Wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 6 grudnia 2013 r., IV Ka 804/13

wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 6 grudnia 2013 r., IV Ka 804/13

Tekst

1 Sygnatura akt IV Ka 804/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 6 grudnia 2013 roku.

3 Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

4 Przewodniczący :

5 SSO Waldemar Majka (spr.)

6 Sędziowie :

7 SO Mariusz Górski

8 SO Elżbieta Marcinkowska

9 Protokolant :

10 Agnieszka Kaczmarek

11 przy udziale Władysławy Kunickiej - Żurek Prokuratora Prokuratury Okręgowej,

12 po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013 roku

13 sprawy K. M.

14 oskarżonego z art. 275 § 1 k.k., art. 276 k.k., art. 278 § 5 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

15 na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora

16 od wyroku Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich

17 z dnia 12 września 2013 roku, sygnatura akt II K 206/13

18 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

19 II. stwierdza, iż koszty procesu zaistniałe w postępowaniu odwoławczym ponosi Skarb Państwa.

20 Sygnatura akt IV Ka 804/13

Uzasadnienie

21 Prokurator Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich wniósł akt oskarżenia przeciwko K. M. oskarżając go o to, że w dniu 24 marca 2013 r. w Z.woj. (...)dokonał zaboru w celu przywłaszczenia dowodu osobistego, legitymacji rencisty, karty (...)wystawionych na nazwisko M. G.oraz w tym samym miejscu i czasie dokonał zaboru w celu przywłaszczenia trzech kart bankomatowych banków M., M., A., dowodu osobistego, legitymacji rencisty i karty (...)wystawionych na nazwisko D. G.,

22 tj. o czyn z art. 275 § 1 k.k. i art. 276 k.k. i art. 278 § 5 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

23 Wyrokiem z dnia 12 września 2013 roku (sygn. akt II K 206/13) Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich:

24 I. oskarżonego K. M.uznał za winnego, że w dniu 24 marca 2013 r. w Z. dokonał kradzieży dokumentu stwierdzającego tożsamość M. G.w postaci dowodu osobistego, a także dokumentów stwierdzających jego prawa majątkowe w postaci legitymacji rencisty i karty (...)wystawionych na jego nazwisko tj. czynu z art. 275 § 1 k.k. i za czyn ten na mocy tegoż przepisu wymierzył mu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;

25 II. oskarżonego K. M.uznał za winnego tego, że w dniu 24 marca 2013r. w Z. dokonał kradzieży dokumentów potwierdzających prawa majątkowe D. G.w postaci legitymacji rencisty i karty (...)wystawionych na jego nazwisko oraz trzech kart bankomatowych banków: M., G.i A.również wystawionych na jego nazwisko tj. czynu z art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za czyn ten na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

26 III. na mocy art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę łączną 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

27 IV. na mocy art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres zatrzymania od dnia 25.03.2013r., do dnia 26.03.2013r. przyjmując jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności za równoważny jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;

28 V. zwolnił oskarżonego od ponoszenia opłaty w sprawie, zaś uzasadnione wydatki poniesione przez Skarb Państwa zaliczył na rachunek Skarbu Państwa.

29 Apelację od wyroku wywiódł prokurator zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść, polegający na niesłusznym przyjęciu, iż legitymacja rencisty i karta (...) firmy (...) są dokumentami stwierdzającymi prawa majątkowe w rozumieniu art. 275 § 1 k.k., w związku z czym K. M. swoim zachowaniem polegającym na wyjęciu spod władztwa osób uprawnionych tych dokumentów nie wyczerpał znamion czynu opisanego w art. 276 k.k. i tym samym dopuścił się popełnienia czynu opisanego w art. 275 § 1 k.k. na szkodę M. G. oraz czynu opisanego w art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na szkodę D. G., a nie jednego czynu z art. 275 § 1 k.k. i art. 276 k.k. i art. 278 § 5 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. z uwagi na to, że w sprawie występują różni pokrzywdzeni, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powinna prowadzić do uznania, iż legitymacja rencisty i karta (...) firmy (...) to inne dokumenty, którymi sprawca nie ma prawa wyłącznie rozporządzać w rozumieniu art. 276 k.k. a wyjęcie ich spod władztwa osób uprawnionych jest tożsame z usunięciem tych dokumentów i przyjęcia, iż K. M. dopuścił się czynu opisanego w akcie oskarżenia;

30 a podnosząc wskazany zarzut wniósł o zmianę wyroku poprzez przyjęcie, iż K. M. dopuścił się czynu opisanego w art. 275 § 1 k.k. i art. 276 k.k. i art. 278 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. popełnionego na szkodę M. i D. G..

31 Sąd Okręgowy zważył:

32 apelacja nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

33 Za chybiony uznać należy zarzut sprowadzający się do próby wykazania, iż sąd rejonowy rozpoznając sprawę dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych. Lektura pisemnego uzasadnienia wydanego wyroku pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż sąd I instancji wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku procesu poddał wnikliwej i rzetelnej analizie oraz ocenie i na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz wykazał sprawstwo i winę oskarżonego w zakresie przypisanych mu przestępstw.

34 Podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych skarżący zakwestionował przyjętą przez sąd rejonowy w zaskarżonym wyroku koncepcję prawną, zgodnie z którą w zaskarżonym wyroku przyjęto, iż legitymacja rencisty i karta (...) firmy (...) są dokumentami stwierdzającymi prawa majątkowe w rozumieniu art. 275 § 1 kk i w związku z powyższym oskarżony swoim zachowaniem nie wyczerpał znamion przestępstwa z art. 276 kk dopuszczając się popełnienia czynu z art. 275 § 1 kk na szkodę M. G. i czynu z art. 275 § 1 kk w zw. z art. 278 § 1 i 5 kk w zw. z art. 11 § 2 kk na szkodę D. G. a nie jednego czynu z art. 275 § 1 kk i art. 276 kk i art. 278 § 5 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.

35 Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na fakt, iż przedmiotem czynności wykonawczej przestępstwa określonego w art. 275 § 1 kk nie jest jakikolwiek cudzy dokument lecz szczególne rodzaje dokumentów a mianowicie dokument stwierdzający prawa majątkowe lub tożsamość innej osoby, jest to zatem przepis szczególny wobec art. 276 kk na gruncie którego pojęcie dokumentu jest znacznie szersze i dotyczy wszelkich dokumentów definiowanych w art.115§14 kk.

36 Skarżący kwestionując prawidłowość zaliczenia legitymacji rencisty do dokumentów stwierdzających prawa majątkowe podnosi, iż co do zasady wszelkie uprawnienia określonym grupom osób dają przepisy prawa, a nie dokumenty potwierdzające przynależność osoby do danej uprawnionej grupy a zatem źródłem prawa majątkowego w przypadku uprawnienia do przejazdów ulgowych środkami transportu publicznego jest stosowny przepis ustawy, poddając natomiast w wątpliwość prawidłowość zaliczenia dokumentu w postaci karty (...) do dokumentów stwierdzających prawa majątkowe skarżący stwierdził, iż karta ta jest jedynie potwierdzeniem udziału w programie V. i ilości zgromadzonych punktów.

37 Analizując przedstawioną w apelacji argumentację zważyć należy, iż we wskazanym przepisie mowa jest o dokumencie stwierdzającym prawa majątkowe, niewątpliwie wskazane przez skarżącego uprawnienie do przejazdów ulgowych środkami transportu publicznego ma swoje źródło w przepisie art. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 roku o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Podkreślenia wymaga jednakże, iż legitymacja rencisty oprócz stwierdzenia statusu rencisty i potwierdzenia faktu objęcia wymienionej w tym dokumencie osoby ubezpieczeniem zdrowotnym, na co trafnie zwrócił uwagę sąd rejonowy, ponadto poświadcza także przysługujące rencistom, a wskazane wyżej uprawnienie i umożliwia korzystanie przez tą osobę z ustawowo przewidzianej ulgi. Karta (...) stanowi zaś zarówno potwierdzenie udziału danej osoby w programie (...) realizowanym przez wymienioną wyżej firmę jak również i wynikających z powyższego faktu przysługujących tej osobie uprawnień. Zatem zabór w celu przywłaszczenia przez oskarżonego powyższych dokumentów – legitymacji rencisty a także karty (...) firmy (...), będzie wypełniało znamiona przestępstwa określonego w art. 275 § 1 kk penalizującego między innymi kradzież lub przywłaszczenie wskazanych w tym przepisie szczególnych rodzajów dokumentów.

38 W niniejszej sprawie nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż oskarżony K. M. wyczerpał znamiona przestępstwa opisanego w art. 276 kk. W przedstawionej na poparcie powyższego stanowiska argumentacji skarżący przytoczył pogląd, wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 14 sierpnia 2002 roku. Zauważyć jednakże należy, iż wyrok ten został wydany w sprawie o innym stanie faktycznym, w wskazanej sprawie oskarżonemu zarzucono m.in. kradzież blankietów czekowych, natomiast K. M. w dniu 24 marca 2013 roku dokonał kradzieży dokumentów stwierdzających prawa majątkowe D. G., a ponadto także dowodu osobistego M. G. oraz dokumentów stwierdzających prawa majątkowe wymienionego.

39 Pojęcie zaś dokumentu którym sprawca nie ma prawa swobodnie dysponować na gruncie art. 276 kk jak wskazuje się w praktyce orzeczniczej dotyczy tych dokumentów które nie należą do kategorii dokumentów stwierdzających tożsamość osoby lub jej prawa majątkowe. Zwrócić należy także uwagę na fakt, iż w opisie czynu zarzuconego oskarżonemu nie zostały opisane znamiona przestępstwa z art. 276 kk mimo przyjętej w tym zakresie kwalifikacji prawnej. Dokonanie bowiem zaboru w celu przywłaszczenia dokumentu nie musi być równoznaczne z realizacją czynności sprawczych opisanych w art.276 kk.

40 Analizując sprawę zauważyć ponadto należy, iż jak wynika z poczynionych przez sąd rejonowy prawidłowych ustaleń faktycznych oskarżony K. M. znajdując się w mieszkaniu przy ulicy (...) w Z. dokonał przeszukania, znajdującej się na wieszaku, kurtki należącej do D. G. a następnie postanawiając zabrać ją wraz z znajdującymi się w tej kurtce rzeczami założył tę kurtkę na siebie. Po wykonaniu powyższych czynności oskarżony podszedł następnie do kurtki należącej do M. G. i po jej przeszukaniu zabrał z tej kurtki legitymację rencisty i kartę (...) firmy (...) wystawione na nazwisko wymienionego a także dokument stwierdzający tożsamość M. G. w postaci dowodu osobistego. Wskazanymi powyżej dającymi się wyodrębnić działaniami oskarżony K. M. popełnił dwa czyny tj. czyn z art. 275 § 1 kk dokonany na szkodę M. G. oraz czyn z art. 275 § 1 kk i art. 278 § 1 i 5 kk popełniony na szkodę D. G..

41 Skarżący kwestionując dokonaną przez sąd rejonowy koncepcję prawną oceny zachowania oskarżonego we wniesionym środku odwoławczym wyraził ponadto pogląd, iż „gdyby nawet przyjąć, za sądem I instancji, iż K. M. dopuścił się dwóch odrębnych czynów to kwalifikacje tę zasadnym jest uzupełnić poprzez przyjęcie, iż sprawca działał w ramach czynu ciągłego określonego w art. 12 kk”. Powyższe stanowisko nie sposób uznać za zasadne. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż stosownie do treści art. 12 kk, w którym unormowana została instytucja czynu ciągłego, dwa lub więcej zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, uważa się za jeden czyn zabroniony. Zawarta we wskazanym przepisie definicja czynu ciągłego stanowi wyraz przyjętej przez ustawodawcę jednoczynowej koncepcji przestępstwa ciągłego. W związku z powyższym nie jest możliwe przyjęcie, że oskarżony K. M., któremu sąd orzekający przypisał w niniejszej sprawie popełnienie dwóch czynów tj. czynu z art. 275 § 1 kk oraz czynu z art. 275 §1 kk w zw. z art. 278 § 1 i 5 kk w zw. z art. 11 § 2 kk czynów tych dopuścił się działając w warunkach określonych w art. 12 kk. Nie jest bowiem uprawnione utożsamienie pojęcia czynu z pojęciem zachowania stanowiącego jedynie element czynu.

42 Na marginesie poczynionych w tej części rozważań zauważyć ponadto należy, iż określony w art.12 kk wymóg aby zachowania sprawcy zostały podjęte w wykonaniu z góry powziętego zamiaru nie został wskazany przez oskarżyciela publicznego w zamieszczonym w akcie oskarżenia opisie czynu zarzuconego oskarżonemu K. M..

43 Ze wskazanych wyżej względów apelacja prokuratora nie zasługiwała na uwzględnienie.

44 O kosztach sądowych postępowania odwoławczego, orzeczono na podstawie art. 636 § 1 kpk stwierdzając, iż wydatki za to postępowanie ponosi Skarbu Państwa.