Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2026 r., XVII AmE 262/24

wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2026 r., XVII AmE 262/24

Tekst

1 Sygn. akt XVII AmE 262/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 26 marca 2026 r.

3 Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

4 w składzie:

5 Przewodniczący –

6 Sędzia SO Małgorzata Perdion-Kalicka

7 Protokolant –

8 St. sekr. sądowy Jadwiga Skrzyńska

9 po rozpoznaniu 26 marca 2026 r. Warszawie

10 na rozprawie

11 sprawy z odwołania (...) sp. z o.o. z siedzibą w K.

12 przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

13 o wymierzenie kary pieniężnej

14 na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 4 czerwca 2024 r. Nr (...)

15 I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że kary wymierzone w punktach 2 a), 2 b) i 2 c) obniża z kwot po 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych) do kwot po 1 000 zł (jeden tysiąc złotych) każda kara a łączna suma kar wynosi 3 000 zł (trzy tysiące złotych);

16 II. oddala odwołanie w pozostałej części;

17 III. zasądza od (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych), z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

18 SSO Małgorzata Perdion-Kalicka

19 Sygn. akt XVII AmE 262/24

Uzasadnienie

20 Decyzją z 4 czerwca 2024 r. nr(...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej jako: „ Prezes URE”, „pozwany”) na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12b w związku z art. 56 ust. 2, ust. 2h pkt 4, art. 56 ust. 6 oraz 6a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2024 r., poz. 266, dalej jako: „ p.e.”), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: „ k.p.a.”) i art. 30 ust. 1 p.e. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej Przedsiębiorcy (...) Sp. z o.o. z siedzibą w K. w związku z nieprzekazaniem w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d p.e., za miesiące maj, czerwiec, lipiec, sierpień oraz wrzesień 2023 r.

21 orzekł,

22 1) że Przedsiębiorca nie przekazał w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d ustawy– Prawo energetyczne, za miesiące maj, czerwiec, lipiec, sierpień oraz wrzesień 2023 r.,

23 2) za działanie opisane w pkt 1 wymierzył Przedsiębiorcy kary pieniężne, w łącznej wysokości 30.000 zł, w tym:

24 a. 10 000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu, za miesiąc czerwiec 2023 r.,

25 b. 10 000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu, za miesiąc lipiec 2023 r.,

26 c. 10 000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu, za miesiąc sierpień 2023 r.,

27 3) odstąpił od wymierzenia kary pieniężnej za działanie opisane w pkt 1, w zakresie miesięcy: maj oraz wrzesień 2023 r.

28 (decyzja Prezesa URE z dnia 4.06.2024 r. k. 6-14 akt sąd.)

29 (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. zaskarżył decyzję w części tj. w zakresie pkt 1 w części – w zakresie jakim organ orzekł, iż przedsiębiorca nie przekazał w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d p.e. za miesiące czerwiec, lipiec i sierpień 2023 r. oraz w całości w pkt 2 i zarzucił:

30 1) pominięcie, przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, przy podejmowaniu decyzji o nałożeniu na spółkę kary, szeregu okoliczności, o których mowa w uzasadnieniu odwołania, powodujących zasadność przyjęcia, iż niedopełnienie obowiązków przez Spółkę cechuje znikomy stopień szkodliwości społecznej czynu, albowiem powód jest przedsiębiorcą, którego główna działalność polega na sprzedaży hurtowej drewna, sprzedaży materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego, a nie na obrocie paliwami, przy czym w okresie sprawozdawczym, którego dotyczy nałożona kara nie prowadził w ogóle obrotu paliwami, i zrealizował swój obowiązek sprawozdawczy jedynie w nieprzepisanej formie, (co było wynikiem niedopatrzenia pracownika), składając sprawozdania za sporny okres w formie pisemnej, a następnie niezwłocznie w formie elektronicznej oraz zaprzestał naruszania prawa, co dawało podstawę do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 56 ust. 6a p.e.;

31 2) naruszenie art. 56 ust. 6a w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że stopień szkodliwości przedmiotowego czynu nie jest znikomy, podczas gdy brak złożenia sprawozdań za okres objęty karą, w którym to okresie powód nie prowadził w ogóle obrotu paliwami, był uchybieniem o charakterze czysto formalnym (powód złożył sprawozdania omyłkowo w formie pisemnej), nie prowadził do powstania szkody lub zagrożenia jej powstania, w znikomy sposób wpływał na dane statystyczne publikowane przez Prezesa URE, wynikał wyłącznie z braku świadomości pracowników powoda odnośnie zmiany sposobu i formy składania rzeczonych sprawozdań, nie był działaniem celowym, a powód nie był w spornym okresie przedsiębiorcą działającym w sektorze paliwowym, bowiem jego działalność polega na sprzedaży hurtowej drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego;

32 3) naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie uzyskania od powoda wyjaśnień mających na celu rozstrzygnięcie spornych kwestii oraz ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego powierzchownie, sprzecznie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (Prezes URE poprzestał w kluczowych kwestiach oraz ogólnych sformułowaniach, bez odniesienia się do konkretnej szkodliwości czynu), a w konsekwencji uznanie, że nie zachodzą podstawy do wydania decyzji o odstąpieniu od wymierzenia kary, podczas gdy powód współpracował z Prezesem URE w trakcie całego postępowania, wyjaśniając w sposób uczciwy i rzetelny przyczyny powstałej omyłki.

33 W związku z powyższym powód wniósł o:

34 1. zmianę decyzji w zaskarżonej części poprzez odstąpienie od wymierzenia powodowi kary pieniężnej za miesiące czerwiec, lipiec i sierpień 2023 r., ewentualnie o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia;

35 2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych;

36 3. dopuszczenie dowodu z zeznań świadka - prokurenta samoistnego powodowej spółki (...) (wezwanie na adres powoda) na okoliczność podstawowej działalności powoda polegającej na sprzedaży hurtowej drewna, braku obrotu paliwami w spornym okresie, wypełniania przez powoda w sposób należyty obowiązków nałożonych przepisami prawa, złożenia przez powoda wymaganych sprawozdań w ustawowym terminie w formie pisemnej, przyczyn takiego działania, wykonania obowiązku złożenia rzeczonych sprawozdań w formie elektronicznej niezwłocznie po powzięciu przez spółkę wiedzy w powyższym zakresie, współpracy powoda z Prezesem URE w czasie całego postępowania, wyjaśnianie okoliczności powstałej omyłki, wyrażanie czynnego żalu za zaistniała sytuację;

37 4. dopuszczenie dowodu z KRS powoda na okoliczność podstawowej działalności powoda polegającej na sprzedaży hurtowej drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego oraz na okoliczność niezasadnego przyjęcia przez organ, iż powód jako specjalista w sektorze paliwowym winien posiadać pełną wiedzę w zakresie zmiany przepisów dotyczących jego obowiązków;

38 5. wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy.

39 (odwołanie powoda z dnia 24.06.2024 r. wraz z załącznikami k. 17-29 akt sąd.)

40 Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, pominięcie wniosków dowodowych wskazanych w treści odwołania jako nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i zmierzających jedynie do przedłużenia postępowania oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

41 (odpowiedź pozwanego na odwołanie z dnia 10.01.2025 r. k. 38-47v akt sąd.)

42 Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

43 (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. jest spółką prawa handlowego, której przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż hurtowa drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego. (odpis aktualny KRS powoda k. 28-29 akt sąd., odpis pełny KRS powoda k. 8-12 akt adm.)

44 Przedsiębiorca był wpisany do Rejestru Podmiotów Przywożących (dalej jako: „ RPP”) od dnia 9 października 2018 r. na mocy decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, pod nr (...). Powód w okresie od czerwca 2023 r. do sierpnia 2023 r. nie dokonywał przywozu paliw ciekłych ( wniosek o wpis do RPP powoda z dnia 20.09.2018 r. k. 28-29 akt adm., decyzja Prezesa URE z dnia 11.12.2023 r. k. 13-14 akt adm.,)

45 Pomimo istnienia obowiązku, Przedsiębiorca nie przekazał Prezesowi Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych w ustawowym terminie, w formie dokumentu elektronicznego (opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym) za pośrednictwem portalu Platforma Paliwowa, sprawozdań wymaganych od podmiotów przywożących za miesiące: czerwiec, lipiec oraz sierpień 2023 r. Przedsiębiorca sprawozdania za ten okres przesłał w formie papierowej Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki (okoliczność bezsporna; kopia sprawozdań za miesiące: czerwiec-sierpień 2023 r. k. 5-7 akt adm.)).

46 W związku z niezachowaniem terminu na złożenie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d p.e. (w formie elektronicznej do Prezesa Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych), za miesiące: czerwiec – sierpień 2023 r. Prezes URE wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy. ( zawiadomienie Prezesa URE z dnia 5.10.2023 r. k. 1-3 akt adm.)

47 Pismem z 23 października 2023 r. przedsiębiorca wyjaśnił, iż sprawozdanie, o którym mowa w art. 43d p.e. za miesiące od czerwca do września 2023 r. zostały przez niego złożone w wersji papierowej, a brak dopełnienia niniejszego obowiązku z wersji elektronicznej był wynikiem niezamierzonych działań, braku wiedzy spółki w zakresie zmiany regulacji, co do sposobu i formy składania sprawozdań. Wspomniał, że nie otrzymał od organu żadnej informacji w tym zakresie. Dodał, że tego typu sytuacja miała charakter jednorazowy. Wskazał również, iż w przedmiotowych okresach sprawozdawczych nie dokonywał przywozu paliw ciekłych (co pozwala na uznanie, że zaistniałą sytuacją nie nosi cech społecznej szkodliwości czynu). Jednocześnie, przedsiębiorca wniósł o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. (pismo powoda z dnia 23.10.2023 r. wraz z załącznikami, w tym sprawozdania za okres od czerwca do września 2023 r. k. 32-45 akt adm.)

48 W dniu 23 października 2023 r. (wpływ wniosku do RARS) powód złożył wniosek o założenie konta na portalu Platforma Paliwowa, a 6 listopada 2023 r. konto zostało mu założone. (pismo powoda z dnia 23.10.2023 r. k. 32-32v akt adm., załącznik nr 2 do pełnomocnictwa k. 35, 67 akt adm., wiadomość e-mail powoda z dnia 17.10.2023 r. k. 64 akt adm., pismo z RARS z dnia 18.12.2023 r. wraz z załącznikiem k. 118-119 akt adm.)

49 Dnia 6 listopada 2023 r. powód złożył w formie elektronicznej za pośrednictwem Platformy Paliwowej sprawozdania, o których mowa w art. 43d p.e. za miesiące: czerwiec 2023 – wrzesień 2023 r. (sprawozdania za okres od czerwca 2023 r. do września 2023 r. k. 51-58v, 81-108 akt adm., pismo powoda z dnia 13.11.2023 r. wraz z załącznikami k. 62-101 akt adm.)

50 Pismem z dnia 13 listopada 2023 r. powód wniósł o przywrócenie terminu na złożenie zaległych sprawozdań, o których mowa w art. 43d p.e. za miesiąc maj 2021 r. oraz od maja 2023 r. do września 2023 r. (pismo powoda z dnia 13.11.2023 r. k. 62-63 akt adm.)

51 Wobec skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia sprawozdania za miesiąc: maj 2021 r. organ nie nałożył na spółkę kary za niezłożenie sprawdzań za ten miesiąc. Z kolei w stosunku do miesięcy maj-wrzesień 2023 r. Prezes URE nie przywrócił powodowi terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, z uwagi na niemożność zastosowania art. 15zzzzzn² ust. 2 ustawy COVID. ( kopia sprawozdania za miesiąc: maj 2021 r. k. 60 akt adm., pismo powoda z dnia 13.11.2023 r. k. 62-63 akt adm., pismo Prezesa URE z dnia 22.11.2023 r. k. 112 akt adm.)

52 Decyzją Prezesa URE z dnia 11 grudnia 2023 r. powód został wykreślony z Rejestru Podmiotów Przywożących. (decyzja Prezesa URE z dnia 9.10.2018 r. k. 26-27 akt adm.,

53 Powyższy stan faktyczny, który był bezsporny między stronami, został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzone w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron kwestionowane, jak również w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości.

54 Sąd na podstawie art. 235² § 1 pkt 2 k.p.c. pominął wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka – prokurenta samoistnego jako nieistotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Fakty, na które powołuje się w odwołaniu powód w zakresie ww. wniosku dowodowego są w ocenie Sądu niesporne i nie były kwestionowane przez pozwanego, zatem nie zaistniała przesłanka do przeprowadzenia tego dowodu. Ponadto, wskazać należy, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

55 Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

56 Odwołanie zasługuje na uwzględnienie w części, gdyż podniesione przez powoda w odwołaniu zarzuty nie mogą skutkować ani uchyleniem decyzji i przekazaniem jej organowi do ponownego rozpoznania, ani też odstąpieniem od wymierzenia powodowi kary za nieprzekazanie w terminie wszystkich objętych decyzją sprawozdań, o których mowa w art. 43d p.e. Sąd uznał jedynie, że istnieją podstawy do obniżenia kary pieniężnej z kwot po 10.000 zł do kwot po 1.000 zł za każdy miesiąc, w którym powód nie złożył sprawozdania.

57 Zgodnie z treścią art. 43d ust. 1 p.e. przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, a także podmiot przywożący, stosownie do swojej działalności przekazuje Prezesowi URE, Prezesowi Agencji Rezerw Materiałowych, ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych oraz ministrowi właściwemu do spraw energii miesięczne sprawozdanie o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu - w terminie 20 dni od dnia zakończenia miesiąca, którego dotyczy sprawozdanie.

58 W myśl art. 3 pkt 12c p.e. podmiotem przywożącym, do którego odnosi się obowiązek o jakim mowa w art. 43d ust 1 p.e., jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która samodzielnie lub za pośrednictwem innego podmiotu dokonuje przywozu paliw ciekłych, z wyłączeniem przywozu paliw ciekłych: a. w ramach wykonywania działalności polegającej na obrocie paliwami ciekłymi z zagranicą wymagającej uzyskania koncesji, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 4, lub b. przeznaczonych do użycia podczas transportu i przywożonych w standardowych zbiornikach, o których mowa w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.

59 Przywóz paliw ciekłych, to w myśl definicji ustawowej zawartej w art. 3 pkt 12d p.e. - sprowadzenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej paliw ciekłych w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego lub importu.

60 Podmiot przywożący może dokonywać przywozu paliw ciekłych po wpisaniu do rejestru podmiotów przywożących. Wpisu do tego rejestru dokonuje na wniosek podmiotu przywożącego Prezes URE w drodze decyzji (art. 32c p.e.).

61 W prowadzonym w postaci elektronicznej przez Prezesa URE jawnym rejestrze podmiotów przywożących umieszcza się takie informacje jak:

62 -

63 oznaczenie podmiotu przywożącego;

64 -

65 rodzaje paliw ciekłych będące przedmiotem przywozu;

66 -

67 rodzaje i lokalizację infrastruktury paliw ciekłych wykorzystywanej przez podmiot przywożący;

68 -

69 przeznaczenie przywożonego paliwa ciekłego;

70 -

71 planowana data rozpoczęcia działalności polegającej na przywozie paliw ciekłych (art. 32a p.e.).

72 Na podstawie prowadzonego rejestru podmiotów przywożących. Prezes URE udostępnia w formie elektronicznej, co najmniej raz na kwartał, ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, ministrowi właściwemu do spraw energii, Komendantowi Głównemu Policji, Prezesowi Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Prezesowi Urzędu Dozoru Technicznego, Dyrektorowi Generalnemu Transportowego Dozoru Technicznego, Prezesowi Głównego Urzędu Miar, Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska oraz Głównego Inspektorowi Sanitarnemu, aktualny wykaz podmiotów przywożących zawierający oznaczenie podmiotów przywożących oraz informacje o rodzajach, przeznaczeniu przywożonego paliwa ciekłego, a także rodzaju i lokalizacji infrastruktury paliw ciekłych wykorzystywanej przez ten podmiot (art. 32d ust. 4 p.e.).

73 Jak wynika z art. 62d pkt 4 p.e., który został dodany ustawą z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych (Dz. U. poz. 1495 z późn. zm.), a który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2020 r., „ od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 30 czerwca 2021 r. przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, a także podmiot przywożący stosownie do swojej działalności przekazuje Prezesowi URE miesięczne sprawozdanie o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu - w terminie 20 dni od dnia zakończenia miesiąca, którego dotyczy to sprawozdanie”.

74 Tą samą ustawa została dokonana zmiana art. 43d p.e., któremu w ust. 1 nadano brzmienie „Przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, a także podmiot przewożący stosownie do swojej działalności, przekazuje Prezesowi Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych za pośrednictwem formularza udostępnionego w systemie teleinformatycznym o którym mowa w artykule 43f ust.1 p.e., miesięczne sprawozdanie o rodzaju oraz ilości wytworzonych przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych a także ich przeznaczeniu – w terminie 20 dni od dnia zakończenia miesiąca, którego dotyczy sprawozdanie”. Przepis ten, na mocy art. 86 pkt. 8 lit. b ustawy z 31 lipca 2019r o zmianie niektórych ustaw w calu ograniczenia obciążeń regulacyjnych miał wejść w życie 1 lipca 2021r, jednak na mocy zmiany tego przepisu (dokonanej ustawą z 14 maja 2020r, Dz.U. z z 2020r poz. 857, art. 43 pkt 1) wszedł ostatecznie w życie w życie 1 lipca 2023r

75 Oznacza to, że po zmianie art. 62da pkt 4 p.e. (dokananej przez art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2021.1642) zmieniającej min. ustawę z dniem 1 lipca 2021 r.), w okresie przejściowym od dnia 1 lipca 2021 r. do dnia 30 czerwca 2023 r., przedsiębiorcy energetyczni posiadający stosowne koncesje oraz podmioty przywożące stosownie do swojej działalności obowiązane były przekazywać miesięczne sprawozdanie o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych a także ich przeznaczeniu, jedynie do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki . Ustawodawca niniejszy stan prawny utrzymywał na okres 3 lat.

76 Z dniem 1 lipca 2023r zmianie uległ przepis art. 43d p.e., skutkiem czego sprawozdania należało przekazywać Prezesowi Agencji Rezerw Strategicznych za pośrednictwem formularza udostępnionego w systemie teleinformatycznym (zmiana dokonana w oparciu o przepis art. 14 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych, zgodnie z pkt 8 ust. d, cyt. „pkt 6 w zakresie dodanego art. 43f ust. 1-3 i 5 - które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2023 r.”. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1495 z późn. zm.).

77 Powyższy przepis uległ zmianie z dniem 7 września 2023r w ten sposób, że zobowiązane podmioty ponownie miały obowiązek przekazywania sprawozdań jedynie Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki poprzez portal Platforma Paliwowa (zmiana na mocy ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. ~ o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2023 r., poz. 1681)

78 Powyższe oznacza, że w okresie od lipca do września 2023 r. jedynym sposobem składania sprawozdań była forma elektroniczna za pośrednictwem Platformy Paliwowej, zaś wyłącznym adresatem sprawozdań był Prezes Agencji Rezerw Strategicznych.

79 Tym samym sprawozdania za miesiące od czerwca do sierpnia 2023 r. należało przekazywać Prezesowi Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, wyłącznie przy użyciu formularza elektronicznego udostępnionego w systemie teleinformatycznym, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym przez co najmniej jedną osobę uprawnioną do reprezentowania podmiotu obowiązanego do złożenia tych sprawozdań, który następnie zapewniał dostęp Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki do danych zgromadzonych w portalu Platforma Paliwowa.

80 W świetle powołanych wyżej przepisów prawa, ustalony w sprawie stan faktyczny pozwala zdaniem Sądu jednoznacznie stwierdzić, że po stronie powoda istniał obowiązek sprawozdawczy, o jakim mowa w art. 43d ust. 1 p.e., który ponadto powinien być zrealizowany poprzez złożenie sprawozdań Prezesowi Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych za pośrednictwem Platformy Paliwowej

81 Istnienie tego obowiązku sprawozdawczego wynikającego z art. 43d ust 1. p.e. jest konsekwencją wpisania do rejestru podmiotów przywożących. Obowiązek ten istnieje nawet wówczas, jeśli przedsiębiorca w danym okresie sprawozdawczym (w danym miesiącu) nie dokonał przywozu żadnego paliwa.

82 W sprawie nie można uznać, że powód zrealizował w terminie obowiązek sprawozdawczy za czerwiec, lipiec i sierpień 2023 r., gdyż powód dopiero 6 listopada 2023 r. złożył sprawozdania we właściwej formie tj. za pośrednictwem Platformy Paliwowej właściwemu podmiotowi tj. Prezesowi Agencji Rezerw Strategicznych, co nastąpiło po upływie ustawowych terminów, które upłynęły odpowiednio 20 lipca, 20 sierpnia i 20 września 2023 r.

83 Jednocześnie sprawozdania przesłane do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki za wymienione miesiące nie stanowiły realizacji obowiązku, gdyż były w nieprawidłowej formie oraz zostały skierowane do nieprawidłowego organu.

84 Wobec nieprzekazania przez powoda w ustawowym terminie i przewidzianym sposobie przedstawiania sprawozdań, o których mowa w art. 43d p.e. zastosowanie znalazł zatem art. 56 ust 1 pkt 12b p.e.

85 Zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e. karze pieniężnej podlega ten, kto nie przekazuje w terminie sprawozdań, o których mowa w art. 43d. Wysokość tej kary, zgodnie z art. 56 ust. 2h pkt 4 p.e., wynosi 10.000 zł.

86 W zakresie wysokości kary wymierzonej przez Prezesa URE, należy zauważyć, że przepis art. 56 ust. 6 p.e. zawiera ogólną dyrektywę, wskazującą, że ustalając wysokość kary pieniężnej, Prezes URE uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasowe zachowanie podmiotu i jego możliwości finansowe. Miarkowanie kary w oparciu o te kryteria możliwe jest jednak tylko w przypadkach, w których wysokość kary pieniężnej pozostawiona została przez ustawodawcę uznaniu administracyjnemu. Chodzi tu zatem o sytuację, w której ustawodawca określił górną lub dolną granicę wysokości kary. Natomiast kara za naruszenie obowiązku określonego w art. 43d p.e. została określona w sposób sztywny i wynosi 10.000 zł, a zatem Prezes URE zasadniczo nie ma możliwości jej miarkowania.

87 Stwierdzając niedopełnienie przez przedsiębiorcę obowiązku sprawozdawczego, Prezes URE jest zatem zobowiązany do nałożenia na dany podmiot kary pieniężnej w stałej wysokości określonej na kwotę 10.000 zł. Przy ustalaniu wymiaru kary organ nie może relatywizować wysokości w zależności do stopnia szkodliwości danego czynu, stopnia zawinienia konkretnego przedsiębiorcy, dotychczasowego zachowania przedsiębiorcy, czy jego możliwości finansowych, bo niezależnie od tych okoliczności nie może wymierzyć kary w innej wysokości niż ustalona w ustawie tj. w kwocie 10.000 zł.

88 Jednakże w kontekście zasady proporcjonalności, która zakłada, że właściwy wymiar kary musi odnosić się do wagi zidentyfikowanego naruszenia, należy zważyć, iż nałożona na spółkę kara, a tym samym jej dolegliwość - nie jest proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia.

89 W związku z powyższym celowe i zasadne było rozważanie możliwości miarkowania kary pieniężnej wymierzonej powodowi w oparciu o rozproszoną kontrolę konstytucyjności przepisu, który stał się podstawą ustalenia wymiaru kary, która to kontrola jest w ocenie Sądu dopuszczana, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Ze względu na zasadę nadrzędności norm konstytucyjnych sąd powszechny, gdy istnieją poważne zastrzeżenia wobec konstytucyjności aktu prawnego może na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji RP podjąć się samodzielnej oceny zgodności z Konstytucją RP aktu prawnego będącego podstawą orzekania. Powołana norma konstytucyjna stanowi bowiem, że przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej.

90 Sąd Najwyższy kilkakrotnie potwierdził, że sądy powszechne posiadają kompetencję do odmowy zastosowania przepisu ustawy uznawanego przez nie za niekonstytucyjny i mogą wyrokować z pominięciem takiego przepisu, stosując bezpośrednio Konstytucję (postanowienie SN z 26 maja 1998 r., III SW 1/98, wyrok z SN z 19 kwietnia 2000 r., II CKN 272/2000). W tym miejscu warto również przytoczyć postanowienie SN z dnia 12 lutego 2025 r. o sygnaturze I USK 115/24, w którym to Sąd Najwyższy zauważył, że „ stosowanie Konstytucji nie jest zastrzeżone wyłącznie dla Trybunału Konstytucyjnego, ale należy również do sądów, zarówno w przypadku zaistnienia luki wprawie, Jak i wówczas, gdy sąd dojdzie do przekonania, że przepis ustawy Jest niezgodny z Konstytucją i nie powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Nie narusza to kompetencji właściwej Trybunałowi Konstytucyjnemu, gdyż formalnie zakwestionowany przepis w dalszym ciągu pozostaje w systemie prawnym i może być stosowany przez inne sądy orzekające w takich samych sprawach. Rozważając problematykę rozproszonej kontroli konstytucyjności prawa, godzi się podkreślić, że następuje ona na tle konkretnego stanu faktycznego w konkretnej sprawie. Koncentruje się więc na procesie wykładni i stosowania prawa. W tym zakresie wykorzystywanie koncepcji rozproszonej kontroli konstytucyjności prawa służy zapobieganiu wydawania orzeczeń na podstawie niezgodnych z Konstytucją przepisów ustawy, prowadzących do niesprawiedliwego rozstrzygnięcia, a więc ochronie praw podmiotów uczestniczących w prowadzonym przed sądem postępowaniu. Odwołanie się do standardu konstytucyjnego Jest niezbędne, by w efekcie dokonać wykładni przepisu w zgodzie z ustawą zasadniczą (wykładnia prokonstytucyjna)”.

91 Zauważyć dodatkowo należy, że zgodnie z art. 10 ust. 1 Konstytucji RP ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej, przy czym w myśl art. 10 ust. 2 Konstytucji RP władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały. Natomiast art. 175 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe.

92 Odnosząc się wprost do zastosowanej regulacji prawa energetycznego, tj. art. 56 ust 2h pkt 4, w której przepis ustawy określa karę pieniężną, która może być wymierzona podmiotowi przywożącemu w sposób sztywny (na kwotę 10.000 zł), a nie z zastosowaniem dolnej i górnej granicy, nie sposób uznać, że to Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości w danej sprawie, skoro nie może w rzeczywistości zdecydować o tym jaka kara (w jakiej wysokości) jest odpowiednia z uwagi na okoliczności popełnienia czynu.

93 Takie rozwiązanie ustawowe, przewidujące karę w sztywnej wysokości, narusza zarówno konstytucyjną zasadę podziału i równowagi władz (art. 10 ust. 1 Konstytucji RP), jak również zasadę, że sprawowanie wymiaru sprawiedliwości dokonują sądy (art. 175 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 2 Konstytucji RP).

94 Zważywszy, że zgodnie z art. 479⁴⁶ pkt 1 k.p.c., to do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów należy rozpatrywanie odwołań od decyzji Prezesa URE, to jednak w sytuacji, w której ustawodawca określa karę pieniężną za delikt administracyjny w jednej stałej tylko wysokości, rozpatrywanie odwołań od decyzji Prezesa URE przez Sąd ma charakter jedynie fasadowy, zwłaszcza gdy zarzuty odwołania dotyczą, tak jak w niniejszej sprawie, jedynie wysokości kary. SOKiK nie ma bowiem przy takim brzmieniu przepisu ustawy możliwości zmiany wysokości kary wymierzonej sprawcy deliktu administracyjnego.

95 Tymczasem odpowiedzialność administracyjna, w której przewidziane sankcje mogą skutkować dolegliwymi karami pieniężnymi, zbliża się swoim charakterem do odpowiedzialności karnej, która opiera się przede wszystkim na indywidualizacji tejże odpowiedzialności. W sytuacji w której ustawodawca wprost określa karę pieniężną, która ma być wymierzona sprawcy deliktu administracyjnego, uwzględnienie przez sąd powszechny szczególnych okoliczności danego czynu np. winy, szkodliwości czynu czy możliwości finansowych przedsiębiorcy nie jest możliwe, albowiem zamiast Sądu to ustawodawca decyduje jaka kara jest uzasadniona. Nie jest to do pogodzenia z normami wynikającymi z art. 10 w zw. z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP.

96 Powyższe ma jeszcze większe znaczenie, jeśli zważyć, że art. 56 ust. 6a p.e. bardzo wąsko określa granice, w których możliwe jest odstąpienie od wymierzenia kary.

97 Ponadto, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sąd orzekający w sprawie z odwołania od decyzji Prezesa URE, czy innych regulatorów rynku, sprawuje pełną merytoryczną kontrolę nad wydaną decyzja a nie tylko ocenia ją w sposób formalny, w tym także sprawuje kontrolę merytoryczną nad wymiarem kary pieniężnej. Sąd jest zatem także władny samodzielnie dostosować poziom ostatecznie wymierzanej kary pieniężnej do ustalonych w sprawie okoliczności, z uwzględnieniem funkcji kar pieniężnych oraz przesłanek wymiaru kary określonych w ustawie, bądź wynikających z ogólnych zasad prawa, regulacji konstytucyjnych, czy zobowiązań prawnomiędzynarodowych. Sąd nie jest przy tym związany praktyką Prezesa URE i wypracowanym przez niego sposobem dochodzenia do ustalenia wysokości kary pieniężnej. W zależności od okoliczności sprawy może inaczej rozłożyć akcenty, a nawet przypisać większe lub mniejsze znaczenie poszczególnym elementom wpływającym na ostateczny wymiar kary pieniężnej (wyrok SA z 18 maja 2017 r., sygn. akt VI ACa 1909/15, Lex nr 2317789, wyrok SA z 8 listopada 2024 r. w sprawie VII AGa 579/24, nie publ.).

98 Z powyższych względów przepis art. 56 ust. 2h pkt 4 w związku z art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e. został uznany przez Sąd na potrzeby niniejszego rozstrzygnięcia za niezgodny z powołanymi przepisami Konstytucji RP w zakresie, w którym uniemożliwiał Sądowi miarkowania kary pieniężnej.

99 W kontekście rozważenia możliwości miarkowania kary pieniężnej nałożonej na powoda należy ponownie przywołać art. 56 ust. 6 p.e., zgodnie z którym ustalając wysokość kary pieniężnej, Prezes URE uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasowe zachowanie podmiotu i jego możliwości finansowe.

100 Zdaniem Sądu uwzględniając w rozpoznawanej sprawie powołane wyżej dyrektywy wymiaru kary zasadne było zmiarkowanie każdej kary pieniężnej nałożonej na powoda do kwot po 1.000 zł za niezłożenie w terminie sprawozdań za miesiące czerwiec-sierpień 2023 r.

101 Sąd miał na uwadze fakt, że analizowane czyny zostały popełnione nieumyślnie w wyniku niedbalstwa powoda związanego z nieznajomością prawa i w związku ze zmianą sposobu składania sprawozdań w wyniku zmiany ustawy. Uprzednio w okresie trzech lat, tj. od dnia 1 lipca 2021 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. podmioty przywożące miały przekazywać miesięczne sprawozdanie jedynie do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki i to w zwykłej formie pisemnej a następnie miały być przekazywane do Prezesa Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych za pośrednictwem formularza udostępnionego w systemie teleinformatycznym, po czym po 7 września 2023 r. sprawozdania przekazywane mają być poprzez portal Platforma Paliwowa, ale już Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki.

102 Niewątpliwie taka zmienność regulacji prawnych utrudnia przedsiębiorcom funkcjonowanie zgodnie z prawem, to jednak powód mógł powziąć wiedzę o zmianach uregulowań dotyczących sprawozdań z informacji zawartych na stronie Prezesa URE, nie musiał więc śledzić publikatorów ustaw. Pozwany umieszczał bowiem informacje o zmianie na stronie internetowe odpowiednio 22 lutego 2023 r, 13 czerwca 2023 r. i 26 czerwca 2023 r.. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki informował, że od 1 lipca 2023 r. raportowanie będzie możliwe tylko za pośrednictwem Platformy Paliwowej oraz, że w związku z jej uruchomianiem, przedsiębiorcy zobowiązani są do przedstawiania sprawozdań nie będą mogli już ich składać w formie papierowej. Informacje te były zatem powszechnie dostępne już pod koniec lutego 2023 r., a powód jako podmiot przywożący winien na bieżąco śledzić informacje zamieszczane przez urząd regulacyjny.

103 Jednocześnie, oceniając stopień winy powoda, należy wskazać, że powód już od momentu zawiadomienia o wszczęciu postępowania o nałożenie kary finansowej współpracował z Prezesem URE przesyłając mu wszystkie zaległe sprawozdania. W tej sytuacji działanie przedsiębiorcy, który niezwłocznie podjął starania w kierunku uzupełnienia brakujących sprawozdań, należy ocenić jako okoliczność łagodzącą. Również okoliczność, że powód nie zlekceważył obowiązku sprawozdawczego, bo wszak złożył wymagane prawem sprawozdania i to nawet w terminach ustawowych, jednakże w niedopuszczalnej formie, gdyż za pośrednictwem Poczty Polskiej, uzasadnia jednak zdaniem Sądu obniżenie wymiaru kary pieniężnej nałożonej na powoda.

104 Z tych wszystkich względów w ocenie Sądu zasadne było obniżenie kary pieniężnej wymierzonej powodowi do kwot po 1.000 zł za brak każdego ze sprawozdań. Tak określona wysokość kary uwzględnia stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego powodowi, okoliczności jego popełnienia, stopień winy, dotychczasowe postępowanie i sytuację finansową. Kara w tej wysokości spełnia jednocześnie cele kary tak w zakresie prewencji, jak i represji.

105 Odnosząc się natomiast do zarzutu powoda dotyczącego nieodstąpienia przez Prezesa URE od nałożenia kary, to Sąd uznał go za nieuzasadniony.

106 Zgodnie z art. 56 ust 6a p.e. Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek.

107 Dokonując oceny stanu faktycznego sprawy, w świetle treści art. 56 ust 6a p.e., Sąd doszedł do przekonania, że nie zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary.

108 Ustawa prawo energetyczne nie sprecyzowała w jaki sposób należy oceniać stopień szkodliwości czynu, jednak uczyniło to orzecznictwo sądowe. I tak Sąd Najwyższy w wyroku z 15 października 2014 r., w sprawie III SK 47/13 uznał, że przy ocenie szkodliwości zasadne jest odwołanie się do sposobu weryfikacji tego stopnia wypracowanego w prawie karnym, skoro prawodawca posłużył się w art. 56 ust. 6a p.e. instytucją prawa karnego, z uwagi na represyjny charakter kar pieniężnych przewidzianych w art. 56 p.e.

109 Konieczne jest więc odwołanie się do art. 115 § 2 kodeksu karnego, który zawiera zamknięty katalog kryteriów oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu i który nakazuje przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu brać pod uwagę:

110 1) rodzaj i charakter naruszonego dobra,

111 2) rozmiary wyrządzonej szkody,

112 3) sposób i okoliczności popełnienia czynu,

113 4) wagę naruszonych obowiązków,

114 5) postać zamiaru,

115 6) motywację sprawcy,

116 7) rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.

117 Sąd Najwyższy wskazywał w oparciu o utrwalone już orzecznictwo, iż „o stopniu społecznej szkodliwości mają decydować wyłącznie okoliczności związane z czynem (por. wyrok Sądu Najwyższego z II kwietnia 2011 r., IV KK 382/10), przy czym podstawowe znaczenie dla określenia stopnia szkodliwości czynu mają rodzaj i charakter naruszonego dobra chronionego prawem, rozmiar wyrządzonej i grożącej szkody oraz zamiar i motywacja sprawcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2011 r., IV KK 382/10). Nie podlegają zatem uwzględnieniu okoliczności, które pojawiły się po popełnieniu czynu, ponieważ nie mieszczą się one w regulacji art. 115 § 2 k.k.” (wyrok Sądu Najwyższego z 15 października 2014 r., w sprawie IIISK 47/13).

118 Analizując zatem zasadnicze kryterium oceny stopnia szkodliwości czynu powoda, jakim jest rodzaj naruszonego dobra należy stwierdzić, że dobrem tym jest możliwość realizowania przez Prezesa URE zadań nałożonych przez ustawodawcę. Obowiązek sprawozdawczy z art. 43d ust. 1 p.e. służy nadzorowi i kontroli rynku paliw, a także kontroli naruszeń warunków prowadzenia działalności gospodarczej w dziedzinie paliw ciekłych, informowaniu o funkcjonowaniu przedsiębiorców na rynku paliw ciekłych, badaniu zgodności prowadzonej działalności z uprawnieniami wynikającymi z posiadanej przez przedsiębiorcę koncesji lub wpisu do rejestru podmiotów przywożących, czy również badaniu istnienia podstaw do złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa określonego w art. 57g p.e. Ponadto niezrealizowanie przedmiotowego obowiązku utrudnia Prezesowi URE przygotowanie raportu kwartalnego, o którym mowa w art. 43d ust. 4 p.e. Na podstawie sprawozdań, o których mowa w ust. 1, Prezes URE ogłasza bowiem kwartalnie w Biuletynie Urzędu Regulacji Energetyki całkowite wielkości produkcji i przywozu poszczególnych paliw ciekłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stosując nazwy oraz klasyfikację Nomenklatury Scalonej (kody CN), w terminie 45 dni od dnia zakończenia kwartału.

119 Doniosłe znaczenie dla realizacji przedmiotowych zadań ma zatem terminowość przekazywania sprawozdań, która pozwala na szybkie, a przez to odpowiednie reagowanie w bieżącej sytuacji oraz daje od razu możliwość uzyskania prawidłowego obrazu rynku bez potrzeby jego weryfikacji po czasie.

120 W orzecznictwie tutejszego Sądu, jak i Sądu Apelacyjnego w Warszawie podkreśla się, że w sytuacji, gdy okres niezłożenia sprawozdania jest długi, istnieje korelacja z okresem bezprawnego zachowania adresata kary, tym samym zwiększona jest społeczna szkodliwość czynu (wyrok SOKiK z 10 kwietnia 2 013 r. sygn. akt XVII AmE 73/11, Lex nr 1728308, wyrok SA w Warszawie z 02 lutego 2017 r., sygn. akt VI ACa 1803/15, Lex nr 2249994).

121 Powód opóźnił się ze złożeniem sprawozdań w sposób znaczny, bowiem czas opóźnienia wyniósł w każdym przypadku kilkadziesiąt dni. Fakt wykonania obowiązku poprzez portal Platforma Paliwowa w przypadku czerwca po upływie 108 dni, lipca 2023 r. po upływie 77 dni, sierpnia 2023 r. po upływie 46 dni - wypacza sens wypływający z art. 43d ust. 1 p.e., jak również utrudnia nadzorowanie rynku oraz narusza zasady uczciwej konkurencji, której to ochronie służą niniejsze przepisy. Ponadto, co również istotne, zaległe sprawozdania powód złożył dopiero po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Dodatkowo, powołana przez powoda argumentacja, iż nie prowadził on w przedmiotowym okresie obrotu paliwami oraz, że jego główna działalność polega na sprzedaży hurtowej drewna, nie ma de facto znaczenia przy rozpoznaniu niniejszej sprawy i nie będzie miała aż takiego wpływu na oszacowanie stopnia szkodliwości czynu, gdyż powód jako profesjonalista, był wpisany do RPP i winien wypełniać swoje obowiązki ustawowe z należytą starannością, bez znaczenia jest więc fakt, że powód działa w innej branży niż w branży stricte paliwowej.

122 Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że stopień społecznej szkodliwości czynu nie jest znikomy. Nie została zatem spełniona jedna z dwóch łącznych przesłanek określonych w art. 56 ust. 6a p.e. uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary.

123 W kontekście nieodstąpienia przez Prezesa URE od wymierzenia powodowi kary w przypadkach niezłożenia w terminie sprawozdań należy również zauważyć, że art. 56 ust. 6a p.e. ma charakter fakultatywny, zatem odstąpienie od wymierzenia kary nie tylko zależy od spełnienia przesłanki o charakterze ocennym, w postaci znikomej szkodliwości czynu, ale zależy od uznania organu, które wszakże nie może być dowolne i wynikać musi z merytorycznych przesłanek, ale z pewnością nie stanowi ono obowiązku organu do zastosowania powołanej regulacji w każdych warunkach (podobnie SA w Warszawie w wyroku z 24 sierpnia 2012 roku, sygn. akt VI ACa 389/12).

124 W tym zakresie Sąd Okręgowy w Warszawie podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z 27 listopada 2019 r., sygn. akt I NSK 95/18, że „ art. 56 ust. 6a p.e. należy interpretować z uwzględnieniem zasady sprawności i rzetelności działania instytucji publicznych, a także zasady równowagi i podziału władzy. W ocenie Sądu Najwyższego [... ] Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dysponuje więc pewnym luzem decyzyjnym przy interpretacji przesłanki znikomości szkodliwości społecznej czynu, a w razie ziszczenia się wspomnianej przesłanki - uznaniem administracyjnym przy wyborze wariantu rozstrzygnięcia: odstąpienia od kary pieniężnej bądź nieodstąpienia od tej kary. [...] Organ regulacyjny, z uwagi na posiadaną wyspecjalizowaną kadrę, unikalną pamięć instytucjonalną oraz bezpośrednią styczność z realiami rynkowymi, jest co do zasady lepiej przygotowany niż sędzia do oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu przedsiębiorcy z punktu widzenia standardów obowiązujących na rynku regulowanym. Interpretacja przepisów prawnych należy do istoty władzy wykonawczej, która jak wskazuje sama jej nazwa, odpowiada za egzekwowanie prawa. Jeżeli określony sposób interpretacji przepisu ma racjonalne uzasadnienie i jest ugruntowany w praktyce organu, sąd nie powinien zastępować go własną interpretacją. Interwencja sądu w treść decyzji organu regulacyjnego powinna następować dopiero wtedy, gdy nosi ona znamiona dowolności: opiera się na arbitralnych przesłankach, zawiera zdawkowe i ogólnikowe uzasadnienie, odwołuje się do nieudowodnionych informacji” (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych z 27 listopada 2019 r., sygn. akt IŃSK 95/18, Legalis nr 2294222).

125 Odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazujących na naruszenie przepisów prawa procesowego, Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela utrwalony w judykaturze pogląd o nieskuteczności powoływania się na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postępowaniu przed (...), poza pewnymi wyjątkami. W szczególności, tego typu zarzuty zasadniczo nie mogą stanowić samoistnej podstawy uchylenia decyzji. Wynika to z faktu, że wniesienie do sądu odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna dopiero cywilne, pierwszoinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sąd dokonuje własnych ustaleń, rozważając całokształt materiału dowodowego (takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 maja 1991 r., sygn. akt III CRN 120/91; postanowieniu z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I CKN 351/99; wyroku z dnia 19 stycznia 200Ir. sygn. akt I CKN 1036/98). Podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 grudnia 2006 r. stwierdził, iż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie mogą być podnoszone przed SOKiK, który jako sąd powszechny rozpatruje sprawę od nowa, co skutkuje brakiem możliwości uchylenia decyzji zaskarżonej do tego sądu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (sygn. akt VI ACa 620/06).

126 W sprawie niniejszej zdaniem Sądu postępowanie administracyjne toczące się przed Prezesem URE nie było dotknięte taką wadą, która uzasadniałaby uchylenie decyzji.

127 Wyjątki od zasady, że zarzuty procesowanie odnoszące się do etapu postępowania administracyjnego nie mogą doprowadzić do uchylenia decyzji w ramach rozpoznania odwołania, które zostały wykreowane przez orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazują, że taka możliwość odnosi się tylko do takich zarzutów, które po pierwsze nie mogą być niejako konwalidowane na etapie postępowania sądowego (jak ma to miejsce np. w odniesieniu do ustaleń faktycznych, środków dowodowych, oceny dowodów, niektórych wad formalnych samej decyzji), ale także waga tych zarzutów musi być na tyle istotna, że uzasadnia ona uchylenie decyzji. Chodzi o takie uchybienia organu, na skutek których przedsiębiorca, którego dotyczy decyzja, nie ma zapewnionych odpowiednich gwarancji proceduralnych, w szczególności mówi się tutaj o uchybieniach tego rodzaju (wadach kwalifikowanych decyzji), które istotnie wpłynęły na merytoryczną treść zaskarżonej decyzji lub też takie sytuacje, w których zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.

128 Rozpoznając zarzuty powoda dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego, Sąd jednak nie dopatrzył się wśród nich takich, które naruszałyby np. prawo odwołującego się do obrony, czy innych które wskazywałyby na wydanie decyzji w warunkach nieważności. W szczególności także decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej.

129 Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 479⁵³ § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji, zmieniając zaskarżoną decyzję w części poprzez uwzględnienie odwołania powoda w części w ten sposób, że wymierzoną karę w wysokości 10.000 zł za każdy z czynów obniżył do kwoty 1.000 zł. Sąd oddalił dalej idące żądanie powoda w oparciu o przepis art. 479⁵³ § 1 k.p.c.

130 O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 100 k.p.c., zgodnie z którym Sąd może, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań, włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Obciążenie w całości kosztami postępowania powoda było w ocenie Sądu uzasadnione faktem, że decyzja zasadniczo była prawidłowa, a Prezes URE nie był władny miarkować kary pieniężnej, która w ustawie była ustalona w sposób sztywny. Zatem decyzja organu nie była niezgodna z przepisami (organ prawidło ustalił naruszenia obowiązków przez powoda i uznał, że istnieją podstawy do wymierzenia kary pieniężnej), a jej zmiana podyktowana była jedynie innymi uprawnieniami Sądu, który wyłącznie był uprawniony karę zmiarkować. Dlatego zdaniem Sądu celowe było zwrócenie pozwanemu wszystkich kosztów niezbędnych do obrony, co w sprawie niniejszej oznaczało zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Koszty te zostały ustalone w kwocie 720 zł w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przez Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

131 SSO Małgorzata Perdion-Kalicka