Wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 19 sierpnia 2026 r., V U 1035/26

wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 19 sierpnia 2026 r., V U 1035/26

Tekst

1 Sygn. akt V U 1035/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 19 sierpnia 2026 r.

3 Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

4 w następującym składzie:

5 Przewodniczący: Sędzia Beata Łapińska

6 po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2026 r. w Piotrkowie Trybunalskim

7 na posiedzeniu niejawnym

8 sprawy z wniosku M. B.

9 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

10 o wysokość świadczenia

11 na skutek odwołania M. B.

12 od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

13 z dnia (...)sygn.: (...)

14 zmienia zaskarżoną decyzję i zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. do przeliczenia emerytury wnioskodawcy M. B. bez pomniejszania podstawy obliczenia emerytury o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przez odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne do osiągnięcia wieku uprawniającego wnioskodawcę M. B. do nabycia prawa do emerytury w wieku powszechnym.

15 Sygn. akt VU 1035/26

Uzasadnienie

16 Zaskarżoną decyzją z dnia (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił M. B. prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że wnioskodawca nie przedstawił nowych dowodów mających wpływ na wysokość świadczenia w myśl art. 114 ustawy emerytalnej. Wskazał również, że wydanie wyroku przez Trybunał Konstytucyjny nie jest przesłanką do uchylenia lub zmiany decyzji, wskazaną w art. 114 ustawy emerytalnej.

17 W odwołaniu z dnia (...) ubezpieczony M. B. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. w sprawie sygn. akt SK 140/20 wniósł o ponowne przeliczenie jego emerytury bez pomniejszenia podstawy jej obliczenia o kwotę pobranych wcześniej świadczeń.

18 W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

19 Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

20 M. B. urodzony (...), złożył w dniu (...) wniosek o przyznanie emerytury. Decyzją z dnia (...) organ rentowy przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury w obniżonym wieku w związku z wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach od dnia (...) tj. od osiągnięcia wieku uprawniającego do świadczenia.

21 (dowód: wniosek k.1, decyzja k. 33- akt ZUS)

22 Decyzją z dnia (...) po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonego z dnia (...) przyznał mu prawo do emerytury powszechnej od (...) tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Podstawa obliczenia emerytury podlegała pomniejszeniu o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur.

23 (dowód: wniosek k. 46, decyzja k. 50 - akt ZUS)

24 Decyzją z dnia (...)organ rentowy odmówił wznowienia postępowania w sprawie ponownego obliczenia wysokości emerytury M. B..

25 W wyniku złożonego odwołania od tej decyzji przez wnioskodawcę, w którym skarżący wniósł również o ponowne obliczenie jego emerytury sprawa wpłynęła do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim i zarejestrowana została pod sygn. VU 1143/25. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2026 r. wydanym w sprawie VU 1143/25 Sąd Okręgowy wniosek M. B. o przeliczenie emerytury przekazał do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Oddział w T.

26 W wykonaniu wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie VU 1143/25 ZUS wydał zaskarżoną decyzję.

27 (dowód: decyzja ZUS k. 61, odwołanie k. 62, odpis prawomocnego wyroku k. 73, decyzja k. 74 – akt ZUS)

28 W toku niniejszego postępowania M. B. złożył do Sądu oświadczenie, w którym wskazał, że rezygnuje z odwołania od decyzji ZUS z (...)., gdyż otrzymał skierowanie do sanatorium, a toczące się postępowanie sądowe mogłoby kolidować z leczeniem.

29 (dowód: oświadczenie k. 7 – akt sprawy)

30 Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2026 r. wydanym w sprawie VU 1035/26 Sąd Okręgowy na podstawie art. 469 k.p.c. uznał cofnięcie odwołania przez wnioskodawcę M. B. za niedopuszczalne.

31 (dowód: postanowienie k. 9 – akt sprawy)

32 Wyrokiem z 4 czerwca 2024 r. sygn. akt SK 140/20 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw.

33 (okoliczność powszechnie znana)

34 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

35 odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

36 Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym. Taką możliwość daje art. 148¹ § 1 k.p.c., który przewiduje, że sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, Sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W przedmiotowej sprawie strony nie wniosły o przeprowadzenie rozprawy, a Sąd na podstawie przywołanego przepisu ocenił, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, co w konsekwencji pozwoliło na rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia na posiedzeniu niejawnym.

37 Na początku należy podkreślić, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, które inicjowane jest odwołaniem od decyzji organu rentowego, przedmiot i zakres rozpoznania sprawy oraz wyroku sądu wyznacza treść owej decyzji, a dopiero w drugiej kolejności zakres odwołania (art. 477⁹ i art. 477¹⁴ k.p.c.). Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma bowiem charakter postępowania kontrolnego, badającego poprawność i zasadność decyzji wydanej przez organ rentowy. A skoro tak, to w postępowaniu sądowym wykluczone jest rozstrzyganie o żądaniach, które nie były przedmiotem zaskarżonej decyzji, zgłaszanych w toku postępowania odwoławczego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2012 roku, II UK 275/11).

38 Sąd Okręgowy wskazuje, że uznał cofnięcie odwołania przez wnioskodawcę M. B. za niedopuszczalne, gdyż czynność ta naruszała słuszny interes ubezpieczonego. Złożenie przez skarżącego oświadczenia o cofnięciu odwołania od decyzji ZUS, jak wynika z jego treści związane było jedynie z obawą, iż postępowanie sądowe będzie kolidowało lub też uniemożliwi mu leczenie w ramach uzyskanego skierowania do sanatorium. Sąd Okręgowy uznał, że przekonanie ubezpieczonego o przysługującym mu prawie do przeliczenia należnej emerytury było wyraźnie określone. Złożył on już wcześniej do ZUS wniosek o wznowienie postępowania, a po wydaniu decyzji odwołał się do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim wnosząc również o przeliczenie świadczenia w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. sygn. akt SK 140/20. Następnie po wydaniu zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji zaskarżył ją wnosząc o obliczenie należnego mu świadczenia bez pomniejszenia podstawy jej obliczenia o kwotę pobranych wcześniej świadczeń. W ocenie słusznego interesu ubezpieczonego według art. 469 k.p.c. obowiązkiem Sądu jest kontrola decyzji skarżącego o cofnięciu odwołania i brak zgody na cofniecie odwołania gdy narusza ono jego słuszny interes. Dlatego Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 16 czerwca 2026 r. na podstawie art. 469 k.p.c. uznał cofnięcie odwołania przez wnioskodawcę M. B. za niedopuszczalne.

39 W przedmiotowej sprawie odwołujący złożył wniosek o przeliczenie w trybie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wysokości pobieranej emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. sygn. akt SK 140/20. ZUS w następstwie tego wniosku zaskarżoną decyzją odmówił ponownego ustalenia wysokości emerytury S. K. wskazując, że wnioskodawca nie przedstawił nowych dowodów mających wpływ na wysokość świadczenia w myśl art. 114 ustawy emerytalnej, a wydanie wyroku przez Trybunał nie jest przesłanką do uchylenia lub zmiany decyzji wskazaną w art. 114 ustawy emerytalnej.

40 Przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

41 Stosownie do treści art. 190 ustęp 3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia (w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony), jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy. W przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie budżetowej, Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów.

42 Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. sygn. akt SK 140/20 nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw. Nie oznacza jednak, iż w stosunku do ubezpieczonego nie może nastąpić przeliczenie świadczenia zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

43 Ustawą z dnia 11 maja 2012 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2012.637 z dnia 6 czerwca 2012 roku), dokonano m.in. nowelizacji przepisu art. 25 ustawy emerytalno-rentowej poprzez dodanie w art. 25 ustępu 1b w brzmieniu: Jeżeli ubezpieczony pobrał emeryturę na podstawie przepisów art. 26b, 46, 50, 50a, 50e, 184 lub art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm.), podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, ustaloną zgodnie z ust. 1, pomniejsza się o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne.

44 Trybunał Konstytucyjny w cytowanym powyżej wyroku z dnia 4 czerwca 2024 roku (sygn. akt SK 140/20), podtrzymał wcześniejszą linię orzecznictwa wyrażoną w wyroku z dnia 6 marca 2019 roku (sygn. akt P 20/16), przyjmując, że regulacja zawarta w art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w stosunku do osób, które wniosek o przyznanie emerytury w wieku obniżonym złożyły do dnia ogłoszenia ustawy z dnia 11 maja 2012 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodna z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji.

45 W orzecznictwie ukształtowanym na gruncie art. 114 ustawy podstawę do wznowienia postępowania w tym trybie stanowić może:

46 - powoływanie przez ubezpieczonego się na nowe okoliczności oraz dowody uzasadniające wznowienie postępowania w trybie tego przepisu i rzutujące na jego prawo do wnioskowanego świadczenia (wyrok SN z 18.04.2018 r., III UK 53/17). Z nowych dowodów muszą oczywiście wynikać nie jakiekolwiek nieuwzględnione wcześniej okoliczności, ale okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość, tzn. za nowymi dowodami musi stać potencjalna możliwość dokonania innych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych niż te, które weszły do podstawy faktycznej wyroku, przesądzając o oddaleniu odwołania (por. wyrok SN z dnia 19 października 2017 r., II UK 454/16, i wyrok SA w Katowicach z dnia 21 czerwca 2018 r., III AUa 523/18);

47 - błędna wykładnia przepisów prawa przez organ rentowy w wyniku błędnej (ze strony organu rentowego) wykładni przepisów prawa lub błędnego zastosowania przepisów prawa do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, doprowadziły do pozbawienia jednostki możliwości faktycznego korzystania z przysługujących jej z mocy samego prawa świadczeń emerytalnych (wyrok z 3.10.2017 r., I UK 398/16);

48 - błędne stwierdzenie przez organ spełnienia przez ubezpieczonego przesłanek prawa do świadczenia, których w istocie nie spełniał (wyrok SN z 4.10.2006 r., II UK 30/06, OSNP 2007/19–20, poz. 289);

49 - przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 251), eliminującym z polskiego porządku prawnego art. 114 ust. 1a ustawy podstawę wznowienia w trybie art. 114 stanowiła nawet ponowna ocenę tych samych dowodów (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2010 r., III UK 2/10, OSNP 2011 nr 21-22, poz. 278, z dnia 7 maja 2009 r., III UK 96/08, niepublikowany). W latach wcześniejszych praktykę organ rentowy praktykę wznowienia postępowania w oparciu o ponowną ocenę tych samych dowodów stosował nawet przed wprowadzaniem formalnej niekonstytucyjnej normy z art. 114 ust. 1a ustawy – do czasu wykluczenia dopuszczalności takiej praktyki uchwałą SN 7 sędziów z dnia 5 czerwca 2003 r. III UZP 5/03 (OSNP 2003/18/442) .

50 Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego korzystny dla ubezpieczonego może stanowić okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania w oparciu o art. 114 ustawy emerytalnej. Ze względu na specyfikę spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, należało rozpoznać wniosek odwołującego w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej, jako szczególnej postaci wznowienia postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

51 Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji jest uzależniona od ustalenia czy zastosowany przez organ rentowy przy wydawaniu decyzji z dnia 17 sierpnia 2018 r. (ustalającej emeryturę skarżącego w wieku powszechnym) art. 25 ust. 1 b ustawy jest w przypadku wnioskodawcy sprzeczny z Konstytucją czy też nie.

52 W myśl art. 25 ust. 1 b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku ustawy, jeżeli ubezpieczony pobrał emeryturę częściową lub emeryturę na podstawie przepisów art. 46 , 50 , 50a , 50e , 184 lub art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku - Karta Nauczyciela, podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, ustaloną zgodnie z ust. 1, pomniejsza się o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne.

53 Przepis art. 25 ust. 1b ustawy dotyczy sposobu obliczania podstawy emerytury powszechnej w odniesieniu do wszystkich osób, które pobrały już emeryturę na podstawie wymienionych w tym przepisie, szczegółowych unormowań ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Chodzi tu o wyjątek od ogólnej zasady wynikającej z art. 25 ust. 1 ustawy, zgodnie z którą podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kwot środków zaewidencjonowanych na subkoncie ubezpieczonego, prowadzonym przez ZUS. Zasada ta podlega modyfikacji w odniesieniu do ubezpieczonych, którzy przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego pobierali jedno ze świadczeń emerytalnych przewidzianych w ustawie emerytalnej. W takim wypadku - zgodnie z art. 25 ust. 1b ustawy - podstawę obliczenia emerytury ustaloną zgodnie z zasadą ogólną, pomniejsza się o kwotę stanowiącą sumę pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne.

54 Powyższy mechanizm ustalania podstawy emerytury powszechnej zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 25 ust. 1b ustawy obowiązuje od 1 stycznia 2013 roku i został wprowadzony ustawą z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 roku, poz. 637; dalej: ustawa nowelizująca), która została ogłoszona w dniu 6 czerwca 2012 r. Ta regulacja niewątpliwie doprowadziła do sytuacji, w której każda osoba, która złożyła wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w art. 25 ust. 1b ustawy przed dniem 6 czerwca 2012 r., a więc przed datą opublikowania ustawy nowelizującej nie tylko została zaskoczona pomniejszeniem świadczenia emerytalnego, a także nie miała możliwości - przewidzieć konsekwencji, jakie na mocy nowo wprowadzonych przepisów wiązały się ze skorzystaniem z prawa do wcześniejszego świadczenia co jest sprzeczne z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, czyli z zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez niego prawa do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Takie stanowisko zajął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 2024 r. w sprawie sygn. akt SK 140/20.

55 Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, aby wywoływało skutki prawne musi wejść w życie. Kwestię tę reguluje art. 190 ust.2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia go w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski”. Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy. W przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie budżetowej, Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów. Powołany wyżej wyrok nie wszedł jeszcze w życie, albowiem nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw.

56 Pomimo, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. nie wszedł w życie to z chwilą ogłoszenia tego wyroku przez Trybunał Konstytucyjny w toku postępowania w sprawie o sygn. akt SK 140/20 zostało uchylone domniemanie zgodności art. 25 ust. 1b ustawy z Konstytucją (porównaj: uchwała Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2016 roku w której wskazano, że niepublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający niezgodność z Konstytucją określonego przepisu uchyla domniemanie jego zgodności z Konstytucja z chwilą ogłoszenia wyroku przez Trybunał Konstytucyjny w toku postępowania). Sąd rozstrzygający przedmiotową sprawę dokonując oceny zgodności art. 25 ust. 1b ustawy z Konstytucją na użytek rozpoznawanej sprawy w pełni akceptuje argumentację zawartą w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. i uznaje, że art. 25 ust. 1b ustawy zastosowany przez organ rentowy przy obliczaniu emerytury powszechnej w stosunku do osób, które złożyły wniosek o emeryturę wcześniejszą wymienioną w tym przepisie przed dniem 6 czerwca 2012 r jest sprzeczny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji. Za Trybunałem Konstytucyjnym należy wskazać, że ubezpieczeni, którzy zdecydowali się na korzystanie z wcześniejszej emerytury, nie mieli – w momencie podejmowania tej decyzji na podstawie obowiązującego wówczas stanu prawnego – świadomości co do skutków prawnych, jakie może ona wywoływać w sferze ich przyszłych uprawnień z tytułu emerytury powszechnej. Nie spodziewali się, że wypłacanie świadczeń emerytalnych wpłynie na sposób ustalania wysokości świadczenia w ramach emerytury powszechnej. Z takimi konsekwencjami mogły liczyć się osoby, które decydowały się na skorzystanie z prawa do wcześniejszej emerytury po ogłoszeniu ustawy nowelizującej. Dopiero od tego momentu osoby ubezpieczone mogły zapoznać się z nowymi regulacjami.

57 Wnioskodawca M. B. składając wniosek w dniu (...) o przyznanie prawa do emerytury w obniżonym wieku w momencie podejmowania tej decyzji nie miał świadomość, że jego przejście na emeryturę wcześniejszą będzie wiązało się pomniejszeniem emerytury powszechnej o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne, gdyż przepis ten ogłoszony został w dniu 6 czerwca 2012 r. Nie mógł więc przewidzieć wszystkich konsekwencji, jakie zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2013 r. W związku z tym zastosowany przez organ rentowy przy wydawaniu decyzji z dnia (...) (ustalającej wnioskodawcy wysokość emerytury powszechnej) art. 25 ust. 1b ustawy w stosunku do skarżącego jest sprzeczny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji.

58 Przy czym konieczne stało się ustalenie okresu, za który te wcześniejsze emerytury nie będą potrącane, czyli nie będą pomniejszały emerytury powszechnej. Ma to istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia albowiem M. B. nie pobierał emerytury wiekowej, gdyż nie złożył po osiągnięciu wieku emerytalnego stosownego wniosku. Wniosek taki złożył dopiero (...). W stanie faktycznym sprawy konieczne jest zatem ustalenie okresu, za który te wcześniejsze emerytury nie będą potrącane, czyli nie będą pomniejszały emerytury powszechnej.

59 M. B. prawo do emerytury wcześniejszej uzyskał od (...) czyli przed wprowadzeniem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, zaś abstrakcyjnie prawo do emerytury w wieku powszechnym nabył (...)., czyli już po wprowadzeniu art. 25 ust. 1b.

60 Zgodnie bowiem z ustawą z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 637), podwyższony wiek emerytalny dla mężczyzny urodzonego w maju 1949 r. to 65 lat i 6 miesięcy.

61 Sąd Okręgowy podziela jednoznaczne stanowisko judykatury, że skorzystanie z przywileju przejścia i pobrania wcześniejszych emerytur na podstawie przepisów szczególnych dotyczących emerytur dla niektórych ubezpieczonych, uzasadnia i proporcjonalnie usprawiedliwia pomniejszenie podstawy wymiaru emerytury ustalonej na podstawie art. 24 ust. 1 i następnych ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych o sumy poprzednio pobranych wcześniejszych emerytur. Każdy mechanizm ustalania wysokości świadczeń emerytalnych ma określone uwarunkowania majątkowe, które gwarantują prawem określoną wysokość ustalanych emerytur w prognozowanych długoterminowych okresach ich pobierania przede wszystkim ze względu na zgromadzony kapitał składkowy, który pomniejszają wcześniej wypłacone kwoty pobranych długoterminowych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Taki stan rzeczy usprawiedliwia ustawowe modyfikowanie wysokości emerytur ze względu na wcześniejsze pobranie i spożytkowanie tych samych rodzajowo, choć wcześniejszych świadczeń emerytalnych, które uszczupliły zgromadzony indywidualny kapitał emerytalny oraz Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, z którego emerytury są wypłacane. W stosunku do mężczyzn urodzonych w latach 1949–1953, którzy spełnili warunki przejścia na emeryturę wcześniejszą potrąceniu podlegają wyłącznie kwoty emerytur w wieku obniżonym wypłaconych po osiągnięciu przez ubezpieczonych wieku uprawniającego do nabycia emerytury w wieku powszechnym (art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej) A zatem nie podlegają potrąceniu emerytury wypłacone do osiągnięcia wieku emerytalnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2021 r., III USKP 52/21, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2024 r., I USK 435/23, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2025 r., I USKP 28/25).

62 Reasumując, Sąd Okręgowy uznał, że organ rentowy nieprawidłowo dokonał ustalenia wysokości emerytury wnioskodawcy, bowiem nie uwzględnił, że skorzystał on z możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę ze względu na pracę w warunkach szczególnych od (...). Wnioskodawca nie mógł wówczas przewidzieć, że decyzja ta spowoduje obniżenie świadczenia powszechnego. Dlatego też zdaniem Sądu Okręgowego potrąceniu powinny podlegać tylko kwoty emerytur wypłaconych po osiągnięciu przez skarżącego wieku uprawniającego do emerytury powszechnej.

63 Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477¹⁴ § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do ustalenia wysokości emerytury bez pomniejszania podstawy obliczenia emerytury o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne do osiągnięcia wieku uprawniającego wnioskodawcę do nabycia prawa do emerytury w wieku powszechnym.