Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2026 r., IV GC 1502/24

wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2026 r., IV GC 1502/24

Tekst

1 Sygn. akt IV GC upr 1502/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 30 stycznia 2026 roku

3 Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej, Wydział IV Gospodarczy

4 w składzie:

5 Przewodniczący: SSR Filip Wesołowski

6 Protokolant: Małgorzata Muratow-Wasilewska

7 po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2026 roku we Wrocławiu

8 na rozprawie

9 sprawy z powództwa (...)

10 przeciwko (...) spółce z o.o. w (...)

11 o zapłatę

12 I. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 658,61 zł (sześćset pięćdziesiąt osiem złotych i sześćdziesiąt jeden groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 492,24 zł od dnia 29 grudnia 2023 roku do dnia zapłaty

13 oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 166,37 zł od dnia 29 grudnia 2023 roku do dnia zapłaty;

14 II. dalej idące powództwo oddala;

15 III. przyznaje r. pr. (...) wynagrodzenie za pełnienie funkcji kuratora strony pozwanej w wysokości 270 zł;

16 IV. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 569,26 zł kosztów procesu.

Uzasadnienie

17 Pozwem z dnia 29 grudnia 2023 roku powód (...), prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...), domagał się od strony pozwanej (...) spółki z o.o. w (...) zasądzenia kwoty 658,61 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazał, że na mocy łączącej strony świadczył na rzecz strony pozwanej usługi polegające na dokonaniu czynności notarialnych. Z tego tytułu obciążył stronę pozwaną należnościami wskazanymi w fakturze VAT, które nie zostały zapłacone, mimo wezwania do zapłaty. Dodatkowo powód domagał się skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.

18 W dniu 23 lutego 2024 roku został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym zasądzono kwotę dochodzoną pozwem oraz 297 zł kosztów procesu.

19 Postanowieniem z dnia 8 października 2024 roku Sąd ustanowił kuratora dla strony pozwanej.

20 W sprzeciwie od nakazu zapłaty kurator strony pozwanej wniósł o oddalenie powództwa w całości, nieobciążanie strony pozwanej kosztami procesu oraz przyznanie wynagrodzenia. Przede wszystkim zakwestionował powództwo co do zasady, jak i co do wysokości. Kurator zarzucił także, że powód nie udowodnił, aby zawarł ze stroną pozwaną umowę. Z ostrożności procesowej podniósł także zarzut przedawnienia roszczenia.

21 W odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty powód w całości podtrzymał żądanie pozwu.

22 Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

23 W dniu 20 sierpnia 2021 roku (...) spółka z o.o. w (...) (zleceniodawca), reprezentowana przez prezesa zarządu (...), zawarła z (...), prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą (...) (zleceniobiorcą) umowę, zgodnie z którą zleceniobiorca wykonał na rzecz zleceniodawcy czynności notarialne, których przedmiotem były:

24 

25 akt notarialny – oświadczenie o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 §1 pkt 4 k.p.c. (repertorium A nr (...)) – wynagrodzenie notariusza określono na kwotę 200 zł netto (246 zł brutto);

26 

27 wydanie jednego egzemplarza wypisu aktu notarialnego nr (...) (repertorium A nr (...)) – wynagrodzenie notariusza określono na kwotę 0,10 zł netto (0,12 zł brutto);

28 

29 akt notarialny – oświadczenie o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 §1 pkt 5 k.p.c. (repertorium A nr (...)) – wynagrodzenie notariusza określono na kwotę 200 zł netto (246 zł brutto);

30 

31 wydanie jednego egzemplarza wypisu aktu notarialnego nr (...) (repertorium A nr (...)) – wynagrodzenie notariusza określono na kwotę 0,10 zł netto (0,12 zł brutto).

32 (dowód: bezsporne;

33 wydruk z repertorium A – k. 9;

34 faktura VAT – k. 10;

35 odpis pełny z rejestru przedsiębiorców KRS – k. 59-62)

36 Po wykonaniu umowy zleceniobiorca wystawił fakturę VAT numer (...) z dnia 20 sierpnia 2021 roku, w której obciążył zleceniodawcę kwotą 400,20 zł netto (492,24 zł brutto), obejmującą sporządzenie dwóch aktów notarialnych (po 200 zł netto [246 zł brutto]) oraz dwóch wypisów (po 0,10 zł netto [0,12 zł brutto]), z terminem płatności w dniu 23 sierpnia 2021 roku.

37 Faktura powyższa została podpisana (zaakceptowana) przez prezesa zarządu zleceniodawcy (...).

38 (dowód: bezsporne;

39 faktura VAT – k. 10;

40 odpis pełny z rejestru przedsiębiorców KRS – k. 59-62)

41 W piśmie z dnia 14 grudnia 2023 roku pełnomocnik zleceniobiorcy wezwał zleceniodawcę do zapłaty kwoty dochodzonej pozwem.

42 (dowód: bezsporne;

43 wezwanie do zapłaty z dnia 14.12.2023 roku z dowodem nadania – k. 11-12)

44 Sąd zważył, co następuje:

45 Powództwo zasługiwało na uwzględnienie niemal w całości (w zakresie należności wynikających z zawartej umowy oraz skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych).

46 Powód domagał się od strony pozwanej zapłaty wynagrodzenia za wykonane czynności notarialne.

47 Trzeba w tym miejscu przede wszystkim przypomnieć, że postępowanie cywilne ma charakter kontradyktoryjny, czego wyrazem jest przede wszystkim dyspozycja art. 232 k.p.c., określająca obowiązek stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, co z kolei jest potwierdzeniem reguły zawartej w art. 6 k.c., wyznaczającej sposób rozłożenia ciężaru dowodu. Podkreślić należy, że zasady art. 6 k.c. i 232 k.p.c. nie określają jedynie zakresu obowiązku zgłaszania dowodów przez strony, ale rozumiane muszą być przede wszystkim i w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał. Zaznaczyć także należy, że nie jest rzeczą Sądu poszukiwanie za stronę dowodów przez nią nie wskazanych, mających na celu udowodnienie jej twierdzeń (tak również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 roku, I CKU 45/96, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 76). Dopuszczenie dowodów z urzędu jest bowiem prawem, a nie obowiązkiem Sądu, z którego to prawa powinien szczególnie ostrożnie korzystać, tak by swym działaniem nie wspierać żadnej ze stron procesu. Faktycznie działanie Sądu z urzędu powinno ograniczać się tylko do sytuacji, gdy strona działa bez fachowego pełnomocnika i dodatkowo jest nieporadna. Z zasady nie dotyczy to więc przedsiębiorcy, którego profesjonalizm powinien obejmować także sferę funkcjonowania w obrocie prawnym.

48 Wobec powyższego należy stwierdzić, że zgodnie z ogólną regułą, wyrażoną w art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazana zasada oznacza, że powód składając pozew powinien udowodnić fakty, które w jego ocenie świadczą o zasadności powództwa. Udowodnienie faktów może nastąpić przy pomocy wszelkich środków dowodowych przewidzianych przez kodeks postępowania cywilnego. Nie ulega także wątpliwości, że co do zasady to na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia twierdzeń zawartych w pozwie, bowiem to on domaga się zapłaty i powinien udowodnić zasadność swojego roszczenia. Reguła dotycząca ciężaru dowodu nie może być jednak pojmowana w ten sposób, że ciąży on zawsze na powodzie. W zależności od rozstrzyganych w procesie kwestii faktycznych i prawnych ciężar dowodu co do pewnych faktów będzie spoczywał na powodzie, co do innych z kolei – na pozwanym.

49 Powód przedłożył wypis z repertorium oraz fakturę VAT, która została podpisana przez reprezentanta strony pozwanej (prezesa zarządu (...)). Nie ulega przy tym wątpliwości, że w niniejszej sprawie kurator strony pozwanej wprawdzie zarzucił, że powód nie przedłożył zawartej ze stroną pozwaną umowy (nie udowodnił, jakoby strony łączyła umowa), jednak w ocenie Sądu powyższe dokumenty jednoznacznie świadczyły o tym, że strona pozwana zawarła umowę z powodem.

50 Jednocześnie kurator strony pozwanej w żaden sposób nie zakwestionował prawdziwości (i prawidłowości) dokumentów dołączonych przez powoda do pozwu (w tym przede wszystkim podpisanej przez stronę pozwaną faktury VAT). Tym samym zarzuty kuratora strony pozwanej dotyczące nieudowodnienia zawarcia umowy nie mogły zasługiwać na uwzględnienie.

51 W ocenie Sądu powód wykazał istnienie dochodzonego roszczenia. Przedstawił on bowiem podpisaną (zaakceptowaną) przez stronę pozwaną fakturę VAT obejmującą wynagrodzenie za wykonane czynności notarialne. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wskazana wyżej faktura VAT została przyjęta i zaakceptowana przez stronę pozwaną już po wykonaniu czynności przez powoda, a tym samym strona pozwana bezspornie zaakceptowała wysokość wynagrodzenia za wykonane czynności notarialne wskazane w fakturze.

52 Należy w tym miejscu wskazać, że w przypadku braku akceptacji treści zawartych w fakturze VAT strona pozwana nie tylko odmówiłaby jej podpisania, ale także zwróciłaby ją powodowi (ewentualnie zażądałaby wystawienia faktury korygującej). Tymczasem w niniejszej sprawie takie czynności nie miały miejsca (a przynajmniej kurator strony pozwanej nie zgłosił takich zarzutów).

53 Trzeba w tym miejscu jeszcze podkreślić, że sama faktura VAT rzeczywiście nie dowodzi istnienia wierzytelności. Stanowi ona dokument księgowy (rozliczeniowy) i nie kreuje stosunku obligacyjnego (samo wystawienie faktury nie dowodzi istnienia zobowiązania cywilnoprawnego). Nie ulega jednak wątpliwości, że już akceptacja takiej faktury VAT (podpisanie jej przez stronę stosunku zobowiązaniowego) potwierdza istnienie (zawarcie) umowy, zwłaszcza jeśli treść faktury obejmuje essentialia negotii umowy.

54 Należy w tym miejscu dodatkowo wskazać, że bezspornie faktura VAT została zaakceptowana (podpisana) przez prezesa zarządu (...), który w sposób oczywisty był umocowany do działania w imieniu strony pozwanej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że z dołączonego przez powoda odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS wynikało, że osoba ta była w momencie zawarcia umowy w kręgu osób umocowanych do reprezentacji strony pozwanej. Okoliczność ta była równoznaczna z faktycznym istnieniem takiego umocowania.

55 Tym samym w ocenie Sądu powód wykazał, że przysługiwało mu wynagrodzenie za wykonane na rzecz strony pozwanej czynności notarialne wskazane w wystawionej fakturze VAT. Skoro zatem powód wykazał istnienie swojego zobowiązania, to strona pozwana odmawiając zapłaty miała obowiązek udowodnić, że zobowiązanie to nie istnieje (lub istnieje w mniejszej wysokości), czego bezspornie nie uczyniła.

56 Na marginesie jedynie można dodatkowo wskazać, że w sprzeciwie od nakazu zapłaty kurator strony pozwanej zarzucił, że powód nie przedłożył umowy zawartej ze stroną pozwaną (a co za tym idzie, nie udowodnił, że umowa została zawarta). W ocenie Sądu nie było to jednak wystarczające, aby uznać, że strona pozwana zaprzeczyła zawarciu (i wykonaniu) umowy przez powoda. Nie można bowiem w odpowiedzi na roszczenia powoda (jak to uczynił kurator strony pozwanej) w istocie uniknąć ustosunkowania się do twierdzeń powołanych w pozwie. Stanowisko takie zajął również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 lipca 2009 roku, III CSK 341/08, LEX nr (...). Strona pozwana (jej kurator) powinna była wyraźnie wskazać fakty i dowody związane z konkretnymi okolicznościami, z którymi się nie zgadza, jeśli miało to służyć obronie jej racji. Powinna także szczegółowo ustosunkować się do wszystkich twierdzeń powoda, a tego w istocie nie uczyniła.

57 Należy przy tym podkreślić, że kurator strony pozwanej zarzucił, że powód nie udowodnił istnienia zobowiązania (roszczenia) wskazanego w pozwie (nie wykazał zawarcia i wykonania umowy). W ocenie Sądu tak sformułowany zarzut nie był prawidłowy (i wystarczający do odparcia żądania pozwu). Nie ulega bowiem wątpliwości, że podstawowym zadaniem (i obowiązkiem) strony pozwanej jest wypowiedzenie się co do faktów przytoczonych w pozwie przez powoda, czego strona pozwana w istocie nie uczyniła, poza ogólnikowym i lakonicznym stwierdzeniem, że powód nie przedłożył umowy oraz nie udowodnił jej zawarcia. To do Sądu (a nie do strony) należy natomiast ocena, czy powód (lub strona pozwana) udowodnił (wykazał) swoje twierdzenia (zarzuty).

58 Zgodnie z art. 481 §1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (obecnie o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych) w transakcjach handlowych – z wyłączeniem transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny – wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli wierzyciel spełnił swoje świadczenie oraz nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie. W okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki powyższe zostały spełnione. Powód domagał się od strony pozwanej odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od następnego dnia po terminie płatności dołączonej do pozwu faktury VAT (wystawionej zgodnie z zawartą umową), a strona pozwana w żaden sposób nie wykazała, aby początkowa data naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych powinna być z jakichkolwiek względów inna.

59 Łącznie zatem roszczenie powoda zasługiwało na uwzględnienie w zakresie należności głównej w wysokości 492,24 zł (od tej kwoty należały się powodowi dalsze ustawowe odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia 29 grudnia 2023 roku [wniesienia pozwu] do dnia zapłaty) oraz w zakresie skapitalizowanych odsetek w wysokości 166,37 zł (od tej kwoty należały się powodowi dalsze ustawowe odsetki za opóźnienie [ale już nie odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych] od dnia 29 grudnia 2023 roku [wniesienia pozwu] do dnia zapłaty).

60 Łączna kwota należna powodowi wyniosła zatem 658,61 zł.

61 Kurator strony pozwanej zarzucił także (z ostrożności procesowej), że roszczenie powoda uległo przedawnieniu, jednak w żaden sposób nie uzasadnił zgłoszonego zarzutu.

62 Zgodnie z przepisem art. 117 §1 i 2 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Ustawowym skutkiem przedawnienia jest zatem powstanie po stronie tego, przeciw komu przysługuje roszczenie, uprawnienia do uchylenia się od jego zaspokojenia, a wykonanie tegoż uprawnienia powoduje, że roszczenie już nie może być skutecznie dochodzone. Skorzystanie zatem przez dłużnika z przysługującego mu prawa i uchylenie się od zaspokojenia roszczenia obliguje Sąd do oddalenia żądania pozwu obejmującego przedawnione roszczenie.

63 Zgodnie z art. 118 k.c. (w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie) jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Co do zasady więc roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się z upływem lat trzech. Przepisem szczególnym, o jakim mowa w art. 118, wyłączającym stosowanie trzyletniego przedawnienia, jest każdy przepis ustawy, w tym także kodeksu cywilnego, przewidujący krótszy niż trzyletni termin przedawnienia (tak też Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 października 1994 roku, III CZP 136/94, OSNC 1995, nr 2, poz. 38), na przykład art. 554 k.c. co do roszczeń z umowy sprzedaży, art. 646 k.c. co do roszczeń wynikających z umowy o dzieło czy też art. 751 k.c. dotyczący umowy zlecenia.

64 Skoro strony łączyła umowa o dokonanie czynności notarialnych, to zgodnie z art. 750 k.c. zastosowanie w niniejszej sprawie znajdzie przepis art. 751 k.c. Zgodnie z art. 751 pkt 1 k.c. z upływem lat dwóch przedawniają się roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot poniesionych wydatków przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju. Tym samym termin przedawnienia roszczeń powoda wynosił dwa lata.

65 Zgodnie z art. 120 §1 k.c. bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Roszczenie staje się wymagalne w ostatnim dniu przewidzianego dla zobowiązanego terminu do spełnienia świadczenia (tak również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 lutego 2006 roku, I CSK 17/05, LEX nr 183057), a sama wymagalność roszczenia oznacza stan, w którym uprawniony może skutecznie domagać się realizacji roszczenia (jego powództwo w takiej sytuacji nie będzie przedwczesne).

66 Mając zatem powyższe na względzie, skoro ustalony przez strony termin płatności faktury VAT został oznaczony na dzień 23 sierpnia 2021 roku, to roszczenie powoda z niej wynikające stało się wymagalne w dniu 24 sierpnia 2021 roku, a termin przedawnienia upłynąłby w dniu 31 grudnia 2023 roku. W dniu wniesienia pozwu zatem (29 grudnia 2023 roku) przedmiotowe roszczenie nie było jeszcze przedawnione.

67 Ustalając stan faktyczny i wydając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie Sąd oparł się na przedstawionych przez powoda dokumentach prywatnych, których treść co do zasady nie była kwestionowana przez stronę pozwaną.

68 Biorąc zatem wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, skoro powód wykazał istnienie roszczenia wobec strony pozwanej w zakresie kwoty 658,61 zł, a zarzuty kuratora strony pozwanej okazały się nieuzasadnione, to powództwo zasługiwało na uwzględnienie (wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie). Dlatego też na podstawie art. 750 k.c. w zw. z art. 735 k.c. i art. 734 k.c. oraz art. 481 k.c. i art. 7 ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, a także łączącej strony umowy, orzeczono jak w punkcie I wyroku.

69 W pozostałym zakresie (odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od skapitalizowanych odsetek, o czym była już mowa wyżej) roszczenie powoda było nieuzasadnione. Dlatego też na podstawie tych samych przepisów powództwo w tym zakresie podlegało oddaleniu, jak w punkcie II wyroku.

70 W punkcie III wyroku Sąd przyznał (zgodnie z wnioskiem) r. pr. (...) wynagrodzenie za pełnienie funkcji kuratora strony pozwanej w wysokości 270 zł (na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej).

71 O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 100 zdanie drugie k.p.c., zgodnie z którym Sąd może włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania. Biorąc pod uwagę, że powód wygrał spór niemalże w całości (uległ jedynie co do niewielkiej części ustawowych odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych) należał mu się zwrot poniesionych kosztów procesu w całości, na które złożyły się opłata sądowa od pozwu w kwocie 100 zł, zaliczka na kuratora w wysokości 199,26 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 270 zł, ustalone zgodnie z §2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015, poz. 1804 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie.