Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 lipca 2026 r., I C 851/22

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Wydział
I Wydział Cywilny
Sygnatura
I C 851/22
Data
Forma
Wyrok
Hasła
dobra osobiste
Źródło
SAOS: System Analizy Orzeczeń Sądowych (ICM UW), dokument u źródła
Otwórz w aplikacji

Tekst

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

1 Dnia 16 lipca 2026 r.

2 Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:

3 Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

4 Protokolant: Karol Rostkowski

5 po rozpoznaniu w dniu 08 lipca 2026 r. w Warszawie

6 na rozprawie

7 sprawy z powództwa X. O.

8 przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W.

9 o ochronę dóbr osobistych, zapłatę i sprostowanie

10 1. oddala powództwo w całości;

11 2. przejmuje na rachunek Skarbu Państwa nieuiszczone koszty sądowe.

12 Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

Uzasadnienie

13 Pozwem z dnia 01 grudnia 2022 r. X. O. wniósł o zasądzenie od (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwoty 118 911,84 zł wraz z odsetkami od dnia 25 lutego 1997 r. tytułem odszkodowania oraz kwoty 12 500 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Ponadto powód wniósł o nakazanie pozwanemu wydrukowania sprostowania oraz przeprosin.

14 W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż powodem wytoczenia powództwa jest opublikowanie nieprawdziwych informacji na jego temat w dwóch artykułach w „(...)”, co skutkowało naruszeniem jego dóbr osobistych. Pierwszy z artykułów został opublikowany w dniu 25 lutego 1997 r. w „(...)” pt. „ (...) ” autorstwa W. E. oraz M. U.. Drugi z artykułów został opublikowany w dniu 03 marca 1997 r. w „(...)” pt. „ (...) ” autorstwa M. U..

15 Pismem z dnia 27 grudnia 2022 r. powód wyjaśnił, iż składał pozwy przeciwko „(...)” w 1997 roku, a ponadto zwracał się do redaktora naczelnego o sprostowanie ww. artykułów w 1997 r. i 2004 r. Powód sprecyzował, iż kwota 118 911,84 zł jakiej się domaga tytułem odszkodowania jest równowartością samochodu P. (...), wraz z odsetkami od dnia 25 lutego 1997 r.

16 Powód wskazał, iż domaga się sprostowania następującej treści:

17 „ Treść art. „(...)” zawarta w „(...) z 25.II.1997 roku była niezgodna w swej treści ze stanem faktycznym wynikającym z prawomocnych orzeczeń Prokuratury Rejonowej w Częstochowie, Prokuratury Wojewódzkiej w Częstochowie, Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach oraz Ministerstwa Sprawiedliwości Departament Prokuratury Krajowej.

18 Zatem w/w organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny. Z ustaleń tych wynika, że działałem w sposób zgodny z prawem i najlepszą wiedzą.

19 Wina wynikała z naruszeń (...), Banku (...) w Ł. jako instytucji zaufania publicznego, dodatkowo Konsorcjum (...) nie posiadało zasobów finansowych, umiejętności potrzebnych do prowadzenia tego typu działalności, nie posiadała w tym czasie zdolności kredytowej.

20 Ponadto dziennikarze „(...) nie dopełnili staranności dziennikarskiej, czym naruszyli przepisy prawa karnego , prawa cywilnego, prawa prasowego.”

21 Powód wskazał również treść przeprosin:

22 „ (...) S.A. Wydawca „ (...)” red. W. E. oraz red. M. U. przepraszają Pana X. O. za bezprawne naruszenie jego dóbr osobistych poprzez wydrukowanie artykułów naruszających przepisy prawa karnego, prawa cywilnego, prawa prasowego w artykule „ (...)” 25.II. 1997 „ (...)” oraz artykuł „ (...)” z 3.III. 1997 roku, w których zawarto nieprawdziwe oceny naruszające jego dobra osobiste w postaci czci oraz godności osobistej poprzez sugerowanie posługiwania się, że jest oszustem, złodziejem, przestępcą, co było oczywistym kłamstwem ze strony (...) S.A. wydawcy „ (...)” oraz red. W. E. oraz red. M. U..

23 Wyrażamy ubolewanie, że poprzez powyższe bezprawne działania naruszyliśmy dobre imię Pana X. O. na szwank.”

24 oraz formę przeprosin:

25 „ Niniejsze przeprosiny należy umieścić w ramce na co najmniej 1/8 strony, na białym tle, czarną czcionką pogrubioną Times New Roman 16, przez 30 kolejnych dni w dodatku lokalnym „(...)” w C. na pierwszej stronie dodatku, w jego górnej części wydania papierowego i internetowego. Słowo przeprosiny wielkością Times New Roman 18 pogrubioną.”

26 Powód również wskazał, iż dobrem osobistym jakie zostało naruszone przez pozwanego jest „utracona szansa”, zaś kwota zadośćuczynienia jakiej się domaga jest adekwatna, ponieważ na przestrzeni 25 lat „(...)” rozwinęła swoją działalność, a w międzyczasie „niszczyła jego i jego rodzinę”. Ponadto powód dodał, że w czasie publikowania artykułu pt. ,, (...) ” w dniu 25 lutego 1997 r., prawomocnie ustalono, że jego działania były zgodne z prawem, a dealer (...) wielokrotnie naruszył przepisy kodeksu karnego. Co więcej, w ocenie powoda z akt postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Częstochowie sygn. 3 Ds. 115/12 wynika, że ,,(...)” bezprawnie ujawniła jego dane osobowe, co stanowiło przestępstwo art. 241 k.k.

27 W odpowiedzi na pozew z dnia 02 lutego 2024 r. ( k. 350-368), pozwana (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości, jako oczywiście bezzasadnego oraz zwrot kosztów procesu.

28 Zdaniem pozwanej powód nie wykazał, które fragmenty spornych publikacji godzą w jego konkretne dobra osobiste, jak również pozwana podniosła brak bezprawności. Pozwana zakwestionowała istnienie dobra osobistego wskazanego przez powoda w postaci „utraconej szansy” oraz wskazała, iż z pozwu nie wynika w jaki sposób dobro to miałoby zostać naruszone. W ocenie pozwanej treść pozwu i uzasadnienia stanowi jedynie subiektywne spojrzenie powoda i całkowicie pomija publiczny odbiór publikacji. Zdaniem strony pozwanej w artykule pt. „ (...) ” opisano historię dotyczącą zakupu auta i związany z tym spór prawny. Zaś artykuł pt. „ (...) ” opisywał historię związaną z zajmowaniem lokalu bez odpowiedniej podstawy prawnej, a następnie eksmisję lokatora, co jednak istotne, w artykule nie padło imię czy nazwisko powoda. Podniesiono ponadto, iż sporne materiały prasowe były umieszczone w dzienniku pod nazwą „(...)”, a wydawcą nie była (...) S.A lecz (...) Sp. z.o.o. Odnośnie roszczenia o sprostowanie, pozwana zaznacza iż nie posiada legitymacji biernej w niniejszej sprawie ponieważ, roszczenie to powinno zostać skierowane przeciwko redaktorowi naczelnemu pisma, a nie wydawcy. Ponadto, by móc domagać się sprostowania w pozwie, należy w odpowiednim terminie złożyć wniosek do redaktora naczelnego, czego powód nie uczynił. Z pozwem o sprostowanie można wystąpić w ciągu roku od dnia opublikowania materiału prasowego, co za tym idzie termin ten upłynął w roku 1998. Pozwana również podniosła, iż sprostowanie jakiego domaga się powód nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych wynikających z prawa prasowego. Za bezzasadne pozwana uważa by oświadczenie było publikowanie przez kolejnych 30 dni, jak również publikowanie oświadczenia na lokalnych stronach „(...)”, skoro materiały prasowe były zamieszczone jedynie raz w wydaniu papierowym gazety. Pozwana podniosła, iż roszczenie dotyczące zadośćuczynienia jest nieudowodnione co do wysokości. Również roszczenia majątkowe powoda uległy przedawnieniu w terminie 3 lat od dowiedzenia się przez powoda o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Pozwana zakwestionowała także roszczenie powoda dotyczące odszkodowania, w jej ocenie brak jest związku przyczynowego pomiędzy treścią spornych publikacji, a rzekomą szkodą majątkową.

29 Na rozprawie w dniu 08 lipca 2026 roku pełnomocnik pozwanego wnosząc o oddalenie powództwa, oświadczył, iż nie wnosi o zasądzenie kosztów procesu.

30 Sąd ustalił następujący stan faktyczny

31 W dniu 29 lipca 1992 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie VII Wydział Cywilny i Rejestrowy wpisał do sądowego rejestru dzienników i czasopism tytuł prasowy „(...)”. Jako wydawcę wpisano (...) spółka z.o.o.”, zaś jako redaktora naczelnego wpisano V. V..

32 dowód: postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 29 lipca 1992 r., k.378

33 (...) Spółka Akcyjna powstała z przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę akcyjną w trybie przewidzianym przepisami działu XIII księgi pierwszej kodeksu handlowego na podstawie uchwały nr 1 zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "(...)" z dnia 11 marca 1998 r.

34 dowód: aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego spółki (...) S.A, k. 431

35 W dniu 25 lutego 1997 r. w „(...)” opublikowany został materiał prasowy pt. „(...)” autorstwa W. E. oraz M. U.. Artykuł ten opisuje historię zakupu samochodu(...)przez spółkę (...) należącą do X. O. od (...) przedstawiciela marki J. (...). W treści wskazano, iż X. O. uiścił 10% wartości pojazdu tytułem zaliczki, na fakturze umieszczono adnotację o finansowaniu zakupu kredytem z Banku (...). Opisano następnie, iż X. O. dokonał rejestracji samochodu w Urzędzie Miasta, zaś wydany dowód rejestracyjny nie zawierał informacji o zastawie bankowym. Po około miesiącu po wydaniu faktury, Bank poinformował dealera, iż umowa nie doszła do skutku. W czerwcu 1995 r. X. O. sprzedał samochód Konsorcjum (...), otrzymując za niego zapłatę w kwocie odpowiadającej zadłużeniu u dealera. Jednocześnie X. O. zawarł umowę leasingu ww. samochodu. Leasingobiorca po upływie 3 miesięcy przestał spłacać raty leasingu wobec czego (...) wypowiedziało umowę. Dealer odmówił wydania samochodu przedstawicielom (...), ponieważ nie otrzymał pełnej zapłaty ceny. Urząd Miasta - na wniosek dealera - unieważnił rejestrację samochodu. Z uwagi na spór dotyczący własności, pojazd został zatrzymany przekazany do depozytu sądowego.

36 dowód: kserokopia artykułu pt. „(...)” z dnia 25 lutego 1997 r. opublikowanego w „(...)”, k. 85

37 W dniu 03 marca 1997 w „(...)” został opublikowany materiał prasowy pt. „(...)” autorstwa M. U.. Artykuł opisuje przebieg wieloletniego sporu o opróżnienie i wydanie nieruchomości znajdującej się przy al. (...) w C..

38 W artykule wskazano, iż (...)

39 dowód: kserokopia artykułu pt. „(...)” z dnia 3 marca 1997 r. opublikowanego w „(...)”, k. 86

40 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dowodów z dokumentów (w postaci kopii i odpisów) zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, które nie pozostawały ze sobą w sprzeczności i których autentyczności oraz zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy nie zakwestionowała żadna ze stron postępowania. Wobec niekwestionowania złożonych do akt kserokopii i wydruków dokumentów brak było podstaw do żądania złożenia wyżej wymienionych dokumentów w oryginale. Wskazane dowody wzajemnie się uzupełniają i potwierdzają, w zestawieniu ze sobą tworzą spójny stan faktyczny i brak jest zdaniem Sądu przesłanek do odmówienia im mocy dowodowej w zakresie, w jakim stanowiły one podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

41 Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 233 § 1 k.p.c., sąd ocenia wiarygodność zeznań strony przez pryzmat całego zebranego w sprawie materiału. W ocenie Sadu zeznania powoda stanowiły subiektywną relację zaistniałych zdarzeń, dlatego też nie stanowiły podstawy ustaleń faktycznych.

42 Sąd na podstawie art. 235² § 1 pkt 2, 3 i 5 k.p.c. pominął dowód z przesłuchania świadków M. U. oraz W. X.. Głównym dowodem w niniejszej sprawie są opublikowane materiały prasowe. Treść tego tekstu, jego sformułowania, kontekst oraz ogólny wydźwięk wynikają wprost z artykułu znajdującego się w aktach sprawy. Sąd uznał, tym samym, że przesłuchiwanie autorów artykułów jest nieprzydatne do rozstrzygnięcia sprawy i prowadziłoby wyłącznie do przedłużenia postępowania, w szczególności mając na uwadze podniesiony zarzut przedawnienia, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.

43 Sąd pominął również, dowód z opinii biegłego z zakresu prawa prasowego. Wskazać należy, że opinia biegłego ma na celu ułatwienie sądowi należytej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego wtedy, gdy do tej oceny potrzebne są wiadomości specjalne (art. 278 § 1 k.p.c.). Zadaniem biegłego nie może być natomiast dokonywanie wykładni przepisów prawa oraz ocena prawna faktów. Zadania te należą do wyłącznej kompetencji sądu orzekającego, zgodnie z fundamentalną zasadą iura novit curia (sąd zna prawo).

44 Sąd zważył co następuje

45 Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

46 W niniejszym postępowaniu powód X. O. domagał się zasądzenia od pozwanej (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwoty 118 911,84 zł wraz z odsetkami od dnia 25 lutego 1997 r. tytułem odszkodowania oraz kwoty 12 500 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Ponadto powód wniósł o nakazanie pozwanemu wydrukowania sprostowania oraz przeprosin. Pozwana wnosząc o oddalenie powództwa podniosła min. zarzut braku legitymacji biernej oraz zarzut przedawnienia roszczeń.

47 Podstawę prawną żądania powoda w zakresie zadośćuczynienia oraz przeprosin, stanowiły przepisy kodeksu cywilnego regulujące problematykę ochrony dóbr osobistych. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

48 Ogólne ujęcie dóbr osobistych w orzecznictwa zakłada, że wynikają one z tych wartości niemajątkowych, które - jako ściśle związane z człowiekiem, obejmując jego fizyczną i psychiczną integralność albo będąc przejawem jego twórczej działalności - skupiają niepowtarzalną, pozwalającą na samorealizację indywidualność człowieka, jego godność oraz pozycję wśród innych ludzi. Dobrem osobistym jest zatem wartość immanentnie złączona z istotą człowieczeństwa oraz naturą człowieka, niezależna od jego woli, stała, dająca się skonkretyzować i zobiektywizować ( zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2010 r., III CZP 79/10, OSNC 2011, Nr 4, poz. 41, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2010 r., II CSK 640/09, niepubl.).

49 Stosownie do treści art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

50 Zgodnie z treścią art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.

51 Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych w pierwszej kolejności sąd powinien ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne.

52 W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym i zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze poglądem, katalog dóbr osobistych zawarty w art. 23 k.c. nie ma charakteru zamkniętego. Katalog ten powiększa się w miarę rozwoju stosunków społecznych i w reakcji na zmieniające się postrzeganie różnych wartości, co prowadzi do odkrywania i nazywania kolejnych takich dóbr. O tym, czy w konkretnym wypadku chodzi o dobro osobiste, rozstrzygają panujące w społeczeństwie zapatrywania prawne, moralne i obyczajowe. Niemożliwe do ujęcia w ściśle zakreślone ramy ogólne pojęcie dobra osobistego sprawia, że wyodrębnienie konkretnego dobra osobistego następuje w praktyce orzeczniczej. Proces identyfikowania określonych wartości jako dóbr osobistych jest rozciągnięty w czasie; nadąża, nie zawsze dość dynamicznie, za rozwojem stosunków społecznych i zmianami ocen dominujących w społeczeństwie w danym czasie. W tym procesie sądy nie tworzą nowych dóbr osobistych, lecz na podstawie elastycznej wykładni przepisów rozpoznają je, stwierdzają, że w danym czasie istniały w porządku prawnym. (tak Uchwała SN(7) z 27.03.2018 r., III CZP 60/17, OSNC 2018, nr 9, poz. 83)

53 Aprobując w pełni powyższą linię orzeczniczą, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stoi jednak na stanowisku, że granice konstrukcji dóbr osobistych nie mogą być rozciągane w sposób nieograniczony. W szczególności, w ocenie Sądu, w katalogu tym nie mieści się kategoria określana przez powoda jako „utracona szansa”. Przywołane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 6 czerwca 2024 r. ( sprawa C-547/22, W. ) zapadło na kanwie sporu o wykluczenie z przetargu na podstawie prawa zamówień publicznych, co za tym idzie orzeczenie to w żadnym stopniu nie ma zastosowania do niniejszej sprawy.

54 Skoro zatem „utracona szansa” na która powoływał się powód, nie stanowi samoistnego dobra osobistego podlegającego ochronie prawnej, roszczenie powoda w zakresie przeprosin oraz zadośćuczynienia należało uznać za bezzasadne.

55 Należy przy tym podkreślić, iż nawet gdyby ocena co do istnienia dobra osobistego w postaci „utraconej szansy” była odmienna, ewentualnie powód upatrywał w działaniach pozwanego naruszenia innych (poza utraconą szansą) dóbr osobistych, to powództwo w dalszym ciągu podlegałoby oddaleniu ze względu na przedawnienie.

56 Zgodnie z art. 442¹ § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Skutkiem przedawnienia zgodnie z art. 117 § 2 k.c. jest możliwość uchylenia się przez dłużnika od zaspokojenia roszczenia.

57 W ocenie Sądu podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia okazał się w pełni uzasadniony. Artykuły prasowe, które zdaniem powoda miały naruszyć jego dobra osobiste były opublikowane w roku 1997 i jak sam przyznał powód dowiedział się o ich istnieniu w tym samym roku. Tym samym należy stwierdzić, że powód mógł dochodzić zadośćuczynienia najpóźniej do końca roku 2000.

58 Zgodnie z dyspozycją art. 123 § 1 pkt 1 k.c. bieg przedawnienia roszczenia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Zaś zgodnie z art. 124 § 1 k.c. każde przerwanie przedawnienia skutkuje, iż biegnie ono na nowo.

59 W tym miejscu wskazać należy, że ciężar wykazania okoliczności przerywających bieg przedawnienia spoczywał w całości na stronie powodowej. Powód w pozwie oraz w pismach procesowych wskazywał, iż składał pozwy w sądzie w C. w 1997 roku, niemniej poprzestał jedynie na niedokładnych twierdzeniach. Powód nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, iż skutecznie doszło do przerwania biegu przedawnienia. Z pism powoda, w tym zeznań powoda wynika, iż wszczynane uprzednio postępowania kończyły się na etapie braków formalnych (k. 401, k. 515v) ewentualnie dotyczyły innych podmiotów, aniżeli pozwany (k. 31). W konsekwencji Sąd uznał, że powód nie sprostał wykazaniu powyższego.

60 W wyjątkowych okolicznościach dopuszczalne jest nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia z powołaniem się na art. 5 k.c.. Wymaga to jednak uprzedniego ustalenia, że powodowi w ogóle przysługuje ważne i realne roszczenie, którego realizacji dochodzi przed sądem. Klauzula ta służy ochronie słusznych praw, a nie kreowaniu roszczeń pozbawionych podstaw prawnych lub faktycznych. W ocenie Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do uznania, iż podniesienie zarzutu przedawnienia stanowi naruszenie art.. 5 kc.

61 Zgodnie z art. 31a ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe, zasadniczym, pozasądowym instrumentem ochrony praw jednostki naruszonych materiałem prasowym jest wniosek o opublikowanie sprostowania. Wniosek ten zainteresowana osoba składa bezpośrednio redaktorowi naczelnemu właściwego tytułu prasowego, w nieprzekraczalnym terminie 21 dni od dnia opublikowania materiału prasowego (art. 31a ust. 3 ustawy). Pismo to musi spełniać rygorystyczne wymogi formalne, w tym określać treść sprostowania oraz zawierać podpis wnioskodawcy. Redaktor naczelny ma obowiązek opublikować sprostowanie w terminie określonym w art. 32 ustawy albo odmówić jego tekstu w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art. 33 ustawy.

62 Wytoczenie powództwa przed sądem powszechnym staje się dopuszczalne w sytuacji, gdy redaktor naczelny odmówił opublikowania sprostowania, opublikował je z naruszeniem warunków ustawowych lub nie dokonał publikacji w ustawowym terminie. Wówczas, na mocy art. 39 ust. 1 Prawa prasowego, zainteresowanemu przysługuje roszczenie o nakazanie opublikowania sprostowania. Powództwo to należy wytoczyć w terminie roku od dnia opublikowania materiału prasowego (art. 39 ust. 2 ustawy). Termin ten ma charakter zawity (prekluzyjny) i po jego upływie prawo do wytoczenia powództwa bezpowrotnie wygasa, nie mają tu zastosowania reguły zawieszania lub przerywania biegu przedawnienia.

63 Mając na uwadze powyższy stan prawny, należy stwierdzić, iż roszczenie powoda w zakresie powództwa o nakazanie opublikowania sprostowania wygasło odpowiednio 27 lutego oraz 3 marca 1998 roku. Powód również nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na to, że złożył wniosek o sprostowanie do redaktora naczelnego. Co również istotne pozwana jako wydawca nie może zostać pozwana, by opublikowała sprostowanie. Przywołany wyżej przepis jasno wskazuje, iż stroną pozwu o nakazanie opublikowanie sprostowania musi być redaktor naczelny, a nie wydawca. Wobec czego powództwo w tym zakresie podlegało oddaleniu.

64 Mając na względzie, iż powództwo zawierało w sobie oczywiście przedawnione roszczenia, Sąd mając na uwadze zasadę ekonomiki procesowej postanowił nie wyłączać roszczeń powoda o opublikowanie sprostowania do osobnego postępowania.

65 Przechodząc natomiast do rozważań dotyczących roszczenia odszkodowawczego, wskazać należy, iż ogólne przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej (deliktowej oraz kontraktowej) opierają się na zaistnieniu trzech podstawowych elementów, które muszą wystąpić łącznie. Pierwszą z nich jest zdarzenie, z którym ustawa łączy obowiązek naprawienia szkody (np. czyn niedozwolony lub niewykonanie zobowiązania). Drugą przesłankę stanowi szkoda, rozumiana jako uszczerbek w dobrach prawnie chronionych poszkodowanego, mający charakter majątkowy bądź niemajątkowy. Trzecim, koniecznym elementem jest adekwatny związek przyczynowy pomiędzy wspomnianym zdarzeniem, a powstałą szkodą. Szkodą podlegającą naprawieniu jest przy tym tylko taki uszczerbek, który stanowi normalne następstwo działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W przypadku odpowiedzialności z tytułu czynu zabronionego, konieczne jest również wykazanie winy sprawcy. Brak zaistnienia choćby jednej z wymienionych przesłanek wyklucza możliwość przypisania pozwanemu odpowiedzialności odszkodowawczej.

66 Z pism powoda wynika jedynie kwota odszkodowania jakiej się domaga tj. 118 911,84 zł, co stanowi równowartość samochodu(...), wraz z odsetkami od dnia 25 lutego 1997 r. Żądanie to nie spełnia wyżej wymienionych podstawowych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej. Zgodnie z wcześniej przytoczoną zasadą ciężaru dowodu to na powodzie spoczywał obowiązek wykazania szkody, czynu niedozwolonego pozwanego, winy pozwanego oraz adekwatnego związku przyczynowego między publikacjami, a rzekomym uszczerbkiem majątkowym. Spór związany z nabyciem i sporem o własność samochodu toczył się pomiędzy powodem, dealerem samochodów (...), (...) Bankiem (...) S.A oraz Konsorcjum (...). W sporze, nie uczestniczyła w jakimkolwiek stopniu pozwana.

67 Sąd pragnie przypomnieć, iż odszkodowanie w polskim systemie prawnym pełni funkcję kompensacyjną, obejmuje ono straty poniesione przez poszkodowanego oraz korzyści jakie, poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Celem instytucji odszkodowania nie jest ani ukaranie sprawcy szkody, ani przysporzenie poszkodowanemu nieuzasadnionych korzyści majątkowych. Jego jedynym i bezpośrednim zadaniem jest pełne wyrównanie uszczerbku, jakiego doznał poszkodowany w wyniku zdarzenia wywołującego szkodę. Odszkodowanie ma na celu restytucję, czyli przywrócenie w sferze majątkowej powoda takiego stanu, jaki istniałby, gdyby zdarzenie szkodzące w ogóle nie miało miejsca.

68 Z tych względów Sąd uznał, roszczenie odszkodowawcze powoda za całkowicie bezzasadne. Niezależnie od powyższego, także i w tym wypadku zarzut przedawnienia okazał się skuteczny. Przypomnieć należy – co już było wyżej omawiane – iż publikacja artykułów miała miejsce 25 lat przed wniesieniem powództwa. Tymczasem powód nie wykazał, aby doszło na jakimkolwiek etapie do skutecznego przerwania biegu przedawnienia stosownie do treści art. 123 kc.

69 Rekapitulując dokonane powyżej rozważania wskazać należy, iż Sąd oddalił powództwo w całości.

70 Sąd nie rozstrzygał o kosztach procesu z uwagi na oświadczenie pełnomocnika pozwanego złożone na rozprawie dniu 08 lipca 2026 roku, iż nie wnosi o ich zasądzenie.

71 Mając na uwadze zwolnienie powoda od kosztów sądowych w całości, Sąd postanowił przejąć na rachunek Skarbu Państwa nieuiszczone koszty sądowe.

72 Z powyższych względów, Sąd orzekł jak w sentencji.

73 Sędzia (del.) Agnieszka Onichimowska

Powołane przepisy