Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r., XVII AmE 284/20
wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r., XVII AmE 284/20Otwórz w aplikacji
Tekst
1 Sygn. akt XVII AmE 284/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
2 Dnia 16 maja 2022 r.
3 Sąd Okręgowy w Warszawie, Wydział XVII Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
4 w składzie:
5 Przewodniczący - Sędzia SO Bogdan Gierzyński
6 Protokolant – sekretarz sądowy Magdalena Żabińska
7 po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2022 r. w Warszawie
8 na rozprawie
9 sprawy z odwołania (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.
10 przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
11 o wymierzenie kary pieniężnej
12 na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 31 lipca 2020 r., znak: (...)
13 I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości;
14 II. zasądza od pozwanego Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz powoda (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 1720 zł (tysiąc siedemset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
15 Sędzia SO Bogdan Gierzyński
16 Sygn. akt XVII AmE 284/20
Uzasadnienie
17 Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 31 lipca 2020 r., znak: (...), na podstawie art. 56 ust 2 i art. 56 ust. 1 pkt 3a, w związku z art. 11 i art. lid ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2020 r., poz. 833, ze zm.), w związku z § 5 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła (Dz.U. z 2007 r., Nr 133, poz. 924), oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256, ze zm.) w związku z art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu w dniu 8 października 2019 r., na podstawie art. 56 ust 1 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia przedsiębiorcy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kary pieniężnej za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. orzekł, że:
18 1. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. w dniach 10, 11 i 12 sierpnia 2015 r. w odniesieniu do punktu poboru energii zlokalizowanego pod adresem: K. (...), ul. (...) naruszyła obowiązek stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający z art. 11 i art. 11d ust 3 ustawy - Prawo energetyczne, co podlega karze pieniężnej określonej w art. 56 ust 1 pkt 3a tej ustawy.
19 2. Za działanie wymienione w punkcie 1 wymierzył przedsiębiorcy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 7.398,00 zł (słownie: siedem tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt osiem złotych).
20 3. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. w dniu 10 sierpnia 2015 r. w odniesieniu do punktu poboru energii zlokalizowanego pod adresem: L. (...), ul. (...) naruszyła obowiązek stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający z art. 11 i art. 11d ust 3 ustawy - Prawo energetyczne, co podlega karze pieniężnej określonej w art. 56 ust. 1 pkt 3a tej ustawy.
21 4. Za działanie wymienione w punkcie 3 wymierzył przedsiębiorcy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 1. 641,00 zł [słownie: jeden tysiąc sześćset czterdzieści jeden złotych).
22 5. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. w dniach 10 i 11 sierpnia 2015 r. w odniesieniu do punktu poboru energii zlokalizowanego pod adresem: K. (...), ul. (...) naruszyła obowiązek stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający z art. 11 i art. 11d ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, co podlega karze pieniężnej określonej w art. 56 ust 1 pkt 3a tej ustawy.
23 6. Za działanie wymienione w punkcie 5 wymierzył przedsiębiorcy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 1.412,00 zł (słownie: dwa tysiące czterysta dwanaście złotych).
24 7. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. w dniach 10, 11 i 31 sierpnia 2015 r. w odniesieniu do punktu poboru energii zlokalizowanego pod adresem: W. (...), Al. (...) naruszyła obowiązek. stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający z art. 11 i art. 11d ust 3 ustawy - Prawo energetyczne, co podlega karze pieniężnej określonej w art 56 ust 1 pkt 3a tej ustawy.
25 8. Za działanie wymienione w punkcie 7 wymierzył przedsiębiorcy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 1.735,00 zł (słownie: trzy tysiące siedemset trzydzieści pięć złotych).
26 9. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. w dniach 10, 11 i 12 sierpnia 2015 r. w odniesieniu do punktu poboru energii zlokalizowanego pod adresem: W. (...), (...), kod (...): (...) (Przyłącze I) naruszyła obowiązek stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający z art. 11 i art. 11d ust 3 ustawy - Prawo energetyczne, co podlega karze pieniężnej określonej w art 56 ust 1 pkt 3a tej ustawy.
27 10. Za działanie wymienione w punkcie 9 wymierzył przedsiębiorcy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 14 646,00 zł (słownie: czternaście tysięcy sześćset czterdzieści sześć złotych).
28 11. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. w dniach 10, 11 i 12 sierpnia 2015 r. w odniesieniu do punktu poboru energii zlokalizowanego pod adresem: W. (...), (...), kod (...): (...) (Przyłącze II) naruszyła obowiązek stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający z art. 11 i art. 11d ust 3 ustawy - Prawo energetyczne, co podlega karze pieniężnej określonej w art. 56 ust. 1 pkt 3a tej ustawy.
29 12. Za działanie wymienione w punkcie 11 wymierzył przedsiębiorcy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 12 573,00 zł (słownie: dwanaście tysięcy pięćset siedemdziesiąt trzy złote).
30 13. Łącznie za działania wymienione w punktach 1, 3, 5, 7, 9 i 11 wymierzył (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 42 405,00 zł (słownie: czterdzieści dwa tysiące czterysta pięć złotych).
31 Od powyższej decyzji odwołanie złożył (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. zaskarżając ją w całości, ti. co do kwoty 42.405.00 zł.
32 Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
33 I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, ti.:
34 a) art. 56 ust. 1 pkt 3a - Ustawy z dnia 10.04.1997 r. Prawo Energetyczne fDz.U. 2020.833. t.i.l - poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że powód ponosi odpowiedzialność za naruszenie wytycznych Operatora Systemu Przesyłowego - podczas gdy zgodnie z obowiązującym brzemieniem ustawy Prawo Energetyczne naruszenie samych wytycznych Operatora Systemu Przesyłowego nie podlega karze pieniężnej z art. 56 ust. 1 pkt. 3 a wobec braku literalnego wskazania wytycznych Operatora Systemu Przesyłowego jako podstawy prawnej kary pieniężnej w art. 11, art. lic ust. 3 lub art. 1 ld ust. 3 Ustawy Prawo Energetyczne;
35 b) naruszenie art. 56 ust. 3 i art. 56 ust. 6 - Ustawy z dnia 10.04.1997 r. Prawo Energetyczne IDz.U. 2020.833. t.j.) - poprzez ustalenie wysokości kary pieniężnej w nadmiernej wysokości wynikającej z przyjęcia, że w niniejszej sprawie zachodzi znaczny stopień szkodliwości czynu;
36 II. Naruszenie przepisów postępowania, ti.:
37 a) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 - Ustawy z dnia 10.04.1997 r. Prawo Energetyczne (Dz.U. 2020.833, t.j.) - poprzez zastosowanie wykładni rozszerzającej przepisu art. 56 ust. 1 pkt 3a Ustawy Prawo Energetyczne i nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej w okolicznościach nie objętych dyspozycją powyższego przepisu;
38 b) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 - Ustawy z dnia 10.04.1997 r. Prawo Energetyczne (Dz.U. 2020.833, t.j.) - poprzez rażące naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej polegające na przedstawieniu dowolnej i dostosowanej do potrzeb postępowania Urzędu Regulacji Energetyki - interpretacji treści i skutków decyzji o nałożeniu kary pieniężnej;
39 III. Maiąc powyższe na uwadze Odwołujący wniósł o:
40 1. uchylenie zaskarżonej Decyzji w całości - stosownie do treści art. 479⁴⁹Kodeksu postępowania cywilnego;
41 ewentualnie na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku -
42 2. zmianę zaskarżonej Decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie stosownie do treści art. 479⁴⁹ Kodeksu postępowania cywilnego;
43 3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
44 W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o:
45 1) oddalenie odwołania,
46 2) przeprowadzenie rozprawy,
47 3) na wypadek wyznaczenia posiedzenia przygotowawczego, zwolnienie na podstawie art. 205⁵ § 3 k.p.c Pozwanego (Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki) od obowiązku stawienia się na posiedzenie przygotowawcze, gdyż z okoliczności sprawy wynika, że udział pełnomocnika Pozwanego będzie wystarczający,
48 4) zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
49 Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
50 (...) S.A. ( (...)) w związku z obniżeniem dostępnych rezerw zdolności wytwórczych poniżej niezbędnych wielkości spowodowanych m. in. wyjątkowo wysokimi temperaturami i niskimi stanami wód w zbiornikach wodnych i rzekach, stwierdziły wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniu postanowień art. 3 pkt 16 d ustawy - Prawo energetyczne wprowadzając, na podstawie art. 11 c ust. 2 pkt 2 tej ustawy, od godz. 10:00 dnia 10 sierpnia 2015 r. ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. /okoliczność bezsporna/
51 W dniu 10 sierpnia 2015 r. (...) S.A., działając na podstawie art. 11 c ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, powiadomiły Ministra Gospodarki (obecnie: Minister Energii) i Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wystąpieniu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, podjętych działaniach i środkach w celu usunięcia tego zagrożenia i zapobieżenia jego negatywnym skutkom oraz zgłosiły Ministrowi Gospodarki konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawie art. 11 ust 7 ustawy - Prawo energetyczne w trybie wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia o wprowadzeniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej do dnia 31 sierpnia 2015 r. /okoliczność bezsporna/
52 Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku Ministra Gospodarki, Rada Ministrów wydała w dniu 11 sierpnia 2015 r. rozporządzenie w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. /okoliczność bezsporna/
53 Rozporządzenie to zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw pod poz. 1136 i wprowadziło wskazane wyżej ograniczenia w okresie od dnia 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do dnia 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00. /okoliczność bezsporna/
54 Na wezwanie Prezesa URE, (...) S.A. oraz (...) (...) Sp. z o.o. ( (...)), do których sieci (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. („Odbiorca”) jest przyłączona, przy pismach - odpowiednio - (...) S.A. z dnia 5 sierpnia 2016 r. o znaku: (...) oraz (...) (...) Sp. z o.o. z dnia 28 sierpnia 2017 r. o znaku: (...), przedstawili zbiorcze dane wskazujące na stopień niedostosowania się odbiorców ujętych w Planie wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej obowiązującym w dniach od 10 do 31 sierpnia 2015 r. do wprowadzonych ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.
55 W wyniku powyższej analizy dokumentów, Prezes URE powziął uzasadnione podejrzenie, że Odbiorca, we wskazanym przez (...) obiekcie Odbiorcy, nie dostosował się do wprowadzonych w dniach 10 - 31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, co może skutkować wymierzeniem kary pieniężnej, o której mowa jest w art. 56 ust. 1 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, w odniesieniu do punktów poboru energii elektrycznej:
56 1) K. (...), ul. (...) (przy (...)) (Załącznik nr 1 do zawiadomienia owszczęciu postępowania);
57 2) L. (...), ul. (...) (Załącznik nr 2 do zawiadomienia o wszczęciu postępowania);
58 3) K. (...), ul. (...) (Załącznik nr 3 do zawiadomienia o wszczęciu postępowania);
59 4) W. (...), (...), kod (...): (...) (Załącznik nr 4 do zawiadomienia o wszczęciu postępowania);
60 5) W. (...), (...), kod (...): (...) (Przyłącze I; Załącznik nr 5 do zawiadomienia o wszczęciu postępowania);
61 6) W. (...), (...), kod (...): (...) (Przyłącze II; Załącznik nr 6 do zawiadomienia o wszczęciu postępowania).
62 W okresie od 10 do 31 sierpnia 2015 r. (...) dostarczali Odbiorcy energię elektryczną:
63 1) dla (...) w lokalizacji: K. (...), ul. (...) - (...) S.A. na podstawie Umowy o świadczenie usług dystrybucji nr (...) z dnia 26 lipca 2010 r. wraz z Aneksem nr (...) z dnia 18 sierpnia 2014 r. dotyczące obiektu „(...)
64 2) dla (...) w lokalizacji: L. (...), ul. (...) - (...) S.A. na podstawie Umowy o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej nr (...) z dnia 18 października 2012 r.;
65 3) dla (...) w lokalizacji: K. (...), ul. (...) - (...) SA na podstawie Umowy o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej nr (...) z dnia 8 grudnia 2009 r.;
66 4) dla (...) w lokalizacji: W. (...), Al. (...), kod (...): (...) - (...) (...) Sp. z o.o. na podstawie Umowy o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej nr (...) z dnia 14 grudnia 2010 r. wraz z Aneksem nr 1 do umowy o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej nr (...) z dnia 14.12.2010 r. zawartym w grudniu 2013 r.;
67 5) dla (...) w lokalizacji: W. (...), (...), kod (...): (...) oraz (...): (...) - (...) (...) Sp. z o.o. na podstawie Umowy o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej nr(...) z dnia 29 stycznia 2010 r.
68 Z kopii dokumentów przedłożonych w toku postępowania przez (...) wynika, że Odbiorca został zapoznany z planami ograniczeń, co potwierdzają następujące kopie pism i wyjaśnienia (...) S.A.:
69 1) dla (...) w lokalizacji: K. (...), ul. (...) - pismo z dnia 15 lipca 2014 r. o znaku (...) dotyczące: „planu wprowadzania ograniczeń w poborze energii elektrycznej obowiązującego w okresie od 1 września 2014 do 31 sierpnia 2015 dla (...) (...), (...) (...) (...)’, zaadresowane do: „(...) (...) SPÓŁKA Z O.O. UL. (...) (...) (...)”. Dodatkowo operator przedłożył następujące oświadczenie z dnia 23 stycznia 2020 r. „Oświadczamy, że kopia załączonego pisma informującego o planie ograniczeń na okres 01.09.2014 - 31.08.2015 została wydrukowana na potrzeby postępowania URE z kopii zachowanej w systemie informatycznym. Pismo o treści jak w załączniku zostało wysłane do klienta listem poleconym w dniu 31.07.2014 r." oraz poinformował, że nie otrzymał zwrotu listu od operatora pocztowego, w dowód czego załączył wydruk z systemu kontroli obiegu kancelaryjnego zawierający m.in. następujące informacje o korespondencji wychodzącej:
70 a) adresat: (...) SPÓŁKA Z O.O.,
71 b) kod pocztowy, miasto: (...) (...),
72 c) ulica, nr domu: UL. (...),
73 d) rodzaj listu: FIRMOWA POLECONA, ej data wysłania: 2014-07-31,
74 e) data zwrotu: [puste miejsce],
75 f) dotyczy: PLANU WPROWADZANIA OGRANICZEŃ W POBORZE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W OKRESIE OD 01.09.2014 DO 31.08.2015;
76 2) dla (...) w lokalizacji: L. (...), ul. (...) - pismo z dnia 31 lipca 2014 r. o znaku: (...) dotyczące: „planu wprowadzania ograniczeń w poborze energii elektrycznej obowiązującego w okresie od 1 września 2014 do 31 sierpnia 2015 dla odbiorcy- nr umowy (...) ( n), zaadresowane do: (...) Sp. z o.o. ul (...) (...)-(...) W.". Operator wyjaśnił, że pismo zostało nadane listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru, przy czym nie otrzymał zwrotu listu od operatora pocztowego. Dodatkowo operator przedłożył wydruk z systemu kontroli obiegu kancelaryjnego potwierdzający nadanie korespondencji zawierający m.in. następujące informacje o korespondencji wychodzącej:
77 a) tytuł dokumentu: DOTYCZY PLANU WPROWADZANIA OGRANICZEŃ W POBORZE ENERGII ELEKTRYCZNEJ,
78 b) numer kancelaryjny: (...),
79 c) wybrani odbiorcy zewnętrzni pisma: (...) SPÓŁKA Z O.O., Polska, (...) (...), (...),
80 d) data wysyłki pisma zewnętrznego: 2014-08-01,
81 e) status: Wysłane;
82 3) dla (...) w lokalizacji: K. (...), ul. (...) - pismo z dnia 30 lipca 2014 r. o znaku: (...), zaadresowane do: „(...) (...) ( (...) SPÓŁKA Z O.O. UL. (...) (...) (...)”, dotyczące: „planu wprowadzania ograniczeń w poborze energii elektrycznej obowiązującego w okresie od 1 września 2014 do 31 sierpnia 2015 roku”; ODBIORCA: „(...)” K. ul. (...). Operator wyjaśnił, że pismo zostało nadane listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru, przy czym nie otrzymał zwrotu listu od operatora pocztowego. Dodatkowo operator przedłożył wydruk z systemu kontroli obiegu kancelaryjnego potwierdzający nadanie korespondencji zawierający m.in. następujące informacje o korespondencji wychodzącej:
83 a) tytuł dokumentu: Dot planu wprowadzenia ograniczeń w poborze energii elektrycznej,
84 b) numer kancelaryjny: (...),
85 c) data wysyłki pisma zewnętrznego: 2014-07-30,
86 d) status: Wysłane;
87 Operator wskazał ponadto, iż pomimo, że jako adresata wskazano „(...) (...) ( (...)) SPÓŁKA Z O.O.”, to należy zauważyć, iż pod jednym adresem znajduje się kilka powiązanych ze sobą kapitałowo i funkcjonalnie podmiotów o podobnych nazwach. Co więcej, w toku niniejszego postępowania, stwierdzono, że na zwrotnych potwierdzeniach odbioru pism Prezesa URE kierowanych do Odbiorcy ( (...) Sp. z o.o.) widnieje następujący stempel potwierdzający doręczenie: (...) Sp. z o.o. /WPŁYNĘŁO/[data]. Stąd wniosek, że korespondencja jest przyjmowana przez wspólną kancelarię, a następnie rozdysponowywana jest do poszczególnych podmiotów zgodnie z jej treścią.
88 4) oraz umowy na podstawie których (...) (...) Sp. z o.o. elektryczną Odbiorcy:
89 1) Aneks nr 1 do umowy o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej nr (...)z dnia 14.12.2010 r. zawarty w grudniu 2013 r., w którym w § 1 od dnia 1 stycznia 2014 r. m.in. wprowadzono nową postać pkt. 2 Załącznika nr 3, który zawiera „Plan ograniczeń mocy obiektu";
90 2) Załącznik nr 3 do Umowy o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej nr (...) zawartej w dniu 29 stycznia 2010 r., w którym w punkcie 2 zawarto „Plan ograniczeń mocy obiektu".
91 Plany ograniczeń dla 3 (...) w 3 różnych lokalizacjach (operator: (...) SA) zostały przesłane drogą pocztową, a plany ograniczeń dla pozostałych 3 (...) w 2 różnych lokalizacjach (operator: (...) (...) Sp. z o.o.) stanowią element umowy o świadczenie usług dostarczania energii elektrycznej. W przypadku (...) (...) Sp. z o.o., przyjął on model zapoznania Odbiorcy z planami ograniczeń poprzez zawarcie ich w umowach (Załącznik nr 3), co jest dopuszczalną formą zgodnie z § 11 rozporządzenia. /okoliczność podnoszona przez pozwanego/
92 Odbiorca (powód), w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu niniejszego postępowania administracyjnego, podniósł, że nie został zapoznany przez (...) z planami ograniczeń dla żadnej z ww. lokalizacji.
93 Zgodnie z wymienionymi powyżej dokumentami, w okresie wprowadzonych ograniczeń w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. Odbiorcę obowiązywały następujące wartości stopni zasilania:
94 1) dla (...) w lokalizacji: K. (...), ul. (...) (jednakowe dla każdego miesiąca roku i każdej godziny doby):
95 3)
96 Dopuszczalny pobór mocy elektrycznej wg stopni zasilania w MW
97 11
98 12
99 13
100 14
101 15
102 16
103 17
104 18
105 19
106 20
107 0,400
108 0,360
109 0,310
110 0,270
111 0,220
112 0,180
113 0,130
114 2) dla (...) w lokalizacji: L. (...), ul. (...) (jednakowe dla każdego miesiąca roku i każdej godziny doby):
115 2) dla (...) w lokalizacji: L. (...), ul. (...) (jednakowe dla każdego miesiąca roku i każdej godziny doby):
116 2) dla (...) w lokalizacji: (...) (...), ul. (...) (jednakowe dla każdego miesiąca roku i każdej godziny doby):
117 2) dla (...) w lokalizacji: (...)-220, ul. (...) (jednakowe dla każdego miesiąca roku i każdej godziny doby):
118 Dopuszczalny pobór mocy elektrycznej wg
119 stopni zasilania w MW
120 11
121 12
122 13
123 14
124 15
125 16
126 17
127 18
128 19
129 20
130 0,340
131 0,315
132 0,290
133 0,265
134 0,240
135 0,215
136 0,190
137 0,165
138 0,140
139 0,100
140 dla (...) w lokalizacji: (...)-300, ul. (...) (jednakowe dla każdego miesiąca roku i każdej godziny doby):
141 Dopuszczalny pobór mocy elektrycznej wg stopni zasilania w MW
142 11
143 12
144 13
145 14
146 15
147 16
148 17
149 18
150 19
151 20
152 0,350
153 0,330
154 0,300
155 0,300
156 0,250
157 0,220
158 0,200
159 0,150
160 0,100
161 0,000
162 4) dla (...) w lokalizacji: W. (...), Al. (...) (jednakowe dla każdego miesiąca roku i każdej godziny doby):
163 Dopuszczalny pobór mocy elektrycznej wg stopni zasilania w MW
164 11
165 12
166 13
167 14
168 15
169 16
170 17
171 18
172 19
173 20
174 0,420
175 0,400
176 0,380
177 0,360
178 0,340
179 0,320
180 0,300
181 0,280
182 0,260
183 0,250
184 5) dla (...) w lokalizacji: W. (...), (...), kod (...): (...) (jednakowe dla każdego miesiąca roku i każdej godziny doby):
185 Dopuszczalny pobór mocy elektrycznej wg stopni zasilania w MW
186 11
187 12
188 13
189 14
190 15
191 16
192 17
193 18
194 19
195 20
196 0,450
197 0,400
198 0,350
199 0,300
200 0,250
201 0,200
202 0,150
203 0,100
204 0,075
205 0,050
206 6) dla (...) w lokalizacji: W. (...), (...), kod (...): (...) (jednakowe dla każdego miesiąca roku i każdej godziny doby):
207 Dopuszczalny pobór mocy elektrycznej wg stopni zasilania w MW
208 11
209 12
210 13
211 14
212 15
213 16
214 17
215 18
216 19
217 20
218 0,450
219 0,400
220 0,350
221 0,300
222 0,250
223 0,200
224 0,150
225 0,100
226 0,075
227 0,050
228 Odbiorca przekroczył obowiązujące go - zgodnie z Planami wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wartości poboru mocy. Wartość przekroczenia dopuszczalnego poboru mocy [MW w godzinie] w poszczególnych (...) wyniosła:
229 1 obiekt Odbiorcy pod adresem: K. (...), ul. (...):
230 a) 10 sierpnia 2015 r. łącznie 1,8431223 (MW w godzinie);
231 b) 11 sierpnia 2015 r. łącznie 0,5177897 (MW w godzinie};
232 c) 12 sierpnia 2015 r. łącznie 0,1054000 (MW w godzinie}.
233 Łącznie dla wyżej wymienionego okresu Odbiorca przekroczył we wskazanej lokalizacji 2,4663120 MW w godzinie obowiązujące go wartości stopni zasilania.
234 2 obiekt Odbiorcy pod adresem: L. (...), ul. (...): a} 10 sierpnia 2015 r. łącznie 0,5472000 (MW w godzinie}.
235 3 obiekt Odbiorcy pod adresem: K. (...), ul. (...):
236 a) 10 sierpnia 2015 r. łącznie 0,7927200 (MW w godzinie);
237 b} 11 sierpnia 2015 r. łącznie 0,0115200 (MW w godzinie}.
238 Łącznie dla wyżej wymienionego okresu Odbiorca przekroczył we wskazanej lokalizacji 0,8042400 MW w godzinie obowiązujące go wartości stopni zasilania.
239 4 obiekt Odbiorcy pod adresem: W. (...) Al. (...):
240 a) 10 sierpnia 2015 r. łącznie 1,1807000 (MW w godzinie};
241 b) 11 sierpnia 2015 r. łącznie 0,0235000 (MW w godzinie};
242 c) 31 sierpnia 2015 r. łącznie 0,0411000 (MW w godzinie}.
243 Łącznie dla wyżej wymienionego okresu Odbiorca przekroczył we wskazanej lokalizacji 1,2453000 MW w godzinie obowiązujące go wartości stopni zasilania.
244 5 (...): (...) pod adresem: (...) (...), (...), kod:
245 a) 10 sierpnia 2015 r. łącznie 3,4192500 (MW w godzinie};
246 b) 11 sierpnia 2015 r. łącznie 1,1717500 (MW w godzinie};
247 c) 12 sierpnia 2015 r. łącznie 0,2910000 (MW w godzinie}.
248 Łącznie dla wyżej wymienionego okresu Odbiorca przekroczył we wskazanej lokalizacji 4,8820000 MW w godzinie obowiązujące go wartości stopni zasilania.
249 6 (...): (...) pod adresem: W. (...), (...), kod (...)::
250 a) 10 sierpnia 2015 r. łącznie 2,3505000 (MW w godzinie};
251 b) 11 sierpnia 2015 r. łącznie 1,4432500 (MW w godzinie};
252 c) 12 sierpnia 2015 r. łącznie 0,3975000 (MW w godzinie}.
253 Łącznie dla wyżej wymienionego okresu Odbiorca przekroczył we wskazanej lokalizacji 4,1912500 MW w godzinie obowiązujące go wartości stopni zasilania.
254 Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym oraz twierdzeń stron, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane. Powód nie kwestionował w odwołaniu faktu naruszenia obowiązku stosowania się do ograniczeń.
255 Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje.
256 Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
257 W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 P.e, w przypadku zagrożenia:
258 1. bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej polegającego na długookresowym braku równowagi na rynku paliwowo - energetycznym,
259 2. bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej,
260 3. bezpieczeństwa osób,
261 4. wystąpieniem znacznych strat materialnych
262 - na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części mogą być wprowadzone na czas oznaczony ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła.
263 Ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła (art. 11 ust. 3 P.e.) polegają na:
264 1) ograniczeniu maksymalnego poboru mocy elektrycznej oraz dobowego poboru energii elektrycznej;
265 2) zmniejszeniu lub przerwaniu dostaw ciepła.
266 W myśl art. 11 ust. 7 P.e., Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw energii (poprzednio: ministra gospodarki), w drodze rozporządzenia, może wprowadzić na czas oznaczony, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części, ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej i ciepła, w przypadku wystąpienia zagrożeń, o których mowa w ust. 1.
267 Z kolei zgodnie z art. 11c ust. 2 P.e., w przypadku powstania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego:
268 1) podejmuje we współpracy z użytkownikami systemu elektroenergetycznego, w tym z odbiorcami energii elektrycznej, wszelkie możliwe działania przy wykorzystaniu dostępnych środków mających na celu usunięcie tego zagrożenia i zapobieżenie jego negatywnym skutkom;
269 2) może wprowadzić ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części do czasu wejścia w życie przepisów wydanych na podstawie art. 11 ust. 7, lecz nie dłużej niż na okres 72 godzin.
270 Natomiast zgodnie z treścią art. 11c ust. 3 P.e., operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego niezwłocznie powiadamia ministra właściwego do spraw energii (poprzednio: ministra gospodarki) oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wystąpieniu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, podjętych działaniach i środkach w celu usunięcia tego zagrożenia i zapobieżenia jego negatywnym skutkom oraz zgłasza konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawie art. 11 ust. 7.
271 W art. 11d ust. 3 P.e. przewidziano z kolei, że w okresie występowania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej operatorzy systemu elektroenergetycznego mogą wprowadzać ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w zakresie niezbędnym do usunięcia tego zagrożenia.
272 Szczegółowe zasady i tryb wprowadzania ograniczeń w dostawach i poborze energii elektrycznej określa rozporządzenie Rady Ministrów z 23 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła.
273 Zgodnie zaś z § 5 pkt 1 rozporządzenia, ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub w dostarczaniu ciepła dotyczą każdego z odbiorców energii elektrycznej – dla których wielkość mocy umownej określonej w umowach ustalona została powyżej 300 kW i którzy nie podlegają ochronie przed wprowadzonymi ograniczeniami na podstawie § 6 ust. 1 rozporządzenia. Zaś w świetle tego ostatniego przepisu, ochronie przed wprowadzanymi ograniczeniami podlegają odbiorcy energii elektrycznej w ciągu całego roku, dla których wielkość mocy umownej określonej w zawartej umowie sprzedaży, umowie o świadczenie usług przesyłania albo dystrybucji lub umowie kompleksowej ustalona została poniżej 300 kW oraz:
274 1. szpitale i inne obiekty ratownictwa medycznego;
275 2. obiekty wykorzystywane do obsługi środków masowego przekazu o zasięgu krajowym;
276 3. porty lotnicze;
277 4. obiekty międzynarodowej komunikacji kolejowej;
278 5. obiekty wojskowe, energetyczne oraz inne o strategicznym znaczeniu dla funkcjonowania gospodarki lub państwa, określone w przepisach odrębnych;
279 6. obiekty dysponujące środkami technicznymi służącymi zapobieganiu lub ograniczaniu emisji, negatywnie oddziaływujących na środowisko.
280 Stosownie natomiast do § 8 ust. 1 i 2 i 6 rozporządzenia, wielkości określające poziomy wprowadzanych ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej poprzez ograniczenie poboru mocy ujęte są w planach wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, które podlegają corocznej aktualizacji. Plan taki opracowywany jest przez operatorów systemów przesyłowych uzgadnianych z Prezesem URE na podstawie planów wprowadzania ograniczeń opracowywanych przez operatorów systemów dystrybucyjnych.
281 Z kolei w myśl § 10 rozporządzenia, umowy zawarte przez przedsiębiorstwa energetyczne z odbiorcami zawierają maksymalne ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej ujęte w planach ograniczeń i określają sposób powiadamiania o obowiązujących stopniach zasilania.
282 Rozporządzenie Rady Ministrów z 23 lipca 2007 r. w § 11 i § 12 określa sposób informowania odbiorców z planami ograniczeń i ograniczeniami w poborze energii elektrycznej.
283 Według pierwszego z wymienionych przepisów, operatorzy oraz przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie zaopatrzenia w ciepło zapoznają odbiorców z planami ograniczeń przez ogłoszenia zamieszczane w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości lub w formie elektronicznej na swojej stronie internetowej albo w formie ustalonej w umowach, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy, co najmniej na 30 dni przed dniem obowiązywania ograniczeń.
284 Natomiast zgodnie z treścią § 12:
285 1. Ograniczenia w poborze energii elektrycznej są realizowane przez odbiorców stosownie do komunikatów operatorów o obowiązujących stopniach zasilania.
286 2. Komunikaty operatorów o obowiązujących stopniach zasilania, o których mowa w § 9, wprowadzanych jako obowiązujące w najbliższych 12 godzinach i przewidywanych na następne 12 godzin, są ogłaszane w radiowych komunikatach energetycznych w programie (...) o godzinie 755 i 1955 oraz na stronach internetowych operatorów i przedsiębiorstw energetycznych wykonujących działalność gospodarczą w zakresie zaopatrzenia w ciepło, które obowiązują w czasie określonym w tych komunikatach.
287 3. W przypadku zróżnicowania wprowadzonych ograniczeń w poborze energii elektrycznej, w stosunku do stopni zasilania ogłoszonych w komunikatach radiowych, operatorzy powiadamiają odbiorców indywidualnie w formie pisemnej lub w sposób określony w umowach, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy, albo za pomocą innego środka komunikowania się w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.
288 4. Powiadomienia, o których mowa w ust. 3, są dla odbiorcy obowiązujące w pierwszej kolejności w stosunku do powiadomień ogłaszanych w komunikatach radiowych.
289 Przechodząc do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że niekwestionowane pozostaje, że powód jest odbiorcą energii elektrycznej, którego dotyczą ograniczenia w poborze mocy i jednocześnie nie mają do niego zastosowania wyłączenia z § 6 rozporządzenia wskazywanego wyżej.
290 Powód w związku z tym był co do zasady zobowiązany zastosować się nie tylko do ograniczeń wprowadzonych przez Operatora Systemu Przesyłowego (tj. (...)) w dniu 10 sierpnia 2015 r., ale również do ograniczeń wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, które wprowadziło te ograniczenia w okresie od 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00.
291 W sprawie ustalono, że powód przekroczył pobór energii, gdzie wartość przekroczenia przez Odbiorcę dopuszczalnego poboru mocy [MW w godzinie] w poszczególnych dniach:
292 1 obiekt Odbiorcy pod adresem: K. (...), ul. (...):
293 a) 10 sierpnia 2015 r. łącznie 1,8431223 (MW w godzinie);
294 b) 11 sierpnia 2015 r. łącznie 0,5177897 (MW w godzinie};
295 c) 12 sierpnia 2015 r. łącznie 0,1054000 (MW w godzinie}.
296 Łącznie dla wyżej wymienionego okresu Odbiorca przekroczył we wskazanej lokalizacji 2,4663120 MW w godzinie obowiązujące go wartości stopni zasilania.
297 2 obiekt Odbiorcy pod adresem: L. (...), ul. (...): a} 10 sierpnia 2015 r. łącznie 0,5472000 (MW w godzinie}.
298 3 obiekt Odbiorcy pod adresem: K. (...), ul. (...):
299 a) 10 sierpnia 2015 r. łącznie 0,7927200 (MW w godzinie);
300 b} 11 sierpnia 2015 r. łącznie 0,0115200 (MW w godzinie}.
301 Łącznie dla wyżej wymienionego okresu Odbiorca przekroczył we wskazanej lokalizacji 0,8042400 MW w godzinie obowiązujące go wartości stopni zasilania.
302 4 obiekt Odbiorcy pod adresem: W. (...), Al. (...):
303 a) 10 sierpnia 2015 r. łącznie 1,1807000 (MW w godzinie};
304 b) 11 sierpnia 2015 r. łącznie 0,0235000 (MW w godzinie};
305 c) 31 sierpnia 2015 r. łącznie 0,0411000 (MW w godzinie}.
306 Łącznie dla wyżej wymienionego okresu Odbiorca przekroczył we wskazanej lokalizacji 1,2453000 MW w godzinie obowiązujące go wartości stopni zasilania.
307 5 (...): (...) pod adresem: W. (...), (...), kod:
308 a) 10 sierpnia 2015 r. łącznie 3,4192500 (MW w godzinie};
309 b) 11 sierpnia 2015 r. łącznie 1,1717500 (MW w godzinie};
310 c) 12 sierpnia 2015 r. łącznie 0,2910000 (MW w godzinie}.
311 Łącznie dla wyżej wymienionego okresu Odbiorca przekroczył we wskazanej lokalizacji 4,8820000 MW w godzinie obowiązujące go wartości stopni zasilania.
312 6 (...): (...) pod adresem: W. (...), (...), kod (...)::
313 a) 10 sierpnia 2015 r. łącznie 2,3505000 (MW w godzinie};
314 b) 11 sierpnia 2015 r. łącznie 1,4432500 (MW w godzinie};
315 c) 12 sierpnia 2015 r. łącznie 0,3975000 (MW w godzinie}.
316 Łącznie dla wyżej wymienionego okresu Odbiorca przekroczył we wskazanej lokalizacji 4,1912500 MW w godzinie obowiązujące go wartości stopni zasilania.
317 Powód w toku postępowania administracyjnego i sądowego nie zakwestionował powyższych naruszeń.
318 Sporny w sprawie pozostawał jednakże zarzut powoda, podnoszony już w toku postępowania administracyjnego, że Odbiorca nie otrzymał od Operatora Planu ograniczeń, pomimo tego, że w przedstawianych dokumentów wynikało, że przesyłki zostały przez Operatora wysłane, a także zawarte w umowach.
319 Pozwany wskazywał w zaskarżonej decyzji m.in., że nawet gdyby przyjąć za prawdziwe twierdzenia powoda, że nie doręczono mu planów ograniczeń wskazywał, że powinien on zwrócić się o to do (...) w sytuacji, gdyby ich nie otrzymał, ponieważ plany takie sporządzane były i wysyłane corocznie. Powinien także zadbać o to, żeby w planach uwzględniono moc bezpieczną na poziomie zapewniającym prawidłowe funkcjonowanie prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w przypadku wprowadzenia ograniczeń w poborze energii, albowiem to do przedsiębiorcy należało zapewnienie jego przedsiębiorstwu prawidłowego funkcjonowania. Z tym stanowiskiem Sąd nie może się zgodzić, albowiem (...) jest zobowiązany do doręczenie Odbiorcy Planu ograniczeń i do jego kompetencji należy realizacja tego obowiązku, dlatego nie może zdaniem Sądu powoływać się na brak reakcji Odbiorcy w razie ewentualnego zaniechania realizacji swojego obowiązku jako dystrybutora sieci energii elektrycznej. Bezsprzecznie już na etapie postępowania administracyjnego powód podnosił brak doręczenia mu aktualnego Planu ograniczeń, zaś w ramach postępowania z odwołania od zaskarżonej decyzji powód winien udowodnić, że doręczenie takie miało miejsce, tym samym obalając twierdzenia powoda w tym zakresie. W niniejszej sprawie powód nie udowodnił faktu, mając na względzie zasadę ciężaru dowodu na podstawie art. 6 k.c., na który się powołuje, tj. nie udowodnił faktu doręczenie, a tym samym odebrania przez powoda aktualnego Planu ograniczeń. Dokonując rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie Sąd nie może kierować się domniemaniem doręczenia istotnego z punktu widzenia dowodu, stanowiącego podstawę dokonywanych ustaleń, w szczególności gdy doręczenie takie jest kwestionowane.
320 Stwierdzić należy w tym miejscu, że karze pieniężnej nie podlegają przekroczenia mające miejsce w dniach 10 i 11 sierpnia 2015 r.
321 Na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e., Prezes URE jest uprawniony do nałożenia kary pieniężnej na podmiot, który nie stosuje się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawie art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3.
322 Ustawodawca, co istotne, przewidział sankcje za niezastosowanie się do ściśle określonych, konkretnych ograniczeń, tj. wprowadzonych w oparciu o wymienione enumeratywnie przepisy art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3 P.e., a nie ogólnie za każdy przypadek niezastosowania się do tego rodzaju ograniczeń.
323 Przepis art. 11 P.e. dotyczy ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzanych w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, co oznacza, że oparcie zaskarżonej decyzji na tej podstawie prawnej było nieprawidłowe, gdyż powodowi zarzucono niezastosowanie się do ograniczeń w dniu 10 sierpnia 2015 r., podczas gdy ograniczenia wprowadzone przez Radę Ministrów obowiązywały w okresie od 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00.
324 Jeśli chodzi o art. 11c ust. 3 P.e. - który nie został wprawdzie przywołany jako podstawa prawna decyzji kwestionowanej w niniejszej sprawie - to przepis ten nie stanowi samoistnej podstawy do wprowadzenia ograniczeń. Dotyczy on bowiem obowiązków informacyjnych operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego w związku z wystąpieniem zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, a także obowiązku zgłoszenia konieczności wprowadzenia ograniczeń w trybie art. 11 ust. 7, tj. w trybie rozporządzenia Rady Ministrów.
325 Sankcja za niedopełnienie przez operatora wskazanych obowiązków została przewidziana w art. 56 ust. 1 pkt 1c P.e. W ocenie Sądu, odesłanie w art. 56 ust. 3a P.e. do przepisu art. 11c ust. 3 P.e. jest „puste”, a zatem mamy w tym przypadku do czynienia z ewidentnym błędem ustawodawcy. W związku z powyższym przepis ten nie daje podstaw do nałożenia na jakikolwiek podmiot, jakichkolwiek ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.
326 Pozwany oparł zaskarżoną decyzję także na art. 11d ust. 3 P.e., co zdaniem Sądu było bezpodstawne. Wbrew bowiem twierdzeniom organu, przepis ten nie stanowi rozwinięcia uprawnień OSP wskazanych w art. 11c ust. 2 P.e., poprzez określenie sposobu realizacji wprowadzonych ograniczeń. Norma ta dotyczy możliwości ograniczenia przez operatorów systemu elektroenergetycznego, a nie OSP, świadczonych przez nich usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w zakresie niezbędnym do usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa dostaw.
327 W konsekwencji powyższego, Sąd Okręgowy stwierdza, że przepisy art. 11c ust. 3 P.e. oraz art. 11d ust. 3 P.e. nie stanowią samoistnej podstawy prawnej wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w trybie polecenia OSP.
328 Podstawę taką stanowi przepis art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e., nie uwzględniony wszakże w treści art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e. Oznacza to, że odesłanie zawarte w danym zakresie w ostatnim z wymienionych przepisów, przyznającym Prezesowi URE kompetencję do wymierzenia kary pieniężnej, jest błędne.
329 W ocenie Sądu nałożenie tej kary w przypadku niezastosowania się do ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e., wymagałoby zastosowania przez organ wykładni rozszerzającej art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e., co zdaniem Sądu, należy uznać za niedopuszczalne.
330 Kary pieniężne, wymierzane na podstawie ustawy Prawo energetyczne, stanowią rodzaj sankcji administracyjno-karnej. Przepisy o charakterze administracyjno-karnym, przewidujące kary pieniężne za określone naruszenia, winny zaś być stosowane przez organy administracji publicznej w sposób ścisły i precyzyjny, tzn. dokładnie odpowiadający normie prawnej bez stosowania wykładni rozszerzającej, analogii, czy domniemań (tak trafnie M. Sachajko [w:] red. M. Swora, Z. Muras, Prawo energetyczne, tom II, Komentarz do art. 12-72, Warszawa 2016, s. 883).
331 W tym kontekście, konstrukcja przepisu art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e. budzi istotne zastrzeżenia w zakresie spełniania zasady określoności czynów zabronionych pod groźbą kary (nullum crimen, nulla poena sine lege). Zasada ta w demokratycznym państwie prawnym stanowi jeden z filarów ochrony karnoprawnej, która zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, winna być stosowana także w przypadku odpowiedzialności za delikty administracyjne, w tym także te, które zostały unormowane w ustawie Prawo energetyczne. Ustawowe formułowanie przepisów o charakterze represyjnym musi w pełni odpowiadać zasadzie określoności, co oznacza, że ustawa musi w sposób kompletny, jasny, jednoznaczny i precyzyjny definiować wszelkie znamiona czynów zagrożonych karą. Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za swój, pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w uzasadnieniu wyroku z 1 czerwca 2004 r. w sprawie o sygn. akt GSK 30/04, zgodnie z którym przy egzekwowaniu obowiązku, kształtowanego normą prawa administracyjnego materialnego, za którego naruszenie przewidziana jest administracyjna kara pieniężna, muszą być zachowane bezwzględnie zasady interpretacji i stosowania norm o charakterze restrykcyjnym ukształtowane w dziedzinie prawa karnego, zwłaszcza zasada prymatu wykładni językowej przed innymi rodzajami wykładni (System Informacji Prawnej LEX nr 799784).
332 W ocenie Sądu Okręgowego, nie budzi wątpliwości, że w odniesieniu do przepisu art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e., powyższe kryteria, w tym wymóg kompletności i jednoznaczności w formułowaniu przez ustawodawcę przesłanek normatywnych kary pieniężnej, nie został spełniony.
333 Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstawy prawnej do nałożenia kary pieniężnej za niezastosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na polecenie OSP, w dniach 10 i 11 sierpnia 2015 r., w oparciu o przepis art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e., konieczne było uchylenie decyzji wymierzającej powodowi karę pieniężną za niezastosowanie się do ograniczeń.
334 W piśmie wszczynającym postępowanie jako podstawa jego wszczęcia oraz ewentualnego nałożenia kary za przekroczenie ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej art. 56 ust. 1 pkt 3a ustawy ogranicza możliwość zastosowania kary pieniężnej za niezastosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, jedynie do tych ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11, art. 11c ust. 3 (podstawa prawna wydania rozporządzenia - odesłanie puste) lub art. 11d ust. 3 tej ustawy. Regulacja ta nie zawiera natomiast podstawy prawnej do stosowania kar za naruszenie ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 ustawy, tj. ograniczeń wprowadzanych przez operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego na okres nie dłuższy niż 72 godziny, a właśnie w ten sposób wprowadzone zostały pierwotnie - w dniach 10 i 11 sierpnia 2015 r. - ograniczenia przez (...) S.A.
335 Wobec powyższego, poprzez bezpodstawne zastosowanie art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e. jako podstawy nałożenia kary za naruszenie przez powoda obowiązków wynikających z wprowadzenia przez (...) S.A. ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e., który to artykuł nie jest objęty sankcją z art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e., należało uznać za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji w tym zakresie.
336 W świetle powyższego należało uznać, że naruszenie ograniczenia wprowadzonego art. 11c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetyczne nie jest równoznaczne z naruszeniem ograniczenia wprowadzonego na podstawie art. 11d ust. 3 tej ustawy.
337 W ocenie Sądu brak jest zatem podstaw do nałożenia na powoda kary na podstawie art. 56 ust. 3a ustawy Prawo energetyczne za naruszenia ograniczenia wprowadzone na innej podstawie niż wymienione w niniejszym przepisie. Sąd podziela stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2008 r., III SK 3/08, że skoro kara pieniężna stanowi sankcję, dolegliwość, i to znaczną, dla przedsiębiorcy, to odnoszą się do niej pewne najbardziej podstawowe zasady stosowania sankcji. Nie jest w związku z tym dopuszczalne stosowanie wykładni rozszerzającej w zakresie definiowania czynu, za który przewidziana jest sankcja w postaci kary pieniężnej.
338 W odniesieniu do niedostosowania się przez powoda do ograniczeń w dostarczaniu i poborze mocy w dniu 12 sierpnia 2015 r., zważyć należało, że Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 11 sierpnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej (Dz.U. z 2015 r., poz.1136) wprowadziła od dnia 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do dnia 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej dla odbiorców energii elektrycznej o mocy umownej powyżej 300 kW. Podstawą wprowadzonego ograniczenia był przepis art.11 ustawy Prawo energetyczne, a zatem norma wskazana w dyspozycji art.56 ust. 3a ustawy Prawo energetyczne.
339 Dla zasadności nałożenia kary pieniężnej za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawie art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3 nie ma znaczenia, czy pobór mocy (wartość przekroczenia) mógł stanowić realne zagrożenie bezpieczeństwa pracy sieci elektroenergetycznej kraju. Celem wprowadzanych ograniczeń jest zbilansowanie mocy w sieci elektroenergetycznej kraju. W konsekwencji, wobec braku podstawy prawnej do nałożenia kary pieniężnej za niezastosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na polecenie OSP w oparciu o przepis art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e. należało uchylić zaskarżoną decyzję w tym zakresie.
340 Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd Okręgowy na podstawie art. 479⁵³ § 2 k.p.c. uchylił zaskarżoną decyzję w całości, uznając, iż ze względu na nałożenie na powoda kary pieniężnej w jednej kwocie bez wskazania jej wysokości z tytułu naruszenia za każdy dzień, dla wskazanych w decyzji szeregu punktów poboru energii elektrycznej, nie było możliwości wydania wyroku kształtującego, uwzględniającego naruszenie, które zaistniało po wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2015 r.
341 O kosztach procesu, Sąd orzekł stosownie do wyników postępowania na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1805), gdzie koszty zastępstwa procesowego na rzecz powoda wynoszą 720 zł oraz koszty sądowe, na które składa się opłata od odwołania w wysokości 1000 zł.
342 Sędzia SO Bogdan Gierzyński
Powołane przepisy
- Kodeks cywilny, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 104
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 98
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 205⁵
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 479⁴⁹
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 479⁵³ (§ 2)
- Prawo energetyczne, art. 1
- Prawo energetyczne, art. 11
- Prawo energetyczne, art. 11c
- Prawo energetyczne, art. 11d