Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 sierpnia 2017 r., II SA/Bk 319/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 sierpnia 2017 r., II SA/Bk 319/17

Sentencja

1 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. B. na zarządzenie zastępcze Wojewody P. z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Uzasadnienie

2 M. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz córką i dwoma synami. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny wnioskodawcy stanowi dochód z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 20.944,01 zł, diety radnego – 1.302,66 zł oraz dochód żony z tytułu umowy o pracę – 1.347,84 zł oraz umowy o dzieło – 334,37 zł (wszystkie dochody stanowią średnią miesięczną za 2016 r.). Obecnie żona wnioskodawcy jest osobą bezrobotną. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m2 (wartości 480.000 zł), a także nieruchomość o powierzchni [...] m2 (wartości 220.000 zł). Skarżący poza tym nie posiada zgromadzonych oszczędności i innych przedmiotów wartościowych. Zobowiązania z tytułu kredytu na zakup nieruchomości w kwocie 50.200 CHF wynosi 1.163,58 zł. Wydatki ponoszone na mieszkanie wynoszą około 1.500 zł (k. 11-12,39-42).

3 Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 100 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. – o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.) postępowanie sądowe, o którym mowa w artykułach poprzedzających, jest wolne od opłat sądowych. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.07.2008 r. w sprawie sygn. akt I OZ 527/08 wskazano, iż "na mocy art. 100 ustawy o samorządzie gminnym zgodnie, z którym postępowanie sądowe w sprawach uregulowanych w rozdziale 10 tej ustawy "Nadzór nad działalnością gminną", (czyli w sprawach obejmujących skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody) jest wolne od opłat sądowych" (LEX nr 494295). Dotyczy to również zarządzeń zastępczych wojewody.

4 Powyższe skutkuje tym, iż wnioskodawca jest zwolniony od wszystkich kosztów sądowych, które mogą powstać w sprawie niniejszej, również postępowania w II instancji. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy, postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, j.t.) oraz w zw. z art. 100 ustawy – o samorządzie gminnym, orzeczono jak w punkcie I sentencji.

5 Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.

6 Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.

7 Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego,

8 co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).

9 W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi pięcioosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawcy są obecnie jego dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz diety radnego w łącznej wysokości 22.246,67 zł (średnia miesięczna z 2016 r.). Żona skarżącego jest obecnie bezrobotna. Z wykazanych wydatków rodziny wynika również, iż miesięczne – łącznie ze spłatą kredytu na zakup nieruchomości wynoszą one około 2.700 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni [...] m2 (wartości 480.000 zł), a także nieruchomość o powierzchni [...] m2 (wartości 220.000 zł). Skarżący poza tym nie posiada zgromadzonych oszczędności i innych przedmiotów wartościowych. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego stałych źródeł dochodu w wysokości 22.000 zł miesięcznie przy wykazanych wydatkach rzędu 2.700 zł (nawet doliczając jeszcze koszty zakupu żywności) oraz majątku pozwalają na uznanie, iż wnioskodawca jest w stanie pokryć koszty pełnomocnika w sprawie niniejszej.

10 Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika stanowi fakt posiadania przez rodzinę skarżącego stałych źródeł dochodów i majątku pozwalających na pokrycie kosztów bieżących wydatków. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności.

11 Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.