Zarządzenie Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 31 sierpnia 2026 r., I C 117/26

zarządzenie Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 31 sierpnia 2026 r., I C 117/26

Tekst

1 Sygn. akt I C 117/26

Uzasadnienie

2 W pozwie złożonym 5 stycznia 2026 roku (data nadania w urzędzie pocztowym) powód M. J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Komendanta Powiatowego Policji w Z. kwoty 1.311,54 zł z tytułu wyrównania uposażenia zasadniczego oraz dodatku z tytułu wysługi lat w związku z podwyższeniem z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 9 maja 2023 roku do dnia zapłaty. Nadto, powód wniósł o zasądzenie na swą rzecz od pozwanego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

3 W uzasadnieniu wskazał, że pełnił służbę w Komendzie Powiatowej Policji w Z. od dnia 20 sierpnia 1995 roku do dnia 17 lutego 2023 roku, kiedy to w związku z odejściem ze służby przeszedł na zaopatrzenie emerytalne. W związku z podwyższeniem kwoty bazowej w 2023 roku powód powinien otrzymać wyższe świadczenie za okres służby w 2023 roku niż rzeczywiście otrzymał. W związku z tym dochodzi zapłaty różnicy pomiędzy świadczeniami otrzymanymi a należnymi.

4 /pozew k. 4-8/

5 W odpowiedzi na pozew z dnia 3 kwietnia 2026 roku (data nadania w placówce pocztowej) pozwany reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika oświadczył, że nie uznaje powództwa oraz wniósł o stwierdzenie niedopuszczalności drogi sądowej oraz przekazanie sprawy do rozpoznania właściwemu organowi administracji. Ponadto względnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniósł o oddalenie powództwa, a także o zasądzenie od powoda na swą rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

6 W uzasadnieniu swojego stanowiska zakwestionował dochodzone w pozwie należności w całości, a w przypadku stwierdzenia przez Sąd dopuszczalności drogi sądowej także zakwestionował wskazaną w pozwie datę wymagalności dochodzonych roszczeń.

7 /odpowiedź na pozew k. 44-45v/

8 Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

9 M. J. pełnił służbę w Komendzie Powiatowej Policji w Z. w okresie od 20 sierpnia 1995 roku do dnia 17 lutego 2023 roku. Stosunek służby ustał na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. 2025 poz. 636).

10 W związku z odejściem ze służby przeszedł na zaopatrzenie emerytalne.

11 /świadectwo służby k. 14-14v/

12 W dniu odejścia M. J. ze służby podstawą ustalenia uposażenia zasadniczego oraz dodatku za wysługę lat, jako składników uposażenia zależnych od wysokości kwoty bazowej, była kwota 1.614,69 zł, tj. wysokość kwoty bazowej obowiązującej dla funkcjonariuszy i żołnierzy w 2022 roku oraz mnożnika kwoty bazowej obowiązującego do chwili odejścia ze służby.

13 /załączniki do decyzji ZER MSWiA k. 17/

14 Wobec podwyższenia kwoty bazowej w 2023 roku – 1.740,64 zł, w stosunku do jej wysokości z 2022 roku – 1.614,69 zł oraz mnożnika kwoty bazowej, powód nie otrzymał wyrównania za okres pełnienia służby w 2023 roku.

15 Pismem z dnia 24 listopada 2025 roku M. J. wezwał Komendanta Powiatowego Policji w Z. do zapłaty kwoty 1.312,00 zł tytułem należnej waloryzacji kwoty bazowej za okres służby wnioskodawcy w 2023 roku. z ustawowymi odsetkami od dnia 9 maja 2023 roku do dnia zapłaty oraz wyrównania pozostałych świadczeń pochodnych od kwoty bazowej wypłacanych w 2023 roku.

16 /pismo k. 12-12v/

17 Pismem z dnia 8 grudnia 2025 roku pozwany odmówił wypłaty dochodzonych roszczeń.

18 /pismo k. 13/

19 Sąd dokonał oceny materiału dowodowego zgodnie z regułami przewidzianymi w art. 233 § 1 k.p.c. według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

20 Sąd Rejonowy, zważył co następuje:

21 Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

22 W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem żądania powoda jest roszczenie o zapłatę określonej kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy świadczeniem faktycznie wypłaconym, a świadczeniem, które – zdaniem powoda – powinno zostać wypłacone za okres pełnienia służby w 2023 roku.

23 Należy zaznaczyć, że w dacie wniesienia pozwu, tj. 5 stycznia 2026 roku, powód nie pozostawał już w stosunku służbowym z pozwanym. Stosunek służbowy powoda ustał z dniem 17 lutego 2023 roku.

24 Okoliczność ta ma znaczenie dla oceny dopuszczalności drogi sądowej. Uposażenie funkcjonariusza Policji ma wprawdzie swoje źródło w publicznoprawnym stosunku służbowym, jednak po ustaniu tego stosunku spór pomiędzy byłym funkcjonariuszem Policji, a Skarbem Państwa – Komendantem Powiatowym Policji w Z. nie jest już sporem pomiędzy podmiotami pozostającymi względem siebie w relacji podporządkowania właściwej dla stosunku służbowego. W dacie wszczęcia postępowania powód i pozwany występują jako podmioty równorzędne.

25 Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w uchwale SN z dnia 6 lipca 2011 roku, II PZP 1/11 dotyczącej roszczenia byłego funkcjonariusza Policji, gdzie zwrócono uwagę, że po ustaniu stosunku służbowego podmioty sporu nie są już związane stosunkiem administracyjnoprawnym, lecz występują wobec siebie w pozycji równorzędnej.

26 Powyższe powoduje, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze sprawą ze stosunku z zakresu prawa cywilnego, a co za tym idzie - ze sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c. zgodnie z którym kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Ponieważ zaś żaden przepis prawa nie stanowi, że tego rodzaju sprawy należą do właściwości sądów szczególnych, to należy przyjąć, że do rozpoznania jej właściwy jest sąd powszechny (art. 2 § 1 k.p.c.).

27 W konsekwencji Sąd uznał, że droga sądowa w niniejszej sprawie jest dopuszczalna.

28 Przechodząc do oceny zasadności żądania, należy wskazać, że zgodnie z art. 99 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. 2025 poz. 636) (dalej: ustawa o Policji) z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Z kolei art. 100 ustawy o Policji stanowi, że uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia, zaś zgodnie z art. 101 ust. 1 wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat.

29 Nie było przy tym sporu co do tego, że wysokość świadczeń należnych powodowi była powiązana z kwotą bazową. Ustawodawca ustalił w ustawie budżetowej na rok 2023 kwotę bazową dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy w wysokości 1.740,64 zł.

30 Jednocześnie w art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. 2022 poz. 2666) przewidziano szczególne zasady stosowania tej kwoty. Zgodnie z ust. 1 powyższego przepisu kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy (...)-Skarbowej stosuje się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. natomiast do obliczenia uposażeń należnych za okres od dnia 1 stycznia 2023 roku do dnia 28 lutego 2023 roku nakazano stosować kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. W ust. 3 przewidziano natomiast, że uposażenie wypłacane od dnia 1 marca 2023 roku do dnia 31 grudnia 2023 roku podlega zwiększeniu o 1/5 kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem ustalonym według nowej kwoty bazowej a uposażeniem ustalonym według kwoty bazowej z 2022 roku. Oznaczało to, że brak waloryzacji uposażeń za styczeń i luty 2023 roku miał zostać zrekompensowany funkcjonariuszom, którzy pełnili służbę po 1 marca 2023 roku.

31 Stosownie do treści z art. 8 ust. 1 ustawy z 23 grudnia 1999 roku o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. 2024 poz. 1356), który obejmuje również żołnierzy i funkcjonariuszy, podwyższenie wynagrodzeń dla pracowników państwowej sfery budżetowej następuje w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od 1 stycznia danego roku. Regułą jest wprowadzenie podwyżek w ciągu 3 miesięcy od opublikowania ustawy budżetowej w Dzienniku Ustaw z wyrównaniem od stycznia danego roku. Tym samy funkcjonariusz po 1 stycznia 2023 roku objęty byłby waloryzacją, gdyby nie mechanizm wprowadzony przepisami epizodycznymi na 2023 rok.

32 Art. 41 ust. 1-3 ustawy okołobudżetowej doprowadził do wyodrębnienia dwóch grup funkcjonariuszy – tych, którzy zakończyli pełnienie służby przed 1 marca 2023 roku w związku z przejściem na zaopatrzenie emerytalne i nie zostali objęci podwyżką w zakresie kwoty bazowej na 2023 rok oraz tych, którzy pozostali na służbie po 1 marca 2023 roku i zostali objęci podwyżką w zakresie kwoty bazowej na 2023 rok, a nadto otrzymali rekompensatę za brak waloryzacji za styczeń i luty 2023 roku.

33 Jeżeli chodzi o ustawy okołobudżetowe, to należy podkreślić, że w systemie źródeł prawa są one aktami posiadającymi moc tożsamą do zwykłych ustaw. Odmienne ich usytuowane lub przypisanie im innego znaczenia, wymagałoby wyraźnej podstawy konstytucyjnej. Tym samym każda ustawa późniejsza może uchylić wcześniejszą, jak i ustanowić czasowe wyjątki od jej postanowień (tak też: orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 21 listopada 1994 roku, K 4/94, OTK 1994 cz. II poz. 39). Nie ma więc w tym wypadku możliwości zastosowania reguł kolizyjnych wynikających z nadrzędności jednej ustawy nad drugą. Ustawa okołobudżetowa dotycząca 2023 roku ma charakter epizodyczny. Nie zmienia to jednak faktu, że polskie prawo konstytucyjne nie zna kategorii ustaw organicznych, a więc aktów o mocy prawnej sytuującej się pomiędzy konstytucją a zwykłą ustawą. Brak podstaw do różnicowania mocy prawnej ustawy o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw i twierdzenia, że jej moc jest wyższa niż moc ustaw okołobudżetowych (tak też orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 1994 roku, P 1/94, LEX nr 25216). Tym samym przypadki materialnej sprzeczności pomiędzy ustawami muszą być rozpatrywane na tle ogólnych zasad określających wzajemne stosunki norm o tej samej mocy prawnej. Jedną z tych zasad jest przyznanie ustawie późniejszej nieograniczonej w zasadzie możliwości ingerowania w treść ustaw wcześniejszych i modyfikowania, uchylania czy zawieszania ich postanowień. W braku wyraźnie odmiennych stwierdzeń konstytucyjnych nie ma podstaw, aby uznać, że zasada lex posterior derogat priori nie może odnosić się do relacji pomiędzy ustawą „stałą”, a epizodyczną. Trybunał Konstytucyjny zwracał już wielokrotnie uwagę, że relacje pomiędzy normami zawartymi w ustawach zwykłych nie mogą być rozpatrywane w kategoriach niezgodności hierarchicznej norm (tak m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 1994 roku, K 2/94, OTK 1994/2/36, a także K 14/91; K 13/92; K 10/92). Tym samym niezasadnym byłoby rozstrzygnięcie powstałej kolizji ustawowej poprzez wskazanie ustawy nadrzędnej ( lex superior derogat legi inferiori) ( Wyrok Sądu Rejonowego w Goleniowie w sprawie o sygn. akt IV P 17/26, LEX nr (...) ).

34 Formalnie zatem literalne zastosowanie art. 41 ust. 2 powyższej ustawy prowadziłoby do wniosku, że powód, który został zwolniony ze służby przed dniem 1 marca 2023 roku, powinien otrzymać za okres od dnia 1 stycznia 2023 roku do dnia 17 lutego 2023 roku uposażenie ustalone według kwoty bazowej 1.614,69 zł. Taki sposób wykładni nie może jednak zostać zaakceptowany w realiach niniejszej sprawy.

35 Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zasada równości nakazuje jednakowe traktowanie podmiotów znajdujących się w takiej samej albo istotnie podobnej sytuacji prawnej i faktycznej, a odstępstwo od tej zasady wymaga istnienia relewantnego, proporcjonalnego i pozostającego w racjonalnym związku z celem regulacji kryterium różnicującego.

36 W ocenie Sądu w niniejszej sprawie powód jako funkcjonariusz pozostający w służbie w styczniu i lutym 2023 roku, znajdował się w zakresie wynagrodzenia za świadczoną służbę w sytuacji istotnie podobnej do sytuacji funkcjonariuszy, którzy pełnili służbę po 1 marca 2023 roku. Obie grupy funkcjonariuszy wykonywały w styczniu i lutym 2023 roku służbę na podstawie tego samego stosunku służbowego, według tych samych zasad i w warunkach obowiązywania tego samego systemu uposażeniowego.

37 Różnica w wysokości należnego im świadczenia wynikała wyłącznie z tego, czy funkcjonariusz pozostawał w służbie po 1 marca 2023 roku. Kryterium to w odniesieniu do wynagrodzenia należnego za służbę już wykonaną w styczniu i lutym 2023 roku nie stanowi wystarczającego i racjonalnego uzasadnienia dla tak daleko idącego zróżnicowania.

38 W rezultacie funkcjonariusz, który pozostał w służbie po dniu 1 marca 2023 roku został objęty mechanizmem podwyższenia i rekompensaty, podczas gdy funkcjonariusz, który tak jak powód przeszedł na zaopatrzenie emerytalne w styczniu 2023 roku lub lutym 2023 roku, pomimo iż w tym samym okresie wykonywał służbę, został pozbawiony ekonomicznego skutku podwyższenia kwoty bazowej.

39 Takie zróżnicowanie nie znajduje w ocenie Sądu dostatecznego uzasadnienia w wartościach chronionych przez ustawę. Przejście na zaopatrzenie emerytalne przed dniem 1 marca 2023 roku nie może prowadzić do pozbawienia funkcjonariusza wynagrodzenia odpowiadającego rzeczywistemu poziomowi uposażeń funkcjonariuszy za okres, w którym wykonywał on identyczne obowiązki służbowe jak pozostali funkcjonariusze.

40 W tym kontekście art. 41 ustawy okołobudżetowej nie może być stosowany w sposób prowadzący do sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości. Sąd nie kwestionuje przy tym samego uprawnienia ustawodawcy do określania zasad wynagradzania funkcjonariuszy ani do czasowego modyfikowania mechanizmu waloryzacji. Kontroli podlega jedynie rezultat zastosowania tej regulacji w odniesieniu do szczególnej kategorii funkcjonariuszy, którzy pozostawali w czynnej służbie w styczniu 2023 roku i lutym 2023 roku, lecz przeszli na zaopatrzenie emerytalne przed 1 marca 2023 roku.

41 Za takim rozumieniem przemawia również konstytucyjna zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, uregulowana w art. 2 Konstytucji RP. Powód przez okres 28 lat pozostawał w służbie w Policji, a jego uposażenie było kształtowane według mechanizmu, w którym kwota bazowa stanowiła jeden z podstawowych elementów służących ustaleniu wysokości świadczenia. Nie można uznać za zgodne ze standardem demokratycznego państwa prawnego rozwiązania, w ramach którego funkcjonariusz wykonujący służbę w pierwszych dwóch miesiącach roku zostaje pozbawiony ekonomicznego skutku podwyższenia kwoty bazowej tylko dlatego, że stosunek służbowy ustał przed datą wejścia w życie nowych zasad ustalania uposażenia.

42 Poprzez wprowadzenie przepisu art. 41 ustawy okołobudżetowej ustawodawca odszedł od ukształtowanych i jednolitych zasad ustalania płac konkretnej grupy zawodowej, dokonując rozróżnienia i podziału.

43 Brak jest również zrozumienia do innego traktowania funkcjonariuszy Policji w porównaniu do pozostałych pracowników sfery budżetowej do których ma zastosowanie art. 8 ust. 1 ustawy o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw.

44 Należy zaznaczyć, ze również Senat w swojej uchwale z 30 listopada 2022 roku (druk nr 861) krytycznie ocenił przepis art. 41 ustawy okołobudżetowej, wykreślając go z projektu. Zdaniem Senatu sposób ustalania należnego żołnierzom i funkcjonariuszom w 2023 roku uposażenia odbiegał od sposobu dotyczącego ustalania wysokości wynagrodzenia zasadniczego pozostałych grup pracowników państwowej sfery budżetowej, również opartego o kwotę bazową, określoną w ustawie budżetowej na dany rok kalendarzowy. W ocenie Senatu regulacja ta była niezgodna z Konstytucją, w tym określoną w art. 2 zasadą demokratycznego państwa prawa i wynikającą z art. 7 zasadą legalizmu, a także z określonymi w art. 32 zasadą równości wobec prawa i zakazem dyskryminacji ( Wyrok Sądu Rejonowego w Goleniowie w sprawie o sygn. akt IV P 17/26, LEX nr (...) ).

45 Dokonując wykładni prokonstytucyjnej art. 41 ustawy okołobudżetowej należało uznać za sprzeczny z art. 2 i art. 32 Konstytucji. Zastosowanie tego przepisu doprowadziło, że powód uzyskał niższe uposażenie za służbę, którą pełnił w styczniu i lutym 2023 roku. Doszło do dyskryminacji powoda, gdyż otrzymał on niższe uposażenie w tym samym okresie niż funkcjonariusze, którzy przeszli na zaopatrzenie emerytalne po 1 marca 2023 roku. W miejsce art. 41 ustawy okołobudżetowej Sąd zastosował art. 8 ust. 1 ustawy o kształtowaniu wynagrodzeń w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023 rok, który przewiduje podwyżkę z wyrównaniem od dnia 1 stycznia 2023 roku. W konsekwencji, w odniesieniu do powoda kwota bazowa w wysokości 1.740,64 zł powinna stanowić podstawę ustalenia należnego mu za okres pozostawania w służbie w 2023 roku uposażenia zasadniczego oraz dodatku z tytułu wysługi lat.

46 Przedstawione przez powoda wyliczenia zgadzają się z ustaleniami dokonanymi przez Sąd. Tym samy Sąd uznał roszczenie za udowodnione i uwzględnił powództwo w całości zasądzając od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.311,54 zł.

47 Rozstrzygając o żądaniu odsetkowym Sąd uznał, że strona pozwana znajduje się w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia najwcześniej od 9 maja 2023 roku. Data początkowa naliczania odsetek od 9 maja 2023 roku jest związana z wejściem w życie ustawy budżetowej, która to została opublikowana 8 lutego 2023 roku. Należy w tym miejscu przywołać przepis art. 8 ust. 1 ustawy o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw. Zgodnie z tym przepisem podwyższenie wynagrodzeń dla pracowników państwowej sfery budżetowej następuje w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od 1 stycznia 2023 roku. ustawa budżetowa jak już zostało wspomniane została opublikowana i weszła w życie 8 lutego 2023 roku. Oznacza to, że trzymiesięczny termin na wdrożenie podwyżek i wypłatę upłynął dnia 8 maja 2023 roku. W związku z tym od dnia następnego, czyli 9 maja 2023 roku roszczenie strony powodowej stało się wymagalne, a strona pozwana znalazła się w opóźnieniu.

48 O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. stosownie do którego, strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

49 Sprawę niniejszą pozwany przegrał w całości stąd też Sąd zasądził od niego na rzecz strony powodowej kwotę 387 zł, obejmującą opłatę sądową od pozwu (100 zł), opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa procesowego (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym (270 zł).

50 O odsetkach za opóźnienie od zasądzonych kosztów procesu sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1¹ kpc.

51 Mając na uwadze powyższe orzeczono jak na wstępie.

ZARZĄDZENIE

52 - odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda oraz pozwanemu wraz z pouczeniem o apelacji (3 tygodnie).