Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 kwietnia 2010 r., I SA/Bk 19/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 kwietnia 2010 r., I SA/Bk 19/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zmiany w wyniku wznowionego postępowania decyzji ostatecznej dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, maj i czerwiec 2001 roku oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Pan J. S., dalej określany również jako Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, we wniosku z dnia 16.10.2006 r. skierowanym do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...].07.2005 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2001 r., wskazując, iż dysponuje nowymi dowodami nieznanymi organowi wydającemu decyzję, tj. pełną dokumentacją podatkową za okres objęty kontrolą, czyli całego 2001 r.

3 Po wznowieniu postępowania, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej

4 w B., decyzją Nr [...] z dnia [...].08.2009 r. uchylił swoją decyzję ostateczną Nr [...] z dnia [...].07.2005 r. oraz zmienił wysokość zobowiązania podatkowego za poszczególne okresy 2001 r. w stosunku do określonego ostateczną decyzją. Organ I instancji nie uznał prawa do odliczenia podatku naliczonego za styczeń, luty, maj i czerwiec 2001 r. w zakresie dotyczącym faktur wystawionych przez Firmę Handlowo-Finansową T. K., z siedzibą w Ł. oraz "C." Sp. z o.o.

5 z siedzibą w K., gdyż nie dokumentowały one rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

6 Organ ustalił, że zgodnie z informacją z Urzędu Skarbowego w Ł. Pan T. K., figurował jako osoba nieprowadząca działalności gospodarczej, nie składał żadnych deklaracji podatkowych zarówno w podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i podatku od towarów i usług. Brak jest również informacji odnośnie zgłoszenia obowiązku podatkowego w innych Urzędach Skarbowych. W Urzędzie Skarbowym w Ł. złożył jedynie zgłoszenie rejestracyjne osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej (NIP-3), na podstawie którego decyzją

7 z dnia [...].11.1999 r. został mu nadany NIP [...]. Pan T. K. zeznał do protokołu z dnia 26.02.2004 r. na okoliczność wniesienia przez kontrolowanego ustnych wyjaśnień, że "W żadnym urzędzie skarbowym nie zgłaszałem działalności gospodarczej ani nie składałem deklaracji podatkowych oraz zeznań (VAT-7, AKC-2, zeznań podatkowych)".

8 Do protokołu przesłuchania podejrzanego z dnia 26.02.2004 r. sporządzonego w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową

9 w Ł. Pan T. K., w zakresie obrotu paliwami zeznał, że jego firma nigdy nie kupowała żadnych komponentów paliwowych i nie sprzedawała oleju napędowego oraz że "Prowadząc swoją firmę nigdy nie dysponowałem żadnymi środkami transportu, czy wyspecjalizowaną bazą paliwową. (...) Moja rola i rola mojej firmy polegała jedynie do pozorowania prawdziwej działalności. (...) W tym celu dla takich firm jak moja, papierowo sprzedawano komponenty a taka firma jak ja, firmie, która mogła być producentem paliwa, czy benzyny fikcyjnej, pozornie odsprzedawała olej napędowy, benzynę." Były to zatem "puste faktury". Z postępowania kontrolnego przeprowadzonego u Pana T. K. i zabezpieczonych tam materiałów, organ wywiódł również na temat obrotu towarowego Skarżącego z firmą "C." sp. z o.o. w K. Organ przyjął, że także ta firma wystawiała tzw. "puste faktury", które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji. W odniesieniu natomiast do pozostałych okresów rozliczeniowych, organ uwzględnił w całości prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z przedłożonych faktur zakupu.

10 Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji, pełnomocnik Pana J. S. złożył odwołanie w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego za styczeń 2001 r., luty 2001 r., maj 2001 r. i czerwiec 2001 r.

11 Dyrektor Izby Skarbowej w B. po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, decyzją Nr [...] z dnia [...].12.2009 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w części dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń 2001 r., luty 2001 r. i maj 2001 r. W odniesieniu natomiast do rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2001 r. uchylił decyzję i umorzył postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy uznał, że w tym zakresie (czerwca 2001 r.), nie było podstaw do przyjęcia, że nie miała miejsca transakcja sprzedaży oleju napędowego pomiędzy firmą "C." sp. z o.o. w K. a Skarżącym.

12 Na powyższa decyzję Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego za styczeń 2001 r., luty 2001 r. i maj 2001 r., wnosząc o uchylenie lub zmianę decyzji w zaskarżonej części, poprzez stwierdzenie jej nieważności, jako naruszającej prawo.

13 W uzasadnieniu skargi zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej powoływana w skrócie jako o.p., poprzez zaniechanie zapoznania się z dokumentacją pod wskazanym przez podatnika adresem oraz

14 naruszenie prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia. Podnoszono także, iż Skarżący nie może ponosić konsekwencji za nieprawidłowo przeprowadzone czynności pracowników urzędu. W stosownych dokumentach wskazane zostało miejsce przechowywania dokumentacji. Gdyby dokładnie zapoznano się z dokumentami złożonymi przez Skarżącego, kontrola przebiegałaby w sposób prawidłowy.

15 W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

17 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

18 W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

19 o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ

20 na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

21 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej również jako p.p.s.a.

22 Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził, podnoszonych w skardze naruszeń przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

23 Zasadniczy spór pomiędzy stronami w niniejszej sprawie sprowadza się

24 do oceny dwóch kwestii: czy w sprawie nastąpiło przedawnienie zobowiązań

25 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2001 r., oraz zaniechania zapoznania się z dokumentacją przez organ pod wskazanym przez podatnika adresem.

26 Zarzutem dalej idącym w sprawie jest podnoszona kwestia przedawnienia zobowiązań w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2001 r., przy czym należy zauważyć, że Skarżący w ogóle nie uzasadnił tego zarzutu. W ocenie Sądu organy zasadnie wywiodły, że zarzut ten jest chybiony.

27 W 2001 r., a zatem w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja, zgodnie

28 z art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawniało się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednocześnie § 3 tegoż artykułu, stanowił, iż bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienie biegnie na nowo

29 od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne (art. 70 § 4 o.p.). Kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie przerywa biegu terminu przedawnienia.

30 Z dniem 1 stycznia 2003 r., na mocy ustawy z dnia 12 września 2002 r.

31 o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387) zmieniono zasady przerywania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, wprowadzając regulację zgodnie z którą, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu,

32 w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Jednocześnie w art. 20 § 1 ustawy nowelizującej z dnia 12 września 2002 r. wprowadzono generalną zasadę,

33 iż do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia

34 w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Jednak, jeżeli dotychczasowe przepisy określają korzystniejsze dla podatnika, płatnika lub inkasenta zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia

35 w życie niniejszej ustawy (art. 20 § 2).

36 Kolejnej nowelizacji art. 70 o.p. dokonano ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r.

37 o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199). Na mocy powołanej ustawy art. 70 § 4 o.p. zmieniono

38 w ten sposób, iż bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony.

39 Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W art.

40 21 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. stwierdzono, że do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 70 § 4 ustawy wymienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

41 W świetle brzmienia powyższych przepisów zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Skarbowej w B., iż w sprawie nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego dotyczącego podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty i maj 2001 r. Nie budzi wątpliwości, iż dla Skarżącego korzystniejsze są przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2003 r. albowiem zastosowanie środka egzekucyjnego w stosunku do pierwszej czynności egzekucyjnej obliguje organy egzekucyjne do podjęcia o wiele bardziej zaawansowanych czynności w procedurze egzekucyjnej, niż tylko podjęcie pierwszej czynności egzekucyjnej.

42 Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku

43 od towarów i usług za poszczególne okresy 2001 r., wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. Nr [...] z dnia [...].07.2005 r., został przerwany w dniu 03.08.2006 r. poprzez zajęcie ruchomości w postaci ½ udziału w samochodzie marki BMW nr [...], rok produkcji 2002. Biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano w/w środek egzekucyjny, tj. od 04.08.2006 r.

44 Podkreślić również należy, iż w myśl art. 70 § 8 o.p., w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Jak wynika z akt administracyjnych (k. 52/1-52/15) w dniach

45 14 lutego 2006 r. i 22 maja 2006 r., na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przeciwko Skarżącemu na zaległości podatkowe będące przedmiotem również niniejszego postępowania, Sąd Rejonowy w Ł. IV Wydział Ksiąg Wieczystych dokonał wpisu hipoteki przymusowej zwykłej na nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżącego i jego małżonki. Tym samym należało przyjąć, że również z tego tytułu zobowiązania podatkowe w podatku od towarów

46 i usług za styczeń, luty i maj 2001 r. nie uległy przedawnieniu.

47 Nie bez znaczenia ma również fakt, na co zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę, że w dniu 21.12.2007 r. i 03.01.2008 r., na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w Ł. dokonano wpłaty w łącznej kwocie 117.000 zł tytułem należności wynikających z decyzji Nr [...] z dnia [...].07.2005 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalony należy uznać pogląd, że zobowiązanie podatkowe wygasłe na skutek zapłaty, nie może wygasnąć drugi raz wskutek przedawnienia. W uchwale składu 7 sędziów z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt I FPS 4/2007, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zapłata zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) także wówczas, gdy następuje w wyniku wykonania nieostatecznej decyzji organu I instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (opublikowana w: LEX nr 298165, oraz w: Przeglądzie Podatkowym 2008/1/47). Organy w niniejszej sprawie przyjęły bowiem, iż dokonanie przez podatników wpłat spowodowało wygaśniecie zobowiązania podatkowego stosownie do treści art. 59 § 1 pkt 1 o.p. Z kolei wygaśnięcie zobowiązania na skutek zapłaty, wykluczało możliwość wygaśnięcia zobowiązania podatkowego po raz drugi, czyli poprzez przedawnienie, o którym mowa w art. 59 § 1 pkt 9 o.p. (zob. wyrok NSA z 28.06.2004 r., FSK 200/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 4, z aprobującymi glosami B. Brzezińskiego i R. Mastalskiego, OSP 2005, z. 3, poz. 34).

48 Odnosząc się do drugiego z zarzutów skargi, dotyczącego niezapoznania się przez organ skarbowy z dokumentacją podatnika pod wskazanym adresem, również należało uznać go za niezasadny. Podkreślić należy, iż to na podatniku, zgodnie

49 z art. 86 § 1 i § 2 o.p. ciąży obowiązek przechowywania ksiąg podatkowych

50 i związanych z ich prowadzeniem dokumentów, do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W myśl art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 oraz zwolnionych od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 7 i art. 14 ust. 1, 5 i 6, zobowiązani

51 są do prowadzenia ewidencji zawierającej: kwoty określone w art. 20, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku odliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. Tym samym wystąpienie przez organ z żądaniem okazania wszelkich dokumentów związanych z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą podyktowane było faktyczną realizacją zasad postępowania dowodowego

52 i dopuszczeniem w interesie podatnika - wszelkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 180 o.p.). Skoro skarżący, w wykonaniu uzasadnionego żądania organu, nie przedstawił całościowej dokumentacji,

53 na podstawie której sporządzał deklaracje, nie można z powyższego zaniechania skarżącego, traktować jako naruszenia podstawowych zasad przeprowadzonego postępowania. Oczywistym jest, że to skarżący jest dysponentem prowadzonej przez siebie dokumentacji podatkowej, w tym ksiąg podatkowych, a zatem

54 na żądanie organu, jest zobowiązany je udostępnić. Sam fakt wskazania

55 w zgłoszeniu NIP-1 miejsca przechowywania ksiąg podatkowych nie może być uznany za wykonanie tegoż obowiązku. Wskazanie miejsca przechowywania dokumentacji, nie oznacza bowiem jej fizycznego udostępnienia.

56 W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszne zarzuty Skarżącego podniesione w skardze. Również dokonując kontroli skarżonej decyzji w zakresie wskazanym w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w stopniu uzasadniających wyeliminowanie tejże decyzji

57 z obrotu prawnego.

58 Biorąc pod uwagę powyższe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270

59 ze zm.).