Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2015 r., II SA/Bk 663/12
postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2015 r., II SA/Bk 663/12
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2015 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w części decyzji dotyczącej zakresu wykonania obowiązku p o s t a n a w i a: przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. ,
Uzasadnienie
2 M. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje emerytura w wysokości 997 zł. W skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni 120 m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1,13 ha przeliczeniowego (nieużytki). Według oświadczenia zawartego we wniosku skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Dodatkowo wnioskodawca podniósł, że jego zadłużenie w bankach na chwilę obecną przekracza 60.000 zł, a rata miesięczna wynosi ponad 1.000 zł. Natomiast na utrzymanie rodziny (alimenty 350 zł), domu oraz swojej osoby wydaje minimum 1.500 zł miesięcznie
3 (k. 219).
4 Postanowieniem z dnia 11 lutego 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie.
5 W złożonym w terminie sprzeciwie skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 1
6 w zw. z art. 257 oraz art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
7 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie. Wskazał, że jego sytuacja finansowa jest tragiczna. Dodał, że złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym. Stwierdził, że w czasie 20-letniej działalności gospodarczej zapłacił ogromne sumy podatków do budżetu Państwa. Teraz otrzymuje głodową emeryturę.
8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 663/12 odmówił M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podniósł, że rozpoznając kolejny już wniosek skarżącego, należało przyjąć, że jego sytuacja majątkowa i osobista nie uległa istotnej zmianie. Nadal pozostaje również aktualna uzasadniona wątpliwość co do zgodności ze stanem rzeczywistym oświadczenia skarżącego o jego sytuacji majątkowej. Zwłaszcza, że deklarowane wydatki przekraczają wykazany w oświadczeniach dochód miesięczny strony. Skoro- jak podniósł Sąd, skarżący znajduje- pomimo deklarowania niewielkich dochodów- środki na comiesięczne wydatki na utrzymanie swoje, alimenty oraz spłatę kredytu, świadczy to, że jego sytuacja majątkowa nie jest na tyle zła, jak wskazuje to we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga ponadto zdaniem Sądu, że koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania. Sąd zaznaczył także, że uzyskując kredyt w wysokości 60.000 skarżący musiał wykazać się zdolnością kredytową.
9 Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji uznał, że twierdzenia zawarte we wniosku o prawo pomocy są gołosłowne i nie dają możliwości odniesienia się do rzeczywistej sytuacji materialnej strony.
10 W zażaleniu na ww. postanowienie M. W. podniósł, że jego sytuacja finansowa jest tragiczna. Dodał, że złożony wniosek zgodny jest ze stanem faktycznym. Stwierdził ponadto, że w czasie 20-letniej działalności gospodarczej zapłacił ogromne sumy podatków do budżetu Państwa i nigdy nie korzystał z żadnej ulgi podatkowej. Skarżący wskazał, że koszty utrzymania rodziny, domu oraz siebie wynoszą miesięcznie 3.000 zł. Do zażalenia skarżący dołączył dokumentację
11 w postaci: zeznania o wysokości dochodu osiągniętego w roku podatkowym 2014 (PIT-36), informacji o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2014 (PIT/B) oraz rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy (PIT-40A).
12 Rozpatrując wywiedzione zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny
13 w Warszawie postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OZ 353/15 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. Argumentując własne stanowisko Sąd kasacyjny stwierdził, że skarżący w zażaleniu na postanowienie WSA w Białymstoku przedstawił dokumentację, którą nie dysponował Sąd pierwszej instancji, a która pozwala na ustosunkowanie się do sytuacji majątkowej skarżącego w zakresie uzyskiwanych przez niego dochodów. NSA zalecił Sądowi pierwszej instancji wezwanie skarżącego do udokumentowania jego sytuacji materialnej
14 w zakresie ponoszonych przez nią wydatków.
15 W dniu 19 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał M. W. do udokumentowania wysokości ponoszonych przez niego miesięcznych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, z jednoczesnym podaniem wysokości poszczególnych wydatków, np. opłaty ponoszone za: prąd, wodę, telefon, czynsz, zakup żywności, raty spłaty zaciągniętych kredytów (wraz z aktualnym stanem zadłużenia), lekarstwa, opiekę medyczną, koszty eksploatacji posiadanego samochodu. Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, że powyższe oświadczenia i dokumenty są niezbędne do pełnej oceny jego stanu majątkowego i niezłożenie ich w zakreślonym terminie może skutkować odmową przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
16 W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący pismem z dnia 29 maja 2015 r. wyjaśnił, że nie zbiera pokwitowań na żywność oraz, że utrzymanie jego osoby wynosi 500 zł miesięcznie. Do pisma dołączył: (1) pokwitowanie emerytury za
17 2015 r., (2) dowód rejestracyjny samochodu osobowego marki Ł., rok produkcji 1990 r. z adnotacją, że wymaga on kapitalnego remontu, (3) wezwanie do zapłaty za gaz z dnia [...] kwietnia 2015 r. na kwotę 834,63 zł, (4), pismo Zakładu Energetycznego z dnia [...] listopada 2014 r. z adnotacją, że koszty energii są tożsame w 2015 r., (5) wyciąg z rachunku karty kredytowej z dnia 19 maja 2015 r.
18 z adnotacją, że zadłużenie na karcie wynosi 20.000,00 zł.
19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
20 Stosownie do treści art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
21 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej w skrócie: "p.p.s.a.", sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
22 Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wytycznymi zawartymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OZ 353/15 wydanym w następstwie zażalenia M. W.
23 Badając złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy
24 w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienie adwokata z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że powyższy wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości.
25 Stosownie do art. art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
26 W rozpatrywanym przypadku, w ocenie Sądu, Skarżący dowiódł, że nie jest
27 w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Ustalone w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie M. W. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
28 Wskazać przede wszystkim należy, że przedłożone dokumenty oraz wyjaśnienia Skarżącego zawarte w sprzeciwie, jednoznacznie wskazują, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z akt sprawy wynika, że źródłem utrzymania skarżącego pozostaje emerytura w wysokości 1017,17 zł miesięcznie (za maj 2015 r.) oraz przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Z przedłożonego na etapie składania zażalenia do NSA, zeznania
29 o wysokości dochodu osiągniętego w roku podatkowym 2014 (PIT-36) wynika, że osiągnął on jedynie z ww. źródła przychodu w 2014 r. dochód w wysokości
30 2.205, 41 zł (miesięcznie 183,78 zł). Z przedłożonych do akt sprawy
31 dokumentów wynika również, że wydatki Skarżącego na utrzymanie wynoszą około 1.500 zł miesięcznie (alimenty, żywność, energia elektryczna, gaz). Ponadto
32 z przedłożonego wyciągu z rachunku karty kredytowej wynika, że Skarżący jest zobowiązany do spłaty kredytu zaciągniętego w wysokości minimalne 504,46 zł miesięcznie, co dodatkowo pogarsza jego sytuację finansową. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że Skarżący zalega z płatnością za gaz w wysokości 336,17 zł. Skarżący, posiada owszem samochód, ale wymaga on kapitalnego remontu. Trudna sytuacja finansowa skutkuje tym, że Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, czy innych przedmiotów wartościowych mogących stanowić źródło sfinansowania kosztów sądowych bądź też wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika.
33 W związku z powyższym mając na uwadze okoliczności sprawy oraz zalecenia NSA wyrażone w sprawie należało uznać, że skarżący M. W. wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym wpisu sądowego w kwocie 250 zł oraz wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika procesowego.
34 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.