzymanego świadectwa pracy. Strony ustaliły również, że znoszą pomiędzy sobą koszty procesu, jak też, że ugoda wyczerpuje w całości roszczenia pracownika, związane z rozwiązaniem stosunku pracy. W dniu [...] sierpnia 2014 r. spółka przekazała na rachunek bankowy pracownika, tytułem odszkodowania,

8 na podstawie ugody kwotę 2.665,00 zł. Były pracodawca, jako płatnik, potrącił

9 z uzgodnionego w ugodzie odszkodowania podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 585,00 zł.

10 Wobec powyższego skarżący sformułował pytanie, czy w wyżej opisanym stanie faktycznym odszkodowanie należne na podstawie ugody sądowej z dnia

11 [...] lipca 2014 r. byłemu pracownikowi spółki jawnej stanowi u Wnioskodawcy (wspólnika tej spółki) koszt uzyskania przychodu w wysokości proporcjonalnej

12 do jego udziału w zysku spółki?

13 Przedstawiając własne stanowisko skarżący stwierdził, że kwota odszkodowania należnego byłemu pracownikowi spółki na podstawie ugody z dnia [...] lipca 2014 r. - w wysokości proporcjonalnej do udziału Wnioskodawcy w zysku spółki - stanowi

14 u Wnioskodawcy koszt uzyskania przychodu.

15 W wydanej [...] października 2014 r. interpretacji indywidualnej nr [...], działający w imieniu Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej

16 w B. uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe.

17 Wskazując na przepisy art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361,

18 z późn. zm., dalej w skrócie: "u.p.d.o.f."), organ przedstawił zasady kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Stwierdził w konsekwencji,

19 że odszkodowanie z powodu niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy

20 z byłym pracownikiem nie klasyfikuje się do kosztów uzyskania przychodów. Jego celem nie jest uzyskanie przychodu, ani zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów. Istotą sporu jest bowiem zasadność i wysokość odszkodowania przyznanego niepracującemu już u Wnioskodawcy pracownikowi za rozwiązanie

21 z nimi umowy o pracę przez pracodawcę. Celem zapłaty jest zatem zwolnienie się Wnioskodawcy z zobowiązania, a zapłata wymienionego odszkodowania

22 nie przynosi żadnego przychodu. Kwota odszkodowania, choć wynika z wcześniej łączących strony stosunków pracy, nie jest wypłaconym zaległym wynagrodzeniem pracowników, ale swoistą dolegliwością za niezgodne z prawem działanie pracodawcy, skutkami którego nie można obciążać budżetu państwa poprzez obniżenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Tym samym poniesiony przez Wnioskodawcę wydatek z tytułu wypłaconego odszkodowania

23 na rzecz byłego pracownika za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę, należy zdaniem organu ocenić jako nie spełniający kryterium celowości, o którym mowa w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., a w konsekwencji nie może on stanowić kosztów uzyskania przychodów.

24 Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, działający w imieniu skarżącego pełnomocnik złożył do Sądu skargę i wniósł

25 o uchylenie interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

26 Autor skargi sformułował zarzut naruszenia art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię polegającą

27 na nieprawidłowym przyjęciu, iż odszkodowanie wypłacone byłemu pracownikowi spółki jawnej, której skarżący jest wspólnikiem, na mocy zawartej ugody sądowej,

28 w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z tym pracownikiem, nie spełnia kryterium celowości, o którym mowa w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f, a w konsekwencji kwota wypłaconego odszkodowania - w wysokości proporcjonalnej do udziału skarżącego

29 w zyskach spółki - nie stanowi dla skarżącego kosztu uzyskania przychodu.

30 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

31 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

32 Skarga zasługuje na uwzględnienie.

33 Będący przedmiotem interpretacji indywidualnej przepis art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

34 Na tle tej regulacji prawnej w praktyce zrodziła się wątpliwość,

35 czy odszkodowanie należne na podstawie ugody sądowej byłemu pracownikowi spółki jawnej stanowi u wspólnika spółki koszt uzyskania przychodu w wysokości proporcjonalnej do jego udziału w zysku spółki.

36 Przede wszystkim, jak trafnie zauważył organ interpretacyjny wydatek z tytułu wypłaconego odszkodowania na rzecz byłego pracownika nie został ujęty w katalogu wydatków nieuznawanych za koszt uzyskania przychodów, zawartym w treści art. 23 u.p.d.o.f.

37 Powyższy problem prawny był przedmiotem analizy NSA, który w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 1122/12, LEX nr 1488565, wskazał na gruncie analogicznego przepisu dotyczącego spółek kapitałowych, tj. art. 15 u.p.d.o.p., że odszkodowanie zapłacone na mocy ugody sądowej (tak jak ma to miejsce w będącej przedmiotem rozpoznania sprawie) ma swoją podstawę prawną

38 w przepisach prawa pracy i stanowi ekwiwalent należności przysługujących pracownikowi od pracodawcy z tytułu rozwiązania umowy o pracę. Wydatek poniesiony na pokrycie odszkodowania na rzecz byłego pracownika należy zatem traktować podobnie, jak wypłatę wynagrodzenia i innych należności wynikających

39 z umowy o pracę (podobne stanowisko zajął też NSA w wyroku z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 882/10, LEX nr 1027295).

40 Sąd w pełni podziela ów pogląd i wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie miedzy wypłatą odszkodowania a stosunkiem pracy istniał niewątpliwie bezpośredni związek, którego istnienie nakazywało przyjąć, że wydatki poniesione przez będącego współpracodawcę - wspólnika Spółki - na wypłatę, na podstawie ugody, odszkodowania związanego z rozwiązaniem umowy o pracę, należy zaliczyć

41 w poczet kosztów uzyskania przychodu na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.

42 w wysokości proporcjonalnej do udziału Skarżącego w zyskach Spółki.

43 Mając powyższe na uwadze zaskarżoną interpretację indywidualną należało uchylić, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia

44 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U.

45 z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania Sąd orzekł

46 na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.

47 W ponownie wydanej indywidualnej interpretacji Minister Finansów powinien uwzględnić ocenę prawną przepisów prawa dokonaną przez Sąd.