Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 lutego 2011 r., II SA/Bk 472/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 lutego 2011 r., II SA/Bk 472/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 lutego 2011 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania czynności faktycznych w sprawie wybudowanego od strony gminnej ogrodzenia. 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu H. W. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.-

Uzasadnienie

2 P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] maja 2010r. nr[...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 40 ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane i art. 103 ust.1 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. z dnia [...] czerwca 2009r. odmawiającej nakazania czynności faktycznych w sprawie wybudowanego od strony drogi gminnej ogrodzenia, działki o nr ew. [...], stanowiącej własność J. i W.S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

3 U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne:

4 W dniu 16 grudnia 2008r. E. S. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. z wnioskiem o sprawdzenie legalności budowy płotu przy działce nr [...], stanowiącej własność W. i J. S., od strony drogi gminnej. PINB w W. M. w toku wizji lokalnej przeprowadzonej 17 lutego 2009r. stwierdził, że działka nr [...] oddzielona jest od drogi gminnej drewnianym ogrodzeniem składającym się z drewnianych sztachet przymocowanych do drewnianych żerdzi tworzących przęsła, zamocowane do metalowych słupków. Podstawą ogrodzenia jest betonowy cokół. W trakcie oględzin pracownicy organu I instancji ustalili także, że wygląd ostatniego przęsła spornego ogrodzenia oraz żerdzi nie różni się niczym od pozostałych elementów przedmiotowego płotu i na tej podstawie uznali, że sporne ogrodzenie powstało w tym samym czasie i zostało wykonane z tych samych materiałów. Dalej organ stwierdził, że ogrodzenie zostało wybudowane na początku lat 80-tych. Po uzyskaniu zaś informacji z Urzędu gminy K. (właściwego do wydawania pozwoleń na budowę) PINB w W. M. decyzją z [...] czerwca 2009r. odmówił nakazania czynności faktycznych w sprawie dotyczącej wybudowanego, od strony drogi gminnej, ogrodzenia działki nr 87.

5 P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r., po rozpoznaniu odwołania skarżącego, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia organu I instancji co do tego, że sporne ogrodzenie w całości zostało wybudowane pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 roku i za pozwoleniem na budowę. Brak zaś zachowania dokumentu o udzieleniu pozwolenia nie jest dowodem jego nieudzielania, zwłaszcza, że przez około 30 lat istnienia ogrodzenia, legalność jego wzniesienia nie było kwestionowana przez organy administracji publicznej, ani przez właścicieli działek sąsiednich.

6 W skardze wniesionej do sądu administracyjnego E. S. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając im naruszenie: art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i poczynienia błędnych ustaleń faktycznych, art. 80 kpa poprzez dowolną ocenę dowodów zawartych w aktach sprawy, art. 107 § 3 kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia stanu faktycznego całkowicie oderwanego od rzeczywistego stanu rzeczy oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 48 prawa budowlanego z 1994r. poprzez brak jego zastosowania w sprawie.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 26 stycznia 2010r. (sygn. akt II SA/Bk 650/09) uchylił zaskarżoną decyzję. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie odniósł się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, że błędne jest ustalenie organu I instancji, że ostatnie przęsło płotu (w narożniku na styku działek o numerach 87 z 86 i 316) zostało wykonane w tym samym czasie co cały płot. Zdaniem Sądu organ odwoławczy poprzez sformułowanie "nie ma znaczenia dla sprawy czy ogrodzenie powstało w 1980 czy też w 1982 roku" stwierdził arbitralnie, ze ogrodzenie w całości było wzniesione pod rządami prawa budowlanego z 1974 roku, nie odnosząc się i nie oceniając ani wiarygodności twierdzeń inwestora, ani wiarygodności odmiennych twierdzeń skarżącego, który od początku podawał, że końcowe fragmenty ogrodzenia powstały w roku 2000 (na odcinku od strony drogi) i w roku 2007 (na odcinku od strony działki skarżącego). Tymczasem, zdaniem Sądu, dopiero jednoznaczne przesądzenie, ze ogrodzenie w całości zostało wzniesione przed 1 stycznia 1995 roku pozwoliłoby prowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie istnienia pozwolenia na budowę.

8 P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, ponownie rozpoznając sprawę, w dniu 21 kwietnia 2010r. przeprowadził oględziny na kontrolowanej działce, sporządzając z nich dokumentację fotograficzną. W trakcie oględzin ustalono, że we wszystkich narożnikach ogrodzenia znajdują się słupki wykonane z rury stalowej o średnicy 9 cm, a ogrodzenie od strony drogi wykonane jest z drewnianych sztachet półokrągłych. Wszystkie sztachety mają taki sam wygląd, są tak samo zużyte, mają identyczną barwę i wysokość. Ponadto, jak podkreślił organ, brak jest różnicy w wyglądzie sztachet umieszczonych w narożniku i (na styku działki nr [...] z [...] i [...]) ze sztachetami umieszczonymi w środkowej części ogrodzenia. W trakcie oględzin organ nie stwierdził również wybudowania żerdzi o innym przekroju i wyglądzie różniącym się od pozostałych. Także cokół, na którym osadzone jest ogrodzenie, na całej swojej długości jest jednakowo zużyty, a jego brawa i faktura są niezmienne. Na podstawie szczegółowych obserwacji poszczególnych części ogrodzenia organ ustalił również, że sporne ogrodzenie w każdej części jest jednakowe zużyte, a więc zostało wybudowane w tym samym czasie. Przeprowadzona przez PWINB wizja potwierdziła także, że budowa przedmiotowego ogrodzenia została rozpoczęta w 1980 roku i zakończona w 1982 roku, a więc w sprawie ma zastosowanie ustawa Prawo budowane z 1974 roku i przepisy wykonawcze do tej ustawy, które dla wybudowania ogrodzenia od strony drogi publicznej wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Dalej organ wywiódł, że wprawdzie w aktach sprawy brak jest decyzji o pozwoleniu na budowę spornego ogrodzenia, ale brak takiego dokumentu nie przesądza o tym, że zostało ona wybudowane bez takiego pozwolenia. Tym bardziej, że przez około 30 lat, ani organy administracji państwowej, ani właściciele działek sąsiednich nie kwestionowali jego legalności.

9 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł E. S., zarzucając jej naruszenie:

10 - art. 7 kpa poprzez zaniechanie ustalenia, czy inwestorzy w 1982 roku posiadali prawo do dysponowania działką nr 87,

11 - 77 §1 kpa poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, m.in., że ogrodzenia od strony drogi gminnej i od strony działki skarżącego były zrealizowane w tym samym czasie;

12 - art. 80 kpa poprzez dowolną ocenę znajdujących się w aktach sprawy dowodów i uznanie, że inwestor posiadał pozwolenie na budowę spornego ogrodzenia;

13 - art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez uchylenie się przez organ od zaleceń Sądu co do ustalenia daty budowy spornego ogrodzenia.

14 P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

15 Pełnomocnik skarżącego na rozprawie sądowej w dniu 4 listopada 2010r. wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego sprawy o protokół rozprawy przed Sądem Rejonowym w W. M. z dnia 17 lipca 2008r. ([...]), wskazując, że z oświadczenia inwestora złożonego na tej rozprawie wynika, że ogrodzenie pomiędzy jego działką, a działką skarżącego powstało w 2007 roku.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

17 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

18 Sprawa niniejsza była już raz poddana kontroli tutejszego sądu, który wyrokiem z 26 stycznia 2010 r. w sprawie II SA/Bk 650/09 uchylił decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu tego wyroku sąd ocenił, że zaskarżona do sądu decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1 i 80 kpa), albowiem organ odwoławczy nie wyjaśnił jednoznacznie, kiedy zostało wzniesione sporne ogrodzenie, a w szczególności, czy miało to miejsce przed 1 stycznia 1995r. Ponadto, zdaniem sądu, organ nie odniósł się do opisu wyglądu ogrodzenia zawartego w protokole z oględzin i pominął stwierdzony wówczas fakt, że cokół betonowy różni się w końcowym fragmencie od reszty cokołu. Końcowo sąd zasygnalizował, że przedmiotem ponownej oceny organu może być tylko płot odgradzający działkę o nr [...] od drogi gminnej i nie będzie miała znaczenia okoliczność ewentualnego naruszenia usytuowania ogrodzenia pomiędzy działkami skarżącego i inwestora.

19 W tym miejscu należy podkreślić, że z mocy art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu związany był zarówno wojewódzki organ nadzoru budowlanego, jak i obecnie orzekający skład sądu. Podkreślić trzeba, że związanie dotyczy dwóch elementów orzeczenia sądu: oceny prawnej oraz wytycznych co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

20 W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie P. Inspektor Nadzoru Budowlanego w pełni zastosował się do wiążących go wytycznych tutejszego Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 stycznia 2010r.

21 Po pierwsze w dniu 21 kwietnia 2010r. przeprowadził szczegółowe oględziny na działce nr [...] z udziałem wszystkich stron postępowania, a z czynności tej została sporządzona dokładna dokumentacja fotograficzna. W trakcie wizji organ ustalił, że we wszystkich narożnikach ogrodzenia znajdują się słupki wykonane z rury stalowej o średnicy 9 cm, a ogrodzenie od strony drogi wykonane jest z drewnianych sztachet półokrągłych. Wszystkie sztachety mają taki sam wygląd, są tak samo zużyte, mają identyczną barwę i wysokość. Brak jest różnicy w wyglądzie sztachet umieszczonych w narożniku i (na styku działki nr [...] z [...] i [...]) ze sztachetami umieszczonymi w środkowej części ogrodzenia, a betonowy cokół, na którym osadzone jest ogrodzenie, na całej swojej długości jest jednakowo zużyty, a jego brawa i faktura są niezmienne. Ponadto, jak ustalił organ, korozja biologiczna w takim samym stopniu ogarnęła beton w narożniku (na styku działki nr [...] z [...] i [...]), jak i w innych częściach cokołu. Na podstawie zaś szczegółowych obserwacji poszczególnych części ogrodzenia organ ustalił, że sporne ogrodzenie w każdej części jest jednakowe zużyte, i na tej podstawie uznał, że zostało wybudowane w tym samym czasie i nie było w trakcie eksploatacji dobudowywane i przerabiane. Powyższe ustalenia, zdaniem sądu, znajdują pełne odzwierciedlenie w załączonej do protokołu oględzin – dokumentacji fotograficznej.

22 Organ nadzoru budowlanego, prawidłowo też wywiódł, że skoro budowa spornego ogrodzenia została rozpoczęta w 1980 roku i zakończona w 1982 roku, to w sprawie zastosowanie ma ustawa z 24 października 1974r. Prawo budowane (Dz.U. Nr 38, poz. 228 ze zm.) i przepisy wykonawcze do tej ustawy. Zgodnie zaś z § 44 ust.1 pkt 3 lit. c rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48) wykonanie stałych ogrodzeń od strony dróg (placów) publicznych wymagało wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Wprawdzie w aktach przedmiotowej sprawy brak jest decyzji o pozwoleniu na budowę spornego ogrodzenia, jednakże w związku z tym, iż organ wydający takie decyzje (Wójt Gminy K.) nie miał obowiązku ich archiwizowania i przechowywania ponad pięć lat, wiarę należy dać oświadczeniu inwestora, że takie pozwolenie zostało mu udzielone. Skoro, jak prawidłowo ustaliły organy nadzoru budowlanego, kontrolowane ogrodzenie zostało wybudowane w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, brak było podstaw do nakazania - w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku – wykonania czynności faktycznych.

23 W przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność istnienia decyzji Naczelnika Gminy Kl. z [...] września 1982r. Dotyczy ona bowiem pozwolenia na budowę ogrodzenia na granicy pomiędzy działką W. S. i działką S. S. (którego następcą jest skarżący). Tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie ogrodzenie działki W. S. od strony drogi gminnej.

24 Z podanych względów sąd w niniejszej sprawie nie mógł też uwzględnić oświadczenia złożonego przez W. S. do protokołu rozprawy przed Sądem Rejonowym w W. M. z dnia 17 lipca 2008r. ([...]). Oświadczenie to dotyczy bowiem daty powstania ogrodzenia pomiędzy jego działką (nr [...]) i działką skarżącego (nr [...]), a ta okoliczność, jak zauważył już sąd administracyjny w wyroku z 26 stycznia 2010r., nie ma żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie.

25 Mając powyższe na uwadze nie można podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, albowiem organ nadzoru budowlanego prawidłowo przeprowadził postępowanie, a zaskarżona decyzja została wydana po wszechstronnym rozważeniu zebranego w sprawie materiału.

26 Skoro zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa, a sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

27 O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 w/w ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności radcy prawnego w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 23% stawki w kwocie 55,20 zł.