Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12 lutego 2025 r., XVII AmE 197/24

wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12 lutego 2025 r., XVII AmE 197/24

Tekst

1 Sygn. akt XVII AmE 197/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 12 lutego 2025 r.

3 Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

4 w składzie:

5 Przewodniczący –

6 SSO Maciej Kruszyński

7 po rozpoznaniu 12 lutego 2025 r. w Warszawie

8 na posiedzeniu niejawnym

9 sprawy z odwołania (...) sp. z o.o. w Ż.

10 przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

11 o wymierzenie kary pieniężnej

12 na skutek odwołania (...) sp. z o.o. w Ż. od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 3 kwietnia 2024 roku, numer (...) ((...))

13 1. oddala odwołanie;

14 2. zasądza od (...) sp. z o.o. w Ż. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu

15 SSO Maciej Kruszyński

16 Sygn. akt XVII AmE 197/24

Uzasadnienie

17 Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzja z dnia 3 kwietnia 2024 r., znak: (...) ((...)), na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 w związku z art. 39 ust. 2 oraz art. 40 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2166, ze zm.) oraz z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266) a także z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy: (...) Sp. z o.o., posiadającemu numer identyfikacji podatkowej (NIP): (...) orzekł, że:

18 1) przedsiębiorca: (...) Sp. z o.o. nie wywiązał się za 2017 r. z określonego w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 maja 2021 r. - zwanej dalej: „Ustawą”), obowiązku realizacji przedsięwzięcia lub przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, w wyniku których uzyskuje się oszczędność energii finalnej w wysokości określonej w art. 14 ust. 1, potwierdzonego audytem efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 25, lub uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki świadectwa efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 20 ust. 1 tej ustawy – z zastrzeżeniem art. 11,

19 2) za zachowanie opisane w punkcie pierwszym wymierzam przedsiębiorcy: (...) Sp. z o.o., karę pieniężną w kwocie 11 274,90 zł (słownie: jedenaście tysięcy dwieście siedemdziesiąt cztery złote dziewięćdziesiąt groszy).

20 Od powyższej decyzji odwołanie złożył (...) Sp. z o.o. w Ż. zaskarżając ją w całości.

21 Zaskarżonej decyzji Odwołujący zarzucił, że została wydana z naruszeniem następujących przepisów:

22 1. art. 189g § 1 k.p.a. poprzez nałożenie kary pieniężnej po upływie terminu przedawnienia uprawnienia organu do nałożenia tej kary, tj. po upływie 5 lat od wystąpienia naruszeń - kara wydana jest za 2017r., zatem kara pieniężna mogła zostać nałożona na odwołującego się do końca 2022r.;

23 2. naruszenie przepisu art. 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o efektywności energetycznej w zw. z art. 3 ustawy Prawo energetyczne poprzez błędną interpretację pojęcia „sieci”;

24 3. naruszenie art. 10 ust. 3 ustawy o efektywności energetycznej poprzez błędne uznanie przez Prezesa URE, że powód podlega obowiązkowi, realizacji przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej odbiorcom końcowym, mimo, że łączna wielkość zamówionej mocy cieplnej nie przekracza 5 MW w danym roku kalendarzowym

25 4. naruszenie art. 8 § 2 k.p.a., poprzez brak wskazania uzasadnionej przyczyny odstąpienia od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

26 5. naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez brak pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wszystkich okoliczności sprawy mogących stanowić przedmiot rozstrzygania,

27 Mając na uwadze powyższe Odwołujący wniósł o:

28 - w przypadku uwzględnienia zarzutu nr 1 - uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie;

29 - w przypadku uwzględnienia zarzutu nr 2 - 4 - uchylenie decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpoznania.

30 Ponadto Odwołujący wniósł o zasądzenie od organu na rzecz odwołującego się kosztów postępowania wg norm przepisanych.

31 W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o:

32 1) oddalenie odwołania w całości;

33 2) zwolnienie strony (Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki) od udziału w posiedzeniu przygotowawczym, ze względu na hierarchiczną strukturę urzędu i przekazywanie spraw na niższe szczeble, zatem udział pełnomocnika będzie wystarczający jako osoby mającej pełną wiedzę w niniejszej sprawie;

34 3) zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

35 Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

36 Przedsiębiorcy - (...) Sp. z o.o. w Ż. udzielona została koncesja na wytwarzanie ciepła na okres od 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2030 r.

37 (Dowód: dane do wyliczenia obowiązku efektywności energetycznej za lata 2017-2019, k. 3 akt adm., okoliczność bezsporna)

38 Zgodnie z informacjami przesłanymi przy piśmie z dnia 6 lutego 2024 r.

39 w ramach prowadzonej działalności Przedsiębiorca w roku 2017 dokonał sprzedaży do odbiorców końcowych przyłączonych do sieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ciepła w ilości 16 139,000 GJ, co odpowiada 385,473 toe, a zatem był zobowiązany do uzyskania oszczędności energii finalnej w łącznej wysokości 5,782 toe.

40 (Dowód: pismo z 6 lutego 2024 r., k. 10-13 akt adm.)

41 Z informacji znanych Prezesowi URE z urzędu wynikało, że Przedsiębiorca nie zrealizował przedsięwzięcia lub przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, w wyniku których uzyskuje się oszczędności energii finalnej oraz nie przedstawił za ten okres do umorzenia Prezesowi URE świadectwa efektywności energetycznej.

42 (okoliczność bezsporna)

43 Ponadto z wykazu podmiotów, które dokonały wpłaty na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, załączonego do pisma tego Funduszu z dnia 19 grudnia 2017 r. (znak: (...)) oraz z dnia 8 listopada 2018 r. (znak: (...)) wynikało, że Przedsiębiorca do dnia 30 czerwca 2018 r. nie uiścił żadnej opłaty zastępczej.

44 (Dowód: pismo Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z 19 grudnia 2017 r., k. 7 akt adm.)

45 Przedsiębiorca nie zrealizował za 2017 r., określonego w art. 10 ust. 1 Ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 maja 2021 r.) obowiązku. Poziom jego realizacji wynosi 0%, a brakująca ilość energii finalnej koniecznej do jego wypełnienia za 2017 r. wynosiła 5,782 toe (co odpowiada 8 673,00 zł). W związku z powyższym Prezes URE wymierzył Przedsiębiorcy karę w wysokości 11 274,90 zł (tj. o 2 601,90 zł wyższej od brakującej do pełnej realizacji obowiązku ilości).

46 (okoliczność bezsporna)

47 Przychód uzyskany przez Przedsiębiorcę z tytułu „ wytwarzania i zaopatrzenia w parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych” wynosił (...) zł.

48 (Dowód: oświadczenie powoda z 28 lutego 2024 r. , k. 15 akt adm.)

49 Z uwagi na fakt, iż Przedsiębiorca do dnia wydania decyzji nie przesłał sprawozdania finansowego za rok 2023, Prezes URE do oceny sytuacji finansowej posłużył się dokumentami za rok 2022 dostępnych na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, z których wynikało, że przychody netto i zrównane z nimi, na dzień 31.12.2022 r., wyniosły (...) zł. Kara w wysokości 11 274,90 zł stanowiła (...) przychodów. W dniu bilansowym 2022 roku Przedsiębiorca posiadał aktywa obrotowe w wysokości (...) zł oraz zgromadził środki pieniężne i inne aktywa pieniężne w kwocie (...) zł.

50 (okoliczność bezsporna)

51 Pismem z dnia 13 grudnia 2023 r. (znak: (...)) Przedsiębiorca przekazał Prezesowi URE informacje dotyczące dokonanej w latach 2017-2019 sprzedaży ciepła. Z analizy nadesłanego przez Przedsiębiorcę ww. pismem materiału dowodowego, a także informacji znanych Prezesowi URE z urzędu wynikało, iż obowiązek, nałożony art. 10 ust. 1 Ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 maja 2021 r.) za rok 2017 nie został przez Przedsiębiorcę wykonany.

52 (Dowód: pismo powoda z 13 grudnia 2023 r. , k. 1-3 akt adm.)

53 Prezes URE uznał za celowe wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia Przedsiębiorcy kary pieniężnej, w związku z ujawnieniem możliwości nieprzestrzegania za rok 2017, określonego w art. 10 ust. 1 Ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 maja 2021 r.), obowiązku realizacji przedsięwzięcia lub przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, w wyniku których uzyskuje się oszczędność energii finalnej w wysokości określonej w art. 14 ust. 1, potwierdzonego audytem efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 25, lub uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectwa efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 20 ust. 1 tej ustawy – z zastrzeżeniem art. 11.

54 (okoliczność bezsporna)

55 Pismem z dnia 25 stycznia 2024 r., znak: (...) ((...)), Prezes URE zawiadomił Przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w tej sprawie.

56 (Dowód: zawiadomienie Prezesa URE z 25 stycznia 2024 r. , k. 8-9v akt adm.)

57 W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 6 lutego 2024 r. (znak: (...)), Przedsiębiorca poinformował, iż posiada 3 odrębne kotłownie niepołączone ze sobą, z których żadna „żadna nie przekracza mocy 5 MW”, zatem nie jest zobowiązany do realizacji obowiązku efektywności energetycznej. Przedsiębiorca przesłał również korektę danych dotyczących sprzedaży ciepła w 2017 r.

58 (Dowód: pismo powoda z 13 grudnia 2023 r. , k. 1-3 akt adm.)

59 Pismem z dnia 20 lutego 2024 r., znak: (...) ((...)), na podstawie art. 10 § 1 w związku z art. 73 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, Prezes URE zawiadomił Przedsiębiorcę o zakończeniu prowadzonego postępowania i przysługującym mu prawie do zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożenia dodatkowych uwag i wyjaśnień. Pismem tym Prezes URE wezwał ponownie Przedsiębiorcę do przesłania wszelkich dokumentów pozwalających na ustalenie jego sytuacji finansowej.

60 (Dowód: zawiadomienie Prezesa URE z 20 lutego 2024 r. , k. 14 akt adm.)

61 Przedsiębiorca odebrał powyższe zawiadomienie dnia 23 lutego 2024 r., jednakże w wyznaczonym terminie nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz złożenia dodatkowych uwag i wyjaśnień. Przedsiębiorca, pismem z dnia 28 lutego 2024 r. przesłał oświadczenie o wysokości przychodu osiągniętego w 2023 r. z tytułu „ wytwarzania i zaopatrzenia w parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych”.

62 (Dowód: poświadczenie odbioru zawiadomienia z 20 lutego 2024 r., k. 14a akt adm.)

63 Prezes URE, decyzją z dnia 22 grudnia 2022 r. znak: (...) ((...)), wymierzył Przedsiębiorcy karę pieniężną za niewypełnienie przedmiotowego obowiązku za IV kwartał 2016 r. uwzględniając, iż do dnia wydania rozstrzygnięcia, decyzja ta jest nieprawomocna, okoliczność ta nie została potraktowana jako obciążająca.

64 (Dowód: decyzja Prezesa URE z dnia 22 grudnia 2022 r. znak: (...) ((...)), k. 17-20 akt adm.)

65 Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o bezsporne twierdzenia stron postępowania oraz o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane, jak też w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości.

66 Sąd Okręgowy w Warszawie zważył, co następuje.

67 Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

68 Spór w przedmiotowej sprawie sprowadzał się do kwestii naruszenia ciążącego na Powodzie obowiązku, w związku z czym kluczowa jest ocena przesłanek leżących u podstawy uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

69 W niniejszej sprawie posiada zastosowanie treść ustawy o efektywności energetycznej II, która wprost określała termin realizacji obowiązku, którego niedochowanie wyznacza moment naruszenia przez Powoda. Wobec tego, od daty 1 lipca 2020 r. zaniechanie Powoda należało uznać, jako naruszenie penalizowane administracyjną karą pieniężną.

70 Zgodnie z art. 189g § 1 k.p.a. administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa (co zdaniem Spółki nastąpiło z końcem 2022 r.).

71 Powód wychodził z założenia, iż naruszenie prawa w przedmiotowej sprawie miało miejsce w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. (rok, za który należało zrealizować obowiązek) i w jej ocenie bieg pięcioletniego okresu przedawnienia rozpoczął się wraz z początkiem roku 2018, a zakończył wraz z upływem roku 2022. Jest to stanowisko nieuprawnione, bowiem nie uwzględnia treści art. 16 ust. 1 ustawy o efektywności energetycznej II, który stanowi, że obowiązek przewidziany w art. 10 ust. 1 ustawy o efektywności energetycznej II mógł być rozliczony przez Przedsiębiorcę, w zakresie nierealizowanym opłatą zastępczą, do dnia 30 czerwca trzeciego roku następującego po roku, którego dotyczy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że termin realizacji obowiązku upływał w dniu 30 czerwca 2020 r.. Oznacza to, że dzień 30 czerwca 2020 r. był ostatnim dniem, w którym Powód mógł zrealizować przedmiotowy obowiązek i od tego właśnie dnia rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia. W konsekwencji powyższego, termin przedawnienia wydania decyzji, nakładającej na Przedsiębiorcę karę pieniężną, następował z 30 czerwca 2025 r., nie zaś „z końcem 2022 r.” jak błędnie uznał powód.

72 W niniejszej sprawie, zastosowanie znalazła definicja sieci zamieszczona w art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo energetyczne, gdzie mowa jest o instalacjach połączonych i współpracujących ze sobą, służących do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należących do przedsiębiorstwa energetycznego.

73 Bezspornym było w niniejsze sprawie, że decyzją Prezesa URE z dnia 6 listopada 2008 r., znak: (...) została udzielona Przedsiębiorcy koncesja na wytwarzanie ciepła na okres od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. jak również to, że - w ramach koncesjonowanej działalności gospodarczej - Przedsiębiorca w 2017 r. dokonał sprzedaży ciepła do odbiorców końcowych przyłączonych do sieci w ilości 16 139,000 GJ (co jak wskazano powyżej odpowiada 385,473 toe), Przy tym Powód posiał odbiorców końcowych, dla których łączna wielkość mocy zamówionej wynosiła w 2017 r. powyżej 5 MW. Przedsiębiorca był zatem zobowiązany do uzyskania oszczędności energii finalnej w wysokości 5,782 toe (tj. w wysokości 1,5% ciepła sprzedanego w danym roku odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci na terytorium RP, pomniejszonej o ilość energii zaoszczędzonej przez odbiorców końcowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 tej ustawy, określonej w oświadczeniu).

74 Powód nie zrealizował przedsięwzięcia lub przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, w wyniku których uzyskuje się oszczędności energii finalnej oraz nie przedstawił do umorzenia Prezesowi URE świadectw efektywności energetycznej. Z wykazu podmiotów, które dokonały wpłaty na konto (...), załączonego do pisma tego Funduszu z dnia 19 grudnia 2017 r. (znak: (...)) oraz z dnia 8 listopada 2018 r. (znak: (...)), wynika, że Przedsiębiorca do dnia 30 czerwca 2018 r. nie uiścił także żadnej opłaty zastępczej.

75 Zgodnie zatem z art. 10 ust. 1 Ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 maja 2021 r.) m.in. przedsiębiorstwo energetyczne, o którym mowa w art. 10 ust. 2 pkt 1 Ustawy (tj. przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania lub obrotu energią elektryczną, ciepłem lub gazem ziemnym i sprzedające energię elektryczną, ciepło lub gaz ziemny odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej) są obowiązane zrealizować przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia służące poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, w wyniku których uzyskuje się oszczędności energii finalnej w wysokości określonej w art. 14 ust. 1, potwierdzone audytem efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 25, lub uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi URE świadectwo efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 20 ust. 1 - z zastrzeżeniem art. 11.

76 Z kolei w myśl art. 10 ust. 3 Ustawy obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy przedsiębiorstwa energetycznego sprzedającego ciepło odbiorcom końcowym, jeżeli łączna wielkość zamówionej mocy cieplnej przez tych odbiorców nie przekracza 5 MW w danym roku kalendarzowym.

77 W związku z wejściem wżycie od dnia 1 października 2016 r. - ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej, (zastępującej ustawę z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej), zmianie uległy przepisy dotyczące podmiotów zobowiązanych do realizacji przedmiotowego obowiązku. Zgodnie z wyłączeniem zamieszczonym w art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r., obowiązek wynikający z art. 12 ust. 1 tej ustawy nie dotyczył przedsiębiorstw energetycznych sprzedających ciepło odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli łączna wielkość mocy zamówionej przez tych odbiorców nie przekracza 5 MW. Natomiast zgodnie z wyłączeniem zamieszczonym w art. 10 ust. 3 ustawy o efektywności energetycznej II obowiązek wynikający z art. 10 ust. 1 tej ustawy nie dotyczy przedsiębiorstwa energetycznego sprzedającego ciepło odbiorcom końcowym, jeżeli łączna wielkość zamówionej mocy cieplnej przez tych odbiorców nie przekracza 5 MW w danym roku kalendarzowym. Powyższa zmiana spowodowała, że część przedsiębiorstw energetycznych sprzedających ciepło odbiorcom końcowym, które nie były podmiotami zobowiązanymi do realizacji obowiązku na gruncie ustawy o efektywności energetycznej I, stało się podmiotami zobowiązanymi do jego realizacji na gruncie ustawy o efektywności energetycznej II.

78 Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 9 ustawy o efektywności energetycznej II, odbiorca końcowy to odbiorca końcowy w rozumieniu art. 3 pkt 13a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne. Z kolei w myśl art. 3 pkt 13a P.e. odbiorca końcowy to oznacza odbiorcę dokonującego zakupu paliw lub energii na własny użytek; do własnego użytku nie zalicza się energii elektrycznej zakupionej w celu jej magazynowania lub zużycia na potrzeby wytwarzania, przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej oraz paliw gazowych zakupionych w celu ich zużycia na potrzeby przesyłania, dystrybucji, magazynowania paliw gazowych, skraplania gazu ziemnego lub regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego. Zatem odbiorcą końcowym jest zarówno odbiorca przyłączony do sieci, jak również odbiorca nie przyłączony do sieci, o ile dokonał zakupu paliw lub energii na własny użytek. Zatem zarzut ten należy uznać za całkowicie nietrafiony.

79 W myśl art. 11 ust. 1 Ustawy powyższy obowiązek, w zakresie 20% tego obowiązku za 2017 r., podmiot zobowiązany może zrealizować opłatą zastępczą.

80 Z kolei art. 11 ust. 2 Ustawy stanowi, iż podmiot zobowiązany może również zrealizować obowiązek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, za 2016 r., 2017 r. i 2018 r., uiszczając opłatę zastępczą w zakresie wyższym niż wskazany w ust. 1, jeżeli wykaże, że w roku kalendarzowym, którego dotyczy ten obowiązek, składał zlecenia kupna praw majątkowych wynikających ze świadectw efektywności energetycznej w transakcjach sesyjnych, lecz z powodu niewystarczającej liczby ofert sprzedaży tych praw lub gdy oferowana cena tych praw była wyższa niż jednostkowa opłata zastępcza, o której mowa w art. 12 ust. 2 i 3, nie nabył praw na sześciu sesjach w ciągu roku kalendarzowego, którego dotyczy obowiązek, o którym mowa w art. 10 ust. 1.

81 Natomiast zakres obowiązku, w odniesieniu do podmiotów, o których mowa powyżej, został określony w art. 14 ust. 1 Ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 maja 2021 r.). Zgodnie z tym przepisem podmioty zobowiązane są obowiązane uzyskać w każdym roku oszczędność energii finalnej w wysokości 1,5% ilości energii elektrycznej, ciepła lub gazu ziemnego, wyrażonej w tonach oleju ekwiwalentnego, sprzedanych w danym roku odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszonej o ilość energii zaoszczędzonej przez odbiorców końcowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 Ustawy, określonej w oświadczeniu wskazanym w tym przepisie.

82 Powód, błędnie intepretował ciążący na nim obowiązek, definiując go przez pryzmat nieobowiązującej już ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2167 t.j. ze zm.) (dalej: „ustawa o efektywności energetycznej I ”). Świadczy o tym m.in. treść odwołania (s. 3), na której wskazano, że: „w 2017 roku łączna wartość zamówionej mocy odbiorców końcowych przyłączonych do sieci z kotłowni (...) wynosi 2,3143 MW". Jak zostało wcześniej wskazane, taka interpretacja jest sprzeczna z treścią ustawy o efektywności energetycznej II.

83 Brzmienie ustawy o efektywności energetycznej I określało wprost, że obowiązek uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectwa efektywności energetycznej nie dotyczył przedsiębiorstw energetycznych sprzedających ciepło odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli łączna wielkość mocy zamówionej przez tych odbiorców nie przekracza 5 MW.

84 Wyżej wskazana norma uległa zmianie na skutek wejścia w życie ustawy o efektywności energetycznej II, natomiast jej treść określa, że obowiązek uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectwa efektywności energetycznej nie dotyczy przedsiębiorstwa energetycznego sprzedającego ciepło odbiorcom końcowym, jeżeli łączna wielkość zamówionej mocy cieplnej przez tych odbiorców nie przekracza 5 MW w danym roku kalendarzowym.

85 Wyżej wskazana zmiana skutkowała faktem, że część przedsiębiorstw energetycznych sprzedających ciepło odbiorcom końcowym, które nie były podmiotami zobowiązanymi do realizacji obowiązku, na gruncie ustawy o efektywności energetycznej I, stało się podmiotami zobowiązanymi do jego realizacji, na gruncie ustawy o efektywności energetycznej II.

86 Istotne jest również, że Pozwany poinformował przedsiębiorstwa energetyczne o tych zmianach 28 października 2016 r., publikując komunikat dotyczący zasad realizacji obowiązku w zakresie umarzania świadectw efektywności energetycznej lub uiszczania opłaty zastępczej za 2016 rok i za lata następne.

87 Nie można zatem zgodzić się z zarzutem podniesionym w odwołaniu o braku wskazania uzasadnionej przyczyny odstąpienia od utrwalonej praktyki i „odejściu od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw przez Prezesa URE”, bowiem to, co Przedsiębiorca nazywa „utrwaloną praktyką” dotyczyło realizacji obowiązku za okres od 2013 r. do dnia 30 września 2016 na podstawie ustawy o efektywności energetycznej I , w oparciu o inaczej sformułowane przepisy.

88 W tym miejscu należy wskazać, że irrelewantną dla sprawy jest okoliczność powołana przez powoda w piśmie z dnia 6 lutego 2024 r., gdzie wskazał, że do sieci ciepłowniczej przyłączone jest jedno źródło ciepła, tj. kotłownia (...) i że żadna z eksploatowanych kotłowni nie przekracza mocy 5 MW. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 10 ust. 3 ustawy o efektywności energetycznej II istotne jest, że łączna moc zamówiona przez wszystkich odbiorców końcowych (co wprost wynika z przesłanej ankiety tab. 4): „Sprzedaż ciepła w latach 2017-2019, wiersz 1: Łączna wielkość mocy zamówionej przez wszystkich odbiorców końcowych Spółki, w tym: za rok 2017, wpisana przez Powoda wartość to 9,9794 MW -k.3 akt adm.) oraz że jest większa niż 5 MW i z tejże przyczyny, w świetle nowych przepisów, Powód stał się podmiotem zobowiązanym w rozumieniu art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy o efektywności energetycznej II. W przedmiotowej sprawie bez znaczenia jest, czy do sieci przyłączona jest tylko jedna kotłownia (wskazana przez Powoda (...)), czy wszystkie kotłownie oraz jaką moc wytwórczą ma każda z kotłowni. Wykładnia powyższej normy określa, że kluczowe znaczenie ma łączna moc zamówiona przez wszystkich odbiorców końcowych (niezależnie od faktu przyłączenia do sieci czy też nie) przekraczająca (też w przypadku Spółki) 5 MW, co w istocie determinuje fakt bycia przez Spółkę podmiotem zobowiązanym do realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o efektywności energetycznej II, przy czym podstawą realizacji obowiązku jest sprzedaż ciepła do odbiorców końcowych przyłączonych do sieci na terytorium Rzeczypospolitej (tj. 16 139,000 GJ, co odpowiada 385,473 toe).

89 W myśl art. 39 ust. 1 pkt 1 Ustawy, karze pieniężnej podlega ten kto nie dopełnia obowiązku, o którym mowa w art. 10 ust. 1 Ustawy. W myśl art. 39 ust. 1 pkt 2 Ustawy karze pieniężnej podlega ten kto nie uiszcza opłaty zastępczej w przypadku, o którym mowa w art. 11. Zgodnie z art. 40 ust. 2 Ustawy ustalając wysokość kar pieniężnych, o których mowa w art. 39 ust. 1, Prezes URE uwzględnia zakres naruszeń, powtarzalność naruszeń oraz możliwości finansowe ukaranego podmiotu.

90 Przy wymierzaniu kary w wysokości 11 274,90 zł Prezes URE wziął pod zakres naruszeń, powtarzalność naruszeń oraz możliwości finansowe ukaranego podmiotu.

91 Przyjął za nieobciążającą okoliczność wymierzenia powodowi kary w niezakończonym prawomocnie postępowaniu (decyzja z dnia 22 grudnia 2022 r. znak: (...) ((...))

92 Prezes URE był zobowiązany, a nie uprawniony, do nałożenia kary w razie stwierdzenia okoliczności podlegających karze (zob. wyrok SN z 4 listopada 2010 r., III SK 21/10, LEX nr 737390 lub wyrok SN z 18 lutego 2010 r. III SK 22/09, LEX nr 578154).

93 Stosownie do art. 40 ust. 1 pkt 1 Ustawy wysokość kary pieniężnej wymierzonej w przypadkach, o których mowa w art. 39 ust. 1 pkt 1-5, nie może być wyższa niż 10% przychodu ukaranego przedsiębiorstwa energetycznego, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym.

94 Pozwany odniósł wysokość wymierzonej kary do uzyskanych przez Spółkę w roku podatkowym poprzedzającym rok nałożenia kary, a zatem do przychodu uzyskanego przez Przedsiębiorcę z tytułu „wytwarzania i zaopatrzenia w parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych" w wysokości (...) zł. Wymierzona kara pieniężna w wysokości 11 274,90 zł stanowi zatem (...) % ww. przychodu i niewątpliwie mieści się w granicach określonych przepisami prawa.

95 Oceniając możliwości finansowe Powoda, należy stwierdzić, że zgodnie z bilansem, zamieszczonym na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, Powód na dzień 31 grudnia 2022 r. posiadał aktywa obrotowe w wysokości (...) co przy karze o wysokości 11274,90 zł stanowi (...). Warto również nadmienić, że na dzień bilansowy 2022 roku Przedsiębiorca posiadał aktywa obrotowe w wysokości (...) zł oraz zgromadził środki pieniężne i inne aktywa pieniężne w kwocie (...) zł. Wymierzona kara nie wpłynie zatem na jego płynność finansową.

96 Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mających w ocenie odwołującego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy należy wskazać, że postępowanie sądowe przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest postępowaniem kontradyktoryjnym, w którym uwzględnia się materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym, co nie pozbawia tym samym stron możliwości podnoszenia nowych twierdzeń faktycznych i nowych dowodów, według zasad obowiązujących w postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zobowiązany jest do wszechstronnego zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu zasad rozkładu ciężaru dowodu i obowiązku stron w postępowaniu dowodowym (vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt VI ACa 952/06). Ewentualne naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie jest przedmiotem postępowania przed tutejszym Sądem, jak również nie stanowi samoistnej podstawy uchylenia decyzji w tym postępowaniu, albowiem nie ma ono wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Wniesienie odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna bowiem postępowanie sądowe, w którym Sąd rozpoznaje sprawę od nowa, w zakresie przedmiotu sprawy. Należy również stwierdzić, że specyficzny tryb postępowania, z jakim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, zasadza się na założeniu, że organ w toku postępowania administracyjnego gromadzi dowody na poparcie swoich twierdzeń, zaś strona odwołująca się czyli powód, w procesie zwalcza te dowody przedstawiając sądowi inne dowody, które zmierzają do obalenia twierdzeń organu. Sąd na nowo przeprowadza zatem postępowanie dowodowe, gromadząc materiał dowodowy w postępowaniu sądowym, z tego też względu przebieg postępowania administracyjnego nie ma wpływu na ostateczną decyzję podejmowaną przez Sąd. Do powoda należy zatem wykazanie, że zaprezentowane przez organ dowody nie pozwalają na konkluzję taką jak w decyzji, zaś rzeczą Sądu nie jest zastąpienie organu i przeprowadzenie postępowania od początku, a jedynie ocena legalności decyzji i w zależności od przewidzianych prawem możliwości bądź zmiana decyzji bądź jej uchylenie. W sytuacji, gdy organ stosownych dowodów nie dostarczył i decyzja nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, na odwołującym się nie spoczywa ciężar przeprowadzenia dowodu przeciwnego. Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego Sąd dokonuje ustaleń faktycznych oraz dokonuje subsumcji przepisów do ustalonego stanu faktycznego, czego skutkiem jest wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1991 r., sygn. akt III CRN 120/91, Lex nr 3724; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 1998 r., sygn. akt I CKN 265/98, Lex nr 35385; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I CKN 351 /99, Lex nr 38556; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2001 r., sygn. akt I CKN 1036/98, Lex nr 52708) Sąd Ochrony konkurencji i Konsumentów nie może ograniczyć rozpoznania sprawy wynikającej z odwołania od decyzji tylko do funkcji sprawdzającej prawidłowość postępowania administracyjnego, które poprzedza postępowania sądowe. Przekazanie przez Prezesa URE odwołania wszczyna kontradyktoryjne postępowanie cywilne, którego celem nie jest przeprowadzenie kontroli postępowania administracyjnego ale merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

97 Nie można było zgodzić się z zarzutem podniesionym w odwołaniu o niekonsekwencji i odejściu od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw przez Pozwanego, bowiem to, co Przedsiębiorca nazywał utrwaloną praktyką, dotyczyło realizacji obowiązku za lata od 2013 do 30 września 2016 roku.

98 Zdaniem Sądu nie było również podstaw do umorzenia niniejszego postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, odpowiednio w całości lub w części, jeżeli jest ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Przesłanką umorzenia postępowania jest bezprzedmiotowość postępowania z jakiejkolwiek przyczyny, czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, zarówno w odniesieniu do jego strony podmiotowej jak i przedmiotowej. Bezprzedmiotowość postępowania związana jest zatem z wystąpieniem w sprawie obiektywnych przeszkód uniemożliwiających jej dalsze prowadzenie. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z wymienionych przesłanek przesłanka, która uprawniałaby Prezesa URE do umorzenia postępowania, bowiem spełnione są przesłanki merytorycznego rozstrzygnięcia, jak w przedmiotowej decyzji.

99 Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oddalił na podstawie art. 479⁵³ § 1 k.p.c. odwołanie powoda.

100 O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Zasada odpowiedzialności za wynik procesu polega na obowiązku zwrotu kosztów procesu przez stronę przegrywającą sprawę, tj. powoda który przegrał spraw. W konsekwencji kosztami zastępstwa procesowego Prezesa Urzędu, określonymi na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) na 720,00 zł, obciążono odwołującą spółkę, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

101 SSO Maciej Kruszyński