Wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 8 lutego 2019 r., I C 310/15

wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 8 lutego 2019 r., I C 310/15

Tekst

1 Sygn. akt I C 310/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 8 lutego 2019 roku

3 Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny

4 w składzie następującym:

5 Przewodniczący: SSO Tomasz Choczaj

6 Protokolant: sekr. sąd. Joanna Wołczyńska - Kalus

7 po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2019 roku w Sieradzu

8 na rozprawie

9 sprawy z powództwa A. R.

10 przeciwko Towarzystwu (...) S.A.

11 w W.

12 o zadośćuczynienie i odszkodowanie

13 1. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powódki A. R. kwotę:

14 a) 122 000,00 zł (sto dwadzieścia dwa tysiące złotych) tytułem zadośćuczynienia, z ustawowymi odsetkami od dnia 8 stycznia 2015 r.

15 do dnia 31 grudnia 2015 r. i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie

16 od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,

17 b) 100,00 zł (sto złotych) tytułem odszkodowania za zniszczony telefon komórkowy, z ustawowymi odsetkami od dnia 8 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia

18 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,

19 c) 1 117,00 zł (jeden tysiąc sto siedemnaście złotych) tytułem odszkodowania związanego z kosztami dojazdów do placówek medycznych, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty;

20 2) oddala powództwo w pozostałej części;

21 3) zasadza od powódki A. R. na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. kwotę 344,00 zł (trzysta czterdzieści cztery złote) tytułem zwrotu części kosztów procesu;

22 4) ściąga z roszczenia zasądzonego na rzecz powódki A. R.

23 w pkt 1 a wyroku na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego

24 w S. kwotę 8 050,00 zł (osiem tysięcy pięćdziesiąt złotych) tytułem części brakujących kosztów procesu;

25 5) nakazuje pobrać od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 9 449,98 zł (dziewięć tysięcy czterysta czterdzieści dziewięć złotych 98/100) tytułem części brakujących kosztów procesu.

26 Sygn. akt I C 310/15

Uzasadnienie

27 Małoletnia A. R. działająca przez swojego przedstawiciela ustawowego matkę R. R. wniosła o zasądzenie na jej rzecz

28 od Towarzystwa (...) S.A. w W. kwoty 200 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę i cierpienia, jakich doznała na skutek wypadku z dnia 11 listopada 2014 r. wraz z odsetkami ustawowymi

29 od 19 grudnia 2014 r. do dnia zapłaty; renty w kwocie po 2 000,00 zł miesięcznie, począwszy od 19 grudnia 2014 r., wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku zwłoki w terminie płatności którejkolwiek z rat, płatnej do 10. dnia każdego miesiąca do rąk matki małoletniej powódki R. R.; kwoty 335,00 zł tytułem odszkodowania za zniszczony telefon wraz z ustawowymi odsetkami

30 od 19 grudnia 2014 r. do dnia zapłaty; kwoty 4 176,19 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu do lekarzy i placówek medycznych oraz innych kosztów związanych

31 z leczeniem powódki wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu.

32 Pozwane towarzystwo ubezpieczeń wniosło o oddalenie powództwa

33 i zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów procesu.

34 Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

35 Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VI K 114/15 Sąd Rejonowy w Wieluniu - VI Zamiejscowy Wydział Karny w P. uznał M. K. za winnego między innymi tego, że w dniu 11 listopada 2014 r. na odcinku drogi pomiędzy W. i M., kierując samochodem osobowym marki V. (...) o nr. rej. (...) umyślnie naruszył zasadny bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że przewoził w pojeździe nadmierną ilość pasażerów oraz jadąc z nadmierną prędkością wypadł z łuku drogi, w wyniku czego wskazany pojazd dwukrotnie koziołkował,

36 w efekcie czego nieumyślnie spowodował u pasażerki A. R. obrażenia ciała w postaci masywnego urazu twarzoczaszki ze złamaniem żuchwy, złamania kręgosłupa w odcinku piersiowym oraz wstrząsu pourazowego, czym spowodował u wymienionej chorobę długotrwałą oraz realnie zagrażającą życiu w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.k., który to czyn wyczerpywał dyspozycję art. 177 § 1 i 2 k.k. Został on za to skazany na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na trzyletni okres próby, (dowód: wyrok - k. 169 - 169 verte akt Sądu Rejonowego w Wieluniu o sygn. akt VI K 114/15) .

37 W momencie zdarzenia A. R. siedziała na kolanach innego pasażera i nie miała zapiętych pasów bezpieczeństwa. W efekcie ruchów samochodu została z niego wyrzucona i uderzyła o grunt, (dowód: zeznania powódki A. R. - k. 559 verte - 560 verte i nagranie rozprawy z dnia 28 stycznia 2019 r. - płyta - koperta - k. 567, minuta od 00:12:43 do 00:42:04; zeznania świadka M. R. - k. 282 verte i nagranie rozprawy

38 z 15 lutego 2016 r. - płyta - koperta k. 567, minuta od 00:46:58 do 00:57:01; opinia biegłego ds. rekonstrukcji wypadków drogowych mgr inż. G. A. i opinia biegłego lekarza z specjalisty medycyny sądowej J. K. - k. 521 - 539) .

39 Trzypunktowy pas bezpieczeństwa ograniczyłby istotnie możliwość przemieszczania się ciała powódki w samochodzie na boki i ku górze i praktycznie uniemożliwiłby jej wyrzucenie poza samochód. Z bardzo dużym prawdopodobieństwem powódka nie doznałaby wtedy tak rozległych obrażeń ciała, (dowód: opinia biegłego ds. rekonstrukcji wypadków drogowych mgr inż. G. A. i opinia biegłego lekarza z specjalisty medycyny sądowej J. K. - k. 521 - 539) .

40 Powódka w wypadku zniszczyła telefon wart wówczas około 200,00 zł, który kosztował 335,00 zł, (dowód: zeznania powódki A. R. - k. 559 verte - 560 verte i nagranie rozprawy z 28 stycznia 2019 r. - płyta - koperta - k. 567, minuta od 00:12:43 do 00:42:04; paragon - k. 104; zdjęcia zniszczonego telefonu - k. 105 - 107) .

41 Z miejsca zdarzenia powódka została przetransportowana karetką pogotowia do Szpitala (...) w R.. W wykonanym badaniu CT uwidoczniono u niej liczne złamania w obrębie twarzoczaszki, uraz klatki piersiowej (obustronne stłuczenie płuc, odma opłucnowa prawostronna, złamania żeber 9 - 11 po stronie prawej), złamania trzonów i wyrostków poprzecznych

42 w odcinku piersiowym kręgosłupa ze stenozą kanału na wysokości Th 7/Th 8, podejrzenie uszkodzenia stawu krzyżowo - biodrowego prawego oraz podejrzenie urazów narządów miąższowych jamy brzusznej. Tego samego dnia powódka została przewieziona na izbę przyjęć do Instytutu Centrum (...) w Ł. w stanie ogólnym ciężkim. Była wtedy przytomna, w kontakcie słownym, bez ewidentnych niedowładów kończyn, zaopatrzona w kołnierz ortopedyczny, z drenażem jamy opłucnej prawej (zastawka wodna), z tamponadą przednią nosa i drenażem pęcherza moczowego. Rozpoznano u niej uraz wielonarządowy w postaci: złamania żuchwy: prawego kąta, podstawy prawego wyrostka kłykciowego, lewego wyrostka kłykciowego, podstawy prawego wyrostka kłykciowego, przedniej części trzonu; złamania wszystkich ścian zatok szczękowych, złamania wieloodłamowego kości nosa, złamania kolca nosowego przedniego, złamania ścian dolnych i przyśrodkowych oczodołów, złamania trzonów i wyrostków poprzecznych w odcinku piersiowym kręgosłupa ze stenozą kanału na wysokości Th7/Th8, złamania wyrostków poprzecznych Th6-11 po stronie prawej, złamanie wyrostka poprzecznego Th8 po stronie lewej, złamania wyrostków kolczystych Th4-7, złamania tylnego odcinka żebra X lewego i głowy żeber IX-XI prawego, złamania nasady i blaszki łuku kręgu Th7 po prawej stronie, złamania blaszki łuku kręgu Th8 po stronie lewej, złamania kąta dolnego łopatki prawej bez przemieszczenia, złamania dolnego odcinka prawobocznej kości krzyżowej, stłuczenia płuc i odmy opłucnowej prawostronnej - stan po drenażu. W dniu 11 listopada 2014 r. powódka przeszła zabieg operacyjny odbarczenia kanału kręgowego i stabilizacji złamania w odcinku piersiowym. Po zabiegu

43 w stanie ciężkim przebywała na oddziale intensywnej terapii medycznej. Powódka w dniu 13 listopada 2014 r. przeszła również zabieg tracheotomii. Ze względu

44 na stłuczenie płuc pozostawiono ją z oddechem wspomagającym, (dowód: dokumentacja medyczna - k. 23 verte, k. 27 - 29, k. 43 - 44 i k. 56 - 97) .

45 W dniu 18 listopada 2014 r. powódka została przekazana do Kliniki Intensywnej Terapii (...) Szpitala (...) w Ł. im. (...)

46 W dniu 19 listopada 2014 r. wykonano jej zabieg otwartej repozycji

47 i osteosyntewezy (...) oraz wieloodłamowych złamań żuchwy. Powódka została wypisana z Kliniki Intensywnej Terapii (...) Szpitala (...)

48 w Ł. im. (...)w Ł. w stanie ogólnym dobrym 20 listopada 2014 r.

49 do dalszego leczenia w Klinice (...) i Intensywnej Terapii (...). Przy wypisie ze szpitala u powódki występował obrzęk okolic pozazabiegowych,

50 ale poza tym rany goiły się prawidłowo. Powódka była w ograniczonym kontakcie. Przy wypisie zalecono: zdjęcie szwów ze skóry za 5 dni, a z jamy ustnej za 7 - 10 dni; szczegółową higienę jamy ustnej; utrzymanie śrub (...) w szczęce

51 i żuchwie, a po uzyskaniu kontaktu założenie wyciągów gumowych międzyszczękowych na okres 14 dni i założenie fundy; utrzymanie antybiotykoterapii, leczenia przeciwobrzękowego, kropli do oczu, diety płynnej przez sondę przez 6 tygodni; kontrolę w poradni po wypisaniu ze szpitala, (dowód: dokumentacja medyczna - k. 41 - 42 i k. 45 - 46) .

52 W Instytucie (...) na oddziale neurochirurgicznym powódka przebywała do 16 grudnia 2014 r. Po zastosowanym leczeniu wypisano

53 ją w stanie ogólnym dobrym, przytomną, w kontakcie logicznym, bez niedowładów, ze zszynowaną szczęką i żuchwą i gorsetem piersiowo - lędźwiowym. Powódce zalecono kontrolę w poradni neurochirurgicznej

54 za trzy miesiące, kontrolę w poradni chirurgii szczękowo - twarzowej, mycie zębów trzy razy dziennie, płukanie jamy ustnej wieczorem, założenie gorsetu

55 na trzy miesiące z możliwością jego zdejmowania w domu i dalsze leczenie

56 w rejonie, (dowód: zeznania powódki A. R. - k. 559 verte - 560 verte i nagranie rozprawy z dnia 28 stycznia 2019 r. - płyta - koperta - k. 567, minuta od 00:12:43 do 00:42:04; zeznania świadków: M. R. - k. 282 verte i nagranie rozprawy z 15 lutego 2016 r. - płyta - koperta k. 567, minuta

57 od 00:46:58 do 00:57:01 i K. R. - k. 282 verte - 283 i nagranie rozprawy z 15 lutego 2016 r. - płyta - koperta - k. 567, minuta od 00:57:40

58 do 01:14:55; dokumentacja medyczna - k. 19 - 19 verte) .

59 Rodzice powódki odwiedzali ją w podczas jej pobytu w szpitalach w Ł., dojeżdżając z ich miejsca zamieszkania w S.. Pierwszą kontrolę u lekarza w Ł. powódka miała tydzień po opuszczeniu szpitala i zawieźli ją tam rodzice. Łącznie rodzice powódki 22 razy pokonywali trasę S. - Ł. i wydali

60 na to łącznie kwotę 2 234,00 zł, (dowód: częściowo zeznania powódki A. R. - k. 559 verte - 560 verte i nagranie rozprawy z dnia 28 stycznia 2019 r. - płyta - koperta - k. 567, minuta od 00:12:43 do 00:42:04; częściowo zeznania świadków: M. R. - k. 282 verte i nagranie rozprawy z 15 lutego 2016 r. - płyta - koperta k. 567, minuta od 00:46:58 do 00:57:01 i K. R. - k. 282 verte - 283 i nagranie rozprawy z 15 lutego 2016 r. - płyta - koperta - k. 567, minuta od 00:57:40 do 01:14:55; ewidencja kosztów dojazdu - k. 161) .

61 Po wyjściu ze szpitala powódka przechodziła dalsze leczenie w warunkach ambulatoryjnych, korzystając z leczenia w ramach NFZ. Powódka korzystała także z rehabilitacji i była w sanatorium, (zeznania powódki A. R. - k. 559 verte - 560 verte i nagranie rozprawy z dnia 28 stycznia 2019 r. - płyta - koperta - k. 567, minuta od 00:12:43 do 00:42:04; zeznania świadków: M. R. - k. 282 verte i nagranie rozprawy z 15 lutego 2016 r. - płyta - koperta k. 567, minuta od 00:46:58 do 00:57:01 i K. R. - k. 282 verte - 283 i nagranie rozprawy z 15 lutego 2016 r. - płyta - koperta - k. 567, minuta

62 od 00:57:40 do 01:14:55) .

63 Unieruchomienie powódki w gorsecie powodowało w okresie pierwszego miesiąca po opuszczeniu przez nią szpitala konieczność udzielenia jej pomocy przez najbliższych 4 godziny dziennie przy wykonywaniu przez nią czynności związanych z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych. Po tym okresie powódka nie potrzebowała już pomocy osób trzecich. Zatem od 16 grudnia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. (13 dni) powódka potrzebowała pomocy osób trzecich przez 4 godziny dziennie i od 1 stycznia 2014 r. do 16 stycznia 2014 r. (16 dni) również przez 4 godziny dziennie, (dowód: zeznania powódki A. R. - k. 559 verte - 560 verte i nagranie rozprawy z dnia 28 stycznia 2019 r. - płyta - koperta - k. 567, minuta od 00:12:43 do 00:42:04; zeznania świadków: M. R. - k. 282 verte i nagranie rozprawy z 15 lutego 2016 r. - płyta - koperta k. 567, minuta od 00:46:58 do 00:57:01 i K. R. - k. 282 verte - 283 i nagranie rozprawy z 15 lutego 2016 r. - płyta - koperta - k. 567, minuta

64 od 00:57:40 do 01:14:55; częściowo opinie biegłych: lekarza ortopedy - traumatologa dr n. med. P. N. - k. 485 - 488, lekarza neurologa lek. med. B. D. - k. 331 - 332, lekarza stomatologa dr. n. med. A. P. - k. 378 - 381 wraz z opinią uzupełniającą - k. 456 - 458, lekarza chirurga szczękowo - twarzowego lek. med. L. R. - k. 397 - 398) .

65 Koszt jednej godziny opieki osób chorych w okresie objętym pozwem wynosi 10,00 zł, (bezsporne) .

66 Obrażenia doznane w wypadku spowodowały powstanie u powódki 25 % trwałego uszczerbku na zdrowiu z punktu widzenia lekarza ortopedy - traumatologa (5 % ze względu na leczenie złamania łopatki lewej z dysfunkcją prawej kończyny górnej, 5 % ze względu na leczenie złamania miednicy

67 z dysfunkcją prawej kończyny dolnej oraz 15 % ze względu na leczenie złamań odcinka piersiowego kręgosłupa z jego dysfunkcją). Nie można z pewnością wskazać negatywnych skutków zdrowotnych dla powódki, jakie mogą powstać

68 w następstwie wymienionych wyżej obrażeń. Mogą one jednak wywołać

69 w odległej przyszłości wtórne zmiany zwyrodnieniowe w narządzie ruchu, (dowód; opinia biegłego lekarza ortopedy - traumatologa dr n. med. P. N. - k. 485 - 488) .

70 Powódka doznała także uszczerbku na zdrowiu w łącznej wysokości 50 % ocenionego przez lekarza stomatologa (5 % za złamanie jarzmowo - szczękowo - oczodołowe po stronie lewej, 5 % za złamanie szczęki na wysokości zębów, 7 % za złamanie wyrostka kłykciowego żuchwy po stronie lewej, 5 % za złamanie trzonu żuchwy w okolicy zębów, 5 % za złamanie trzonu żuchwy w okolicy zęba, 10 % za uszkodzenie częściowego lewego nerwu trójdzielnego i 3 % za blizny pozabiegowe). Doznane przez powódkę obrażenia wpłynęły na jej funkcjonowanie ze względu na to, że uniemożliwiały, a w późniejszym okresie utrudniły spożywanie i żucie pokarmów, zaburzyły możliwość komunikacji

71 z otoczeniem poprzez mówienie i mimikę, a także utrudniły zachowanie prawidłowej higieny jamy ustnej. Obecnie powódka nadal odczuwa dolegliwości bólowe związane z doznanymi obrażeniami, ma też trudności z otwieraniem ust, odczuwa zaburzenia czucia, (dowód: zeznania powódki A. R. - k. 559 verte - 560 verte i nagranie rozprawy z dnia 28 stycznia 2019 r. - płyta - koperta - k. 567, minuta od 00:12:43 do 00:42:04; opinia biegłego lekarza stomatologa dr. n. med. A. P. - k. 378 - 381 wraz z opinią uzupełniającą - k. 456 - 458) .

72 Biegły lekarz z zakresu chirurgii szczękowo - twarzowej określił,

73 że powódka na skutek wypadku doznała uszczerbku na zdrowiu w łącznej wysokości 20 % (10 % tytułem doznanego przez nią wielofragmentowego złamania kości środkowego piętra twarzoczaszki z przemieszczeniem odłamów oraz wieloodłamowego złamania kości żuchwowej z przemieszczeniem oraz 10 % tytułem licznych blizn pozabiegowych twarzy i szyi). Obecnie doznane przez powódkę złamania wygoiły się i nie należy spodziewać się pogorszenia stanu jej zdrowia w przyszłości w związku z przebytym urazem. Z tej przyczyny powódka nie odczuwa też żadnych ograniczeń w życiu prywatnym, jak i zawodowym, (dowód: opinia biegłego lekarza chirurga szczękowo - twarzowego lek. med. L. R. - k. 397 - 398) .

74 Z punktu widzenia lekarza neurologa powódka nie doznała trwałego

75 ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Na skutek obrażeń doznanych

76 w wypadku u powódki występują pourazowe zespoły bólowe w odcinku piersiowym kręgosłupa o charakterze korzeniowym. Objawy bólowe ograniczają zdolność powódki do pracy fizycznej i z tej przyczyny będzie wymagała

77 w przyszłości rehabilitacji. Powódka nie wymagała i nie wymaga leczenia neurologicznego, (dowód: opinia biegłego lekarza neurologa lek. med. B. D. - k. 331 - 332) .

78 Po wypadku powódka podjęła leczenie u psychiatry, ponieważ doszło u niej do wystąpienia zaburzeń adaptacyjnych w postaci mieszanej lękowo - depresyjnej. Zaburzenia te były na tyle nasilone i długotrwałe, że w istotny sposób wpływały na jej funkcjonowanie przez około dwa lata od wypadku i wywołały

79 u niej 10 % długotrwały uszczerbek na zdrowiu. Skutki wypadku powódka odczuwa też do dnia dzisiejszego, choć już w znacznie mniejszym stopniu. Powódka powinna kontynuować leczenie psychiatryczne i terapię psychologiczną, które przerwała, a które dawałyby jej większe szanse na pełen powrót do zdrowia psychicznego, (dowód: opinia pisemna biegłego lekarza psychiatry M. G. (1) - k. 416 - 423 wraz z opinią uzupełniającą - k. 469 - 474) .

80 Powódka ma obecnie skończone 21 lat, w chwili wypadku miała 16 lat. Mieszka razem z rodzicami. Przed wypadkiem powódka była zdrowa,

81 nie chorowała na przewlekłe schorzenia. W momencie wypadku powódka uczęszczała do pierwszej klasy technikum żywienia i usług gastronomicznych.

82 Po wypadku miała indywidualne nauczanie. Po powrocie do szkoły trudno jej było porozumieć się z rówieśnikami i czuła się osamotniona. Oprócz tego miała trudności z koncentracją i odczuwała brak wsparcia ze strony innych osób. Ostatecznie nie zdała z trzeciej do czwartej klasy. Przepisała się do trzeciej klasy szkoły zawodowej o takim samym profilu nauczania. Obecnie powódka zakończyła naukę w szkole zawodowej i zdała egzamin zawodowy. Po wypisaniu ze szpitala powódka poruszała się o balkoniku i wymagała pomocy innych osób w codziennych czynnościach. Kiedy już się usamodzielniła, bała się zostawać sama w domu i potrzebowała towarzystwa któregoś z domowników. W tamtym czasie miała też problemy ze snem. Do dnia dzisiejszego powódka boi się jeździć samochodem, także jako pasażer. Po wypadku powódce pozostały blizny

83 na twarzy, szyi i plecach, których się wstydzi. Od tego czasu powódka

84 nie odważyła się pokazać się w kostiumie kąpielowym. Przez blizny powódka stresuje się, gdy wychodzi z domu. Ma trudności z nawiązywaniem nowych znajomości. Wcześniej powódka była towarzyską osobą, jeździła na dyskoteki

85 i zabawy. Teraz już nie uczestniczy w imprezach, czasami wychodzi do kina. Przed wypadkiem powódka jeździła rekreacyjnie na rolkach i rowerze, jednak obecnie nie wróciła do tych aktywności. Powódka męczy się przy codziennych czynnościach; do tej pory nie wiesza firanek, bo ma trudność z podnoszeniem rąk do góry. Obecnie powódka chodzi do psychiatry, żeby porozmawiać, ale nie zażywa przypisywanych jej leków, bo źle się po nich czuje. Powódka zażywa leki przeciwbólowe i korzysta z zajęć rehabilitacyjnych z uwagi na ból pleców.

86 Ze względu na bliznę na szyi czasami ma problemy z połykaniem. Powódka

87 nie powinna dźwigać ciężkich przedmiotów, dlatego nie podjęła pracy

88 w wyuczonym zawodzie. Jest obecnie bezrobotna i pozostaje na utrzymaniu rodziców, (dowód: zeznania powódki A. R. - k. 559 verte - 560 verte i nagranie rozprawy z dnia 28 stycznia 2019 r. - płyta - koperta - k. 567, minuta od 00:12:43 do 00:42:04; zeznania świadków: M. R. - k. 282 verte i nagranie rozprawy z 15 lutego 2016 r. - płyta - koperta k. 567, minuta

89 od 00:46:58 do 00:57:01 i K. R. - k. 282 verte - 283 i nagranie rozprawy z 15 lutego 2016 r. - płyta - koperta - k. 567, minuta od 00:57:40

90 do 01:14:55) .

91 Sprawca wypadku był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w pozwanym towarzystwie ubezpieczeń, (bezsporne) .

92 Pismem z dnia 22 grudnia 2014 r. pełnomocnik powódki zgłosił szkodę. Zażądał w nim 490 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia; 40 000,00 zł na poczet kosztów leczenia; po 4 000,00 zł miesięcznie tytułem renty; 335,00 zł

93 za uszkodzony telefon i 500,00 zł za zniszczoną odzież, (dowód: pismo - k. 109 - 110) .

94 Decyzją z dnia 7 stycznia 2015 r. pozwany przyznał na rzecz powódki zadośćuczynienie w kwocie 40 000,00 zł, które obniżył o 60 % przyczynienia, wypłacając ostatecznie 16 000,00 zł. W pozostałym zakresie pozwany odmówił wypłaty kwot żądanych przez powódkę, (dowód: decyzja - k. 108) .

95 Powyższy stan faktyczny w dużej mierze jest niesporny, gdyż został oparty na niekwestionowanym przez strony nieosobowym materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy w postaci: dokumentacji medycznej, pism stron sprzed wytoczenia powództwa i wyroku znajdującego się w aktach karnych.

96 Sąd ustalił częściowo stan faktyczny w oparciu o zeznania powódki, które uznał za wiarygodne prawie w całości, gdyż są jasne, rzetelne i korespondują

97 z pozostałym materiałem dowodowym, nie negowanym przez pozwanego. Jednocześnie Sąd nie dał wiary zeznaniom świadków: M. R.

98 i K. R., w części w jakiej były one sprzeczne z zeznaniami samej powódki, która zdaniem Sądu najpewniej potrafiła określić przebieg leczenia, czas jego trwania, zakres pomocy jakiego wymagała od osób trzecich oraz wyrazić skalę negatywnych przeżyć jakie doznała na skutek wypadku.

99 Skutki wypadku, jak i procentowy uszczerbek na zdrowiu, okres

100 i intensywności cierpień powódki w związku ze zdarzeniem, koszty leczenia, jego przebieg oraz rokowania co do stanu zdrowia zostały ustalone także na podstawie opinii biegłych lekarzy: ortopedy - traumatologa, psychiatry, stomatologa, chirurga szczękowego i neurologa. Opinie te Sąd uznał za wiarygodne, albowiem są jasne, wewnętrznie niesprzeczne oraz naukowo i logicznie uzasadnione, a także korelują ze sobą i wzajemnie się uzupełniają. Treść tych opinii oparta została

101 na badaniu powódki i na analizie dokumentacji medycznej, przy czym sporządzono je z uwzględnieniem zasad fachowej wiedzy i doświadczenia. Ponadto biegli szczegółowo opisali stan zdrowia powódki, zarówno ten

102 po wypadku, jak i obecny. Rozważając procentowy uszczerbek na zdrowiu oraz charakter obrażeń powódki, biegli uwzględnili również swoje wieloletnie doświadczenie w zakresie opiniowania. Nie dostrzeżono przy tym żadnych czynników osłabiających zaufanie do wiedzy biegłych i ich bezstronności, ani żadnych ważnych względów, które zmuszałyby do dopuszczenia dowodu z opinii innych specjalistów. Co prawda, strony postępowania kwestionowały poszczególne opinie wnoszą do nich zastrzeżenia, jednak biegli odnieśli

103 się do nich rzeczowo w wydanych opiniach uzupełniających.

104 Na wniosek stron, Sąd dopuścił dowód z opinii innego biegłego ortopedy, ze względu na lakoniczność wywodu biegłego lekarza M. G. (2)

105 i niewyczerpujące odniesienie się do zastrzeżeń zgłoszonych przez strony.

106 Ustalając wysokość uszczerbku na zdrowiu Sąd wziął pod uwagę również to, że zakresy obrażeń określonych przez biegłego stomatologa i chirurga szczękowego pokrywały się co do blizn, które zostały ocenione na podstawie pkt 19 a załącznika do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej

107 z 18 grudnia 2002 r. oraz uszkodzenia lewego nerwu trójdzielnego (u biegłego stomatologa) i wielofragmentowego złamania kości środkowego piętra twarzoczaszki z przemieszczeniem odłamów, wielołamowego złamania kości żuchwowej z przemieszczeniem odłamów i upośledzenia nerwu żuchwowego prawego (u biegłego chirurga twarzowo szczękowego) - oba urazy ocenione

108 na podstawie pkt 14 załącznika do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18 grudnia 2002 r.

109 W zakresie dotyczącym ustalenia konieczności udzielania powódce pomocy w opiece przez osoby trzecie i wymiaru tej opieki, Sąd oparł się na opinii biegłego lekarza ortopedy - traumatologa oraz na zeznaniach samej powódki, która podała że wymagała pomocy osób trzecich tylko przez 1 miesiąc po wypadku.

110 Wartość zniszczonego przez powódkę telefonu Sąd ustalił na podstawie zeznań powódki, która określiła jego wartość na 200,00 zł. Sąd uznał zeznania powódki w tym zakresie za logiczne, biorąc uwagę fakt, że był to telefon używany, który kosztował 335,00 zł.

111 W oparciu pisemne zestawienie przedstawione przez powódkę Sąd ustalił liczbę dojazdów do placówek medycznych. Sąd przyjął jednak część tego zestawienia odnoszącą się do okresu pobytu powódki w szpitalach w Ł.

112 i wizyty kontrolnej w Ł. ze względu na to, że ta część zestawienia znajduje potwierdzenie w dokumentacji medycznej i w zeznaniach powódki oraz

113 w zeznaniach świadka K. R.. Co do pozostałych dojazdów, które znalazły się w zestawieniu, należy uznać, że powódka nie przedstawiła żadnych dowodów, które potwierdzałyby celowość tych wyjazdów. Sąd zwrócił też uwagę, że nie są one wpisywane na listę chronologicznie, co rodzi wątpliwość co do ich precyzyjności. Ponadto świadek K. R. zaprzeczył kategorycznie, ażeby razem z żoną odwiedzali córkę w szpitalu dwa razy dziennie, co pozwala wątpić w prawidłowość tego zestawienia. Co do dojazdów w ogóle

114 nie wyszczególnionych w tym zestawieniu, to powódka nie przedstawiła żadnej dokumentacji medycznej, która pozwoliłaby na ustalenie, czy i w jakiej częstotliwości powódka była dowożona na wizyty lekarskie i na rehabilitacje. Dlatego Sąd uznał zeznania powódki w tym zakresie częściowo za gołosłowne,

115 a przez to za niewiarygodne.

116 Sąd oddalił wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego lekarza psychiatry, gdyż uznał, co już wcześniej było podkreślane, opinie biegłego lekarza psychiatry M. G. (1) za jasne, logiczne i nie pozostawiające żadnych wątpliwości.

117 Sąd oddalił wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego lekarza chirurga twarzowo - szczękowego, gdyż uznał dotychczasową opinię biegłego za wszechstronną, logiczną i jasną.

118 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

119 Powódka wystąpiła z żądaniem zapłaty na jej rzecz zadośćuczynienia

120 za krzywdę wynikłą z uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia, stosownego odszkodowania związanego z poniesionymi kosztami opieki i pomocy osób trzecich, dojazdów do placówek medycznych oraz zwrotu wartości uszkodzonego w wypadku telefonu, zakupionego szlafroka i renty.

121 W niniejszej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości ustalono, iż pojazd którym poruszał się sprawca wypadku, w którym ucierpiała powódka, w dniu zdarzenia korzystał z obowiązkowego ubezpieczenia OC u pozwanego i kwestia ta nie wymaga dalszego wyjaśnienia. Pozwany uznał swoją odpowiedzialność, gdyż wypłacił powódce na etapie postępowania likwidacyjnego zadośćuczynienie w wysokości 16 000,00 zł.

122 Należy jednak wyjaśnić, że podstawą odpowiedzialności pozwanego jest art. 822 § 1 i § 4 k.c., który stanowi, że przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony, przy czym uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela.

123 Również z treści art. 35 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 473) wynika,

124 że ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu.

125 Należy przypomnieć w tym miejscu, że poza sporem w niniejszej sprawie pozostawało to, że u powódki nastąpiło uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia, które uprawniały ją do żądania od pozwanego stosownego zadośćuczynienia - w myśl art. 445 § 1 k.c.

126 Przepis ten stanowi, że sąd może przyznać poszkodowanemu

127 w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Chodzi tu o krzywdę (szkodę niemajątkową) ujmowaną jako cierpienie fizyczne, a więc ból i inne dolegliwości oraz cierpienia psychiczne, to jest ujemne uczucia przeżywane

128 w związku z cierpieniami fizycznymi (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia

129 4 lipca 1969 r., I PR 178/69, OSNCP 1970, Nr 4, poz. 71). Zasądzone zadośćuczynienie ma na celu złagodzenie tych cierpień. Obejmuje cierpienia

130 już doznane i te mogące powstać w przyszłości. Powinno zatem być jednorazową rekompensatą za całą krzywdę.

131 Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia obowiązuje zasada miarkowania wyrażająca się w nakazie uwzględnienia wszystkich okoliczności

132 i skutków doznanych krzywd z odniesieniem do warunków określających poziom życia ludzi w pełni sprawnych i aktywnych, panujących w środowisku, w jakim żyje powód (patrz uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2000 r., I CKN 837/00, LEX nr 56891).

133 Ustalenie wysokości zadośćuczynienia przewidzianego w art. 445 § 1 k.c. wymaga także uwzględnienia wieku poszkodowanego, stopnia cierpień fizycznych

134 i psychicznych, ich intensywności i czasu trwania, nieodwracalności następstw uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia (kalectwa, oszpecenia), rodzaju wykonywanej pracy, szans na przyszłość, poczucia nieprzydatności społecznej, bezradności życiowej oraz innych podobnych czynników (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2007 r., V CSK 245/07, OSNC ZD/2008/4/95).

135 Sąd Najwyższy w ostatnich latach wielokrotnie podkreślał w swoich orzeczeniach, że ze względu na kompensacyjny charakter zadośćuczynienia jego wysokość musi przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną adekwatną

136 do warunków gospodarki rynkowej. Wskazywał, że zdrowie ludzkie jest dobrem

137 o szczególnie wysokiej wartości, w związku z czym zadośćuczynienie z tytułu uszczerbku na zdrowiu powinno być odpowiednio duże. Jednakże zwracał

138 też uwagę na to, że nie można akceptować stosowania przy ustalaniu jego wysokości jakiegoś taryfikatora w postaci procentowego trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu lub najniższego czy średniego wynagrodzenia pracowniczego.

139 O wysokości należnego zadośćuczynienia stanowi przede wszystkim rozmiar (zakres) doznanej przez pokrzywdzonego krzywdy, a niewymierny charakter tej krzywdy sprawia, że ocena w tej mierze winna być dokonana

140 na podstawie całokształtu okoliczności sprawy.

141 Przesłanką żądania zadośćuczynienia za krzywdę jest również istnienie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem dobra osobistego (zdrowia), a szkodą niemajątkową. Spełnienie tej przesłanki nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, gdyż w wyniku wypadku spowodowanego przez osobę kierującą pojazdem, za który odpowiedzialność ponosi pozwany, powódka doznała długotrwałego uszczerbku na zdrowiu fizycznym i psychicznym.

142 Ustalając zakres krzywdy powódki i wysokość należnego zadośćuczynienia Sąd wziął m.in. po rozwagę rozmiar doznanych przez nią cierpień fizycznych

143 i psychicznych, wysokość trwałego i długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,

144 jej młody wiek i skutki, jakie wywołały obrażenia doznane w wypadku

145 w niektórych płaszczyznach jej życia. Przede wszystkim Sąd zwrócił uwagę na to, że w wyniku zdarzenia doszło u powódki do urazu obejmującego newralgiczne narządy ciała: złamania żuchwy; złamania twarzoczaszki; złamania wszystkich ścian zatok szczękowych; złamania wieloodłamowego kości nosa; dwumiejscowego złamania kręgosłupa; wielomiejscowego złamania żeber; złamania łopatki prawej bez przemieszczenia; stłuczenia płuc i odmy opłucnowej prawostronnej. Obrażenia te skutkowały u niej wysokim, bo aż 92 % uszczerbkiem na zdrowiu. Wobec powódki konieczne było wdrożenie długotrwałego i nader bolesnego leczenia chirurgicznego oraz rehabilitacji. Doznane urazy w oczywisty sposób utrudniały powódce codzienne funkcjonowanie, ponieważ miała ona trudności z poruszaniem się, z komunikowaniem się z otoczeniem i spożywaniem posiłków ze względu uraz szczęki i twarzoczaszki. Ograniczenia po wypadku,

146 jak i sam proces leczenie, niewątpliwie wpływały także negatywnie

147 na samopoczucie powódki. Nie bez znaczenia jest to, że ze względu na wypadek powódka musiała przeorganizować swoje dotychczasowe życie i między innymi zrezygnować z nauki w szkole, co pozbawiło ją kontaktów z rówieśnikami

148 i uczestniczenia w aktywnościach typowych dla osób w jej wieku (spotkania towarzyskie, aktywność fizyczna). Powódka czuła się przez to wyobcowana

149 i osamotniona. Powódka ma widoczne blizny, które wpływają negatywnie na jej samoocenę i utrudniają jej odnalezienie się w grupie rówieśniczej. Wszystkie

150 te przykre przeżycia wywołały u powódki zaburzenia adaptacyjne w postaci lękowo - depresyjnej mieszanej i wymagały podjęcia przez nią leczenia psychiatrycznego, które nadal powinna kontynuować.

151 Z tych wszystkich względów Sąd doszedł do wniosku, iż kwota zadośćuczynienia winna wynieść 276 000,00 zł. Stanowi ona ekonomicznie odczuwalną wartość, ale jednocześnie utrzymana jest w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Kompensuje doznaną przez powódkę krzywdę, a nie jest przy tym rażąco wygórowana i nie prowadzi do nieuzasadnionego przysporzenia w jej majątku.

152 Sąd przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia miał na uwadze również

153 to, że powódka nie doznała uszczerbku z punktu widzenia lekarza neurologa. Sąd nie był natomiast w stanie ustalić, czy wypadek wywołał u powódki zmiany

154 w ośrodkowym układzie nerwowym, co mogło skutkować między innymi obniżoną koncentracją u powódki, a co sugerował biegły lekarz psychiatra, ponieważ powódka nie wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychologa. Podobnie powódka nie wnosiła o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłych innych specjalności, którzy mogliby wypowiedzieć się co do obecnego jej stanu zdrowia, jak i rokowań na przyszłość. Przede wszystkim powódka

155 nie wnosiła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego chirurga plastyka, pomimo tego, że powoływała się na uszczerbek wynikający z posiadania przez nią szpecących blizn pozabiegowych. W końcu Sąd wziął pod uwagę również

156 i to, że proces leczenia u powódki został obecnie zakończony pomyślnie

157 i że wróciła ona już prawie do normalnego funkcjonowania.

158 W tym miejscu należy rozważyć kwestię przyczynienia się powódki

159 do wystąpienia szkody. Zgodnie bowiem z przepisem art. 362 k.c., jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek

160 jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności,

161 a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.

162 Przyczynienie się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody ma miejsce wówczas, gdy szkoda jest skutkiem nie tylko zdarzenia, z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy innego podmiotu, ale także zachowania się samego poszkodowanego (patrz wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1972 r., II PR 164/72, LEX nr 7098). Przyczynienie się w ujęciu art. 362 k.c. oznacza, że pomiędzy zachowaniem poszkodowanego a szkodą istnieje adekwatny związek przyczynowy. Wina lub oczywista nieprawidłowość (albo ich brak)

163 po stronie poszkodowanego podlegają uwzględnieniu przy ocenie, czy i w jakim stopniu przyczynienie się uzasadnia obniżenie odszkodowania (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2008 r., IV CSK 228/08, OSNC - ZD 2009/3/66, LEX nr 513257).

164 O tym, czy obowiązek naprawienia szkody należy zmniejszyć ze względu

165 na przyczynienie się, a jeżeli tak - w jaki sposób i w jakim stopniu należy

166 to uczynić, decyduje sąd w procesie sędziowskiego wymiaru odszkodowania

167 w granicach wyznaczonych przez art. 362 k.c. Decyzja o obniżeniu odszkodowania jest uprawnieniem sądu, a rozważenie wszystkich okoliczności,

168 w wyniku oceny konkretnej i zindywidualizowanej - jest jego obowiązkiem.

169 Mając powyższe na uwadze, po przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy, Sąd uznał, że powódka przyczyniła się do powstania szkody poprzez jazdę bez zapiętych pasów bezpieczeństwa, co zresztą przyznała podczas przesłuchania i co wynika z niekwestionowanej przez strony opinii biegłych z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych i medycyny sądowej. W myśl przepisu art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r., Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn., Dz. U. z 2018 r. poz. 1990) kierujący pojazdem samochodowym oraz osoba przewożona takim pojazdem wyposażonym w pasy bezpieczeństwa są obowiązani - poza zastrzeżeniami wynikającymi z tego przepisu - korzystać z tych pasów podczas jazdy. Obowiązek zapinania pasów bezpieczeństwa ma na celu zwiększenie zakresu ochrony osób podróżujących samochodem

170 i zminimalizowania ryzyka zagrożenia ich życia lub zdrowia. Już z uwagi

171 na powyższe zachowanie powódki, wyrażające się w zaniechaniu zapięcia pasów bezpieczeństwa, było zachowaniem obiektywnie nieprawidłowym. Jest okolicznością notoryjną, iż zapięcie pasów w sposób znaczący ogranicza skutki wypadków, a obrażenia doznane przez pasażerów pojazdu na skutek zadziałania pasów bezpieczeństwa są w istotny sposób mniejsze od obrażeń doznanych

172 na skutek uderzenia w elementy auta bądź na skutek wypadnięcia z niego. Powódka była zatem zobowiązana do korzystania z pasów bezpieczeństwa,

173 nie tylko wobec treści cytowanego wyżej przepisu, ale przede wszystkim mając

174 na uwadze swoje własne bezpieczeństwo. Okoliczność, że to nie ona decydowała ile osób będzie przewożonych w samochodzie, nie ma znaczenia, ponieważ chociaż ulegając presji znajomych, to jednak podjęła autonomiczną decyzję

175 o powrocie samochodem z nadmierną ilością pasażerów, siadając na kolanach jednego z nich. Tymczasem z powołanej opinii biegłego do spraw rekonstrukcji wypadków drogowych i biegłego lekarza medycyny sądowej wynika jednoznacznie, że pas bezpieczeństwa ograniczyłby istotnie możliwość przemieszczania się ciała powódki w samochodzie na boki i ku górze i praktycznie uniemożliwiłby jej wyrzucenie poza samochód, a w związku z tym doznane przez nią obrażenia byłyby mniejsze. W takich okolicznościach należy zatem uznać,

176 że stopień przyczynienia się powódki do wystąpienia szkody był znaczny i zdaniem Sądu należy go ocenić na 50 %.

177 Uznając zatem, że zadośćuczynienie należne powódce powinno wynosić 276 000,00 zł i biorąc pod uwagę przyczynienie się powódki do wystąpienia szkody, które zostało ustalone na 50 %, a także kwotę zadośćuczynienia wypłaconą w toku postępowania szkodowego, Sąd orzekł, jak w pkt 1 a wyroku,

178 na podstawie art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 k.c. i z art. 362 k.c., przyznając

179 na rzecz powódki zadośćuczynienie w wysokości 122 000,00 zł (50 % z 276 000,00 zł minus 16 000,00 zł). W pozostałej części Sąd powództwo

180 o zadośćuczynienie oddalił, o czym orzekł, jak w pkt 2 wyroku, uznając

181 je za wygórowane i niezasadne.

182 O należnych odsetkach Sąd orzekł, jak w pkt 1 a wyroku, na podstawie art. 481 k.c. w zw. z art. 476 k.c., od dnia następnego od dnia wydania przez pozwanego decyzji o przyznaniu zadośćuczynienia w wysokości 16 000,00 zł

183 (o odsetkach ustawowych za okres od 8 stycznia 2015 r. do dnia 31 stycznia 2015 r. i o odsetkach ustawowych za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty). W pozostałej części żądanie o odsetki od zasądzonej kwoty zadośćuczynienia jest niezasadne (tj. już od dnia zgłoszenia takiego żądania pozwanemu) i podlegało oddaleniu, o czym Sąd orzekł, jak w pkt 2 wyroku.

184 Przechodząc do omawiania zasadności dalszych roszczeń powódki należy przytoczyć treść art. 444 § 1 k.c., z którego wynika, że w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.

185 Naprawienie szkody obejmuje w szczególności: zwrot wszelkich wydatków poniesionych przez poszkodowanego zarówno w związku z samym leczeniem

186 i rehabilitacją (lekarstwa, konsultacje medyczne), jak i koszty opieki niezbędnej w czasie procesu leczenia oraz inne dodatkowe koszty związane z doznanym uszczerbkiem (koszty przejazdów, wyżywienia itp.). Jednakże wszystkie koszty objęte kompensacją muszą być uzasadnione ze względu na rodzaj i rozmiary poniesionego uszczerbku, a także muszą pozostawać w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodzącym.

187 W zakresie odszkodowania powódka dochodziła zwrotu poniesionych kosztów dojazdów do placówek medycznych, kosztów opieki i pomocy osób trzecich, wartości uszkodzonego w wypadku telefonu i zakupionego szlafroka.

188 Za zasadne w części Sąd uznał żądanie powódki zwrotu wartości telefonu, ustalając ją na kwotę 200,00 zł, gdyż był to sprzęt używany oraz z uwagi na to,

189 że sama powódka taką wartość wskazała, a także z uwagi na treść art. 322 k.p.c. Wobec tego uwzględniając przyczynienie się powódki do wyrządzenia szkody, Sąd przyznał na jej rzecz kwotę 100,00 zł tytułem odszkodowania za zniszczony

190 w zdarzeniu z 11 listopada 2014 r. telefon, o czym orzekł, jak pkt 1 b wyroku,

191 na podstawie art. 444 § 1 k.c.

192 O należnych odsetkach od wyżej wymienionej kwoty Sąd orzekł, jak w pkt 1 b wyroku, na podstawie art. 481 k.c. w zw. z art. 476 k.c., od dnia następnego

193 od dnia wydania przez pozwanego decyzji o odmowie wypłaty żądanej kwoty

194 za zniszczony telefon (o odsetkach ustawowych za okres od 8 stycznia 2015 r.

195 do dnia 31 stycznia 2015 r. i o odsetkach ustawowych za opóźnienie od dnia

196 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty). W pozostałej części żądanie o odsetki

197 od zasądzonej kwoty tytułem odszkodowania za zniszczony telefon jest niezasadne (tj. już od dnia zgłoszenia takiego żądania pozwanemu) i podlegało oddaleniu,

198 o czym Sąd orzekł, jak w pkt 2 wyroku.

199 Za zasadne w części Sąd uznał żądanie powódki o zwrot kosztów dojazdów do placówek medycznych, których ilość została wskazana w pisemnym zestawieniu powoda na karcie 161. To pisemne zestawienie znajduje pełne odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym (w dokumentacji medycznej, częściowo w zeznaniach powódki i świadków). Wyliczając koszty dojazdu Sąd posłużył się wyliczeniem powódki, które również znajduje się w jej pisemnym zestawieniu przyjmując, że jest najbardziej wiarygodne i miarodajne. Sąd nie wziął pod uwagę faktur na paliwo, które nie potwierdzają przecież,

200 że zostało ono zakupione w związku z koniecznością dowozu powódki do placówek medycznych. Faktury te potwierdzają jedynie datę i miejsce zakupu paliwa, jego rodzaj, ilość i cenę oraz dane nabywcy i sprzedawcy. Dlatego Sąd uznał,

201 że powódka poniosła koszty dojazdów do placówek medycznych w wysokości 2 234,00 zł. Jednakże Sąd przyznał powódce kwotę 1 117,00 zł, uwzględniając wysokość przyczynienia się powódki, o czym orzekł, jak w pkt 1 c wyroku,

202 na podstawie art. 444 § 1 k.c. Dalsze żądanie powódki tytułem dojazdów jest zdaniem Sądu niezasadne, bo nie jest poparte dowodami, z których bezsprzecznie wynika, że się odbyły i dotyczyły leczenia. Wobec tego należy stwierdzić,

203 że powództwo w tym zakresie - w pozostałej części jest niezasadne i podlega oddaleniu, o czym Sąd orzekł, jak w pkt 2 wyroku.

204 Kwotę odszkodowania z tytułu zwrotu kosztów dojazdu do placówek medycznych zasądzono na rzecz powódki z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, na podstawie art. 481 k.c. w zw. z art. 476 k.c., od dnia 20 stycznia 2016 r.

205 do dnia zapłaty, tj. od dnia następnego po odmowie spełnienia tego roszczenia przez pozwanego w odpowiedzi na pozew, o czym orzeczono, jak w pkt 1 c wyroku. Należy bowiem stwierdzić, że powódka przed wytoczeniem powództwa

206 nie wnosiła o zwrot kosztów dojazdów do placówek medycznych, dlatego

207 w pozostałej części Sąd powództwo o odsetki od tej kwoty odszkodowania oddalił, o czym orzekł, jak w pkt 2 wyroku.

208 Sąd oddalił powództwo w części dotyczącej zasądzenia na rzecz powódki kosztów zakupu szlafroka w kwocie 66,42 zł, ponieważ powódka nie przedstawiła dowodu, że taki koszt poniosła, a także nie udowodniła, że pozostawał

209 on w jakimkolwiek związku z wypadkiem, o czym orzeczono, jak w pkt 2 wyroku.

210 Na gruncie przeprowadzonego postępowania dowodowego Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia roszczenia powódki w zakresie kosztów opieki osób trzecich, o czym orzeczono, jak w pkt 2 wyroku.

211 Sąd uznał za niezasadne także roszczenie powódki zasądzenia na jej rzecz renty na podstawie art. 444 § 2 k.c.

212 Zgodnie z powołanym przepisem renta należy się poszkodowanemu

213 m.in. z tytułu zwiększonych potrzeb, polegających na zapewnieniu opieki, pokryciu kosztów przejazdu, stałych kosztów leczenia, lepszego odżywiania itp. (patrz wyrok SA w Katowicach z 24 maja 1996 r., III APr 7/96, OSA 1997, z. 6, poz. 18). Należy się ona bez względu na to, czy rzeczywiście poszkodowany ponosi wydatki na wspomniane cele, ponieważ wystarczy ustalenie tych potrzeb jako następstwo czynu niedozwolonego. Dlatego też nie można uzależniać zasądzenia renty od wykazania, że poszkodowany te potrzeby faktycznie zaspokaja i ponosi związane z tym wydatki (patrz wyrok Sądu Najwyższego z 11 marca 1976 r., IV CR 50/76, OSNCP 1977, nr 1, poz. 11).

214 Oprócz tego powołany przepis daje możliwość domagania się odpowiedniej renty w razie utraty zdolności do pracy zarobkowej. W judykaturze akcentuje

215 się, że nie sama tylko utrata zdrowia, lecz rzeczywista utrata zdolności zarobkowania i widoków na przyszłość, a także rzeczywiste zwiększenie

216 się potrzeb poszkodowanego jako następstwo wywołania uszkodzenia ciała

217 lub rozstroju zdrowia stanowią przesłanki zasądzenia renty po myśli art. 444 § 2 k.c. Bowiem szkoda według art. 415 k.c. musi posiadać walor realny, nie zaś tylko teoretyczny (patrz wyroki Sądu Najwyższego: z 7 maja 1998 r., III CKU 18/98, Prok. i Pr.-wkł. 1998, nr 11-12, s. 35 i z 6 października 2000 r., II UKN 10/00, OSNP 2002, nr 9, poz. 221). Wskazane następstwa muszą mieć charakter trwały, lecz nie muszą mieć charakteru nieodwracalnego. Każda z tych okoliczności może stanowić samodzielną podstawę zasądzenia renty, jednakże konieczną przesłanką jest powstanie szkody bądź to w postaci zwiększenia wydatków, bądź

218 to zmniejszenia dochodów (patrz M. Nesterowicz (w:) Kodeks ., s. 426; G. Bieniek (w:) Komentarz ..., s. 418; A. Cisek (w:) Kodeks… s. 792; wyrok SN z 24 września 2009 r., II PK 65/09 , LEX nr 558304).

219 Natomiast zmniejszenie się widoków powodzenia na przyszłość wyraża

220 się uszczerbkiem majątkowym, polegającym na utracie innych korzyści majątkowych, jakie poszkodowany, dzięki swoim właściwościom (np. szczególne uzdolnienia czy kwalifikacje) mógłby osiągnąć, gdyby nie doznał uszczerbku

221 na zdrowiu. Zmniejszenie widoków powodzenia na przyszłość jako podstawę

222 do zasądzenia renty należy oceniać według realnych możliwości poszkodowanego, istniejących w chwili powstania zdarzenia wywołującego szkodę (patrz wyrok Sądu Najwyższego z 31 października 1966 r., II CR 372/66, niepubl.).

223 Biorąc pod uwagę powyższe oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać, że powódka nie tylko nie sprostała obowiązkowi wynikającemu z treści art. 6 k.c., ale wskazała wprost, że utraciła możliwość samodzielnej egzystencji jedynie na miesiąc, a zatem nie była to trwała konsekwencja zaistniałego wypadku. Biegli powołani w sprawie wskazywali natomiast, że leczenie powódki zakończyło się pozytywnie i obecnie skutki wypadku nie wpływają destabilizująco na egzystencję powódki. Ponadto należy zważyć, że powódka nie utraciła zdolności do pracy zarobkowej, a posiada jedynie przeciwwskazania to niektórych prac, które jako młoda osoba

224 w produktywnym wieku może nadal swoim działaniem przezwyciężyć, zdobywając właściwie kwalifikacje zawodowe do pracy na odpowiednim dla niej stanowisku. Nie ma też dowodów, że powódka ponosi obecnie jakieś dodatkowe koszty związane ze swoim stanem zdrowia lub że będzie je ponosiła w przyszłości, a także że są one na tyle znaczące, że powinny skutkować przyznaniem jej z tej przyczyny świadczenia rentownego. W chwili wypadku powódka nie uzyskiwała żadnego dochodu, dlatego nie można stwierdzić, że jakikolwiek dochód utraciła na skutek tego zdarzenia.

225 Wobec tego żądanie powódki o zasądzenie renty podlegało oddaleniu,

226 o czym Sąd orzekł w pkt 2 wyroku.

227 O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c.

228 Wartość żądania powódki wyniosła 228 511,19 zł, a wobec tego, że Sąd uwzględnił powództwo do kwoty 123 217,00 zł, to należy uznać, że powódka wygrała sprawę w 54 %, a przegrała w 46 %.

229 Koszty procesu poniesione przez powódkę wynoszą 7 200,00 zł i wynikają z kosztów zastępstwa prawnego, ustalonych w oparciu o treść § 6 pkt 7 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego

230 z urzędu (tekst jedn., Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat

231 za czynności opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 265) .

232 Koszty procesu poniesione przez pozwanego wynoszą 9 200,00 zł. Wynikają z kosztów zastępstwa prawnego w wysokości 7 200,00 zł, ustalonych w oparciu

233 o treść § 6 pkt 7 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn., Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.) w zw.

234 z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

235 w sprawie opłat za czynności opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz z kosztów zaliczki na opinie biegłych.

236 Powódka wygrała sprawę w 54 %, zatem wygrała koszty procesu

237 w wysokości 3 888,00 zł (54 % z kwoty 7 200,00 zł). Pozwany wygrał sprawę

238 w 46 %, zatem wygrał koszty procesu w wysokości 4 232,00 zł (46 % z kwoty 9 200,00 zł). Różnica obu kwot daje kwotę 344,00 zł, którą Sąd zasądził w pkt 3 wyroku na rzecz pozwanego.

239 O obowiązku poniesienia przez strony brakujących kosztów procesu, Sąd orzekł, jak w pkt 4 i 5 wyroku, na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn., Dz. U. z 2018 roku, poz. 300 ze zm.)

240 w zw. z art. 100 k.p.c. Na brakujące koszty procesu w wysokości 17 499,98 zł składają się następujące kwoty: 11 426,00 zł tytułem brakującej opłaty stosunkowej i kwota 8 073,98 zł tytułem pokrytych tymczasowo przez Skarb Państwa kosztów opinii biegłych. Zatem w związku z tym, że powódka przegrała sprawę w 46 %, musi pokryć brakujące koszty procesu w wysokości 8 050,00 zł (46 % z kwoty 17 499,98 zł) i dlatego Sąd nakazał ściągnąć tę kwotę

241 z zasądzonego na jej rzecz roszczenia. Pozostałe brakujące koszty, czyli kwotę 9 449,98 zł (54 % z kwoty 17 499,98 zł) Sąd nakazał pobrać od pozwanego.