Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 lipca 2024 r., XVII AmE 48/23

wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 lipca 2024 r., XVII AmE 48/23

Tekst

1 Sygn. akt XVII AmE 48/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 2 lipca 2024 r.

3 Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

4 w składzie:

5 Przewodniczący –

6 Sędzia Sądu Okręgowego Ewa Malinowska

7 Protokolant –

8 Sekretarz sądowy Joanna Nande

9 po rozpoznaniu 2 lipca 2024 r. w Warszawie

10 na rozprawie

11 sprawy z odwołania (...) sp. z o.o. z siedzibą w J.

12 przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

13 o wymierzenie kary pieniężnej

14 na skutek odwołania (...) sp. z o.o. w J. od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 24 czerwca 2021 r. r. Nr (...)

15 1. oddala odwołanie;

16 2. zasądza od (...) sp. z o.o. z siedzibą w J. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 (siedemset dwadzieścia ) złotych, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

17 SSO Ewa Malinowska

18 XVII AmE 48/23

Uzasadnienie

19 Prezes Urzędu Regulacji energetyki decyzją z 24 czerwca 2021 r. r. Nr (...) na podstawie art. 168 pkt lla, art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2021 r. poz. 610, z późn. zm. - dalej: „ustawa OZE") w związku z art. 170 ust. 4 pkt l i 70 pkt 2 ustawy OZE oraz w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: „Kpa") i art. 90 ust. 1 ustawy OZE, po przeprowadzeniu

20 postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J., posiadającemu numer identyfikacji podatkowej (NIP): (...) orzekł, że

21 1) przedsiębiorca (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 70 pkt 2 ustawy OZE tj. obowiązku przedstawienia dokumentów lub informacji mających znaczenie dla oceny wykonania obowiązków, o których mowa w art. 52-55 ustawy OZE, poprzez nieudzielenie żądanej odpowiedzi na pismo Prezesa URE z dnia 5 marca 2018 r. znak: (...) które zawierało żądanie przedstawienia informacji o dokonanej w okresie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. sprzedaży energii elektrycznej oraz realizacji obowiązków, o których mowa w art. 52 ust. 1 ustawy OZE w zakresie uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia lub świadectw pochodzenia biogazu rolniczego, względnie uiszczenia stosownych opłat zastępczych.

22 2) za niewywiązanie się z obowiązku opisanego w punkcie pierwszym (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością siedzibą w J. karę w pieniężną w kwocie 10 000 zł .

23 (decyzja k. 6-8 akt adm.)

24 Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. zaskarżył tę decyzję w całości zarzucając jej naruszenie art. 168 pkt 11 a ustawy o odnawialnych źródłach energii. Zarzucając powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

25 (odwołanie k. 9-11)

26 Pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o oddalenie odwołanie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

27 (odpowiedź na odwołanie k. 35-39)

28 Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

29 (...) sp. z o.o. w J. w roku 2016 wytwarzał energię elektryczną we własnym odnawialnym źródle. Energię tę sprzedał w celu dalszej odsprzedaży ((...) MWh) oraz otrzymał za nią świadectwa pochodzenia ((...) MWh). ( dowód: fakty bezsporne; Załącznik Nr 1A wytwórcy energii elektrycznej, k. 20 akt adm.).

30 Pismem z dnia 5 marca 2018 r. znak: DZ0.WR0.461.1.1.2018.RWrl, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, działając na podstawie art. 70 ustawy OZE, wezwał przedsiębiorcę: (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. do przedstawienia w ciągu 21 dni od dnia otrzymania wezwania informacji dotyczącej dokonanej w okresie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. sprzedaży energii elektrycznej oraz realizacji obowiązków w zakresie uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia lub świadectw pochodzenia biogazu rolniczego. Przedsiębiorca nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie w wyznaczonym przez Prezesa URE terminie.

31 W związku z powyższym, Prezes URE uznał za celowe wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia Przedsiębiorcy kary pieniężnej, w związku z niewywiązaniem się przez Przedsiębiorcę z obowiązku wynikającego z art. 70 pkt 2 ustawy OZE. Pismem z dnia 17 maja 2019 r., Prezes URE zawiadomił Przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej oraz wezwał Przedsiębiorcę do przedłożenia - w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, szczegółowych wyjaśnień w powyższej kwestii oraz przesłania dokumentów mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu.

32 W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 11 lipca 2019 r., Przedsiębiorca udzielił odpowiedzi na ww. pismo Prezesa URE z dnia 17 maja 2019 r. załączając wymagane dokumenty w postaci „Załącznika 1A". Pismem z dnia 25 października 2019 r., na podstawie art. 10 § 1 w związku z art. 73 kpa, Prezes URE zawiadomił Przedsiębiorcę o zakończeniu prowadzonego postępowania i przysługującym mu prawie do zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożenia dodatkowych uwag i wyjaśnień.

33 Przedsiębiorca w wyznaczonym terminie nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, ani nie złożył dodatkowych uwag czy wyjaśnień.

34 W dniu 24 czerwca 2021 r. Prezes URE wydał decyzje, która nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w związku z uchybieniem obowiązkowi wynikającemu z art. 70 pkt 2 uoze. Decyzja ta została zaskarżona w niniejszym postępowaniu.

35 Powyżej opisany stan faktyczny sprawy, który nie był sporny pomiędzy stronami, Sąd ustalił na podstawie wskazanych powyżej dokumentów oraz niezaprzeczonych twierdzeń stron. Sąd przyznał moc dowodową wszystkim zebranym w sprawie dokumentom, które nie były kwestionowane przez strony, a i Sąd nie znalazł podstaw,

36 aby odmówić im mocy dowodowej.

37 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

38 Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

39 Zgodnie z art. 70 ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, Prezes URE ma prawo:

40 1) wglądu do dokumentów,

41 2) żądania przedstawienia dokumentów lub informacji mających znaczenie dla oceny wykonania obowiązków, o których mowa w art. 41 ust. 1, w art. 42 ust. 1, w art. 44, w art. 45, w art. 48, w art. 49 oraz w art. 52-55, lub

42 3) badania zgodności ze stanem faktycznym deklaracji, o której mowa w art. 57 ust. 1

43 - z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych i innych informacji prawnie chronionych.

44 Uprawnienie przyznane Prezesowi URE w art. 70 uoze ma na celu umożliwienie wykonywania przez ten organ jego ustawowych kompetencji, tj. monitorowania realizacji obowiązków wynikających z ustawy o odnawialnych źródłach energii. Zgodnie z tym przepisem, regulator między innymi ma prawo do żądania dokumentów lub informacji mających znaczenie dla oceny wykonania obowiązków określonych w art. 52-55 tej ustawy. Jak wynika ze wskazanych powyżej przepisów, obowiązek przedstawienia dokumentów i informacji nie jest uzależniony od tego, czy na przedsiębiorcy, do którego kierowane jest wezwanie, ciążą obowiązki wskazane w powyższych przepisach. Oceny takiej dokonuje bowiem Prezes URE, dysponując stosownymi dokumentami i materiałami.

45 Według art. 168 pkt 11a uoze, karze pieniężnej podlega ten, kto nie przedstawia Prezesowi URE dokumentów lub informacji, o których mowa w art. 70 pkt 2 ww. ustawy. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji wysokość tej kary określono w art. 170 ust. 4 pkt 1 uoze, zgodnie z którym wysokość kary pieniężnej wymierzonej w przypadku określonym w art. 168 pkt 11a wynosiła 10.000 zł. Należy przy tym odnotować, że przepis art. 168 pkt 11a dodany został do ustawy o odnawialnych źródłach energii na mocy ustawy nowelizującej z dnia 7 czerwca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1276),

46 która weszła w życie 14 lipca 2018 r. Natomiast przed wejściem w życie tego przepisu ustawa Prawo energetyczne przewidywała w art. 56 ust. 1 pkt 7 i 7a karę za odmowę udzielenia informacji, o których mowa w art. 28, a także za świadome lub dokonane w wyniku niedbalstwa wprowadzanie w błąd Prezesa URE w zakresie przedstawianych na jego żądanie informacji, o których mowa w art. 28. Przepis art. 56 ust. 3 PE określał, że wysokość tej kary nie mogła przekraczać 15 % przychodu przedsiębiorcy osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. Zgodnie zaś z art. 28 ustawy Prawo energetyczne - w brzmieniu obowiązującym w okresie relewantnym dla niniejszej sprawy - po pierwsze, Prezes URE ma prawo wglądu do ksiąg rachunkowych przedsiębiorstwa energetycznego oraz może żądać przedstawienia informacji dotyczących wykonywanej przez to przedsiębiorstwo działalności gospodarczej, w tym informacji o jego projektach inwestycyjnych, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych i innych informacji prawnie chronionych. Po wtóre, Prezes URE ma prawo wglądu do dokumentów, żądania przedstawienia dokumentów lub informacji mających znaczenie dla oceny wykonania obowiązków, o których mowa w art. 9a, art. 9l, art. 9m i art. 49a ust. 1 i 2, lub badania zgodności ze stanem faktycznym deklaracji, o której mowa w art. 9a ust. 7, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych i innych informacji prawnie chronionych.

47 Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd Okręgowy uznał, że nie ulega wątpliwości, iż powód nie wykonał w wyznaczonym terminie obowiązku wynikającego z art. 70 pkt 2 uoze, w zakresie przedstawienia Prezesowi URE informacji o dokonanej w od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r. sprzedaży energii elektrycznej oraz realizacji obowiązków, o których mowa w art. 52 ust. 1 ustawy OZE w zakresie uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia lub świadectw pochodzenia biogazu rolniczego, względnie uiszczenia stosownych opłat zastępczych. Fakt niewywiązania się przez powodowego przedsiębiorcę z tego obowiązku w zakreślonym terminie nie był w sprawie sporny między stronami i został wprost przyznany przez stronę powodową. W tej sytuacji, zgodnie z art. 168 pkt 11a uoze, powód podlegał karze pieniężnej, a na Prezesie URE spoczywał obowiązek jej wymierzenia. Powód, jako przedsiębiorca, jest zobowiązany przy wykonywaniu działalności gospodarczej do zachowania należytej staranności w stopniu odpowiadającym profesjonalnemu charakterowi tej działalności. Otrzymując od Prezesa URE wezwanie z 5 marca 2018 r. do udzielenia żądanych informacji, powód winien był na nie odpowiedzieć w wyznaczonym terminie. Wezwanie to pozostało jednak bez odpowiedzi, chociaż zostało przesłane powodowi dwukrotnie, pierwsze pismo doręczono 23 maja 2018 r. (zwrotne poświadczenie odbioru k. 9 akt adm.), drugie wysłano 13 grudnia 2018 r. (odpis książki nadawczej k. 42). Kwestie związane z obiegiem korespondencji u powoda są jego wewnętrzną sprawą organizacyjną i nie mogą zwalniać go od odpowiedzialności za niewykonanie obowiązku, o którym mowa powyżej.

48 Należy jednocześnie podnieść, że chociaż przepis art. 168 pkt 11a uoze, który stanowił podstawę nałożenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie, wszedł w życie z dniem 14 lipca 2018 r., a zatem po skierowaniu do powoda pierwszy raz pisma z 5 marca 2018 r. z wezwaniem do udzielenia informacji w trybie art. 70 uoze to, na podstawie, obowiązującego w dacie pisma z dnia 5 marca 2018 r., przepisu art. 56 ust. 1 pkt 7 i 7a PE, przewidziana była odpowiedzialność karna za nieprzedstawienie żądanych informacji i wymierzona mogła być na tej podstawie kara do 15 % przychodu przedsiębiorcy osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym.

49 W niniejszej sprawie pozwany uznał, że nie zachodziły okoliczności uzasadniające skorzystanie z dobrodziejstwa przepisu art. 174 ust. 2 uoze, przede wszystkim z uwagi na brak spełnienia drugiej przesłanki. Zaprezentowana przez Prezesa URE argumentacja odnośnie do oceny okoliczności warunkujących odstąpienie od wymierzenia kary, jest trafna i Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni ją podziela. Brak jest w danym przypadku podstaw do skorzystania z danej instytucji, skoro powód przekazał informacje o dokonanej w od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r. sprzedaży energii elektrycznej oraz realizacji obowiązków, o których mowa w art. 52 ust. 1 ustawy OZE w zakresie uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia lub świadectw pochodzenia biogazu rolniczego, względnie uiszczenia stosownych opłat zastępczych, dopiero po wszczęciu przez Prezesa URE postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, a więc zrealizował obowiązek już po tym, jak Prezes powziął wiadomość o wystąpieniu naruszenia. Tym samym, zgodnie z zasadami wykładni językowej, nie jest możliwe zastosowanie w niniejszej sprawie art. 174 ust. 2 uoze.

50 Zgodnie z art. 168 pkt 11a uoze i art. 170 ust. 4 pkt 1 uoze, w brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji kara za naruszenie, którego dopuścił się powód, została określona w stałej wysokości 10.000 zł, a zatem nie ma możliwości jej miarkowania, na przykład ze względu na sytuację finansową przedsiębiorcy. Taka konstrukcja przepisów wynikała z woli ustawodawcy.

51 Mając na uwadze powyższe rozważania prawne Sąd stwierdził, że skoro w niniejszej sprawie delikt administracyjny został popełniony, a wymierzona przez Prezesa URE kara odpowiada sankcji przewidzianej w ustawie, to zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wobec czego brak jest podstaw do jej uchylenia.

52 Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 479⁵³ § 1 k.p.c., wobec braku podstaw do uwzględnienia odwołania, Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

53 O kosztach postępowania rozstrzygnięto, zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c., zasadą odpowiedzialności za wynik procesu przyjmując, że powód - jako przegrywający sprawę – zobowiązany jest do zwrotu pozwanemu kosztów procesu, na które złożyło wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości 720 zł, ustalonej na podstawie § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

54 SSO Ewa Malinowska