Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 12 listopada 2014 r., III Ca 788/14
uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 12 listopada 2014 r., III Ca 788/14Otwórz w aplikacji
Tekst
1 Sygn. akt III Ca 788/14
Uzasadnienie
2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 lutego 2014 roku, sygn. akt I C 830/11, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi
3 1. zasądził od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powódki T. G.
4 I kwotę 21 200zł., na którą złożyły się:
5 a) 20 000zł. z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 3 lipca 2010r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;
6 b) 500zł. z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 10 września 2011r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów leczenia stomatologicznego;
7 c) 720zł. z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 13 marca 2013r. tytułem zwiększonych potrzeb powódki na środki farmaceutyczne w okresie od marca 2010r. oraz zasądził kwotę 3 878,37zł. tytułem zwrotu kosztów procesu;
8 II zasądził od pozwanego na rzecz powódki rentę w kwotach po 20zł. na zwiększone potrzeby powódki obejmujące koszty zakupu leków w okresie od marca 2013r. płatną do dnia 10 dnia każdego miesiąca;
9 2. oddalił powództwo w pozostałej części o zasądzenie 3 610zł. obejmującej koszty przyjmowania leków w okresie przed marcem 2010r.;
10 3. zasądził od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Kasy Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi kwotę 626,94zł. tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych;
11 4. nakazał ściągnięcie od powódki z zasądzonego na jej rzecz roszczenia kwoty 102,62zł. tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych
12 Apelację od opisanego wyroku złożył pełnomocnik powódki zaskarżając powyższe orzeczenie w zakresie punktu 2 oddalającego żądanie zasądzenia kwoty 3 610zł., punktu 1 zawierającego rozstrzygnięcie o kosztach należnych powódce oraz punktu 4 zawierającego orzeczenie o ściągnięciu z zasądzonego na rzecz powódki roszczenia kwoty 102,62zł. Zaskarżonemu wyrokowi apelujący zarzucił naruszenie prawa procesowego oraz materialnego, t.j.:
13 - art. 233 par. 1 kpc. poprzez przyjęcie wbrew treści opinii biegłych lekarzy neurologa i chirurga plastycznego, iż zwiększone potrzeby powódki w zakresie przyjmowania leków i stosowania maści miały charakter jedynie potencjalny i nie były one przez powódkę faktycznie zaspokajane w sytuacji w której z powyższych dowodów wynikało, że powódka rzeczywiście ponosiła wskazane wydatki;
14 - art. 322 kpc. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której uznano przedstawione przez powódkę dowody rzeczywistego ponoszenia wydatków na leczenie za niewystarczające dla udzielenia ochrony zgłoszonemu z tego tytułu żądaniu;
15 - 118 kc. poprzez błędne przyjęcie, iż oddalone roszczenie powódki uległo przedawnieniu w przewidzianym powołanym przepisem terminie 3 lat;
16 - 442 ¹ kc. poprzez niezastosowanie przewidzianego powyższym przepisem 20 letniego terminu przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej występkiem;
17 - 444 par. 1 kc. poprzez odmowę jego zastosowania i przyjęcie, iż podstawy dochodzonego przez powódkę roszczenia o zapłatę kwoty 3 610zł. nie stanowił powołany wyżej przepis.
18 W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie kwoty 3 610zł. z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 13 marca 2013r. i obciążenie pozwanego należnymi powódce kosztami procesu za obie instancje.
19 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
20 Apelacja pełnomocnika powódki nie zasługiwała na uwzględnienie.
21 W pierwszej kolejności odniesienia wymaga zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy dyspozycji art. 233 § 1 k.p.c., a zatem naruszenia zasad swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z poglądem utrwalonym w doktrynie, jak również dorobkiem orzecznictwa przyjmuje się, iż skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 § 1 wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania, lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (por. postanowienie SN z dnia 6 listopada 1998 r., II CKN 4/98 nie publ. wyrok SN z dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/2000, OSNC 2000, nr 10, poz. 189, wyrok SN z dnia 5 sierpnia 1999 r., II UKN 76/99, OSNAPiUS 2000, nr 19, poz. 732, komentarz T. E. do art. 233 k.p.c., LexPolonica).
22 Jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.
23 Przenosząc powyższe na płaszczyznę przedmiotowej sprawy należało zauważyć, iż Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Nie doszło w szczególności do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 233 § 1 k.p.c., albowiem przeprowadzona ocena dowodów – w takim zakresie, w jakim została dokonana – była prawidłowa. Choć prawdą jest, iż czyniąc w sprawie ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy odmówił wiary – jako gołosłownym - zeznaniom powódki w zakresie, w jakim utrzymywała ona, iż ponosiła wydatki na zakup nootropilu i maści na blizny, to jednak ocena ta nie narusza zasad swobodnej oceny dowodów, albowiem zeznania powódki we wskazanej części istotnie pozbawione były oparcia w jakichkolwiek innych dowodach. Za dowody takie wbrew odmiennemu poglądowi apelującego nie mogły uznane zostać opinie biegłych lekarzy, zawarte w nich bowiem ustalenia co do faktycznego ponoszenia przez powódkę wydatków na zakup leków i maści – jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy – oparte były wyłącznie na przeprowadzonych z powódką wywiadach, a zatem ich wartość dowodowa porównywalna była ze złożonymi przez powódkę zeznaniami.
24 Co się tyczy zarzutu naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisu art. 322 kpc., to prezentowane w apelacji w tym zakresie stanowisko także nie zasługuje na aprobatę, wbrew bowiem poglądowi apelującego w sprawie niniejszej nie zaistniały przesłanki uzasadniające skorzystanie z instytucji uregulowanej w powołanym wyżej przepisie. Stosownie do jego brzmienia, zasądzenie odszkodowania odpowiedniego według oceny sądu wchodzi w rachubę wtedy jedynie, gdy ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione. W sprawie niniejszej opisana wyżej sytuacja nie miała jednak miejsca, możliwe było bowiem w oparciu o przeprowadzone w sprawie dowody w postaci opinii biegłych z dość daleko posuniętą precyzją ustalenie wysokości wydatków koniecznych do zaspokojenia zwiększonych potrzeb powódki, odmowa udzielenia zaś ochrony zgłoszonemu w tym zakresie żądaniu podyktowana była wyłącznie podzieleniem przez Sąd Rejonowy zarzutu przedawnienia.
25 Kolejne podniesione przez apelującego zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczyły błędnego – w ocenie apelującego - zakwalifikowania przez Sąd Rejonowy roszczenia o zapłatę kwoty 3 610zł. jako roszczenia o zasądzenie skapitalizowanej renty, w dalszej zaś konsekwencji błędnego przyjęcia, iż roszczenie to przedawnia się w terminie przewidzianym w art. 118 kc. terminie dla świadczenia okresowego. Także tym zarzutom odmówić należało waloru skuteczności. Dokonując oceny pierwszego z nich mieć należało utrwalone już w literaturze prawniczej stanowisko, wedle którego świadczenie okresowe to świadczenie pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku, powtarzające się w określonych odstępach czasu, niestanowiące jednak z góry ustalonej całości (przykładowo: renta, czynsz, alimenty). Wielkość takiego świadczenia nie jest zatem znana z góry, lecz – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - zależy od czasu trwania stosunku, także bowiem w analizowanym stanie faktycznym na samym początku zwiększonych potrzeb nie sposób przewidzieć było czasu ich trwania, to zaś oznacza z kolei, iż określenie globalnej kwoty, na jaką złożą się należności cząstkowe nie było możliwe z góry, lecz dopiero ex post.
26 Stanowisko powyższe przesądza o nieskuteczności zarzutu naruszenia przepisu art. 118 kc. poprzez zastosowanie przewidzianego w nim 3 letniego terminu przedawnienia, skoro bowiem jako zasługujące na aprobatę ocenić należało zapatrywanie Sądu Rejonowego co do okresowego charakteru spornej należności, to tym samym podzielić należało w całej rozciągłości stanowisko tego Sądu w przedmiocie zastosowania w odniesieniu do niego 3 letniego terminu przedawnienia.
27 Uznanie trafności powyższego stanowiska skutkować musiało odmową uznania prawnej doniosłości zarzutu naruszenia art. 442 ¹kc., choć bowiem okolicznością niesporną w sprawie było, iż szkoda powódka spowodowana została występkiem, to okoliczność powyższa sama w sobie nie determinuje konieczności zastosowania przewidzianego w powołanym przepisie terminu przedawnienia w odniesieniu do spornej należności, jak wskazano bowiem w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013r. w sprawie VI ACa 1306/12:
28 „W terminie określonym w art. 4421 § 2 k.c. można wytoczyć powództwo o przyznanie renty w ogóle. Nie ma to jednak odniesienia do roszczeń o rentę za poszczególne okresy. Świadczenie w postaci poszczególnych rat renty ma charakter okresowy, periodyczny a nie jednorazowy, więc zgodnie z art. 118 k.c. przedawnia się w okresie wynoszącym 3 lata.”
29 U podstaw prezentowanego wyżej stanowiska, wyrażonego nadto we wcześniejszym wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 marca 2010r. w sprawie I ACa 2/10, legło przyjęte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2011r. w sprawie I PK 142/10 zapatrywanie o konieczności rozróżnienia roszczenia o rentę rozumianego jako roszczenie o przyznanie prawa do renty wyrównawczej, od roszczenia o wymagalną rentę, czyli o zapłatę poszczególnych rat renty, dla których właściwym terminem przedawnienia jest określony art. 118 kc termin trzyletni.
30 Konkludując, na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną.
31 Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego zostało oparte na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu wyrażonej w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Skarżący przegrał bowiem apelację w całości. Na koszty postępowania odwoławczego złożyło się wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego w kwocie 300 złotych ustalone na podstawie § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz. 490)