Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 maja 2022 r., II SA/Bk 167/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 maja 2022 r., II SA/Bk 167/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. F. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie II SAB/Bk 68/14 ze skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. wymierza Burmistrzowi R. grzywnę w kwocie 3000 (trzech tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Burmistrza R. na rzecz skarżącego A. F. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Skarżący – A. F. wniósł do sądu administracyjnego kolejną skargę na niewykonanie wyroku z 4 listopada 2014 r. wydanego w sprawie II SAB/Bk 68/14, zobowiązującego Burmistrza R. do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek A. F. z [...] kwietnia 2014 r., zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu organowi akt administracyjnych, w sprawie zakończonej ostateczną i prawomocną decyzją z [...] lutego 2014 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza R. z [...] grudnia 2013 r. nr [...] nakazującą K. i W. R., właścicielom działki nr ewid. [...] w R., przywrócenie stanu pierwotnego, przez pogłębienie rowu na tej działce, biegnącego wzdłuż drogi powiatowej (dz. nr. ewid. [...]) oraz odsłonięcie wlotu przepustu pod drogą powiatową w km 3+677 oraz nakazującą Powiatowi G., będącego właścicielem działki nr ewid. [...] w R., stanowiącej drogę powiatową, przywrócenie stanu poprzedniego, poprzez udrożnienie istniejącego przepustu pod tą droga w k. 3+667 i odsłonięcie wylotu tego przepustu. Doręczenie odpisu prawomocnego wyroku wraz ze zwrotem akt administracyjnych organowi nastąpiło w dniu [...] stycznia 2016 r. Skarżący w sprawie niniejszej wniósł o nałożenie na organ kary pienięznej i zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania.

3 Poprzednim wyrokiem z 27 marca 2018 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 922/17 w przedmiocie niewykonania ww. wyroku wymierzono organowi grzywnę w kwocie 1.500 zł (pkt 1 wyroku) i stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku).

4 Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podał, że na przełomie roku 2017/2018 Gmina R. prowadziła z A. K. właścicielem działki nr ewid. [...] rozmowy w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie rowu otwartego na jego nieruchomości kierującego wody od przepustu pod drogą powiatową docelowo do cieku A. W dniu [...] czerwca 2018 r. złożył on w siedzibie Urzędu Miejskiego w R. oświadczenie o nie wyrażeniu zgody na wykonywanie prac na ww. działce związanych z urządzeniami regulującymi gospodarkę wodną w postaci rowu otwartego lub rurociągu kierującego wody od przepustu pod droga powiatową docelowo do cieku A.

5 Gmina R. we wniosku z [...] września 2018 r. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 2013 r. z uwagi na wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z [...] września 2018 r. stwierdziło, że nie znalazło podstaw prawnych do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności.

6 W 2021 r. Gmina R. ponownie rozpoczęła proces związany z uregulowaniem stosunków wodnych w miejscowości R.. W dniu 14 kwietnia 2021 r. odbyło się spotkanie, w którym uczestniczył Burmistrz R., pracownicy urzędu i skarżący. W trakcie spotkania ustalono, że planowana w przyszłych latach inwestycja Zarządu Dróg Powiatowych w G. polegająca na przebudowie drogi powiatowej w m. R., w tym wykonanie rowu krytego w celu odprowadzania wód opadowych doprowadzi do rozwiązania jego problem.

7 Pomimo tych ustaleń skarżący w dniu [...] stycznia 2022 r. złożył wezwanie do wykonania wyroku II SAB/Bk 68/14. Organ w odpowiedzi na wezwanie w piśmie z [...] lutego 2022 r. poinformował o podjętych ustaleniach w trakcie spotkania w dniu [...] kwietnia 2021 r. jednocześnie wskazując, że prace związane z przebudową drogi powiatowej w m. R. rozpoczną się w 2023 r. W dniu [...] lutego 2022 r. wpłynęła skarga na bezczynność organu. Organ podniósł, że w związku z tym, że A. F. wycofał się z ustaleń podjętych na ww. spotkaniu składając skargę na bezczynność organu, w dniu [...] lutego 2022 r. przez Zarząd Dróg Powiatowych w G. zostały wykonane prace polegające na udrożnieniu istniejącego przepustu pod drogą powiatową w km 3+677 oraz odsłonięcie wylotu tego przepustu zgodnie z wydaną decyzją Burmistrza R. z [...] grudnia 2013 r. i udokumentowane zdjęciami z tych czynności. Organ podniósł, że zgodzić się należy ze skarżącym, że wykonanie decyzji przedłużyło się, lecz nie wynikało to ze złej woli Burmistrza R., lecz było to wynikiem konfliktów sąsiedzkich.

8 Skarżący na rozprawie w dniu [...] maja 2022 r. wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2022 r. został wykonany przepust przez drogę przez służbę drogową. Jednakże po 15 minutach A. K.z powrotem go zasypał i w chwili obecnej nie jest on drożny. W dalszym ciągu jego posesja jest zalewana. Jeśli chodzi o spotkanie [...] kwietnia 2021 r. to nie jest prawdą, że odłożył on wykonanie robót do 2023 r. Końcowo skarżący zarzucił, że Burmistrz zwleka z wykonaniem decyzji i twierdzi, że żadne wyroki sądowe go nie obowiązują.

9 Z kolei pełnomocnik organu potwierdził wykonanie prac zgodnie z decyzją w zakresie pkt 1. Zdaniem pełnomocnika decyzja została wykonana w pkt 2 przez udrożnienie przepustu pod drogą w dniu [...] lutego 2022 r. Nie było wszczęcia egzekucji wobec Zarządu Dróg Powiatowych, ponieważ Burmistrz R. nie chciał zadrażniać stosunków z tym organem, gdyż Zarząd Dróg Powiatowych jest inwestorem innych dróg powiatowych.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

11 Skarga po raz kolejny zasługuje na uwzględnienie.

12 Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest sprawa dotycząca niewykonania przez organ administracji publicznej – Burmistrza R. wyroku z 4 listopada 2014 r. wydanego w sprawie II SAB/Bk 68/14. Jest to kolejna skarga w tym zakresie, uprzednio WSA w Białymstoku wyrokiem z 27 marca 2018 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 922/17 uwzględnił już raz skargę na niewykonanie tego wyroku i wymierzył organowi grzywnę w kwocie 1. 500 zł oraz stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

13 Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), powoływanej dalej jako: "P.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 P.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 P.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

14 W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawomocnym wyrokiem z 4 listopada 2014 r., II SAB/Bk 68/14 zobowiązał Burmistrza R. do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu organowi akt administracyjnych wniosku z [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie egzekucji decyzji dotyczącej przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu w dniu [...] stycznia 2016 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a., rozpoczął swój bieg termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] marca 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia już organowi z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywny (vide: wyrok z 27 marca 2018 r., II SA/Bk 922/17), organ sprawę rozstrzygnął w dniu [...] lutego 2022 r. dopiero po wniesieniu przez skarżącego skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że prawie 6 lat organ pozostawał przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 P.p.s.a. i art. 286 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 12 K.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić konfliktami sąsiedzkimi tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku i to mimo wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu kilka lat wcześniej. Okoliczność wykonania wyroku po wniesieniu skargi nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej, albowiem jak podnosi się w orzecznictwie skuteczność skargi zależy od tego, czy organ podął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności (vide: wyrok WSA w Warszawie z 21 września 2017 r., VIII SA/Wa 150/17, Lex nr 2366456; wyrok WSA w Kielcach z 27 czerwca 2019 r., II SA/Ke 333/19, Lex nr 2695305). Ocena zasadności skargi wniesionej na podstawie art. 154 § 1 P.p.sa.. dokonywana jest według stanu postępowania administracyjnego istniejącego w dniu jej wniesienia (vide: Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M,, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, pub. LEX/el.). Jak stwierdził WSA w Łodzi niewykonanie wyroku, ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie tej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok z 24 maja 2017 r., III SA/Łd 278/17, Lex nr 2308594). Niewykonanie wyroku ma więc miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (vide: postanowienie NSA z 28 listopada 2000 r., IV SA 2001/98, Lex nr 77621). W sprawie niniejszej na dzień wniesienia skargi wyrok nie był wykonany. Został wykonany prawie 4 lata po wydaniu pierwszego wyroku w sprawie skargi na niewykonanie wyroku II SAB/Bk 68/14. Aktywność organu miała miejsce dopiero po złożeniu ponownej skargi na niewykonanie tego wyroku. To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia organowi, z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku, kolejnej grzywny w kwocie 3.000 zł. Jej wysokość uwzględnia zarówno okres zwłoki, jak i wymiar uprzednio z tego tytułu nałożonej sankcji w kwocie 1500zł., która okazała się nieskuteczna

15 Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie P.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Koszty te obejmują wpis uiszczony przez skarżącego w kwocie 200 zł.