Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 4 października 2021 r., III Ca 2115/20

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 4 października 2021 r., III Ca 2115/20

Tekst

1 Sygn. akt III Ca 2115/20

Uzasadnienie

2 Dnia 21 maja 2020 roku do Sądu Rejonowego w Kutnie V Wydział Ksiąg Wieczystych wpłynął wniosek A. B. (1) oraz S. H. (1) o wpis w dziale II księgi wieczystej (...) prawa współwłasności na rzecz wnioskodawcy w udziale po ½ części. Jako podstawę dokonania wpisu załączono umowę sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego Rep. A (...) sporządzoną dnia 21 maja 2020 roku, przed notariuszem K. W..

3 Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2020 r. Sąd Rejonowy w Kutnie w osobie Referendarza Sądowego oddalił przedmiotowy wniosek w całości.

4 Na przedmiotowe orzeczenie A. B. (1) w dniu 14 września 2020r. wniósł skargę, zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając naruszenie art. 2 pkt 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego ( Dz. U. 2019.1362 j.t) w zw. z art 46 (1) k.c. Skarżący wniósł o dokonanie wpisu zgodnie ze złożonym uprzednio wnioskiem oraz zwrot uiszczonej przez Niego opłaty od skargi na podstawie art. 79 ust.1 pkt 1 lit f ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z decyzji Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka (...) z dnia 28 września 2017 r. (...). (...).51.176.2017.RM.1.

5 Natomiast wnioskodawca S. H. (1) złożył skargę na orzeczenie wskazane wyżej , w dniu 15 września 2020 r.. S. H. również zaskarżył postanowienie w całości, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych , w postaci przyjęcia, iż przedmiotowa nieruchomość jest nieruchomością rolną w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego ( Dz. U. 2019.1362 j.t) w zw. z art 46 (1) k.c. Skarżący wniósł o dokonanie wpisu zgodnie ze złożonym uprzednio wnioskiem oraz zwrot uiszczonej przez Niego opłaty od skargi na podstawie art. 79 ust.1 pkt 1 lit f ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w tym protokołu z oględzin nieruchomości, na okoliczność jej charakteru. Wniósł o załączenie akt postepowania administracyjnego z powołaniem się na numer sprawy (...). (...).51.176.2017.RM.1.

6 Postanowieniem z dnia 14 października 2020r. Sąd Rejonowy w Kutnie oddalił wniosek A. B. (1) i S. H. (1) o wpis prawa własności w udziale ½ części na jego rzecz w całości oraz odrzucił skargę A. B. (1) w zakresie zaskarżenia oddalenia wniosku o pis prawa własności na rzecz S. H. (1) i skargę S. H. (1) w zakresie zaskarżenia oddalenia wniosku o wpis prawa własności na rzecz A. B. (1).

7 Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach stanu faktycznego:

8 Księga wieczysta (...) prowadzona jest dla nieruchomości położonej w miejscowości W. A 1, gmina K., powiat (...), województwo (...), oznaczonej jako działka nr (...) o powierzchni 1,7286 ha , o sposobie użytkowania Bi- inne tereny zabudowane. W dziale II jako właściciel ujawniony jest P. S.. W chwili podpisania aktu notarialnego w księdze wieczystej w dziale II ujawniona była spółka (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnością spółka komandytowo akcyjna, przy jednoczesnym ujawnieniu wzmianki (...) Dz.Kw 00004957/20. Na skutek uwzględnienia wniosku w dziale II ujawniony został P. S.. Podstawę dokonania wpisu stanowił akt notarialny Rep. A (...) z dnia 21 maja 2020r. mocą, którego P. S. nabył przedmiotową nieruchomość od poprzedniego właściciela.

9 Z treści umowy sprzedaży Rep. A 3873/2020 sporządzonej dnia 21 maja 2020 roku przed notariuszem K. W. wynika, iż przedmiotowa działka zabudowania jest budynkami: garażem, budynkiem gospodarczym, produkcyno - biurowym, halą produkcji, magazynami, które tworzą zakład produkcyjny- szwalnia i produkcja herbaty.

10 Jak wynika z §1.2 ppkt g aktu notarialnego wskazanego wyżej, zgodnie z informacją Wójta Gminy K., wydaną dnia 14 maja 2020 roku, znak: KI. (...).19.2020, w obowiązującym Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy K., zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy K. NR IX/53/03 z dnia 8 października 2003 roku, działka nr (...) położona w obrębie ewidencyjnym W., gmina K. , oznaczona jest w planie następującymi symbolami: 1.MZ.19- tereny zabudowy mieszkaniowej zagrodowej ( siedliskowej) i 1. RP.18- tereny upraw rolnych .

11 Przy takich ustaleniach stanu faktycznego Sąd I instancji wywiódł, że nabycie przedmiotowej nieruchomości od P. S. winno nastąpić przy uwzględnieniu przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie czynności prawnej, w tym w zgodzie z normą art. 2 a , 2 b ust. 2., art.3 ustawy.

12 Z uwagi na to, że warunki te nie zostały spełnione Sąd I instancji oddalił wnioski.

13 W punkcie 3 postanowienia Sąd odrzucił skargę A. B. (1) w zakresie zaskarżenia oddalenia wniosku o wpis prawa współwłasności na rzecz S. H. (1). Wobec tego, iż A. B. i S. H. mieli być ujawnieni w księdze wieczystej po ½ części, brak było podstaw do przyjęcia, iż A. B. posiada legitymację do zaskarżenia oddalenia wniosku o wpis na rzecz S. H. (1). Podobnie jak S. H. (1) w odniesieniu do oddalenia wniosku A. B. (3) o wpis udziału we współwłasności nieruchomości na Jego rzecz w ½ części. Wskazuje na to treści art. 626 (2) § 5 k.p.c. oraz art. 626 (1) § 2 k.p.c.

14 Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wnieśli S. H. (1) i A. B. (1).

15 Skarżący zarzucili rozstrzygnięciu:

16 - naruszenie przepisu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. 2019r.1362j.t.) w zw. z art. 46¹ k.c. poprzez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że treść planu zagospodarowania przestrzennego jest kryterium decydującym o kwalifikacji nieruchomości jako rolnej, bez względu na inne okoliczności wpływające na ocenę przydatności gruntu do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie przy uwzględnieniu prawidłowej gospodarki rolnej, podczas gdy z wymienionych przepisów nie wynika, że za rolną należy traktować nieruchomość położoną na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele rolne, i w konsekwencji poprzez błędne zastosowanie tych przepisów, polegające na przyjęciu, że sporna działka nr (...) stanowi nieruchomość rolną w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego ( Dz.U.,2019.1362j.t.) w zw. z art. 46¹ k.c. podczas, gdy nieruchomość ta nie jest wykorzystywana rolniczo i nie może być wykorzystywania do prowadzenia produkcji rolniczej, co zostało także rozstrzygnięte decyzją Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka (...) z dnia 28 września 2017r.

17 W konkluzji skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez dokonaniu wpisu w dziale II przedmiotowej księgi wieczystej prawa współwłasnosci w udziałach po ½ na rzecz S. H. (1) i A. B. (1) w miejsce strony sprzedającej na podstawie umowy sprzedaży akt notarialny Repertorium A nr 3872/3030 z dnia 21 maja 2020 zawartej przed notariuszem A. W.

18 ewentualnie

19 uchylenie pkt 1,2,3,4 zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy w uchylonej części do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kutnie.

20 Nadto skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z załączonych przez apelujących do skargi na referendarza sądowego dokumentów:

21 - decyzji Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka (...) z dnia 28 września 2017r. znak: (...). (...).51.176.2017.RM.1;

22 - operatu szacunkowego autorstwa mgr inż. J. L. na okoliczności w nich stwierdzone.

23 Skarżący wnieśli także o zwrócenie się do Krajowego Ośrodka (...) Oddziału Terenowego w Ł. o złożenie do akt niniejszych akt postępowania administracyjnego znak : (...). (...).51.176.2017.RM.1 oraz przeprowadzenie dowodu z wszystkich dokumentów zgromadzonych w tych sprawach na okoliczności w nich stwierdzone.

24 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

25 Obie apelacje nie są zasadne.

26 Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i trafnie określił konsekwencje prawne z nich wynikające.

27 Zarówno ustalenia stanu faktycznego poczynione przez Sąd I instancji jak również rozważania prawne Sądu I instancji, Sąd Okręgowy przyjmuje za własne bez konieczności ponownego ich przytaczania.

28 Wbrew zarzutom skarżących podniesionym w apelacjach, Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, w szczególności 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. 2019r.1362j.t.) w zw. z art. 46¹ k.c.

29 Jak wynika z materiału dowodowego przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca działkę nr (...), w planach zagospodarowania przestrzennego oznaczona jest następującymi symbolami: 1.MZ.19- tereny zabudowy mieszkaniowej zagrodowej (siedliskowej) i 1. RP.18- tereny upraw rolnych.

30 Stosownie do art. 46¹ k.c. nieruchomościami rolnymi są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

31 Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że przedmiotowa nieruchomość stanowi nieruchomość rolną. Zgodnie z definicją zabudowy zagrodowej ( rop. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku Dz.U. 2019.1065) jest to zespół budynków mieszkalnych, gospodarczych lub inwentarskich w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych.

32 Rację ma Sąd I instancji, że w wypadku gdy dla nieruchomości opracowano plan zagospodarowania przestrzennego, to o klasyfikacji nieruchomości jako rolnej w pierwszej kolejności decyduje jej przeznaczenie właśnie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.Gdy nieruchomość w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w całości jest przeznaczona na inne cele niż rolne, na przykład usługowe, przemysłowe, budowlane, jest to nieruchomość nie rolna i nie ma znaczenia, jakie jest jej oznaczenie w ewidencji gruntów. Natomiast dopuszczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zabudowy zagrodowej lub siedliskowej oznacza możliwość zabudowy na gruntach rolnych bez utraty przez nie charakteru rolnego, co oznacza, że do takich gruntów stosuje się przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Nie są nieruchomościami rolnymi tereny przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę jednorodzinną. Wystarczy, że jedynie część nieruchomości będzie według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiła nieruchomość rolną, aby stosowało się do niej przepisy wskazanej wyżej ustawy.

33 W tym stanie rzeczy, w istocie, w rozpoznawanej sprawie w odniesieniu do czynności prawnej objętej aktem notarialnym Rep. A (...) sporządzonym dnia 21 maja 2020 roku przed notariuszem K. W., winny mieć zastosowanie przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

34 Sąd I instancji dokonał także prawidłowej oceny decyzji administracyjnej wydanej w sprawie (...). (...).51.176.2017.RM.1., i tak po pierwsze decyzja nie donosiła się do stron niniejszego postępowania wieczystoksięgowego, a po wtóre, wyrażona w niej interpretacja przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego jest błędna. Sąd I instancji na marginesie zasadnie zauważył, że postępowanie administracyjne zostało umorzone, a więc nie zawiera ona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie.

35 Skarżący pomijają, że sprzedający P. S. nabył przedmiotową nieruchomość w ramach postępowania upadłościowego. Przepisy u.k.u.r stosuje się do postępowań upadłościowych, które zostały wszczęte po wejściu ustawy nowelizującej w życie, a mówiąc ściślej do tych postępowań gdzie postanowienie o ogłoszeniu upadłości zostało wydane po 30 kwietnia 2016 r.. Tymczasem jak wynika z akt księgi wieczystej ( k- 644) prawomocne postanowienie ogłaszające upadłość wobec ówczesnego zbywcy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w G., zapadło w dniu 15 listopada 2013 r..

36 W tym stanie rzeczy, zgodzić należy się w pełni z Sądem I instancji, że nabycie przedmiotowej nieruchomości od P. S. winno nastąpić przy uwzględnieniu przepisów o ukształtowaniu ustroju rolnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie czynności prawnej , w tym w zgodzie z normą art.2a, 2b, ust.2 art. 3 ustawy.

37 Stosownie do art. 626⁸ § 2 k.p.c., rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis ten zakreśla granicę kognicji sądu w postepowaniu wieczystoksięgowym. Sąd w postępowaniu wieczystoksięgowym bada jedynie dokumenty dołączone do wniosku i treść księgi wieczystej, nie prowadzi postępowania dowodowego w szerszym zakresie i nie rozstrzyga w postępowaniu wieczystoksięgowemu żadnych sporów.

38 Sąd I instancji przy rozpoznaniu sprawy na skutek złożonych skarg na orzeczenie referendarza sądowego, dokonał oceny dokumentów dołączonych do skarg tj. Decyzji Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka (...) z dnia 28 września 2017r. znak : (...). (...).51.176.2017.RM.1, zdaniem Sądu Okręgowego ocena ta jest prawidłowa.

39 Sąd Okręgowy przy rozpoznaniu apelacji na podstawie art. 235²§ 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., pominął wnioski dowodowe zgłoszone w apelacjach o zwrócenie się do Krajowego Ośrodka (...) Oddziału Terenowego w Ł. o złożenie do akt niniejszych akt sprawy akt postępowania administracyjnego znak: (...). (...).51.176.2017.RM.1 oraz o przeprowadzenie dowodu z wszystkich dokumentów zgromadzonych w tych sprawach na okoliczności w nich stwierdzone, gdyż dowody wskazane w tych wnioskach wykraczają poza kognicję sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym.

40 Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy oddalił obie apelacje jako bezzasadne na podstawie art. 385 § 1 k.p.c. i ar. 13 § 2 k.p.c.