Zarządzenie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 15 lipca 2021 r., VIII U 2209/20

zarządzenie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 15 lipca 2021 r., VIII U 2209/20

Tekst

1 Sygn. akt VIII U 2209/20

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia 26 sierpnia 2020 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., powołując się na art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2017 roku. poz.1383 ze zm.) odmówił M. G. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, że odwołujący na wymagane 40 lat stażu pracy wnioskodawca udowodnił 38 lat 8 miesięcy i 14 dni, w tym 38 lat, 7 miesięcy i 8 dni okresów składkowych i 6 dni okresów nieskładkowych. Organ rentowy wskazał, że przy ustalaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego nie uwzględniono wnioskodawcy okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 27 września 1977 roku do 23 marca 1980 roku ponieważ odwołujący nie przedłożył zaświadczenia o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników przez rodziców (decyzja k.42-43 akt ZUS).

3 W dniu 10 września 2020 roku wnioskodawca złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę i przyznanie mu prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, iż udokumentował okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców zeznaniami świadków. Posiada także dowód dostarczania płodów rolnych do punktu skupu (odwołanie k.3).

4 W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie przytaczając argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano iż w okresie od 29 września 1961 roku do 26 lutego 1980 roku wnioskodawca był zameldowany w miejscowości S. a dodatkowo od 1 września 1976 roku do 27 czerwca 1979 roku uczęszczał do (...) Szkoły Zawodowej w P.. Do szkoły odwołujący dojeżdżał rowerem 2 km i 7 km autobusem zatem praca w gospodarstwie rolnym mogła mieć jedynie pomocniczy charakter (odpowiedź na odwołanie k.4).

5 Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

6 Wnioskodawca M. G. urodził się w dniu 26 września1961 roku (okoliczność bezsporna).

7 Ostatni stosunek pracy wnioskodawcy został rozwiązany z dniem 31 sierpnia 2019 roku, przez pracodawcę – Odlewnię (...) sp. z o.o. w Z., za wypowiedzeniem umowy o pracę z powodu likwidacji stanowiska pracy (świadectwo pracy k.29 akt ZUS).

8 Na dzień rozwiązania stosunku pracy organ rentowy uznał wnioskodawcy za udokumentowany staż ubezpieczeniowy w wymiarze 38 lat 8 miesięcy i 14 dni, w tym 38 lat, 7 miesięcy i 8 dni okresów składkowych i 6 dni okresów nieskładkowych (karta przebiegu zatrudnienia k.34-36 akt ZUS).

9 Od dnia 1 listopada 2019 roku wnioskodawca jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako bezrobotny, z prawem do zasiłku do 29 kwietnia 2020 roku. W okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawca nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zatrudnienia przy pracach interwencyjnych lub robót publicznych (zaświadczenie k.12 akt ZUS).

10 W okresie od 26 września 1961 roku do 26 lutego 1980 roku wnioskodawca zameldowany był w miejscowości S., na pobyt stały (zaświadczenie k. 9 akt ZUS).

11 S. G. prowadził gospodarstwo rolne w okresie od 1947 roku do 1980 roku i odprowadzała produkty rolne (zaświadczenie z Urzędu Gminy k.41 akt ZUS).

12 Odwołujący ukończył (...) Szkołę Zawodową w P. w dniu 27 czerwca 1979 roku (świadectwo ukończenia szkoły k.11).

13 Wnioskodawca pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, które mieściło się w Sługach – G.. Pracował tam m.in. w okresie od września 1977 roku do 24 marca 1980 roku. Gospodarstwo miało powierzchnie 13,56 h. Mieszkał cały czas w tym gospodarstwie. Do szkoły dojeżdżał. Zajęcia trwały 6-7 godzin dziennie. Do szkoły miał 8 kilometrów i dojeżdżał rowerem i autobusem. Zajmowało mu to 2x po 45 minut. W gospodarstwie były zwierzęta hodowane zwierzęta i uprawiane rośliny. Wnioskodawca wracał ze szkoły około 15.00 i pomagał w gospodarstwie. Oprzątał świnie, krowy, konie i cielęta, karmił zwierzęta. Sezonowo pomagał także pielić, orać, zbierać ziemniaki, cebulę, marchew i pietruszkę. W gospodarstwie pomagał także jego starszy o rok brat. Brat też pomagał oprzątać zwierzęta, orać i jeździł dwa razy w tygodniu na rynek. Ojciec wnioskodawcy pracował z matka w polu ale nie bardzo radził sobie z ciągnikiem. Matka doiła krowy i zajmowała się pracami domowymi. Wnioskodawca pracował około 4 godzin dziennie, a uczył się wieczorami. 24 marca 1980 roku rozpoczął pracę zawodową i przeprowadził się do Z. (zeznania wnioskodawcy M. G. e-protokół z 18 maja 2021 roku 00:30:47 w zw. z 00:02:05, zeznane świadka J. P. e-protokół z 18 maja 2021 roku 00:21:01).

14 Przy ustalaniu stanu faktycznego sąd odmówił wiary zeznaniom wnioskodawcy w zakresie tego, iż do szkoły chodził tylko przez 5 dni w tygodniu. W spornym okresie obowiązek szkolny obejmował naukę przez 6 dni w tygodniu. Pierwsze wolne soboty pojawiły się co prawda w latach 70-tych, ale były to pojedyncze wolne soboty.

15 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

16 Odwołania jest zasadne.

17 Stosownie do treści art.2 ust.1 punkt 5 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych z dnia 30 kwietnia 2004 roku (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1725 z późn. zm.) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn.

18 Stosownie zaś do treści art.2 ust.3 ww. ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust.1 po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:

19 1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna,

20 2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych,

21 3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

22 Świadczenie przedemerytalne jest świadczeniem o charakterze wyjątkowym, przysługującym ubezpieczonym o długim stażu ubezpieczeniowym, którzy z przyczyn od siebie niezależnych utracili źródło dochodu, a ze względu na wiek nie mogą jeszcze uzyskać prawa do emerytury. Jego funkcja ma charakter socjalny. Warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego powinny być interpretowane ściśle, a dla uzyskania prawa do świadczenia konieczne jest łączne spełnienie wszystkich warunków wymienionych w ustawie. Oznacza to, że niezachowanie jednego z nich niweczy prawo do świadczenia przedemerytalnego.

23 W niniejszej sprawie wnioskodawca do dnia zakończenia stosunku pracy udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 38 lat 8 miesięcy i 14 dni i wobec spełnienia przez niego pozostałych przesłanek od których uzależnione było przyznanie mu prawa do świadczenia przedemerytalnego (okresu zatrudnienia, przyczyn ustania stosunku pracy, zarejestrowania jako osoba bezrobotna, złożenia wniosku w o świadczenie przedemerytalne terminie określonym w ustawie) postępowanie sprowadziło się do rozstrzygnięcia czy możliwym jest doliczenie do już udowodnionego stażu dodatkowych okresów – pracy w gospodarstwie rolnym.

24 W trakcie niniejszego postępowania wnioskodawca wnosił o doliczenie do stażu ubezpieczeniowego okresów jego pracy w gospodarstwie rolnym swoich rodziców od dnia ukończenia przez niego 16 roku życia – czyli od 27 września 1977 roku do 23 marca 1980 roku bowiem od następnego dnia odwołujący podjął prace w Z.

25 Zgodnie z art.10 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz. 1383 ze zm.), przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56 ustawy, jak okresy składkowe: okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki, przypadające przed dniem 1 lipca 1977 roku okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia, przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 roku okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.

26 Z powyższego wynika, że przepis art.10 ust.1 niniejszej ustawy, dopuszcza wyjątkowo możliwość traktowania okresów pracy w gospodarstwie rolnym tak jak okresów składkowych w ramach ubezpieczenia pracowniczego, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia okresów składkowych i nieskładkowych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2004 roku, II UK 59/04, OSNAPiUS rok 2005/13/195). Przy czym jedynie wykonywanie stałej pracy w gospodarstwie rolnym, w którym osoba zainteresowana zamieszkuje lub ma możliwość codziennego wykonywania prac związanych z prowadzoną działalnością rolniczą, w wymiarze nie niższym, niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, pozwala na przyjęcie ziszczenia się przesłanek z przepisu art.10 ust.1 punkt 3 ww. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

27 Stałość pracy nie musi co prawda oznaczać codziennego wykonywania czynności rolniczych, ale gotowość do podjęcia pracy rolniczej, jeżeli sytuacja tego wymaga. (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2008 roku, II UK 61/08 i z dnia 4 listopada 2003 roku, II UK 153/03). Dla uznania pracy w gospodarstwie rolnym jako okresu uzupełniającego znaczenie ma stałość wykonywania pracy w gospodarstwie, przy czym nie musi to oznaczać codziennego wykonywania czynności rolniczych, lecz gotowość (dyspozycyjność) do podjęcia pracy rolniczej, z czym wiąże się też wymóg zamieszkiwania osoby bliskiej rolnikowi co najmniej w pobliżu gospodarstwa rolnego. Tym kryteriom zazwyczaj odpowiada praca domownika rolnika, który świadczy określone prace stale (codziennie) w wymiarze nie mniejszym niż połowa etatu. Zauważyć należy, że okres pracy w gospodarstwie rolnym jako okres uzupełniający nie jest okresem pracy sensu stricto. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 24 września 2014 r., III AUa 1028/14, Lex nr 1515219)

28 Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca wykazał własnymi zeznaniami popartymi zeznaniami świadka, że świadczył pracę w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia. W ocenie Sądu nie ulega także wątpliwości, że zadania jakie wykonywał wnioskodawca były istotne, gdyż pozwalały na prawidłowe funkcjonowanie gospodarstwa. Wprawdzie prowadzeniem gospodarstwa rolnego zajmowali się rodzice wnioskodawcy, to jednak z uwagi na podeszły wiek ojca (urodził się w (...) roku), jego zdolność fizyczna do wykonywania prac była w znacznej mierze ograniczona. Matka wnioskodawcy zajmował się głównie pracami domowymi. W gospodarstwie pomagał także jego brat. Jednak z uwagi na obszar gospodarstwa – ponad 13 ha, pracy było dużo. Naturalnym było zatem wykonywanie przez wnioskodawcę zwiększonej liczby czynności w gospodarstwie. Do stałych obowiązków wnioskodawcy należało pielęgnowanie zwierząt gospodarskich, w tym przygotowywanie dla nich karmy oraz ich pojenie. Wnioskodawca pomagał także w polu. Orał pole, latem brał udział w sianokosach oraz żniwach. W okresie jesiennym zaś, wnioskodawca brał udział w wykopkach ziemniaków, cebuli, marchwi i pietruszki. Pracował w gospodarstwie rolnym cały rok, przez co najmniej 4 godziny dziennie, a długość i zakres prac był uzależniony od określonej pory roku. Wnioskodawca jak wyżej wskazano miał stałe obowiązki, wykonywał codziennie prace wynikające z normalnego toku prac w gospodarstwie rolnym. Wymiar czasu pracy przekraczał 4 godziny dziennie.

29 Biorąc zatem pod uwagę okres uwzględniony przez organ rentowy oraz okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców przypadający po ukończeniu przez wnioskodawcę 16 roku życia, udowodnił on wymagany 40-letni staż ubezpieczeniowy.

30 Wobec powyższego Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawie art. 477¹⁴§2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku przyznając E. P. prawo do świadczenia przedemerytalnego od 26 kwietnia 2017 r. to jest od dnia następnego po dniu złożenia wniosku o świadczenie stosownie do treści art.7 ww. ustawy o świadczeniach przedemerytalnych.

ZARZĄDZENIE

31 Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi organu rentowego wraz z aktami rentowymi -pocztą.

32 15 VII 2021 roku.